Chăm lo, phát triển thanh niên vừa là mục tiêu, vừa là động lực bảo đảm cho sự ổn định và phát triển vững bền của đất nước.” Công tác thanh niên là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và
Trang 1HỌC VIỆN THANH THIẾU NIÊN VIỆT NAM
KHOA CÔNG TÁC THANH NIÊN
BÀI TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
Đề bài: VỊ TRÍ, VAI TRÒ CỦA CÁN BỘ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG TÁC THANH NIÊN
Họ và tên :
Lớp:
Môn học: Xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước về công tác thanh niên
Hà Nội – 2018
Trang 2MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU 3
CHƯƠNG I: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN TRONG CÁN BỘ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG TÁC THANH NIÊN 5
1 Khái niệm thanh niên: 5
2 Khái niệm công tác thanh niên: 6
3 Khái niệm quản lý: 6
4 Khái niệm quản lý nhà nước: 7
5 Khái niệm quản lý nhà nước về thanh niên: 8
6 Khái niệm cán bộ: 8
7 Khái niệm cán bộ quản lý nhà nước về công tác thanh niên: 9
CHƯƠNG 2: VỊ TRÍ, VAI TRÒ CỦA CÁN BỘ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG TÁC THANH NIÊN 9
1 Vị trí của cán bộ quản lý nhà nước về công tác thanh niên 10
2 Vai trò của cán bộ quản lý nhà nước về công tác thanh niên 10
3 Yêu cầu đối với cán bộ quản lý nhà nước về công tác thanh niên: 12
4 Xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý nhà nước về công tác thanh niên 14
KẾT LUẬN 17
TÀI LIỆU THAM KHẢO 18
Trang 3LỜI NÓI ĐẦU
Thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, đóng vai trò có tính chất quyết định trong sự phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc, là lực lượng chủ yếu trên nhiều lĩnh vực, đảm nhiệm những công việc đòi hỏi sự hy sinh, gian khổ, sức khỏe và sự sáng tạo Trong quá trính lãnh đạo đất nước, Đảng ta luôn đề cao vai trò, vị trí của thanh niên, xác định thanh niên là lực lượng xung kích cách mạng; công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc
Nghị quyết Hội nghị lần thứ Bảy Ban Chấp hành Trung ương khoá X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đã khẳng định: “Thanh niên là rường cột của nước nhà, chủ nhân tương lai của đất nước, là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, hội nhập quốc tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội Thanh niên được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược bồi dưỡng, phát huy nhân tố và nguồn lực con người Chăm lo, phát triển thanh niên vừa là mục tiêu, vừa là động lực bảo đảm cho sự ổn định và phát triển vững bền của đất nước.”
Công tác thanh niên là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, trong đó Nhà nước có vai trò quan trọng Công cuộc đổi mới đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng trong hơn 10 năm qua đã thu được thắng lợi to lớn, toàn diện, tạo ra những tiền đề cần thiết để đất nước chuyển sang thời kỳ phát triển mới – thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Trong thời kỳ cách mạng hiện nay, để có lực lượng đảm cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước thắng lợi, nhanh chóng đưa nước ta thoát khỏi tình trạng nghèo nàn lạc hậu, vấn đề đầu tư cho công tác giáo dục đào tạo thế hệ trẻ, phát triển những tiềm năng to lớn của thanh niên trở thành vấn để chiến lược sâu sắc Để thực hiện tốt công tác thanh niên trong điều kiến mới đòi hỏi Đảng và Nhà nước không chỉ có định hướng chính trị tư tưởng bằng đường lối đúng đắn mà điều quan trọng hơn là phải xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý nhà nước về công tác thanh niên thích ứng với điều kiện mới của đất nước và quốc tế để tổ chức phối hợp trên quy mô toàn xã hội; thông qua việc cụ thể hoá các đường lối chính sách thanh niên bằng các hệ thống chế định của cơ quan Nhà nước và sự hình thành cơ chế quản lý Nhà nước về công tác thanh niên nhằm tạo ra sự phối hợp đồng bộ giữa các tổ chức, cơ
Trang 4quan Nhà nước và đoàn thể quần chúng trong quá trình thực thi công tác thanh niên phục vụ tích cực cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước về công tác thanh niên phải xuất phát từ tình hình thực tiễn, thông qua thực tiễn để đào tạo, bồi dưỡng nhằm đáp ứng tình hình, nhiệm vụ mới của đất nước Gắn xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước về công tâc thanh niên với xây dựng tổ chức và đổi mới phương thức hoạt động của thanh niên Để làm được điều này, cần phải tìm hiểu, nghiên cứu xác định được vị trí, vai trò của cán bộ quản lý nhà nước về công tác thanh niên Từ đố đưa ra được những chính sách, cơ chế phù hợp để đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước về công tác thanh niên Sau đây là những tìm hiểu
và nghiên cứu của cá nhân em, mong thấy cô đánh giá, góp ý để em bài tiểu luận của em hoàn thiện hơn
Trang 5CHƯƠNG I: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN TRONG CÁN BỘ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG TÁC THANH NIÊN
1 Khái niệm thanh niên:
Điều 1 Luật Thanh niên năm 2005 quy định: Thanh niên là công dân Việt Nam từ đủ 16 tuổi đến 30 tuổi
Khái niệm thanh niên có các đặc điểm cơ bản sau:
- Thanh niên không phải là một giai cấp mà là một tầng lớp xã hội đặc thù;
- Thanh niên có độ tuổi nhất định từ đủ 16 tuổi đến 30 tuổi;
- Thanh niên có những đặc điểm về tâm lý, sinh lý, có tâm tư nguyện vọng; có
nhu cầu và hoài bão, khát vọng theo lứa tuổi và giới;
- Thanh niên Việt Nam có mặt trong tất cả các giai cấp và tầng lớp xã hội;
- Thanh niên Việt Nam có mặt trong tất cả 54 dân tộc anh em;
- Thanh niên có mặt và giữ vai trò quan trọng trong các lĩnh vực kinh tế - xã
hội, quốc phòng, an ninh của đất nước
Theo Từ điển tiếng Việt: “Thanh niên là người còn trẻ, đang ở độ tuổi trưởng thành" Khái niệm này bao gồm 2 ý : thanh niên là người có độ tuổi còn trẻ và đang trưởng thành Thanh niên là một nhóm người, "một lớp cắt ngang của xã hội" ở một độ tuổi nhất định, không phụ thuộc vào thành phần dân tộc, tôn giáo, vùng miền, được nhìn nhận ở dưới nhiều góc độ khác nhau, từ triết học, xã hội học, tâm
lý học, góc độ luật pháp…Từ các phân tích này, thanh niên có thể được hiểu là một nhóm nhân khẩu xa hội đặc thù bao gồm những người trong một độ tuổi nhất định,
có quan hệ gắn bó mật thiết với mọi giai cấp tầng lớp xã hội, có mặt trong mọi lĩnh vực hoạt động xã hội Có vai trò to lớn trong hiện tại và giữ vai trò quyết định
sự phát triển trong tương lai của xã hội Điều này cũng có nghĩa là: Thanh niên không phải là một giai cấp mà là một tầng lớp xã hội đặc thù, có độ tuổi nhất định,
có những đặc điểm đặc trưng khác với các lứa tuổi khác về tâm lý, sinh lý, có tâm
tư, nguyện vọng, có nhu cầu và hoài bão, khát vọng theo lứa tuổi và giới
2 Khái niệm công tác thanh niên:
Điều 4 Nghị định số 120/2007/NĐ-CP ngày 23 tháng 7 năm 2007 của Chính phủ hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thanh niên quy định: “Công tác thanh niên là những hoạt động của Đảng, Nhà nước và xã hội nhằm giáo dục, bồi
Trang 6dưỡng, tạo điều kiện thuận lợi cho thanh niên phấn đấu và trưởng thành, đồng thời phát huy vai trò xung kích, sức sáng tạo và tiềm năng to lớn của thanh niên trong
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”
Như vậy, công tác thanh niên là một bộ phận quan trọng trong công tác quần chúng của Đảng, bao gồm toàn bộ những hoạt động của Đảng, Nhà nước và các chủ thể
xã hội khác, trong đó có Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam và Hội sinh viên Việt Nam nhằm tác động một cách đồng bộ để bồi dưỡng, tổ chức, động viên thanh niên phát huy mọi tiềm năng và thế mạnh, tạo điều kiện cho thanh niên phát triển, cống hiến, trưởng thành vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN Công tác thanh niên có các đặc điểm cơ bản sau:
Thứ nhất, công tác thanh niên là công tác thanh vận của Đảng - công tác vận động, tập hợp và đoàn kết thanh niên đi theo Đảng, phấn đấu vì lý tưởng độc lập dân tộc
và chủ nghĩa xã hội, vì mục tiêu: Xây dựng nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
Thứ hai, công tác thanh niên bao gồm toàn bộ hoạt động của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội (Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và Hội Cựu chiến binh Việt Nam)
Thứ ba, công tác thanh niên bao gồm hệ thống các quan điểm, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước; Các Nghị quyết, Chương trình, Dự án… về phát triển thanh niên
3 Khái niệm quản lý:
Hoạt động quản lý bắt nguồn từ sự phân công, hợp tác lao động, này sinh khi cần có sự nó lực tập thể để thực hiện mục tiêu chung Trình độ xã hội hóa càng cao thì yêu cầu quản lý càng cao và vai trò quản lý cũng vì thế ngày càng tăng Quan lý
ở đây được hiểu là hệ thống các hoạt động của chủ thể quản lý nlưim tác động một cách có tổ chức và định hướng vào đối tượng nhất định nhằm điều chỉnh các quá trình m hội và hành vi của con ngưòi phát triển theo nhưng mục tiêu đa định Quản
lý là hoạt động rất phức tạp và phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau, trong đó đáng chú ý là yếu tố con người, yếu tố chính trị, yếu tố tổ chức, yếu tố quyền lực, yếu tố thông tin, yếu tố văn hóa
Trang 74 Khái niệm quản lý nhà nước:
Quản lý nhà nước xuất hiện cùng với sự xuất hiện của nhà nước, là công cụ của nhà nước trong quản lý xa hội; là một dạng quản lý xã hội mang tinh quyền lực nhà nước của các cơ quan nhà nước, được sử dụng quyền lực nhà nước để điều chỉnh các quan hệ xa hội và hành vi hoạt động của công dân Theo cuốn Sô tay thuật ngữ pháp lý thông dụng thì quản lý nhà nước là "Hoạt động của toàn bộ bộ máy Nhà nước từ cơ quan quyền lực Nhà nước (Quốc hội và HĐND các cấp); các
cơ quan hành chính nhà nước (Chính phủ, các bộ và UBND các cấp); cơ quan kíẻin sát ( Viện kiểm sát nhân dân tối cao viện kíéin sát nhân dân các cấp) " Xét về mặt chức năng thì quản lý nhà nước bao gồm hoạt động lập pháp của cơ quan lập phép; hoạt động hành chính của cơ quan hành pháp và hoạt động tư pháp của hệ thống tư pháp Trong quản lý nhà nước, chủ thể quản lý là các cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiện chức năng lập pháp, hành pháp, tư pháp; đối tượng quản
lý của nhà nước là toàn bộ dân cư sống và làm việc trong lãnh thổ quốc gia, công dân đi công tác, làm việc, học tập có thời hạn ở nước ngoài
Quản lý nhà nước diễn ra trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội như : chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng, ngoại giao v.v nhằm phục vụ các nhu cầu hợp pháp của nhân dân Quản lý nhà nước là một dạng quản lý xã hội đạc biệt, mang tính quyền lực nhà nước, do các cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiện, lấy pháp luật làm công cụ quản lý chủ yếu nhằm duy trì sự ổn định và phát triều của xã hội, thỏa mãn nhu cầu hợp pháp của nhân dân Như vậy, quan lý Nhà nươc có thế được hiểu là hoạt động cua Nhà nước trên các linh vực lập phap, hành pháp và tư pháp nhằm thực hiện chức năng đối nội đổi ngoại của nhà nước
5 Khái niệm quản lý nhà nước về thanh niên:
Quản lý nhà nước về thanh niên là sự thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng bằng cơ chế, chính sách và luật pháp nhằm chăm lo giáo dục, đào tạo thanh niên thành công dân tốt và nguồn nhân lực chất lượng cao Trên cơ sở đường lối, chủ trương của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và các cấp chính quyền ban hành các chiến lược, chương trình, dự án, kế hoạch và luật pháp để phát triển thanh niên Điều 5 trong Luật thanh niên năm 2005 quy định nội dung quản lý nhà nước về công tác thanh niên bao gồm:
Trang 8a) Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược, chính sách, chương trình phát triển thanh niên và công tác thanh niên;
b) Đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác thanh niên;
c) Thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm trong việc thực hiện chính sách, pháp luật về thanh niên và công tác thanh niên;
d) Quản lý hoạt động hợp tác quốc tế về công tác thanh niên
6 Khái niệm cán bộ:
Theo quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều 4 Luật CBCC 2008: “Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước Cán
bộ xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) là công dân Việt Nam, được bầu cử giữ chức vụ theo nhiệm kỳ trong Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy, người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội; công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh
chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.”
7 Khái niệm cán bộ quản lý nhà nước về công tác thanh niên:
Là cán bộ, công chức làm công tác thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng bằng cơ chế, chính sách và luật pháp nhằm chăm lo giáo dục, đào tạo thanh niên thành công dân tốt và nguồn nhân lực chất lượng cao Thực hiện các chương trình, dự án, đề án trên cơ sở đường lối, chủ trương của Đảng, Quốc hội, Chính phủ
và các cấp chính quyền ban hành các chiến lược, chương trình, dự án, kế hoạch và luật pháp để phát triển thanh niên
Là đội ngũ cán bộ công chức nhà nước, làm chức năng quản lý nhà nước về công tác thanh niên Chính phủ có trách nhiệm quản lý cán bộ nhà nước về công tác thanh niên, phân công cho các bộ nghành, phân cấp cho các ủy ban nhân dân địa phương quản lý nhà nước về công tác thanh niên
Trang 9CHƯƠNG 2: VỊ TRÍ, VAI TRÒ CỦA CÁN BỘ QUẢN LÝ NHÀ
NƯỚC VỀ CÔNG TÁC THANH NIÊN
Trong hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh luôn luôn chú trọng đến việc xây dựng đội ngũ cán bộ để có đủ sức mạnh hoàn thành sự nghiệp vẻ vang của Đảng
Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ có ý nghĩa to lớn đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam
Về vị trí của cán bộ, Hồ Chí Minh cho rằng, cán bộ là dây chuyền của bộ máy Đảng, Nhà nước, đoàn thể nhân dân, “là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ, để đặt chính sách cho đúng” Như vậy, cán bộ có vị trí chủ thể của sự nghiệp cách mạng nước ta do Đảng lãnh đạo Vị trí lãnh đạo, vị trí chủ thể của cán bộ là do Đảng, Nhà nước, đoàn thể phân công, và quyền lực của cán bộ cũng như nhiệm vụ của người cán bộ
là do nhân dân giao cho
Về vai trò của cán bộ, Hồ Chí Minh khẳng định rằng: cán bộ là cái gốc của mọi công việc; muôn việc thành công hay thất bại đều là do cán bộ tốt hay kém Với ý nghĩa như vậy, chúng ta có thể hiểu rằng, cán bộ là lực lượng tinh tuý nhất của xã hội, có vị trí vừa tiên phong vừa là trung tâm của xã hội và có vai trò cực kỳ quan trọng của hệ thống chính trị nước ta
Luận điểm khái quát nhất của Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của cán bộ là: cán bộ vừa là người lãnh đạo, vừa là người đày tớ thật trung thành, là trâu ngựa của nhân dân
1 Vị trí của cán bộ quản lý nhà nước về công tác thanh niên
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị trí của cán bộ là "người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ, để đặt chính sách cho đúng" Như vậy, cán bộ là lực lượng nòng cốt của Đảng, của Nhà nước, làm nhiệm vụ hướng dẫn, tổ chức,triển khai thực hiện đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước trong hoạt động thực tiễn; là cầu nối giữa Đảng và Nhà nước với quần chúng nhân dân
Trang 10Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của tổ chức Trong bốn yếu tố cơ bản của nền hành chính nhà nước thì yếu tố con người đóng vai trò quan trọng và quyết định Đội ngũ cán bộ, công chức quản lý nhà nước về công tác thanh niên cũng là những người trực tiếp vận hành hệ thống tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về công tác thanh niên từ Trung ương đến cơ sở; là những người trực tiếp tham gia xây dựng các văn bản pháp luật và tổ chức thực hiện nhiệm vụ ban hành chiến lược, chính sách, chương trình phát triển thanh niên
Cán bộ quản lý nhà nước về công tác thanh niên đóng vai trò chủ đạo trong quá trình hoạt động và quản lý về thanh niên và công tác thanh niên; hoạt động này có thể đạt tới mức tối ưu hay không, tính hiệu quả của nó ra sao, chủ yếu phụ thuộc vào năng lực, uy tín nhân cách của người cán bộ; trình độ hiểu biết tinh thông nghiệp vụ, khả năng vận dụng sáng tạo những thành tựu khoa học công nghệ vào thực tế, vào công việc tổ chức quản lý, là những nhân tố hợp thành năng lực và uy tín của người cán bộ
2 Vai trò của cán bộ quản lý nhà nước về công tác thanh niên
Mọi cán bộ, công chức trong bộ máy nhà nước dù ở vị trí nào đi chăng nữa thì cũng đều có những vai trò nhất định đối với sự thành công hay thất bại của công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế đất nước vì đây là nguồn lực giúp khai thông và sử dụng các nguồn lực khác nhau của đất nước Trong đó nổi lên vai trò của các cán bộ quản lý nhà nước về công tác thanh niên, đặc biệt là trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta hiện nay, đội ngũ cán bộ quản
lý nhà nước về công tác thanh niên đã trở thành một lực lượng quan trọng trong hệ thống các cơ quan quản lý Nhà nước về thanh niên và công tác thanh niên Vai trò của họ là:
Thứ nhất, các cán bộ quản lý nhà nước về công tác thanh niên là những người tổ chức phối hợp lực lượng nghiên cứu, hoạch định chính sách, lập kế hoạch, xây dựng chương trình, dự án, đề án về thanh niên và công tác thanh niên Thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với công tác thanh niên; đối tượng quản lý không chỉ là thanh niên mà còn là các chủ thể xã hội trực tiếp hay gián tiếp tác động đến thanh niên và các chủ thể xã hội tiến hành công tác thanh niên ăn cứ chức năng nhiệm vụ của mình để tiến hành công tác thanh niên (thông qua việc ban hành, triển khai thực hiện, giám sát thực hiện và xử lý các vi phạm luật pháp, chính sách thanh niên hoặc liên quan đến thanh niên)