Giao an day them Ngu van 7 hoc ki II Chuan

+ Là kho tàng tri thức : Về thế giới tự nhiên , về đời sống con người, về kinh nghiệm sản xuất + Là sản phẩm tinh thần : - Sản phẩm của nền văn minh nhân loại - Kết quả của quá trình lao[r]

TUẦN 20

Soạn 26/12 Dạy4/1

ÔN TẬP VỀ TỤC NGỮ TÌM HIỂU VỀ VĂN NGHỊ LUẬN A.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

Giúp Hs: Củng cố, hệ thống các nội dung đã học ở bài 18 :

Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất ; chương trình địa phương ;

Tìm hiểu chung về văn nghị luận

Các em có ý thức học tập tốt bộ môn ngay từ đàu học kì 2

2 Kiểm tra bài cũ :

- Kiểm tra chuẩn bị ở nhà của học sinh

- Tục ngữ bao giờ cũng có nghĩa đen là nghĩa trực tiếp gắn với hiện tượng ban đầu nhằm phản ánh kinhnghiệm về thiên nhiên, lao động sản xuất và sinh hoạt

xã hội

- Những câu TN thể hiện k/n về con người , xã hội thường không sử dụng chủ ngữ nên rất hàm súc, cô đọng, có nghĩa bóng và có khả năng ứng dụng vào nhiều trường hợp khác nhau

VD Học ăn, học nói ,học gói, học mở

- Tục ngữ có nhiều chủ đề : + Quan niệm về giới tự nhiên : Các câu đã học

+ Đời sống vật chất :

Người sống về gạo, cá bạo về nước; Có thực mới vực được đạo ; Miếng khi đói bằng gói khi no ; ăn một miếng, tiếng một đời ; lợn giò, bò bắp, vịt già, gà tơ ; mùa hè cá sông, mùa đông cá bể ;

+ Đời sống xã hội :

Nhà nào giống ấy cây có cội, sông có nguồn ; Giỏ nhà ai ,quai nhà nấy ; giấy rách giữ lề; Một giọt máu đào hơn ao nước lã….

+ Đời sống tinh thần và những quan niệm vè nhân sinh :

? Tìm 5 câu tục ngữ về chủ đề

này ?

? Những tình huống nào phải dùng

văn nghị luận?

? Thế nào là văn nghị luận?

? Trong các trường hợp sau đây,

trường hợp nào cần dùng văn bản

nghị luận để biểu đạt? Vì sao?

? Để chuẩn bị tham dự cuộc thi

Tìm hiểu về môi trường tiên nhiên

do nhà trường tổ chức, Tý được cô

giáo phân công phần hùng biện

Tý dự định thực hiện một trong hai

cách là : cách 1 : dùng kiểu văn tự

sự, kể một câu chuyện có nội dung

nói về quan hệ giữa con người với

thiên nhiên ; cách 2: dùng kiểu vb

Người là hoa đất ; Người như hoa ở đâu thơm đấy ; Trông mặt mà bắt hình dong ; Lớn vú bụ con ; Cái răng cái tóc là góc con người ; Môi dày ăn vụng đã xong- môi mỏng hay hớt môi cong hay hờn ; tẩm ngẩm mà đấm chết voi …

 Có thể nhầm lẫn tục ngữ với ca dao :

+ Chuồn chuồn bay thấp thì mưa

Bay cao thì nắng bay vừa thí râm + Lúa chiêm lấp ló đầu bờ

Hễ nghe tiếng sấm phất cờ mà lên

(Hình thức thơ lục bát nhưng nội dung nêu kinh nghiệm …)

GV; Tục ngữ thiên về biểu hiện trí truệ của nhdân trong việc nhận thức thế giới và con người Gorki nói

“ Tục ngữ diễn đạt rất hoàn hảo toàn bộ kinh nghiệm

sống, kinh nghiệm xã hội lịch sử của nhdân laọ động” Mỗi câu tục ngữ thường có hai nghĩa : nghĩa

đen và nghĩa bóng Cái cụ thể cá biệt tạo nên nghĩa đen, cái trừu tượng , phổ biến tạo nên nghĩa bóng

Môi hở răng lạnh , chó cắn áo rách , đục nước béo

cò, năng nhặt chặt bị….

1 Văn nghị luận

- Trong giao tiếp có những lúc con người cần phải bộc lộ , phát biểu thành lời những nhận định, suy nghĩ, quan điểm, tư tưởng của mìnhtrước một vấn đề nào đó của cuộc sống -> Văn bản NL đóng vai trò quan trọng trong đời sống xã hội và con người

- Văn nghị luận …(sgk)

- Văn bản nghị hay sử dụng : Văn giải thích, văn chứng minh, văn phân tích, văn

bình luận … VD văn bản Tinh thân yêu nước của

nhân dân ta (Hồ Chí Minh) là văn bản nghị luận

chứng minh

2 Bài tập

a/ Nhắc lại một kỉ niệm về tình bạn b/ Giới thiệu về người bạn của mình

c/ Trình bày quan điểm về tình bạn Trường hợp (c) vì người viết phải dùng lí lẽ dẫn chứng để thuyết phục người đọc về quan điểm tình bạn

d/ Gợi ý giúp bạn Tý :

- Kiểu văn bản : văn nghị luận

- Ý chính : + Tầm quan trọng của môi trường thiên nhiên đối với con người

+ Thực trạng về cảnh môi trường thiên nhiên đang bị tàn phá.( nguyên nhân, dự báo, hậu quả)

bc làm một bài thơ ca ngợi vẻ đẹp

cũng như tầm quan trọng của thiên

nhiên đối với con người Cô giáo

bảo Tý cả 2 cách ấy đều không

và giải pháp để giải quyết vấn đề này thế nào, chúng ta hãy cùng bàn luận

Thân bài

Môi trường sống của con người là một khái niệm rộng Nó bao gồm tất cả các yếu tố

tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người, có ảnh hưởng đến cuộc sống, sản xuất,

sự tồn tại, phát triển của con người và mọi sinh vật trên trái đất Môi trường có hai loại chính: đó là môi trường tự nhiên và môi trường xã hội

Môi trường tự nhiên: bao gồm các thành phần tự nhiên như địa hình, địa chất, đất trồng, khí hậu, nước, sinh vật, Môi trường xã hội: là tổng thể các mối quan hệ giữa con người với con người, quan hệ cá nhân với cộng đồng thể hiện bằng luật pháp, thể chế, camkết, quy định,

1 Hiện trạng môi trường sống của chúng ta

- Ô nhiễm nguồn không khí: các nhà máy đã và đang thải ra môi trường không khímột nguồn cacbonnic khổng lồ, các loại axit, các loại khí gây hiệu ứng nhà kính, khói bụi xe hơi và các loại động cơ khác, đã ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ và chất lượng cuộc sống của con người, nó gây ra nhiều bệnh về đường hô hấp,

- Ô nhiễm nguồn nước: hiện nay thế giới và đặc biệt là Việt Nam đã bị ô nhiễm nguồn nước, nhu cầu về nước uống và nước sinh hoạt ở nhiều vùng miền đang bị thiếu nghiêm trọng, số lượng người được sử dụng nước sạch chiếm tỉ lệ không lớn Các nguồn nước: ao,

hồ, sông, suối, biển cả đại dương, nguồn nước ngầm, nước mưa,

- Ô nhiễm nguồn đất: đất đai ngày càng bị thoái hoá, bị rửa trôi, rác thải công nghiệp, rác thải sinh hoạt, rác thải bệnh viện, đã và đang làm cho nguồn đất đai bị cạn kiệt, khô cằn

- Ô nhiễm về ánh sáng, âm thanh tiếng ồn tại các đô thị lớn trong các dịp lễ tết của

VN&TG thì sự quá tải về cường độ và loại ánh sáng đã gây ra các bệnh lí về mắt: âm thanh của các loại động cơ quá lớn đặc biệt ở các đô thị lớn cũng ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng cuộc sống của con người

2 Nguyên nhân - Hậu quả

a Nguyên nhân

*Khách quan:

- Tình trạng nóng lên của trái đất gây ra những biến động lớn về khí hậu toàn cầu dẫn đến các hiểm hoạ thiên tai ngày càng khủng khiếp: lũ lụt, động đất, sóng thần, hạn hán, nhiệt

độ quá cao hoặc quá thấp

- Tình trạng chặt phá rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ, diện tích bao phủ bị giảm ngiêm trọng, nó gây ra biến đổi khí hậu: ví dụ bão lũ tại các tỉnh miền Trung Việt Nam tháng 10 năm 2009 gây ra những hậu quả nghiêm trọng về người và tài sản quốc dân

- Luật pháp chưa thực sự nghiêm minh, chưa đủ mạnh để ngăn chặn mọi sự vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường

* Chủ quan:

- Ý thức của con người không tôn trọng luật pháp bảo vệ môi trường

- Vì lợi nhuận kinh tế trước mắt mà các công ti, nhà máy xí nghiệp đã bất chấp luật pháp thải ra môi trường, nước thải công nghiệp chưa qua xử lí, rác thải công nghiệp, rác thải y

tế, rác thải sinh hoạt không phân huỷ được,

- Nhận thức của con người về ô nhiễm môi trường còn rất hạn chế

b Hậu quả

- Ô nhiễm môi trường nước – sản xuất, sinh hoạt bị ảnh hưởng nghiêm trọng Nhiều loại dịch bệnh xuất hiện

- Ô nhiễm môi trường đất ảnh hưởng xấu đến cây trồng, vật nuôi và con người

- Ô nhiễm môi trường không khí: gây ra rất nhiều lọai bệnh về đường hô hấp

3 Giải pháp

- Khắc phục những nguyên nhân trên (phân tích và dẫn chứng)

- Nêu một số quốc gia, thành phố, các vùng miền trên thế giới và Việt Nam có môi trường xanh - sạch - đẹp để lấy làm mô hình áp dụng cho những nơi có môi trường ô nhiễm

- Hệ thống pháp lí, chế tài nghiêm minh để xử phạt thích đáng cho các cá nhân và tổ chức

- Bài học cho mỗi người dân Việt Nam

4 Củng cố, hướng dẫn Tập viết một đoạn văn nghị luận có đề tài nói về ý thức bảo vệ

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

Giúp Hs: Củng cố, hệ thống các nội dung đã học ở bài 19 : Tục ngữ về con người và xã hội ; Rút gọn câu ; Đặc điểm văn nghị luận Đề văn nghị luận – lập dàn ý cho bài văn nghị luận Các em có ý thức học tập tốt bộ môn

2 Kiểm tra bài cũ :

- Kiểm tra chuẩn bị ở nhà của học sinh

3 Bài mới

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

? Giải thích nghĩa các câu tục ngữ

1 Tục ngữ về con người và xã hội

- Khuyên ta nên biết quý trọng con người ; tôn vinh giá trị con người

- Khuyên mọi người phải biết giữ gìn tô điẻm vẻ đẹp riêng của mình

- Bài học biết giữ gìn phẩm giá trong sạch , thật thà

và lòng tự trọng …cho bát kì người nào, tuổi tác nào, địa vị nào trong xã hội

- Bài học về cách ăn nói, ứng xử, cách sống, cách làmngười…

- Đề cao vai trò người thầy

-Bên cạnh học thầy còn học ở bạn cũng rất quan trọng

- Bài học về lòng nhân ái

- Bài học về lòng đền ơn đáp nghĩa

- Khuyên mọi người biết sống đoàn kết…

+ Câu 2 ,4,5, 6 là những …(nhận xét, đánh giá)…vè các mặt tư cách , sự rèn luyện của con người để tiến bộ

+ Câu 3,7,8 là những lời khuyên về (phẩm chất, lối sống) mà con người phải có

Về hình thức : các câu tục ngữ trên diễn đạt bằng những hình ảnh (so sánh, ẩn dụ ) …làm cho nộidung trở nên cụ thể và mang nhiều ý nghĩa hàm súc.+ Câu 1,6,7 diễn đạt bằng hình ảnh (so sánh) làm cho

? Hãy tìm những câu tục ngữ nói về con người và xã hội ?

2 Rút gọn câu.

Tác dụng của việc rút gọn câu?

? Câu rút gọn có những kiểu nào ?

sau đây và nêu rõ tác dụng của nó?

Văn nghị luận có những đặc điểm

gì?

Câu rút gọn là những câu vốn đầy đủ cả CN lẫn VN nhưng trong một ngữ cảnh nhất định ta có thể rút gọn một số thành phần câu mà người đọc , người nghe vẫn hiểu

VD : Bạn làm gì đấy ? – Đọc sách (Rút CN)

- Câu rút gọn có t/dụng làm cho câu gọn hơn, thông tin được nhanh hơn, tránh dùng lại những từ ngữ đã xuất hiện trong câu trước khi không cần thiết (lặp từ ngữ )

- Kiểu rút gọn :

+ Câu rút gọn chủ ngữ : Cậu ăn cơm chưa?

Hs nêu + Rút gọn vị ngữ : Vd: Ai xung phong lên chữa bài tập ? – Em + Rút gọn cả chủ ngữ và vị ngữ : rồi

- Dùng câu rút gọn trong các trường hợp :

+ Trong văn đối thoại, rút gọn câu để tránh trùng lặp

từ ngữ không cần thiết-> câu văn thoáng, hợp h/c giao tiếp

Vd:-Em buồn bã lắc đầu: -Không, em không lấy, em để -Lằng nhằng mãi Chia ra! mẹ tôi quát và giận dữ đi vềtập trung sự chú ý của người nghe vào nội dung câu nói+ Trong văn chính luận, văn mt, văn bc , rút gọn câu

để ý được súc tích, cô đọng Tôi yêu phố phường náo

động, dập dìu xe cộ vào những giờ cao điểm Yêu cả cái tĩnh lặng của buổi sáng tinh sương với làn không khí mát dịu, thanh sạch trên một số đường còn nhiều cây xanh che chở Hoặc: mỗi đảng viên cbộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch.

Lưu ý :GV nêu 2 lưu ý như trong SGK

3 Đặc điểm của văn nghị luận.

HS trả lời theo SGK

II Phần 2 : Bài tập bổ sung

Bài tập 1: Những trường hợp sau đây, trường hợp nào là tục ngữ, trường hợp nào là thành

ngữ ?

a/ xấu đều hơn tốt lỏi *

b/ Con dại cái mang *

c/ Giấy rách phải giữ lấy lề *

d/ Dai như đỉa đói

e/ Tránh vỏ dưa gặp vỏ dừa *

g/ Cạn tàu ráo máng h/ Giàu nứt đố đổ vách i/ Cái khó bó cái khôn *

Bài tập 2: Các nghĩa sau đây phù hợp với nội dung câu tục ngữ nào?Bài học rút ra từ các

câu tục ngữ

1 Ăn không nên đọi nói không

nên lời

2 Có công mài sắt có ngày nên

b/ Kiên trì nhẫn nại thì việc khó đến đâu cũng làm được

-> Phải có ý chí bền bỉ trong công việc và trong cuộc sống

a/ ăn và nói đều chưa sõi, chỉ người vụng dại trong

d/ Sự hoạn nạn của một người và sự chia sẻ của đồng

loại -> Những người cùng cảnh ngộ phải biết thương yêu đùm bọc lẫn nhau

c/ Người đày đủ, không gặp hoạn nạn thì giúp người

túng thiếu, gặp hoạn nạn.-> Phải biết thương yêu đồng loại khi họ gặp cảnh nghèo nàn, túng thiếu

e/ Những kẻ có lòng dạ xấu thường tìm nhau , kéo bè

kéo cánh với nhau -> Tìm bạn mà chơi không nên chơi với kẻ xấu

g/Ảnh hưởng của môi trường đối với con người và sinh

vật -> Ảnh hưởng của môi trương đối với con người

Bài tập 3

a/ Tiếng hát ngừng Cả tiếng cười (Nam Cao )

b/ Đi thôi con !

c/ Mong các cháu mai sau lớn lên thành những người dân xứng đáng với nước độc lập tự

do ( Hồ Chí Minh)

d/Uống nước nhớ nguồn ( Tục ngữ)

Bài tập 4

“Qua ca dao, người bình dân VN đã thể hiện được những tình cảm thiết tha và cao quí

của mình” Lấy dẫn chứng từ những bài ca dao đã học và đã đọc, em hãy làm sáng tỏ nhận

định trên

a, Hãy đưa ra luận điểm, luận cứ bài văn

b, Dựa trên những luận điếm và luận cứ, em hãy lập luận bằng cách viết mộtđoạn văn ngắn cho cho một luận cứ mà em lựa chọn

Gợi ý:

-Luận điểm: Ca dao đã thể hiện được những tình cảm thiết tha và cao quí của người bình

dân VN

-Luận cứ: * Thể hiện được tình yêu quê hương đất nước.

- Gắn bó ca ngợi, tự hào với bao cảnh đẹp của quê hương đất nước

- Đó cũng là lòng yêu nước, thể hiện tình nghĩa đồng bào

* Thể hiện tình yêu thương gia đình

- Tình cảm sâu nặng nhất, thiêng liêng nhất là tình mẫu tử, ơn sinh thành

- Tình vợ chồng gắn bó thiết tha, chung thuỷ

*Thể hiện tình yêu thiết tha với cuộc đời

- Gắn bó với lao động

- Yêu lao động, người nông dân yêu cả ruộng vườn, gắn bó với thiên nhiên

-> Chính tình yêu sâu nặng đối với cuộc đời, lạc quan vui sống đã khiến ngườilao động vượt lên tất cả khó nhọc gian lao

-Lập luận: Điều tiên, tiếng nói trái tim ấy thể hiện khá sinh động tình yêu quê hương đất

nước của ông cha ta Đó là niềm tự hào, gắn bó khăng khít với bao danh lam thắng cảnhcủa nơi chon rau cắt rốn

Điều này dễ hiểu Thời xưa điều kện đi lại khó khăn, hiểu biết của mõi con người có hạn,

ít ai hình dung được hết một dải gấm vóc non sông trải dài từ Bắc chí Nam của đất nước

mình Do vậy, mỗi người, ai cũng gắn bó máu thịt với làng mạc quê hương, ruộng lúa, bờtre, ngọn rau tấc đất của mình Chính vì lẽ đó, nên con dân xứ Lạng tự hào:

“Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa

Có nàng Tô Thị có chùa Tam Thanh

Ai lên xứ Lạng cùng anh

Bõ công bác mẹ sinh thành ra em”

- Người dân xứ Nghệ thì ngợi ca :

Đường vô xứ Nghệ quanh quanh

Non xanh nước biéc như tranh hoạ đồ

Ai vô xứ Nghệ thì vô…

Hs làm bài 10 - 15’ , trình bày , nhận xét, bổ sung

Bài tập 5: Tục ngữ ta có câu Không thầy đố mày làm nên nhưng lại có câu Học thầy không tày học bạn Em hiểu gì về lời dạy qua hai câu ca dao trên

Dàn ý:

1 Mở bài:

- Quan niệm và thái độ tôn sư trọng đạo của dân tộc ta

- Vai trò của thầy và bạn trong học tập đều quan trọng như nhau

2 Thân bài:

* Giải thích câu: "không thầy đố mày làm nên"

- Đề cao đến mức tuyệt cú cú đối vai trò của người thầy đối với học sinh

- Thầy dạy cho học sinh những kiến thức cần thiết Thầy là người dẫn đường chỉ lối,

không chỉ dạy chữ mà còn dạy nhân nghĩa, đạo lí làm người

- Thầy nhiều khi còn quyết định đến cả chuyện tạo dựng sự nghề của học sinh

* Giải thích câu: "học thầy không tày học bạn"

- "Không tày": không bằng Là cách nói nhấn mạnh ý: học hỏi bạn bè là điều hết sức quan trọng và cần thiết đối với mỗi học sinh vì thầy chỉ dạy ở lớp, ở trường, còn phần lớn thời (gian) gian của học sinh là học tập với bạn bè

- Học ở bạn những điều hay lẽ phải Trao đổi thêm với bạn bè để nắm vững thêm điều thầydạy trên lớp mà mình chưa hiểu hết Bạn tốt giúp đỡ nhau tận tình thì cũng có vai trò quan trọng trong sự tiến bộ của mỗi người học sinh trong học tập, đời sống

* Mối quan hệ giữa hai câu tục ngữ:

- Hai câu tục ngữ trên khẳng định: học thầy, học bạn đều quan trọng như nhau và cần thiết

để bổ sung ý nghĩa cho nhau, phản ánh quan niệm của người xưa về chuyện học

- Trong quá trình học tập, chúng ta cần khai thác thật mạnh mặt thuận lợi của thầy, của bạn

để không ngừng nâng cao hiểu biết về tất cả mặt

Một vài gợi ý bài tham khảo:

Biết ơn,quý ơn là phẩm chất đạo đức của tình bạn & tình thầy trò.Thầy là người cho ta nhiều kiến thức.Bạn là người giúp ta phát triển những kiến thức vừa học.Những điều này vừa được cha ông ta truyền lại qua hai câu tục ngữ:

“Không thầy đố mày làm nên”

“Học thầy không tày học bạn”

Tại sao “không thầy đố mày làm nên” ? Tại sao phải “học thầy không tày học bạn” ?

Cả hai câu tục ngữ :”Không thầy đố mày làm nên” & “học thầy không tày học bạn” không mâu thuẫn với nhau vì cả hai câu đều có vai trò của người thầy với người học.Trongchuyện rèn luyện và học tập,người thầy đóng vai trò chủ đạo,tổ chức chỉ dẫn & truyền thụ kiến thức bổ ích cho người học.Câu tục ngữ :“không thầy đố mày làm nên” nhằm đề cao vai trò,vị trí & tác dụng quyết định của người thầy,đề cao người thầy là đề cao tinh thần học tập phải học mới có kiến thức ”Thầy” không có nghĩa là người dạy ở trường mà còn

là người giỏi hơn,có thể truyền đạt kinh nghiệm của người đi trước.Không có thầy,không được chỉ bảo,dạy dỗ,không được học hành đến nơi đến chốn,người ta không thể làm tốt bất

cứ công chuyện gì.Những hiểu biết tri thức,khoa học mà mỗi người lĩnh hội được nếu không phải một phần do sự chỉ bảo,hướng dẫn,truyền đạt của người thầy.Rõ ràng nếu không có thầy dạy,không có kinh nghiệm của người đi trước thì không có kiến thức,dễ sai lầm,thất bại

Ngược lại,câu tục ngữ :”học thầy không tày học bạn” có vẻ như coi nhẹ vai trò,tác dụng của người thầy & đề cao chuyện học tập ở bạn bè.Cho rằng chuyện học ở bạn có kết quả cao hơn học ở thầy.Nhưng ta cũng nên phải nhớ rằng kiến thức của bạn có được cũng

từ thầy mà ra.Tuy nhiên,học ở bạn có những thuận lợi mà học ở thầy,cô không có:bạn bè cùng lứa,dễ gần gũi,trao đổi,học tập lẫn nhau.Học ở bạn,bản thân mình sẽ thấy được chỗ tốt,chỗ kém của mình mà từ đó cố gắng vươn lên & tiến bộ

Bên cạnh vai trò của thầy & bạn,sự nỗ lực của bản thân cũng là điều quyết định trong chuyện học tập & nâng cao kiến thức

Câu tục ngữ :”không thầy đố mày làm nên” quá đề cao vai trò của người thày trong chuyện trưởng thành,lập nghề của người học.Mặc dù trong công tác đào tạo con

người,người thầy giữ vai trò trung tâm,quyết định nhưng cho rằng “không thầy đố mày làm nên” là điều không thỏa đáng.Chúng ta ai cũng nhìn nhận sự trưởng thành,có sự nghề của mỗi con người một phần nhờ công ơn dạy bảo của nhà trường,của thầy cô nhưng một phần cũng phải do bản thân người học phát huy nỗ lực cả nhân,tự bản thân vận động để tiếp thu những cái mới,sáng tạo những cái hay.Trong cuộc sống,môi trường hàng ngày ngoài tác dụng của thầy,người học còn chịu ảnh hưởng của hoàn cảnh xung quanh,của yếu

tố khách quan như gia đình,cha mẹ,xã hội…Do đó,tuyệt đối hóa chuyện học ở thầy,không coi trọng chuyện học tập ở nơi khác,người khác thì sẽ hạn chế kết quả của công việc

Tuy nhiên,khẳng định :”Học thầy không tày học bạn” cũng có nhiều chỗ chưa đúng vì câu tục ngữ này vừa hạ thấp vai trò & tác dụng của người thầy,đề cao quá mức vai trò của bạn bè trong học tập.Học hỏi,tìm hiểu nơi bạn bè là một trong những yếu tố lũy phần vào

sự thành đạt của mỗi cá nhân nhưng trong gia đình,người thầy đóng vai trò quyết định,bạn

bè đóng vai trò hỗ trợ.Nếu nói rằng bạn bè có trò giúp đỡ,hỗ trợ,bảo ban để cùng nhau học tập tốt hơn thì chúng ta dễ chấp nhận nhưng nói “không tày” thì khó nghe vì ông cha ta vừa từng nói: “Muốn sang thì bắc cầu kiều

Muốn con hay chữ phải yêu lấy thầy”

Muốn học tốt,bên cạnh chuyện học ở thầy,ở bạn còn phải có sự nỗ lực,học tập của bản thân.Chúng ta phải khẳng định chuyện học ở thầy là chủ yếu & còn phải kết hợp với

sự nỗ lực của cá nhân người học.Chúng ta không chấp nhận cách học thụ động,nhồi

nhét,máy móc

Ngoài ra,muốn giúp đỡ nhau trong học tập sao cho có kết quả,bạn bè cùng chung chí hướng,chung mục đích học tập,phấn đấu rèn luyện theo nội dung mà người thầy hướng dẫn.Một phần do thầy dạy dỗ bảo ban còn phải mở rộng lớn sự học hỏi,học ở bạn,học trong thực tế

Chính Hồ Chủ tịch cũng vừa khẳng định “phải học ở trường,học ở sách vở,học lẫn

nhau,học ở nhân dân, không học nhân dân là thiếu sót lớn” "Một tai nghe thầy, một tai nghe bạn/ Về nhà mẹ giảng, thế là thành mười tai"

Như vậy,trong hoạt động ở nhà trường hiện nay,hai câu tục ngữ không hề mâu thuẫn nhau,như vậy đều có ý nhấn mạnh đối tượng đối với người biết vận dụng thì hai câu tục ngữ có ý nghĩa tích cực,bổ sung cho nhau,chỉ cho chúng ta hai nơi học tốt nhất: học ở thầy

và học ở bạn

Hai câu tục ngữ “học thầy không tày học bạn”,”không thầy đố mày làm nên” tách rờinhau,có khía cạnh đúng & hạn chế,nhìn bề ngoài như mâu thuẫn với nhau nhưng phối hợp nội dung hai câu tục ngữ sẽ có lời khuyên học hỏi tốt nhất:chúng ta phải coi trọng chuyện học ở thầy, đồng thời (gian) phải biết học ở bạn

Bản thân mỗi người học sinh phải biết kính trọng,biết ơn thầy cô giáo,những người vừa giúp đỡ,truyền thụ cho chúng ta,dạy dỗ những điều hay lẽ phải cho chúng ta.Và chúng ta cũng vẫn phải khiêm tốn học hỏi nơi bạn bè,đoàn kết chân thành giúp đỡ nhau để cùng nhau tiến bộ

ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN

VĂN BẢN TINH THẦN YÊU NƯỚC CỦA NHÂN DÂN TA

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

Giúp Hs :

- Nắm vững hơn nội dung văn bản nghị luận Tinh thần yêu nước của nhân dân ta ; kiểu

câu đặc biệt ; Biết sử dụng hiệu quả câu đặc biệt

- Tiếp tục rèn kĩ năng về văn nghị luận : tìm hiểu đề , tìm ý…

2 Kiểm tra bài cũ :

- Kiểm tra chuẩn bị ở nhà của học sinh

3 Bài mới

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

Vai trò của ý chính trong bài văn

Muốn có sức thuyết phục thì luận

cứ phải đạt yêu cầu gì?

Luận điểm ,luận cứ thường được

diễn đạt dưới những hình thức nào

và có tính chất gì?

? Văn bản Tinh thần …ta trích

trong văn kiện lịch sử nào ?

* Phần 1 : Lí thuyết A.Văn nghị luận Luận điểm luận cứ và lập luận

1 Luận điểm+ Thể hiện tư tưởng của bài văn nghị luận + ý chính cần phải rõ ràng sâu sắc ,có tính phổ biến (Vấn đề được nhiều người quan tâm )

GV chốt lại : Trong văn bản nghị luận người ta thường gọi ý chính là luận điểm

=> Có tính hệ thống và bám sát luận điểm

3 Lập luân :

=>Diễn đạt thành các lời văn cụ thể,nó cần được lựa chọn ,sắp xếp trình bày một cách hợp lí để làm rõ luận điểm

=>Lập luận có vai trò cụ thể hoá luận điểm ,luận cứ thành các câu văn ,đoạn văn có tính liên kết về hình thức và nội dung để đảm bảo cho một mạch tư tưởng nhất quán,có sức thuyết phục :

II Tìm hiểu đề văn nghị luận :

1 Nội dung và tính chất của đề văn nghị luận

=>Đề văn nghị luận cung cấp đề bài cho đề văn nên

có thể dùng đề ra làm đề bài

=.>Thông thường đề bài của một bài văn thể hiện chủ

đề của nó Do vậy đề ra như trên hoàn toàn có thể làm

đề bài cho bài văn sẽ viết

2 Lập ý cho bài văn nghị luận

1.Xác lập luận điểm :HS trả lời trực tiếp :2.Tìm luận cứ :

3.Xây dựng lập luận

B Văn bản : Tinh thần yêu nước của nhân dân ta (Hồ Chí Minh)

- Xuất xứ : Trích Báo cáo chính trị của chủ tịch Hồ

Chí Minh, được trình bày tại Đại hội lần thứ 2 của Đảng Lao động Việt Nam, tháng 2/1951 tại chiến khu

Văn bản thuộc loại văn bản nào ?

? Đọc đoạn văn mở bài : Dân

ta….cướp nước, cho biết câu nào

là câu chủ đề ? Vì sao em biết ?

? Nêu nhận xét của em về cách lập

luận trong phần mở bài ?

? Các từ : nồng nàn, quý báu,

mạnh mẽ, to lớn, nguy hiểm, khó

khăn thuộc từ loại nào ?

? Các từ : sôi nổi, kết thành, lướt

qua, nhấn chìm thuộc từ loại nào?

thể hiện điều gì ?

?Đoạn văn Lịch sử ta …anh hùng,

tg đã sử dụng thao tác nào để nói

về sức mạnh của lòng yeu nước

qua các trang sử vẻ vang của cha

ông ta làm nên ? ( bluận, gt, c/m,

gt+c/m)

? Tg đã sử dụng thao tác NL nào

trong đoạn văn trên ?

? Tg viết : Đồng bầo ta ngày nay

….ngày

trước vậy đó là những lớp đồng

bào nào ?

? Tại sao tg sử dụng câu văn dài ,

có nhiều vế cấu trúc giống nhau

theo mô hình : Từ…đến…, nhằm

mục đích gì ?

? Các từ : giải thích, tuyên truyền,

tổ chức, lãnh đạo trong câu cuối

thuộc từ loại nào?

- Cách lập luận :Câu 1- là câu chủ đề đã k/đ: Dân ta có ….nước

Câu 2- Giải thích lòng yêu nước là một truyền thống quý báu của nd ta

Câu 3- Giải thích sức mạnh của lòng yêu nước của ta

→ cách lập luận chặt chẽ, rõ ràng, đầy sức thuyết phục

- Các từ : nồng nàn… là tính từ

- Các từ : sôi nổi , … là động từ, thể hiện sức mạnh

vô cùng to lớn của tinh thần yêu nước trong công cuộc k/c cứu nước

- Thao tác trong đoạn Lịch sử … anh hùng : chứng minh

- Đoạn Đồng bào ta….yêu nước : Câu mở doạn : Đồng bào ta ….ngày trước.

Câu kết đoạn : Những cử chỉ cao quý…y/n.

- Thao tác : c/m

- Các tầng lớp đồng bào :+ Từ các cụ già …….trẻ thơ

+ Từ những kiều bào… bị chiếm + Từ nhd miền ngược …xuôi

+ Từ những chiến sĩ…hạu phương

+ Từ các phụ nữ…mẹ chiến sĩ

+ Từ những nam nữ … đồng bào điền chủ

- Tg dùng câu văn dài vì : Nhd ta ai ai cũng giàu lòng y/n; lực lượng k/c chống Pháp rất đông đảo, hùng hậu; cuộc k/c chống Pháp (1946-1954) là cuộc c/t nhân dân

=> khái quát, diễn tả được sự tập hợp mọi đối tượng trong xh

Các từ : giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo

-> động từ

- Phép so sánh ….giúp mọi người nhận thức rõ hơn,

cụ thể hơn về tinh thần yêu nước, giá trị , tầm quan trọng của tinh thần yêu nước Đồng thời đề ra nhiệm

vụ của Đảng là phải khơi gợi tinh thần yêu nước của người dân để góp phần đưa cuộc k/c

* Phần 2 Luyện tập Bài tập trắc nghiệm

Câu 1: Nội dung nào mang tư tưởng quan điểm bài văn nghị luận

A Luận điểm

B Luận cứ

C Lập luận

Câu 2: Văn bản Tinh thần yêu nước của nhân dân ta thuộc kiểu văn bản nào

Câu 3:Văn bảnTinh thần yêu nước của nhân dân ta có xuất xứ ở đâu

A Trong bản tuyên ngôn độc lập

B Trích trong bài phát biểu tại đại họ Đảng toàn quốc năm 1951

C Trong lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến

Đáp án: Câu 1 A ; Câu 2 C; Câu 3 B

Em hãy tóm tắt bài văn tinh thần yêu nước của nhân dân ta trong khoảng 5 câu ?

GV gợi ý để HS tóm tắt theo các ý sau :

- Yêu nước là truyền thống quý báu của dân tộc ta khi tổ quốc bị xâm lăng – Lịch sử cónhiều cuộc k/c chống xâm lăng chứng tỏ dân ta yêu nước nồng nàn – Đồng bào ta ngày nay có nhiều việc làm thể hiện tinh thần yêu nước xứng đáng với truyền thống của tổ tiên – Nhiệm vụ của Đảng ta

Bài tập tự luận

Bài tập 2: Trình bày , phân tích ngắn gọn văn bản Tinh thần ……nhân dân ta ?

Gợi ý : Mở bài : Khảng định và nêu rõ vấn đề phải chứng minh : Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước

Thân bài : Nêu hàng loạt dẫn chứng lịch sử và xã hội để c/m…

Kết bài : Ví lòng yêu nước như các thứ của quý…

Bài tập 3:Lập dàn ý bài văn nghị luận bàn về lý tưởng sống của thanh niên Việt Nam

- Liên hệ thực tế, nêu những tấm gương trong xã hội liên quan đến vấn đề nghị luận

- Đưa ra các ý kiến đi ngược lại với quan đỉểm của đề bài

- Chúng ta hãy cùng nhau làm sáng tỏ vấn đề này

II Thân bài

- Trước hết cần phải hiểu rõ "lý tưởng" là gì? lý tưởng là phương hướng, mục tiêu phấn đấu trong cuộc sống

- Câu nói của Lev Tolstoi: "lý tưởng là ngọn đèn chỉ đường, không có lý tưởng thì không

có phương hướng kiên định mà không có phương hướng thì không có cuộc sống

- Sống có lý tưởng là điều cần cần thiết đối với mỗi công dân

- Sống có lý tưởng đem lại lợi ích cho gia đình và xã hội, làm cho đất nước giàu mạnh

2 Kiểm tra bài cũ :

- Kiểm tra chuẩn bị ở nhà của học sinh

3 Bài mới

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

Bố cục bài văn nghị luận gồm mấy

phần?

* Phần 1 : Củng cố kiến thức

A Văn nghị luận

Bố cục bài văn nghị luận gồm 3 phần:

a Mở bài: Nêu vấn đề có ý nghĩa với đời sống xã hội

b Thân bài: Trình bày nội dung chủ yếu của bài có thể nhiều đoạn, mỗi đoạn có một luận điểm phụ

c Kết bài: Nêu kết luận nhằm khẳng định tư tưởng

Thế nào là câu đặc biệt ? Cho VD

Tác dụng của câu đặc biệt là gì

thái độ quan điểm

+ Liệt kê thông báo

+ Xác định thời gian, nơi chốn

D Liệt kê thông báo

Câu 3: Câu đặc biệt có mấy tác dụng

Câu 5: Yếu tố nào mang nội dung tư tưởng chủ đạo của bài văn nghị luận

Đáp án

Câu 1: C; Câu 2:C; Câu 3 D ; Câu 4 B ; Câu 5: C

B Bài tập tự luận

Bài tập: Đặt câu đặc biệt theo bốn kiểu câu đã học

VD: Này! có việc gì đấy

Một buổi chiều trên phố

Bài tập 2: Viết đoạn văn ngắn có sử dụng câu đặc biệt (HS tự làm)

Bài tập 3: Lập dàn bài cho đề văn sau:; CM Sách là ngọn đèn bât diêt của tri thưs con ngươì

1 Mở bài :

- Nhận xét khái quát về vai trò quan trọng của sách trong đời sống của con người

- Trích dẫn câu nói

2 Thân bài :

a) Giải thích ý nghĩa câu nói :

Sách là gì ?

+ Là kho tàng tri thức : Về thế giới tự nhiên , về đời sống con người, về kinh nghiệm sản xuất

+ Là sản phẩm tinh thần :

- Sản phẩm của nền văn minh nhân loại

- Kết quả của quá trình lao động trí tuệ lâu dài

- Hàng hóa có giá trị đặc biệt

+ Là người bạn tâm tình gần gũi :

- Giúp ta hiểu điều hay lẽ phải trong đời

- Làm cho cuộc sống tinh thần thêm phong phú

Tại sao sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người :

+ Sách giúp ta hiểu biết về mọi lĩnh vực :

- Khoa học tự nhiên

- Khoa học xã hội

+ Sách giúp ta vượt khoảng cách của không gian , thời gian :

- Hiểu quá khứ, hiện tại, tương lai

- Hiểu tình hình trong nước, ngoài nước

b) Bình luận về tác dụng của sách

+ Sách tốt :

- Mở mang trí óc, nâng cao tầm hiểu biết

- Giúp con người khám phá giá trị của bản thân

- Chắp cánh cho ước mơ và khát vọng sáng tạo

+ Sách xấu :

- Tuyên truyền lối sống ích kỷ , thực dụng

- Gieo rắc những tư tưởng , tình cảm tiêu cực, ảnh hưởng xấu đến việc hình thành nhân cách

c) Thái độ đối với việc đọc sách :

- Tạo thói quen và duy trì hứng thú đọc sách lâu dài

- Cần chọn sách tốt để đọc

- Phê phán và lên án sách có nội dung xấu

3 Kết bài :

Suy nghĩ về sách với đời sống hiện nay

GV đọc bài văn mẫu cho HS tham khảo

Ngày nay,chúng ta ai cũng cần phải có kiến thức để nuôi sống mình và gia đình mình,nhưng kiến thức ở đâu ? Nó nằm trong những cuốn sách vì vậy sách là tài sản quý giá,là người bạn tốt của con người,chúng ta phải chăm chỉ đọc sách

Sách là sản phẩm của trí tuệ con người,sách là tài sản vô cùng quý giá.Sách mang nhiều kiến thức phong phú,giúp ta có những kiến thức làm những cột mốc xuất phát để ta có thêm nhiều kiến thức khác.Sách lưu giữ nhiều kiến thức phong phú về nhiều lĩnh vực khác

nhau:những cuộc khởi nghĩa của ông cha ta được ghi trong sử sách,những bài văn hay có trong sách Ngữ Văn,những bài Toán khó nhưng có nhiều cách giải hay trong sách Toán vàBài tập Toán Những kiến thức này đều xuất phát trong những cuốn sách từ cổ chí

kim.Nếu chúng ta còn thắc mắc về những điều mà mình chưa rõ thì thì sách sẽ giúp chúng

ta cập nhật thông tin một cách đơn giản mà nhanh nhất.Chúng ta còn có thể giải mã được thắc mắc của chính mình và tìm hiểu thêm được nhiều kiến thức phong phú khác từ những cuốn sách hay mà quý giá.Sách đưa ta đến chân trời của kiến thức,một chân trời kiến thức

vô tận,giúp ta mở rộng thêm hiểu biết,là chìa khoá mở ra tri thức giúp đỡ ta sau này khi chúng ta bước vào đời sống tự lập.Sách còn đưa ta đến nơi của những cảm xúc lãng

mạn:những cảnh thiên nhiên rất đẹp và những nhân vật tốt bụng luôn cứu giúp người khi hoạn nạn;cho ta biết thêm những tình cảm tốt đẹp:đức tính trung thực,thuỷ chung Sách giáo dục chúng ta trở thành người tốt.Ai cũng biết những người thành đạt,nổi tiếng trên thếgiới như Bác Hồ,Lenin,Lê Quý Đôn Họ là những con người rất ham đọc sách,luôn tìm tòikiến thức từ sách vở.Rõ ràng sách luôn là tài sản quý báu,người bạn quan trọng của con người

Có người hay hỏi rằng:"Đọc sách như thế nào để có hiệu quả cao ?".Chúng ta có thể đọc sách ở nhiều nơi:thư viện,nhà trường,vào thời gian rãnh rỗi khi đang ở nhà Chúng ta phải lựa chọn sách để đọc,phù hợp với lứa tuổi mọi người.Có nhiều loại sách để chúng ta có thểlựa chọn nhưng phổ biến nhất là hai loại sách:loại thứ nhất là sách kiến thức phổ thông dùng cho học sinh và các học giả chuyên môn;loại thứ hai là sách có kiến thức chuyên môn,dùng để trau dồi cho chuyên môn.Khi đọc sách chúng ta phải vừa đọc,vừa ghi lại những ý quan trọng và những ý mà mình cần thiết nhất.Chúng ta nên ghi vào một cuốn sổ riêng để tiện sử dụng khi cần thiết chúng ta phải vận dụng những kiến thức học được trongsách vào cuộc sống hàng ngày,như vậy thì chúng ta có thể nhớ kĩ hơn những kiến thức họcđược trong sách.Chúng ta cần phải kiên trí đọc sách để tạo thành thói quen cho mình,phải đọc sách theo những điều trên đây thì mới cho ta hiệu quả cao của việc đọc sách

Sách luôn là người bạn thân,luôn cần thiết đối với chúng ta dù cho khoa học,kĩ thuật phát triển cao đến đâu.Sách luôn là người bạn tri kỉ,cùng ta đi hết cuộc đời,sách luôn cần thiết đối với chúng ta cho dù khoa học,kĩ thuật phát triển thì sự phát triển của nó đều nhờ vào những kiến thức có trong sách.Chúng ta phải luôn nâng niu,bảo vệ sách,giữ gìn sách để chúng luôn luôn và mãi mãi là người bạn thân của chúng ta sau này

Là người học sinh,chúng ta cần phải luôn luôn đọc sách vì nhờ vào việc đọc sách mà chúng ta mới có nhiều kiến thức về thế giới chúng ta đang sống và phát triển ra sao.Sách làtài sản quý giá,là người bạn thân tốt của con người.Chúng ta luôn luôn cần phải đọc sách cho dù khoa học,kĩ thuật phát triển đến đâu

Học sinh làm bài theo hướng dẫn của giáo viên

4 Củng cố dặn dò

Học bài ,làm các BT SGK

Hoàn thiện bài Tập làm văn

- Khắc sâu kiến thức bài văn Sự giàu đẹp của tiếng Việt

Nắm vững hơn phương pháp lập luận trong văn bản nghị luận, thành phần trạng ngữ ; Biết

2 Kiểm tra bài cũ :

- Kiểm tra chuẩn bị ở nhà của học sinh

Văn bản thuộc thể loại gì ?

Nêu bố cục của bài văn và ý chính

của mỗi đoạn ?

Nhận xét chung về bài

Nêu đặc điểm của trạng ngữ ? Cho

VD

Klhi nào cần chứng minh?

Khi chứng minh em phải làm gì?

Thế nào là văn chứng minh?

Cách chứng minh một vấn đề?

c Thể loại: Nghị luận chứng minh

d Bố cục + Mở đâu : thời kì lịch sử :Nêu luận đề và luận điểm

chủ đạo

+ Thân bài : Tiếng Việt trong cấu tạo của nó khoa

học ,kĩ thuật văn nghệ (chứng minh luận điểm )

+ Kết bài :Sơ bộ kết luận về sức sống của Tiếng Việt

=> Bài văn nghị luận chứng minh rất chặt chẽ và có sức thuyết phục vì có những lí lẽ sắc bén ,chứng cứ

cụ thể ,đầy đủ

B Đặc điểm của trạng ngữ

=>Trạng ngữ có thể đứng ở đầu câu ,cuối câu ,giữa câu và thường được nhận biết bằng một quảng ngắt hơi khi nói ,dấu phẩy khi viết

Chú ý : Về bản chất thêm trạng ngữ cho câu tức là ta

đã thực hiện một trong những cách mở rộng câu VD: Buổi sỏng, chúng tôi học ở trường

-Chứng minh là đưa ra những bằng chứng để làm sáng tỏ, để chứng tỏ sự đúng đắn của vấn đề

+ Muốn chứng minh một vấn đề cũng chỉ có cách dùng lời lẽ, lời văn trình bày, luận luận để làm sáng tỏvấn đề

Người viết phải sử dụng phép lập luận chứng minh bằng một loạt các sự thật có độ tin cậy và sức thuyết phục cao Nói cách khác, mục đích của phép lập luận chứng minh là làm cho người đọc tin luận điểm mà mình sẽ nêu ra

* Phần 2 Bài tập bổ sung Trắc nghiệm

Chữa BT trắc nghiệm trong sách BT từ câu đến câu Bài 22

- Tiếng Việt có nhiều thể loại và nhiều cách thể hiện khác nhau, từ hội họa, ca nhạc, điêu khắc, đến thơ, văn chương truyền khẩu, lời ăn tiếng nói hằng ngày Văn học cũng là một khía cạnh của Tiếng Việt Cũng như Tiếng Việt, văn học Việt Nam ra đời từ thời viễn cổ ((chỗ này hơi lủng củng)), phát triển qua các giai đoạn lịch sử và phân hóa thành hai thể loại: Văn chương truyền khẩu và văn học viết ((bao gồm chữ Hán, chữ Nôm và chữ Quốc Ngữ)) Dù ở giai đoạn nào ((vh vn phát triển qua 4 giai đoạn)), thể loại ((văn xuôi, hồi kí, tùy bút, tác phẩm tự sự,ca dao, tục ngữ )) hay hình thức thể hiện ((văn xuôi hoặc thơ)) nào thì văn học Việt Nam vẫn mang đậm truyền thống yêu nước ((Nguyễn Trãi, HCM,HuyCận, Tố Hữu, )) và tinh thần tự hào dân tộc ((HCM, Tế Hanh, )), tình nhân ái, tấm lòng nhân đạo ((Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Bà Huyện Thanh Quan, )), yêu thương con người và bản sắc dân tộc, yêu cảnh sắc non sông đất nước ((nên kể thêm các tp và tg: Tản Đà, Trần Huy Khải, Chế Lan Viên, Xuân Quỳnh, Xuân Diệu, Nam Cao, Vũ Trọng Phụng, Tú Xương, Nguyễn Khuyến, Nguyễn Tuân, )) Văn chương thể hiện số phận của con người, cuộc sống của người dân qua các giai đoạn lịch sử, con người trong công cuộc xây dựng và đổi mới đất nước Văn học giúp con người xích lại gần nhau hơn, hiểu nhau hơn Văn chương thể hiện tình cảm của tác giả, nhà văn, nhà thơ trước thực tế cuộc sống

Vì vậy, có thể nói văn học Việt Nam cũng thể hiện sự giàu đẹp của Tiếng Việt

Bài tập 2: Chứng minh đức tính giản dị thanh bạch của Bác Hồ qua bài văn:Đức tính

giản dị của Bác Hồ

Dàn bài

1.Mở bài

- Giới thiệu vấn đề: Lối sống vô cùng giản dị, thanh bạch của Bác Hồ

- Hoàn cảnh: Thời chống Pháp, Mỹ, trong thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc

2.Thân bài

+ Lí lẽ: Điều rất quan trọng cần phải làm nổi bật là sự nhất quán giữa đời hoạt động chính

trị lay trời chuyển đất với đời sống bình thừơng vô cùng giản dị và khiêm tốn của Hồ Chủ tịch

+ Dẫn chứng:

- Dẫn chứng 1: Con người của Bác, đời sống của Bác giản dị như thế nào, mọi

người chúng ta đều biết: bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống Bữa cơm chỉ có vài ba món rất đơn giản, lúc ăn Bác không để rơi vãi một hột cơm, ăn xong, cái bát bao giờ cũng sạch

và thức ăn còn lại thì được sắp xếp tươm tất Ở việc làm nhỏ đó, chúng ta càng thấy Bác

quý trọng biết bao kết quả sản xuất của con người và kính trọng như thế nào người phục vụ

- Dẫn chứng 2: Cái nhà sàn của Bác vẻn vẹn chỉ có vài ba phòng và trong lúc tâm

hồn của Bác lộng gío thời đại, thì cái nhà nhỏ đó luôn luôn lộng gió và ánh sáng, phảng phất hương thơm của hoa vườn, một đời sống như vậy thanh bạch và tao nhã biết bao!

- Dẫn chứng 3: Trong đời sống của mình, việc gì Bác tự làm được thì không cần

người giúp, cho nên bên cạnh Bác người giúp việ và phục vụ có thể đếm trên đầu ngón tay, và Bác đã đặt cho số đồng chí đ1o những cái tên mà gộp lại là ý chí chiến đấu và chiến thắng: Trường, Kì, Kháng, Chiến, Nhất, Định, Thắng, Lợi!

- Dẫn chứng 4: Những câu ca ngợi lối sống vô cùng giản dị của Bác Hồ:

"Nhà Bác đơn sơ một góc vườn

Gỗ thường mộc mạc chẳng mùi sơn

Giường mây chiếu cói đơn chăn gối

Tủ nhỏ vừa treo mấy áo sờn

Bác để tình thương cho chúng con

Một đời thanh bạch chẳng vàng son

Mong manh áo vải hồn muôn trượng

Hơn tượng đồng phơi những lối mòn"

Trong thơ của mình, Bác cũng nhiều lần nói lên quan niệm và cách sống giản dị như thế: " Sống quen thanh đạm nhẹ người

Việc làm tháng ruộng ngày dài ung dung"

3.Kết bài

- Nêu nhận xét chung vấn đề: Lối sống vô cùng giản dị, thanh bạch của Bác Hồ

- Rút ra bài học (họăc mở rộng): Kính yêu và sống theo tấm gương của Bác

Bài tham khảo GV đọc cho HS

Theo lời kể của những người từng được sống gần Bác hoặc qua những tư liệu còn lưutrữ được, chúng ta thấy việc ăn, mặc, ở cũng như sinh hoạt, chi tiêu hàng ngày Bác đều hếtsức tiết kiệm Mỗi bữa ăn, Bác quy định không quá 3 món và thường là các món dân tộc như: tương cà, dưa, cá kho Bác bảo ăn món gì phải hết món ấy, không được để lãng phí

Có quả chuối hơi “nẫu”, nhiều người ngại không ăn, Bác bảo lấy dao gọt phần nẫu đi để

ăn Khi đi công tác các địa phương, Bác thường bảo các đồng chí phục vụ chuẩn bị cơm nắm, thức ăn từ nhà mang đi Chỉ khi nào công tác ở đâu lâu, Bác mới chịu ăn cơm, nhưngtrước khi ăn, bao giờ Bác cũng dặn “chủ nhà” là: Đoàn đi có từng này người, nếu được, chỉ ăn từng này, từng này

Có thể dẫn ra nhiều câu chuyện về cách ăn uống chắt chiu, tiết kiệm của Bác Thậm chí liên hoan chào mừng Ngày thành lập Đảng cũng chỉ có bát cơm, món xào, tô canh và đĩa cá Khi tiếp đãi khách, Bác thường nói: “Chủ yếu là thật lòng với nhau” Chiêu đãi đồng chí Lý Bội Quần, người Trung Quốc đã giúp Bác mua chiếc máy chữ từ Hải Phòng mang về, Bác cũng chỉ “khao” một món canh và hai đĩa thức ăn, có thêm chén rượu gạo, tổng cộng chưa hết một đồng bạc, thế mà vẫn đậm đà tình cảm giữa chủ và khách

Bác nói: Ở đời ai chẳng thích ăn ngon, mặc đẹp, nhưng nếu miếng ngon đó lại đánh đổi bằng sự mệt nhọc, phiền hà của người khác thì không nên Hơn nữa, Bác luôn nghĩ đếnngười khác, có món gì ngon không bao giờ Bác ăn một mình Bác sẻ cho người này, sẻ cho người kia rồi sau cùng mới đến phần mình và phần Bác thường là ít nhất

Trong trang phục hàng ngày, Bác chỉ có bộ quần áo dạ màu đen mặc khi đi ra nước ngoài; chiếc mũ cát Bác đội khi đi ra ngoài trời; chiếc áo bông, áo len Bác mặc trong mùa lạnh và một vài bộ quần áo gụ Bác mặc làm việc mùa hè Nói về sự giản dị trong cách ăn mặc của Bác, có lẽ ấn tượng nhất phải kể đến đôi dép cao su và bộ quần áo ka-ki Đôi dép cao su được Bác dùng hơn 20 năm đến khi mòn gót phải lấy một miếng cao su khác vá vào, các quai hay bị tuột phải đóng đinh giữ Còn bộ quần áo ka-ki Bác mặc đến khi bạc màu, sờn cổ áo Những người giúp việc xin Bác thay bộ quần áo mới thì Bác bảo: “Bác mặc như thế phù hợp với hoàn cảnh của dân, của nước, không cần phải thay”

Về chỗ ở, khi Bác mới về nước là một hang đá thuộc Pắc Pó, Cao Bằng Sau này vì bí mật nên Bác phải ở nhà riêng nhưng rất đơn giản Nhà làm nhỏ, bốn bề với tay được vì tiếtkiệm nguyên vật liệu Đến năm 1954, Chính phủ chuyển về thủ đô Hà Nội, nhiều người đềnghị Bác ở Phủ Toàn quyền Đông Dương tráng lệ, nhưng Bác đã từ chối và chỉ chọn căn phòng nhỏ của người thợ điện đơn sơ bên ao cá để ở Mãi đến ngày 17-5-1958, Bác mới chuyển về ở căn nhà sàn chỉ vẻn vẹn có 23,14 m2 cho đến lúc qua đời

Nhận xét về nếp sống giản dị của Bác, một tờ báo nước Pháp đã viết: “Sự ăn ở giản dị đến cực độ, như một nhà ẩn sĩ, đó là một đức tính rõ rệt nhất của Chủ tịch Hồ Chí Minh Một tuần lễ ông nhịn ăn một bữa, không phải là để hạ mình cho khổ sở, mà là để nêu một

tấm gương dè xẻn gạo cho đồng bào đặng làm giảm bớt nạn đói trong nước Hết thảy mọi người xung quanh đều bắt chước hành động đó của ông ”

4 Củng cố dặn dò

Học bài ,làm hoàn chỉnh bài TLV

TUẦN 25

Soạn ngày 6/2/2014 Dạy ngày 13/2/2014

ÔN TẬP THÊM TRẠNG NGỮ CHO CÂU LUYỆN TẬP LẬP LUẬN CHỨNG MINH

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

Giúp Hs :

- Khắc sâu kiến thức về trạng ngữ.thành phần trạng ngữ, HS biết sử dụng trạng ngữ

- HS Nắm vững hơn phương pháp lập luận trong văn bản nghị luận, thực hành làm bài văn chứng minh một vấn đề

- Tiếp tục rèn kĩ năng về văn nghị luận : tìm hiểu đề , tìm ý…

B CHUẨN BỊ

-G/v: Đáp án và những tình huống

-H/s chuẩn bị theo các đề nghị luận SGK

C.TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ :

- Kiểm tra chuẩn bị ở nhà của học sinh

Các trạng ngữ trên có tác dụng liên kết câu

=>Vai trò của trạng ngữ giúp cho việc sắp xếp các luận cứ trong văn bản nghị luận theo những trình tự nhất định về thời gian, không gian hoặc các nguyên nhân kết quả

Ghi nhớ 1: SGK T46

2 Tách trạng ngữ thành câu riêng.

Ví dụ:SGK

Và để tin tưởng hơn nữa vào tương lai của nó

- Được tách thành một câu riêng

Luận điểm mà đề bài yêu cầu

B Bài văn lập luận chứng minh

Cỏc bước làm bài văn lập luận chứng minh

1 Tỡm hiểu đề

Đề bài: Nhõn dõn ta thường núi : “Cú chớ thỡ nờn” Emhóy chứng minh tớnh đỳng đắn của nhận định trờn

- ý chớ quyết tõm học tập, rốn luyện

- Được thể hiện trong cõu tục ngữ và trong lời chỉ dẫncủa đề: cõu tục ngữ khẳng định vai trũ,ý nghĩa to lớn của chớ trong cõu tục ngữ Chớ cú nghĩa là hoài bóo,lớtưởng tốt đẹp, ý chớ, nghị lực, sự kiờn trỡ Ai cú cỏc điều kiện đú thỡ sẽ thành cụng trong sự nghiệp

HS trả lời

2 Tỡm ý và lập bố cục

a Mở bài: Dẫn vào luận điểm: -> nờu vấn đề: Hoài

bóo trong cuộc sống

GV cho học sinh đọc bài mẫu -HS rỳt ra lời nhận xột

4 Đọc lại và sữa chữa

HS đọc bài viết của mỡnh -cỏc bạn nhận xột

* Phần 2: Bài tập bổ sung A.Bài tập trắc nghiệm

Câu 1: Có thể phân loại trạng ngữ theo cơ sở nào?

A Theo nội dung mà chúng biểu thị

B.Theo vị trí của chúng trong câu

C Theo thành phần chính nào chúng đứng liền trước hoặc liền sau trong câu

D Theo mục đích nói của câu

Câu 2: Tách trạng ngữ thành câu riêng người nói người viết nhằm mục đích gì

A Câu văn ngắn gọn hơn

B Nhấn mạnh, chuyển ý hoặc thể hiện những cảm xúc nhất định

C Làm cho nòng cốt câu chặt chẽ hơn

D Làm cho nội dung câu dễ hiểu hơn

Chữa câu 1 đến câu 20 Sách BT trắc nghiệm Bài 22 Trang 104

B Bài tập tự luận

Câu 1: Thêm trạng ngữ vào các câu sau :

a ( Vào đêm trước ngày k/trường của con,) … mẹ không ngủ được

b Thuyền rẽ song lao nhanh, lướt bon bon …( để về cho kịp)

c Một đàn chim ngói sạt qua rồi vội vã kéo nhau về ( phía mặt trời lặn.)

d Những bông hồng đua nhau khoe ăc trong vườn trường

e Trên giàn thiên lí, bóng xuân sang

Câu 2: Tác dụng của trạng ngữ trong các câu trên ?

Học sinh thảo luận theo bàn , cử đại diện trình bày Các bàn khá thi đua trả lời…

Câu 3: Viết một đoạn văn ngắn 5- 7 câu , chủ đề tự chọn, trong đó có sử dụng một câu

đặc biệt , hai- ba trạng ngữ

Câu 4:

Đề bài 1: Lập dàn ý cho đề bài: Chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ “Có chí thì nên”

1 Mở bài: Đi từ chung đến riêng hoặc đi từ khái quát đến cụ thể.

2 Thân bài:

a/ Giải thích ý nghĩa câu tục ngữ:

- "Chí" là gì? Là hoài bão, lí tưởng tốt đẹp, ý chí, nghị lực, sự kiên trì Chí là điều cần thiết để con người vượt qua trở ngại

- "Nên" là thế nào? Là sự thành công, thành đạt trong mọi việc

- "Có chí thì nên" nghĩa là thế nào? Câu tục ngữ nhằm khẳng định vai trò, ý nghĩa to lớn của ý chí trong cuộc sống Khi ta làm bất cứ một việc gì, nếu chúng ta có ý chí, nghị lực và sự kiên trì thì nhất định chúng ta sẽ vượt qua được mọi khó khăn, trở ngại để đi đến thành công

b/ Giải thích cơ sở của chân lí:

Tại sao người có ý chí nghị lực thì dẫn đến thành công?

- Bởi vì đây là một đức tính không thể thiếu được trong cuộc sống khi ta làm bất cứ việc gì, muốn thành công đều phải trở thành một quá trình, một thời gian rèn luyện lâu dài Có khi thành công đó lạiđược đúc rút kinh nghiệm từ thất bại này đến thất bại khác Không chỉ qua một lần làm việc mà thành

công, mà chính ý chí, nghị lực,lòng kiên trì mới là sức mạnh giúp ta đi đến thành công Càng gian nan chịu đựng thử thách trong công việc thì sự thành công càng vinh quang, càng đáng tự hào.

- Nếu chỉ một lần thất bại mà vội nản lòng, nhụt chí thì khó đạt được mục đích

- Anh Nguyễn Ngọc Kí bị liệt cả hai tay, phải tập viết bằng chân và đã tốt nghiệp trường đại học và

đã trở thành một nhà giáo mẫu mực được mọi người kính trọng

- Các vận động viên khuyết tật điều khiển xe lăn bằng tay mà đạt huy chương vàng

3 Kết bài:

- Khẳng định giá trị kinh nghiệm của câu tục ngữ đối với đời sống thực tiễn, khẳng định giá trị bền vững của câu tục ngữ đối với mọi người

Đề bài 2: Chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ: “Có công mài sắt có ngày nên kim’

GV hướng dẫn theo dàn bài

a Mở bài: Nêu vai trò quan trọng của lòng kiên trì nhân nại Dẫn câu tục ngữ: “ Có công … kim”

b Thân bài:

- Xét về thực tế câu tục ngữ có nghĩa là có công sức, lòng kiên trì mãi mãi 1 thanh sắt to lớn sẽ trở thành 1 cây kim nhỏ bé

- Vai trò lòng kiên trì nhẫn nại trong đời sống trong học tập và trong mọi lĩnh vực

- Sự kiên trì, nhẫn nại giúp chúng ta thành công trong mọi lĩnh vực

- Tìm dẫn chứng trong đời sống xung quanh, các gương sáng trong XH, trong các tác phẩm văn học

và trong ca dao tục ngữ

c Kết bài: Nêu suy nghĩ của em về câu tục ngữ ấy

Bài văn tham khảo

Trong cuộc sống, con người ta đều có những thành công đạt được và những ước mơ muốn vươn tới Và để thực hiện được điều đó thì ta phải có lòng kiên trì, bền bỉ, nỗ lực Chính vì vậy ông cha ta đã có câu : “Có công mài sắt, có ngày nên kim” để động viên, khích lệ hay nói một cách khác

là khuyên răn con cháu, dạy bảo những kinh nghiệm trong đời thường, cuộc sống

Câu tục ngữ được chia làm hai vế, mỗi vế có 4 từ Hai vế này có hai cặp từ tương ứng với nhau: “Có công-có ngày ; mài sắt - nên kim” Một vế chỉ sự nỗ lực, một vế chỉ thành quả đạt được.Cây kim tuy nhỏ nhưng nó rất có ích, tròn trịa, trơn bóng, sắc nét Để mài được một cây kim như vậy thì thật là khó

Câu tục ngữ này mượn hình ảnh cây kim để nói lên được phẩm chất cao quý truyền thống của dân tộc Việt Nam từ hàng nghìn đời nay Từ những việc nhỏ như quét nhà, nấu cơm đến những việc lớn như xây dựng đất nước, chống giặc ngoại xâm Những thành tựu hiện nay mà ông cha ta đạt được đã minh chứng cho điều đó Những tháp chùa cổ kính có giá trị, một số công trình nghệ thuật nổi tiếng như tháp Chương Sơn, chuông chùa Trùng Quang với những đường nét hoa văn thanh thoát, mạnh

mẽ, thể hiện tinh thần thượng võ, yêu nước Và một thành tựu lớn nhất của ông cha ta đó chính là xâydựng nên được một quốc gia văn minh, nhân dân đồng lòng, đất nước yên bình Công cuộc dựng, giữ, phát huy, đổi mới đất nước đó đã thể hiện được sự bền bỉ, chịu thương chịu khó, sự sáng tạo, lao động kiên cường của ông cha ta

Trong lao động sản xuất, nhân dân ta cũng đã có những việc làm và kết quả đạt được để khẳng định ý nghĩa của câu tục ngữ trên là hoàn toàn đúng Từ xưa tới giờ, đất nước ta đã gặp phải những khó khăn rất lớn, từ những thảm hoạ thiên nhiên như lụt lội, bão bùng đến những cuộc chiến tranh do con người tạo ra nhưng nhờ sự cố gắng, chịu đựng, vượt khó mà chúng ta đã khắc phục được những trở ngại đó.

Và trong học tập thì điều đó lại càng được khẳng định rõ nét hơn Những em bé chập chững bước vào lớp một, tập toẹ đánh vần, viết chữ đến những năm tháng tiếp theo lên lớp, phải kiên trì cần cù mới mong đạt được kết quả tốt trên con đường học tập của mình

Trong đường đời cũng vậy, những danh nhân, thương gia, thi sĩ, nhà nho, nhà văn nổi tiếng cũng từng phải vất vả, hi sinh, sử dụng những kiến thức mình có nhưng không thể thiếu đi và phải luôn gắn liền với sự kiên trì, chuyên cần, sáng tạo mới có thể thành đạt

Những tấm gương chăm học, những tấm gương chịu khó như Bác Hồ là một điển hình rõ nét nhất Bác đã phải vất vả làm việc, chịu khó học tiếng nước ngoài, đi bôn ba khắp nơi để tìm đường cứu nước Thật hiếm ai như vậy! Và cũng nhờ những sự nỗ lực đó mà đất nước ta mới được tự hào về một danh nhân, một vị lãnh tụ vĩ đại nổi tiếng mà khắp năm, châu bốn bể đều biết tới

Câu tục ngữ trên với hình thức ngôn từ dân dã nhưng thật ngắn gọn súc tích, bao hàm những ý nghĩa sâu sa Đó chính là những đúc kết lâu đời trong quá trình lao động, kinh nghiệm chiến đấu, sản xuất và cả trong đời thường cuộc sống của ông cha ta Nó như một bài học quý báu, một thông điệp hữu dụng, một lời dạy chân tình rằng: “Hãy biết tu dưỡng, rèn luyện những đức tính, phẩm chất kiên trì, nhẫn nại, chịu khó, cần cù, sáng tạo, kết hợp với khả năng vốn có của bản thân để làm nên một sức mạnh vô địch vượt mọi gian truân, vất vả trong cuộc sống, những trở ngại éo le nhất

mà đi tới thành công, thắng lợi” Nào chúng ta hãy bắt đầu bằng những việc nhỏ nhất như học tập chăm chỉ, lao động cần cù để trở thành con ngoan trò giỏi, trở thành chủ nhân tương lai của đất nước nhé!!!

4 Củng cố dặn dò

Học bài , làm hoàn chỉnh bài TLV

TUẦN 26

Soạn ngày 21/2 Dạy ngày 24/2

ÔN TẬP VĂN BẢN ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG

A MỤC TIấU CẦN ĐẠT

Giỳp Hs :

- Hiểu giỏ trị nội dung nghệ thuật văn bản Đức tớnh giản dị của Bỏc Hồ, Nắm vững thờm

về thể loại văn nghị luận

- HS Nắm vững hơn về kiểu cõu chủ động và cõu bị động, cỏch chuyển đổi cõu chủ động thành c õu bị động và ngược lại

- Tiếp tục rốn kĩ năng về văn nghị luận

B CHUẨN BỊ

-G/v: Đỏp ỏn và những tỡnh huống

-H/s chuẩn bị theo cỏc đề nghị luận SGK

C.TIẾN TRèNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ :

- Thế nào là cõu chủ động? Cõu bị động? Cho VD

3 Bài mới

Hoạt động của thầy và trũ Nội dung cần đạt

Em hãy nêu những hiểu biết của

Hồ Chủ Tịch

2.Tỏc phẩm

* Xuất xứBài ''Đức tớnh ''Là đoạn trớch từ bài ''Chủ tịch Hồ Chớ Minh tinh hoa và khớ phỏch đại ''

*Thể loại: Nghị luận

* Bố cục gồm 2 phần+ Sự nhất quán giữa cuộc đời cách mạng và cuộc sống

+ Chỳng minh đức tớnh giản dị của Bỏc trong cỏch ăn

ở sinh hoạt và trong cỏch núi cỏch viết

B Cõu chủ động, cõu bị động

1 Cõu chủ độngCõu chủ động cú chủ ngữ thực hiện một hoạt động hướng vào người hoặc vật khỏc

VD: Con trõu đang gặm cỏ

2 Cõu bị độngCõu bị động cú chủ ngữ được hoạt động người hoặc vật khỏc hướng vào

VD: Quyển sỏch này mẹ mua + Nhằm liờn kết cỏc cõu trong đoạn văn thành một mạch văn thống nhất

* Phần 2: Bài tập bổ sung

A Bài tập trắc nghiệm

Chữa câu 1 đến câu 17 Sách BT trắc nghiệm Bài 23 Trang 107

B Bài tập tự luận

Bài tập 1 ( Trang 58 sgk) Tìm câu bị động trong các đoạn trích dưới đây Giải thích vì sao

tác giả chọn cách viết như vậy

- Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quí Có khi được trưng bày trong tủ kính, trongbình pha lê rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm

- Người đầu tiên chịu ảnh hưởng của thơ Pháp rất đậm đà là Thế Lữ Những bài thơ có tiếng của Thế Lữ ra đời từ đầu năm 1933 đến 1934 Giữa lúc người thanh niên Việt Nam bấy giờ ngập trong quá khứ đến tận cổ thì Thế Lữ đưa về cho họ cái hương vị xa Tác giả

“Mấy vần thơ” liền được tôn làm đương thời đệ nhất thi sĩ

Bài tập 2:Viết đoạn văn trong đó có sử dụng câu bị động( GV hướng dẫn HS tự làm) Bài tập 3: Qua văn bản 'Đức tính giản dị của Bác Hồ" hãy chứng minh cho sự giản dị của Bác

Dàn bài và hướng dẫn viết

1 Mở bài: Khẳng định đức tính giản dị của Bác là tấm gương sáng để mọi người noi

theo

HD viết: Chủ tịch Hồ Chí Minh là một vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc.Bác không chỉ đáng yêu mà còn rất đáng kính bởi Bác là người mang đến tự do cho dân tộc.Ở con người Bác tacòn học tập được nhiều điều đặc biệt là lối sống giản dị Bác mãi là tấm gương để chúng tahọc tập noi theo

2 Thân bài

+ Chứng minh Bác giản dị trong bữa ăn hàng ngày

Bác Hồ là người giản dị như thế nào chắc mỗi chúng ta đều biết Trước hết Bác giản dị trong đời sống sinh hoạt Không chỉ trong những năm tháng khó khăn mà ngay khi đã là một vị chủ tịch nước trong bữa ăn của Bác cũng rất giản dị: chỉ có vài ba món đơn gián, khi ăn Bác không để rơi vãi, ăn xong cái bát bao giờ cũng sạch sẽ Trong cách mặc của Bác cũng rất giản dị, phù hợp với hoàn cảnh, với con người Bác Bộ quần áo ka-ki, bộ quần áo nâu, đôi dép cao su, chiếc đồng hồ Liên Xô là những đồ vật giản dị gắn liền với cuộc đời Bác Dù là một vị chủ tịch nước nhưng Bác không hề giống như những vị vua thời phong kiến, không có long bào, không có lầu son gác tía, mà nơi ở của Bác là ngôi nhà sàn vài ba phòng đơn giản, có vườn cây, ao cá để Bác được lao động sau những giờ làm việc căng thẳng

+ Chứng minh Bác giản dị trong sinh hoạt hàng ngày

Trong việc làm Bác cũng thể hiện sự giản dị của mình Việc gì làm được thì Bác không cần ai giúp đỡ nên số người giúp việc cũng ít, chỉ đếm trên đầu ngón tay Bác làm việc rất cần cù, cả đời Bác không ngày nào nghỉ ngơi, từ nhũng công việc hàng ngày đến việc cách mạng vì dân vì nước

Không những vậy trong quân hệ với mọi người Bác cũng rất giản dị Từ việc đi thămnhà tập thể công nhân, viết thư cho một đồng chí hay nói chuyện với các cháu miền Nam hoặc đi thăm và tặng quà cho các cụ già mỗi khi Tết đến Trong lần về quê, khi mọi người kéo đến rất đông Bác đã cùng mọi người ngồi trước cửa nhà nói chuyện Dù là một vị chủ tịch nước nhưng ta không hề thấy Bác cao sang xa vời mà luôn gần gũi thân thiết

+ Chứng minh Bác giản dị trong cách nói và viết

Trong lời nói và bài viết Bác cũng thể hiện sự giản dị của mình bởi Bác muốn mọi người

dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm theo nên Bác đã nói rất giản dị về những điều lớn lao, chân chính

như:"Không có gì quý hơn độc lập tự do" hay để kêu gọi tinh thần đoàn kết Bác đã nói' Đoàn kết đoàn kết đại đoàn kết

Thành công thành công đại thành công"

Và rất nhiều những lời nói, bài văn, bài thơ rất giản dị của Bác mà chúng ta có thể biết

3 Kết bài:Khẳng định lại tấm gương của Bác về đức tính giản dị

Tóm lại sự giản dị của Bác càng làm nổi bật đời sống nội tâm và tôn thêm vẻ đẹp con người Bác Sự giản dị của Bác là tấm gương mà chung ta phải học tập và noi theo.

4 Củng cố dặn dò

Học bài , làm hoàn chỉnh bài TLV

TUẦN 27

Soạn ngày 28/2 Dạy ngày 7/3

ÔN TẬP VĂN BẢN Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG (TIẾP)

LUYỆN TẬP VIẾT VĂN CHỨNG MINH

B CHUẨN BỊ

-G/v: Đáp án và những tình huống

-H/s chuẩn bị làm BT, soạn các đề nghị luận SGK

C.TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ :

- Nêu các cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động? Cho VD

3 Bài mới

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

Trình bày những hiểu biết về tác

giả ?

Ngoài những điều trong SGK ,em

còn biết thêm gì về tác giả Hoài

A Văn bản: Ý nghĩa văn chương

1-Tác giả: Hoài Thanh (1909-1982).tên thạt là Nguyễ

Đức Nguyên quê Nghệ An-Là nhà nghiên cứu phê bình văn học xuất sắc

2-Tác phẩm:

*Xuất xứ: Viết 1936, in trong sách "Văn chương vàhoạt động"

*Bố cục: 2 phần

-Đ1,2,3,4: Nguồn gốc của văn chương

-Đ5,6,7,8: Công dụng của văn chương

B Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động Cách 1: Thêm từ bị (được) vào sau từ (cụm từ) chỉ

đối tượng

Cách 2 : Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối tượng của hoạt

động lên đầu câuCó thể lược bỏ hoặc biến chủ thể củahoạt động thành một bộ phận không bắt buộc trong câu

VD: Người ta đã hạ cánh màn điều treo ở bàn thờ ôngvải từ hôm "hóa vàng".(Câu chủ động)

b) Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã được

hạ xuống từ hôm "hóa vàng" ( Câu bị động) c) Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã hạ xuống từ hôm "hóa vàng" (Câu bị động)

* So sánh câu b và câu c

+ Giống nhau :

- Cùng là câu bị động,cùng nội dung miêu tả

- Cùng vắng chủ thể của hành động+ Khác nhau :

* Phần 2: Bài tập bổ sung A.Bài tập trắc nghiệm

Chữa câu 1 đến câu 17 Sách BT trắc nghiệm Bài 23 Trang 107

B.Bài tập Tự luận

Bài tập 1 : Chuyển đổi mỗi câu chủ động dưới đây thành

hai câu bị động theo hai kiểu khác nhau

a Một nhà sư vô danh đã xây ngôi chùa ấy từ thế kỉ XIII

- Ngôi chùa ấy được (một nhà sư vô danh) xây từ thế kỉ XIII

- Ngôi chùa ấy xây từ thế kỉ XIII

d Người ta dựng một lá cờ đại ở giữa sân

- Một lá cờ đại được (người ta) dựng ở giữa sân

-Một lá cờ đại dựng ở giữa sân

Bài tập 2 : Chuyển đổi mỗi câu chủ động dưới đây thành 2 câu bị động- một câu dùng từ

được, một câu dùng từ bị Cho biết sắc thái ý nghĩa

a) Thầy giáo phê bình em

- Em được thầy giáo phê bình =>sắc thái biết ơn

- Em bị thầy giáo phê bình => sắc thái buồn

b) Người ta đã phá ngôi nhà ấy đi

- Ngôi nhà ấy đã được người ta phá đi =>sắc thái hài lòng

- Ngôi nhà ấy đã bị người ta phá đi =>sự nuối tiếc không mong muốn

c) Trào lưu đô thị hóa đã thu hẹp sự khác biệt giữa thành thị với nông thôn

- Sự khác biệt giữa thành thị với nông thôn đã

được thu hẹp bởi trào lưu đô thị hóa => Sắc thái vui mừng

- Sự khác biệt giữa thành thị với nông thôn đã bị thu hẹp bởi trào lưu đô thị hóa=> Sắc thái khách quan

Bài tập 3: Đặt ba câu bị động Chuyển đổi thành câu bị động

- Đồn giặc bị quân ta tiêu diệt, hang trăm tên giặc bị bắt sống

- Chúng em hiểu bài sau khi được cô giáo giảng đi giảng lại

- Giậu cúc bị tả tơi sau trận mưa tầm tã kéo dài

Bài tập 4: Tìm dẫn chứng để chứng minh cho đề bài sau đây :

Thơ Bác đầy trăng

1/ Học sịnh thảo luận nhóm , nhóm nào tìm được nhiều dẫn chứng sẽ được điểm cao

- Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa (Cảnh khuya)

- Rằm xuân lồng lộng trăng soi

Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân ( Nguyên tiêu)

- Giữa dòng bàn bạc việc quân

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền ( Rằm tháng giêng – nguyên tiêu)

- Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ

Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ (Ngắm trăng)

- Trăng vào cửa sổ đòi thơ

Việc quân đang bận xin chờ hôm sau (Tin thắng trận)

- Trung thu trăng sang như gương

Bác Hồ ngắm cảnh nhớ thương nhi đồng.(….)

- Kháng chiến thành công ta trở lại

Trăng xưa, hạc cũ với xuân này ( Cảnh rừng Việt Bắc)

GV chấm một số bài : hai bài khá, hai bài TB, hai bài yếu

Đọc một vài bài mẫu, lớp rút kinh nghiệm, học tập

Bài tập 5; Đề bài:Chứng minh câu ca dao sau:

"Một cây làm chẳng nên non

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao."

BÀI LÀM: GV hướng dẫn theo ý chính của bài

1 Mở bài

Chúng ta đều biết rằng một cọng rơm không thể cháy hết mình nhưng một bó rơm thì lại

có thể bởi những ngọn lửa sẽ được chúng truyền cho nhau cứ thế đến hết Cũng như con người không thể tự mình làm mọi việc mà luôn phải đoàn kết, đùm bọc lẫn nhau thì mới

có thể hoàn thành được việc lớn Để lưu truyền đến muôn ngàn sau bài học về tinh thàn cao đẹp ấy ông cha ta đúc kết lại qua câu ca dao:

"Một cây làm chẳng nên non

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao."

2 Thân bài: Giải thích sơ lược về bài ca dao

Quả thật vậy, "một cây " thì không thể làm nên núi non nhưng "ba cây"-tượng trưng cho nhiều cây thì lại có thể không chỉ là núi thấp mà còn là núi cao Từ "một cây" đến "ba cây"

số lượng đã thay đổi nên chất lượng cũng thay đổi "ba cây chụm lại" Chính sự thay đổi ấy

đã mượn chuyện về cây cối để nhắ nhở chúng ta phải biết đồng sức, đồng lòng, noi theo tinh thần đoàn kết quý báu của dân tộc đã trải qua hàng nghìn năm lịch sử

Chứng minh theo từng thời kì, thời gian

Tinh thần đoàn kết từ lâu đã thấm nhuần tư tưởng của người dân VIỆT NAM bởi vậy dân tộc Lô lô từ lâu đã hình thành nên truyền thuyết kể về đoàn người đi san mặt đất"Nhiều sứ chung một lòng-Nhiều lòng chung một ý"."San mặt đất"-một công việc tưởng chừng như không thể thực hiện ấy đã được những người dân tộc Lô lô thực hiện Đó không chỉ đơn thuần là một truyền thuyết mà nó còn mang tinh thần giáo dục về sự đoàn kết rất lớn Đó cũng chính là cơ sở để người dân VIỆT NAM đứng lên đánh đuổi giặc ngoại xâm

Từ các đời vua Hùng Vương nhân dân ta đã biết đứng dậy cùng nhau đấu tranh chống giặcngoại xâm Sau này khi đến đời vua Trần với tiếng hô "Quyết chiến!" vang như sấm dậy của các bô lão trong hội nghị Diên Hồng hay những chữ "sát Thát"-giết giặc mông Cổ được đồng loạt thích lên tay các tướng sĩ chính là những minh chứng cho sực quyết tâm đoàn kết chống giặc của nhân dân ta Đó cũng chính là động lực giúp nhân dân ta vượt quamọi rào cản ngoại xâm và ngày càng khẳng định rõ hơn vị thế của sự chung sức, chung lòng

Nhưng chưa dừng lại ở đó, sự đồng tâm nhất trí của dân tộc ta còn được thể hiện

vô cùng rõ nét qua giai đoạn lịch sử chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ Nhân dân ta đã thực sự trải qua rất nhiều khó khăn gian khổ nhưng đó cũng chính là sợi dây vô hình nối mọi người, mọi tầng lớp lại với nhau cùng nghe theo lời dạy của Bác:

"Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết,

Thành công, thành công, đại thành công"

Lời dạy ấy luôn luôn đi sâu vào tư tưởng mỗi người bởi nó mang một ý nghĩa thực

tiễn rất lớn Câu nói, lời dạy ấy đã góp phần to lớn giải thoát, đem lại sự tự do cho cả một dân tôcj với những trận Đống Đa, Gò Vấp, Điện Biên Phủ, Vậy liệu nó có xứng đáng được ghi nhớ và học tập theo? Tất nhiên là có Chính vì thế mà lớp trẻ ngày nay đã không ngừng phát triển ngoại giao với các nước với tiêu trí "khép lại quá khứ, hướng tới tương lai" Cùng với đó là bao nhà máy thủy điện nhiệt điện được xây dựng dựa trên bàn tay của biết bao người lao động cùng các kĩ sư cả trong nước và nước ngoài VIỆT NAM đang dần

đi lên trên con đường hội nhập, phát triển một phần không hề nhỏ bé chính là ý thức đoàn kết cua mỗi chúng ta

3 Kết bài: Khẳng định lại giá trị bài ca dao

Vậy là qua câu ca dao:"Một cây làm chẳng nên non,

Ba cây chụm lại nên hòn nuí cao."

Chúng ta không chỉ có được một bài học bổ ích về tình đoàn kết mà từ đó chúng ta còn thấy được sức mạnh vô địch và sự ấm no hạnh phúc mà nó mang lại Đó chính là ngọn lửa thàn kì thắp sáng con đường chúng ta đang hướng tới

TUẦN 28

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP NGỮ VĂN 7 GIỮA HỌC KÌ II

PHẦN A : NỘI DUNG ÔN TẬP

I Văn bản:

Biết được tác giả, tác phẩm, nghệ thuật và ý nghĩa các văn bản sau:

1.Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất

2 Tục ngữ về con người và xã hội

3 Tinh thần yêu nước của nhân dân ta ( Hồ Chí Minh )

4 Đức tính giản dị của Bác Hồ ( Phạm Văn Đồng )

5 Ý nghĩa của văn chương ( Hoài Thanh )

Về ý nghĩa: Trạng ngữ thêm vào câu để xác định về gì?

Về hình thức: vị trí của trạng ngữ? Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngứ thường có ranh giới gì?BT SGK/ 40,45

4 Câu chủ động là gì? Câu bị động là gì? Nêu mục đích chuyển đối câu chủ động sang câu bị động và ngược lại? Quy tắc chuyển đổi câu chủ động thành mỗi kiểu câu bị động? BT

Đề 1: Chứng minh câu tục ngữ “ Có công mài sắt, có ngày nên kim”

Đề 2: Chứng minh rằng nhân dân Việt Nam từ xưa đến nay luôn luôn sống theo đạo lý :’’ ăn

quả nhớ kẻ trồng cây “ ; “Uống nước nhớ nguồn “ SGK/51

Đề 3: Dân gian có câu tục ngữ “ Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng” Chứng minh nội dung

câu tục ngữ đó – SGK/59

Đề 4: Chứng minh rằng bảo vệ môi trường thiên nhiên là bảo vệ cuộc sống của con người

Đề 5 : Chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ :

“Một cây làm chẳng lên non

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao”.

Đề 6: Rừng quý giá vì măng lại nhiều lợi ích cho con người Em hãy chứng minh điều đó, và

nêu lên trách nhiệm của mọi người đối với rừng

Đề 7: Ca dao Việt Nam có những câu quen thuộc:

“Bầu ơi thương lấy bí cùng Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn”.

Em hãy chứng minh vấn đề trên trong câu ca dao ấy

Đề 8.

“Nhiễu điều phủ lấy giá gương Người trong một nước phải thương nhau cùng”.

Em hiểu người xưa muốn nhắn nhủ điều gì qua câu ca dao ấy?

Đề 9: Giải thích lời khuyên của Lê-nin: “Học, học nữa, học mãi”

Đề 10: Em hiểu gì về nội dung ý nghĩa của câu tục ngữ: “Thất bại là mẹ thành công”.

Đề 11: Tục ngữ ta có câu Không thầy đố mày làm nên nhưng lại có câu Học thầy không tày

học bạn Em hiểu gì về lời dạy qua hai câu ca dao trên

- Sử dụng cách diễn đạt theo kiểu đối xứng, nhân quả, hiện tượng và ứng xử cần thiết

- Tạo vần, nhịp cho câu văn dễ nhớ, dễ vận dụng

Không ít câu tục ngữ là kinh nghiệm quý báu của nhân dân ta về cách sống, cách đối nhân xửthế.

3 Nghệ thuật và ý nghĩa văn bản Tinh thần yêu nước của nhân dân ta

- Ca ngợi phẩm chất cao đẹp , đức tính giản dị của chủ tịch Hồ Chí Minh

- Bài tập về việc học tập, rèn luyện nói theo tấm gương của chủ tịch Hồ Chí Minh

5 Nghệ thuật và ý nghĩa văn Ý nghĩa của văn chương.

Văn bản thể hiện quan niệm sâu sắc của nhà văn về văn chương

6 Nghệ thuật và ý nghĩa văn bản Sống chết mặc bay

a Nghệ thuật:

+ Xây dựng tình huống tương phản- tăng cấp và kêt thúc bất ngờ, ngôn ngữ đối thoại ngắn gọn, rất sinh động

+ Lựa chọn ngôi kể khách quan

+ Lựa chọn ngôi kể, tả, khắc họa chân dung nhân vật sinh động

b Ý nghĩa văn bản: Phê phán thói bàng quan vô trách nhiệm, vô lương tâm đến mức góp phầngây ra nạn lớn cho nhân dân của viên quan phụ mẫu- đại diện cho nhà cầm quyền Pháp

thuộc ; đồng cảm xót xa với tình cảnh thê thảm của nhân dân lao động do thiên tai và do thái

độ vô trách nhiệm của kẻ cầm quyền gây nên

8 Giải thích ý nghĩa nhan đề Sống chết mặc bay.

- Nhan đề"sống chết mặc bay"là thái độ thờ ơ, vô trách nhiệm của một ông quan hộ đê trước tính mạng của hàng vạn người dân nghèo Bằng nhan đề này, Phạm Duy Tốn đã phê phán xã hội Việt nam những năm trước CM Tháng tám 1945 với cuộc sống tăm tối, cực khổ nheo nhóc của muôn dân và lối sống thờ ơ vô trách nhiệm của bọn quan lại phong kiến

- “ Sống chết mặc bay” nhan đề truyện ngắn mà Phạm Duy Tốn đặt tên cho tác phẩm của mình là để nói bọn quan lại làm tay sai cho Pháp là những kẻ vô lương tâm , vô trách nhiệm ,

vơ vét của dân rồi lao vào các cuộc chơi đàng điếm, bài bạc

II Tiếng Việt.

1 Thế nào là câu rút gọn? Việc rút gọn câu nhằm mục đích gì? Khi rút gọn câu cần lưu ý điềugì? SGK / 15, 16

2 Thế nào là câu đặc biệt ? Tác dụng của câu đặc biệt: SGK/ 28, 29

3 Trạng ngữ SGK/39

Về ý nghĩa: Trạng ngữ thêm vào câu để xác định về gì?

Về hình thức: vị trí của trạng ngữ? Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngứ thường có ranh giới gì?

4 Câu chủ động là gì? Câu bị động là gì? Nêu mục đích chuyển đối câu chủ động sang câu bị động và ngược lại? Quy tắc chuyển đổi câu chủ động thành mỗi kiểu câu bị động?

SGK/57,58,64

5 Dùng cụm chủ vị để mở rộng câu? Các trường hợp dùng cụm chủ vị để mở rộng câu? SGK/68,69

6 Thế nào là phép liệt kê? Tac dụng của phép liệt kê? Các kiểu liệt kê? SGK/105

7 Công dụng của dấu chấm lửng và dấu chấm phẩy? SGK/122

8 Công dụng của dấu gạch ngang? Phân biệt dấu gạch ngang với dấu gạch nối? SGK / 129

Đề 1 : Chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ “ có công mài sắt, có ngày nên kim”

GV hướng dẫn theo dàn bài

a Mở bài: Nêu vai trò quan trọng của lòng kiên trì nhân nại Dẫn câu tục ngữ: “ Có

công … kim”

b Thân bài:

- Xét về thực tế câu tục ngữ có nghĩa là có công sức, lòng kiên trì mãi mãi 1 thanh sắt to lớn

sẽ trở thành 1 cây kim nhỏ bé

- Vai trò lòng kiên trì nhẫn nại trong đời sống trong học tập và trong mọi lĩnh vực

- Sự kiên trì, nhẫn nại giúp chúng ta thành công trong mọi lĩnh vực

- Tìm dẫn chứng trong đời sống xung quanh, các gương sáng trong XH, trong các tác phẩm văn học và trong ca dao tục ngữ : Bác Hồ học ngoại ngữ, thầy giáo Nguyễ Ngọc Kí, Trương Hán Siêu luyện chữ…

c Kết bài: Nêu suy nghĩ của em về câu tục ngữ ấy

Đề bài tương tự: Lập dàn ý cho đề bài: Chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ “Có chí thì nên”

a Mở bài: Đi từ chung đến riêng hoặc đi từ khái quát đến cụ thể.

b Thân bài:

* Giải thích ý nghĩa câu tục ngữ:

- "Chí" là gì? Là hoài bão, lí tưởng tốt đẹp, ý chí, nghị lực, sự kiên trì Chí là điều cần thiết để con người vượt qua trở ngại

- "Nên" là thế nào? Là sự thành công, thành đạt trong mọi việc

- "Có chí thì nên" nghĩa là thế nào? Câu tục ngữ nhằm khẳng định vai trò, ý nghĩa to lớn của ýchí trong cuộc sống Khi ta làm bất cứ một việc gì, nếu chúng ta có ý chí, nghị lực và sự kiên trì thì nhất định chúng ta sẽ vượt qua được mọi khó khăn, trở ngại để đi đến thành công.

*Giải thích cơ sở của chân lí:

Tại sao người có ý chí nghị lực thì dẫn đến thành công?

- Bởi vì đây là một đức tính không thể thiếu được trong cuộc sống khi ta làm bất cứ việc gì, muốn thành công đều phải trở thành một quá trình, một thời gian rèn luyện lâu dài Có khi thành công đó lại được đúc rút kinh nghiệm từ thất bại này đến thất bại khác Không chỉ qua một lần làm việc mà thành công, mà chính ý chí, nghị lực,lòng kiên trì mới là sức mạnh giúp

ta đi đến thành công Càng gian nan chịu đựng thử thách trong công việc thì sự thành công càng vinh quang, càng đáng tự hào

- Nếu chỉ một lần thất bại mà vội nản lòng, nhụt chí thì khó đạt được mục đích

- Hen-ri Pho thất bại năm lần trắng tay nhưng cuối cùng nhờ ý chí đã thành nhà tư bản nổi tiếng, Oan Disney Bị phê bình là thiếu ý tưởng nhưng nổi tiếng bởi tạp đoàn giải trí Disneynel

- Anh Nguyễn Ngọc Kí bị liệt cả hai tay, phải tập viết bằng chân và đã tốt nghiệp trường đại học và đã trở thành một nhà giáo mẫu mực được mọi người kính trọng

- Các vận động viên khuyết tật điều khiển xe lăn bằng tay mà đạt huy chương vàng

c Kết bài:

- Khẳng định giá trị kinh nghiệm của câu tục ngữ đối với đời sống thực tiễn, khẳng định giá trị bền vững của câu tục ngữ đối với mọi người

Bài văn tham khảo

Trong cuộc sống, con người ta đều có những thành công đạt được và những ước mơ muốn vươn tới Và để thực hiện được điều đó thì ta phải có lòng kiên trì, bền bỉ, nỗ lực Chính

vì vậy ông cha ta đã có câu : “Có công mài sắt, có ngày nên kim” để động viên, khích lệ hay nói một cách khác là khuyên răn con cháu, dạy bảo những kinh nghiệm trong đời thường, cuộc sống

Câu tục ngữ được chia làm hai vế, mỗi vế có 4 từ Hai vế này có hai cặp từ tương ứng với nhau: “Có công-có ngày ; mài sắt - nên kim” Một vế chỉ sự nỗ lực, một vế chỉ thành quả đạt được

Cây kim tuy nhỏ nhưng nó rất có ích, tròn trịa, trơn bóng, sắc nét Để mài được một cây kim như vậy thì thật là khó

Câu tục ngữ này mượn hình ảnh cây kim để nói lên được phẩm chất cao quý truyền thống củadân tộc Việt Nam từ hàng nghìn đời nay Từ những việc nhỏ như quét nhà, nấu cơm đến những việc lớn như xây dựng đất nước, chống giặc ngoại xâm Những thành tựu hiện nay mà ông cha ta đạt được đã minh chứng cho điều đó Những tháp chùa cổ kính có giá trị, một số công trình nghệ thuật nổi tiếng như tháp Chương Sơn, chuông chùa Trùng Quang với nhữngđường nét hoa văn thanh thoát, mạnh mẽ, thể hiện tinh thần thượng võ, yêu nước Và một thành tựu lớn nhất của ông cha ta đó chính là xây dựng nên được một quốc gia văn minh, nhân dân đồng lòng, đất nước yên bình Công cuộc dựng, giữ , phát huy, đổi mới đất nước đó

đã thể hiện được sự bền bỉ, chịu thương chịu khó, sự sáng tạo, lao động kiên cường của ông cha ta

Trong lao động sản xuất, nhân dân ta cũng đã có những việc làm và kết quả đạt được

để khẳng định ý nghĩa của câu tục ngữ trên là hoàn toàn đúng Từ xưa tới giờ, đất nước ta đã gặp phải những khó khăn rất lớn, từ những thảm hoạ thiên nhiên như lụt lội, bão bùng đến những cuộc chiến tranh do con người tạo ra nhưng nhờ sự cố gắng, chịu đựng, vượt khó mà chúng ta đã khắc phục được những trở ngại đó

Và trong học tập thì điều đó lại càng được khẳng định rõ nét hơn Những em bé chập chững

bước vào lớp một, tập tẹ đánh vần, viết chữ đến những năm tháng tiếp theo lên lớp, phải kiên trì cần cù mới mong đạt được kết quả tốt trên con đường học tập của mình.

Trong đường đời cũng vậy, những danh nhân, thương gia, thi sĩ, nhà nho, nhà văn nổi tiếng cũng từng phải vất vả, hi sinh, sử dụng những kiến thức mình có nhưng không thể thiếu đi và phải luôn gắn liền với sự kiên trì, chuyên cần, sáng tạo mới có thể thành đạt

Những tấm gương chăm học, những tấm gương chịu khó như Bác Hồ là một điển hình rõ nét nhất Bác đã phải vất vả làm việc, chịu khó học tiếng nước ngoài, đi bôn ba khắp nơi để tìm đường cứu nước Thật hiếm ai như vậy! Và cũng nhờ những sự nỗ lực đó mà đất nước ta mới được tự hào về một danh nhân, một vị lãnh tụ vĩ đại nổi tiếng mà khắp năm, châu bốn bể đều biết tới Bên cạnh đó ta phải kể đến thầy giáo Nguyễn Ngọc Kí liệt cả hai tay mà kiên trì học tập viết bằng chân trở thành một thầy giáo…

Câu tục ngữ trên với hình thức ngôn từ dân dã nhưng thật ngắn gọn súc tích, bao hàm những ý nghĩa sâu sa Đó chính là những đúc kết lâu đời trong quá trình lao động, kinh nghiệm chiến đấu, sản xuất và cả trong đời thường cuộc sống của ông cha ta Nó như một bài học quý báu, một thông điệp hữu dụng, một lời dạy chân tình rằng: “Hãy biết tu dưỡng, rèn luyện những đức tính, phẩm chất kiên trì, nhẫn nại, chịu khó, cần cù, sáng tạo, kết hợp với khảnăng vốn có của bản thân để làm nên một sức mạnh vô địch vượt mọi gian truân, vất vả trong cuộc sống, những trở ngại éo le nhất mà đi tới thành công, thắng lợi” Nào chúng ta hãy bắt đầu bằng những việc nhỏ nhất như học tập chăm chỉ, lao động cần cù để trở thành con ngoan trò giỏi, trở thành chủ nhân tương lai của đất nước nhé!!!

Đề 2: Chứng minh rằng nhân dân Việt Nam từ xưa đến nay luôn luôn sống theo đạo lý :

“ ăn quả nhớ kẻ trồng cây” ; “Uống nước nhớ nguồn “ SGK/51

a Mở bài:

+ Lòng biết ơn là 1 t/thống đạo đức cao đẹp

+ Truyền thống ấy đã được đúc kết qua câu tục ngữ “Ăn quả ”

b Thân bài:

- Luận điểm giải thích:

Ẩn dụ “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây, Uống nước nhớ nguồn đã gây nhận thức và truyền cảm về

chân lí đó như thế nào?

- Luận điểm chứng minh

+ Luận cứ 1: Từ xưa đến nay dân tộc Việt Nam vẫn sống theo đạo lí đó: con cháu biết

ơn ông bà, cha mẹ.

Thờ cúng, lễ tết, lễ hội văn hoá

Nhắc nhở nhau: “Một lòng thờ mẹ con”, “Đói lòng ăn hột chà là răng”

+ Luận cứ 2: Một số ngày lễ tiêu biểu: Ngày 20/11 Lòng biết ơn của học trò với thầy

cô giáo Ngày 27/7Thương binh liệt sĩ.

+ Luận cứ 3: Một số phong trào tiêu biểu: Lòng biết ơn các anh hùng có công với

nư-ớc.

Sống xứng đáng với truyền thống vẻ vang của cha ông

Giúp đỡ gđ có công, tạo điều kiện về công việc, xây nhà tình nghĩa, thăm hỏi

c Kết bài:

+ Khẳng định câu tục ngữ là lời khuyên răn có ý nghĩa sâu sắc

+ Biết ơn là 1 t/c thiêng liêng, rất tự nhiên

+ Bài học: Cần học tập, rèn luyện

Đề 3: Dân gian có câu tục ngữ “ Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng” Chứng minh nội

dung câu tục ngữ đó – SGK/59

a Mở bài:

- Nhân dân ta đã rút ra kết luận đúng đắn về môi trường xã hội mà mình đang sống, đặc biệt

là mối quan hệ bạn bè có tác dụng quan trọng đối với nhân cách của con người

- Kết luận ấy đã đúc kết lại thành câu tục ngữ: “ Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”.

b Thân bài:

- Lập luận giải thích

Mực có màu đen thường tượng trưng cho cái xấu, những điều không tốt Một khi đã bị mực dây vào là dơ và khó tẩy vô cùng (Nói rỡ mực ở đây là mục Tàu bằng thỏi mà người Việt ngày xưa thường dùng, khi viết phải mài nên dễ bị dây vào) Khi đã sống trong hoặc kết bạn với những người thuộc dạng “mực” thì con người ta khó mà tốt được Đèn tỏa ánh sáng đến mọi nơi, ánh sáng của nó xua đi những điều tăm tối Do đó đèn tượng trưng môi trường tốt, người bạn tốt mà khi tiếp xúc ta sẽ noi theo những tấm gương đó để cố gắng

- Luận điểm chứng minh

+ Luận cứ 1: Nếu ta sinh ra trong gia đình có ông bà, cha mẹ là những người không đạo đức, không biết làm gương cho con cháu thì ta ảnh hưởng ngay

+ Luận cứ 2: Khi đến trường, đi học, tiếp xúc với các bạn mà chưa chắc tốt rủ rê chơi bời + Luận cứ 3: Ra ngòai xã hội, những trò ăn chơi, những cạm bẫy khiến ta sa đà Thử hỏi như thế thì làm sao ta có thể tốt được Khi đã dính vào nó thì khó từ bỏ và xóa đi được Ngày xưa,

mẹ của Mạnh Tử đã từng chuyển nhà 3 lần để dạy con, bà nhận thấy rõ: “sống trong môi

trường xấu sẽ làm ta trở thành người xấu-là gánh nặng của xã hội”

- Ngược lại với “mực” là “đèn”-ngừoi bạn tốt, môi trường tốt Khi sống trong môi trường tốt,

chơi với những người bạn tốt thì đương nhiên, ta sẽ có đạo đức và là người có ích cho xã hội

Bởi vậy ông cha ta có câu: “Ở chọn nơi, chơi chọn bạn”

- Liên hệ một số câu ca dao, tục ngữ có nội dung tương tự

- Có những lúc gần mực chưa chắc đen, gần đèn chưa chắc rạng Tất cả chỉ là do ta quyết định

c Kết bài:

- Chúng ta cần phải mang ngọn đèn chân lý để soi sáng cho những giọt mực lầm lỗi, cũng nênbắt chước các ngọn đèn tốt để con người ta hoàn thiện hơn, là công dân có ích cho xã hội”

- Ý nghĩa chung của câu tục ngữ đói với em và moi người

Đề 4: Chứng minh rằng bảo vệ môi trường thiên nhiên là bảo vệ cuộc sống của con

b.Thân bài

Môi trường sống của con người là một khái niệm rộng Nó bao gồm tất cả các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người, có ảnh hưởng đến cuộc sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và mọi sinh vật trên trái đất Môi trường có hai loại chính: đó

là môi trường tự nhiên và môi trường xã hội

Môi trường tự nhiên: bao gồm các thành phần tự nhiên như địa hình, địa chất, đất trồng, khí hậu, nước, sinh vật, Môi trường xã hội: là tổng thể các mối quan hệ giữa con người với

con người, quan hệ cá nhân với cộng đồng thể hiện bằng luật pháp, thể chế, cam kết, quy định,

* Hiện trạng môi trường sống của chúng ta

- Ô nhiễm nguồn không khí: các nhà máy đã và đang thải ra môi trường không khímột nguồn cacbonnic khổng lồ, các loại axit, các loại khí gây hiệu ứng nhà kính, khói bụi xe hơi và các loại động cơ khác, đã ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ và chất lượng cuộc sống của con người,

nó gây ra nhiều bệnh về đường hô hấp,

- Ô nhiễm nguồn nước: hiện nay thế giới và đặc biệt là Việt Nam đã bị ô nhiễm nguồn nước, nhu cầu về nước uống và nước sinh hoạt ở nhiều vùng miền đang bị thiếu nghiêm trọng, số lượng người được sử dụng nước sạch chiếm tỉ lệ không lớn Các nguồn nước: ao, hồ, sông, suối, biển cả đại dương, nguồn nước ngầm, nước mưa,

- Ô nhiễm nguồn đất: đất đai ngày càng bị thoái hoá, bị rửa trôi, rác thải công nghiệp, rác thải sinh hoạt, rác thải bệnh viện, đã và đang làm cho nguồn đất đai bị cạn kiệt, khô cằn

- Ô nhiễm về ánh sáng, âm thanh tiếng ồn tại các đô thị lớn trong các dịp lễ tết của VN&TG thì sự quá tải về cường độ và loại ánh sáng đã gây ra các bệnh lí về mắt: âm thanh của các loại động cơ quá lớn đặc biệt ở các đô thị lớn cũng ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng cuộc sống của con người

* Nguyên nhân - Hậu quả

Nguyên nhân khách quan:

- Tình trạng nóng lên của trái đất gây ra những biến động lớn về khí hậu toàn cầu dẫn đến các hiểm hoạ thiên tai ngày càng khủng khiếp: lũ lụt, động đất, sóng thần, hạn hán, nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp

- Tình trạng chặt phá rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ, diện tích bao phủ bị giảm ngiêm trọng,

nó gây ra biến đổi khí hậu: ví dụ bão lũ tại các tỉnh miền Trung Việt Nam tháng 10 năm 2009 gây ra những hậu quả nghiêm trọng về người và tài sản quốc dân

- Luật pháp chưa thực sự nghiêm minh, chưa đủ mạnh để ngăn chặn mọi sự vi phạm pháp luật

về bảo vệ môi trường

Nguyên nhân chủ quan:

- Ý thức của con người không tôn trọng luật pháp bảo vệ môi trường

- Vì lợi nhuận kinh tế trước mắt mà các công ti, nhà máy xí nghiệp đã bất chấp luật pháp thải

ra môi trường, nước thải công nghiệp chưa qua xử lí, rác thải công nghiệp, rác thải y tế, rác thải sinh hoạt không phân huỷ được,

- Nhận thức của con người về ô nhiễm môi trường còn rất hạn chế

Hậu quả

- Ô nhiễm môi trường nước – sản xuất, sinh hoạt bị ảnh hưởng nghiêm trọng Nhiều loại dịch bệnh xuất hiện

- Ô nhiễm môi trường đất ảnh hưởng xấu đến cây trồng, vật nuôi và con người

- Ô nhiễm môi trường không khí: gây ra rất nhiều lọai bệnh về đường hô hấp

* Giải pháp

- Khắc phục những nguyên nhân trên (phân tích và dẫn chứng)

- Nêu một số quốc gia, thành phố, các vùng miền trên thế giới và Việt Nam có môi trường xanh - sạch - đẹp để lấy làm mô hình áp dụng cho những nơi có môi trường ô nhiễm

- Hệ thống pháp lí, chế tài nghiêm minh để xử phạt thích đáng cho các cá nhân và tổ chức vi phạm

- Giáo dục ý thức cộng đồng về bảo vệ môi trường

c Kết bài

- Việt Nam - một nước đang phát triển, vấn đề ô nhiễm môi trường là 1 vấn đề hết sức cấp