*Áp dụng các phương pháp trên vào giảng dạy thể dục trường Sau thời gian áp dụng phương pháp trên, Tôi thấy rất thuận tiện trong việc soạn giảng, cũng như về thực tế nội dung tiết học, đ[r]
Trang 1I ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lý do chon đề tài:
Ngày 27/03/1946 Bác Hồ đã ra lời kêu gọi toàn dân tập thể dục: “ Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khoẻ mới thành công Một người dân yếu ớt tức làm cho cả nước yếu ớt, một người dân mạnh khoẻ tức làm cho cả nước khoẻ mạnh …” và vì thế : “ Luyện tập thể dục, bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của người dân yêu nước”
Bác Hồ đã khẳng định mục đích của Giáo dục thể chất là làm phát triển toàn diện thế hệ trẻ Việt Nam, thế hệ trẻ đó phải được phát triển thể chất có chủ định để thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện của Đảng và Nhà nước đề ra
Giáo dục thể chất nói chung và môn học thể dục trong nhà trường nói riêng, thể chất giữ vai trò quan trọng trong việc giáo dục toàn diện Thể dục là một biện pháp tích cực, tác động nhiều tới sức khoẻ học sinh, nhằm cung cấp cho học sinh những kiến thức, kỹ năng vận động cơ bản, làm cơ sở cho học sinh và rèn luyện thân thể bồi dưỡng đạo đức tác phong con người mới
Ở học sinh phổ thông nói chung và tuổi học sinh Tiểu học nói riêng, tính vui tươi, hồn nhiên, hiếu động là không thể thiếu được trong các em Đặc biệt là lứa tuổi các em còn nhỏ thường thích chơi nhiều hơn thích học Vì vậy, trong môn thể dục không nên theo khuynh hướng thể dục đơn thuần, máy móc, gây cho các em sự mệt mỏi, căng thẳng, nhàm chán, dẫn đến phản tác dụng rèn luyện mà phải kích thích, tác động đến hoạt động toàn diện cả về mặt tâm lý ở các em, tạo nên sự hứng thú, giúp các em ham thích, tập luyện tốt hơn
Mặc khác, trong thực tế môn học thể dục có nhiều đối tượng học sinh khác nhau, có em có sức khỏe tốt, có em sức khỏe yếu, có em tật bẩm sinh Vậy phải làm thế nào với những em vừa nêu trên? Để các em không phải đứng nhìn các bạn tập luyện mà thèm muốn, buồn tủi Phải như thế nào? Phải dùng những biện pháp nào? Một câu hỏi đang đặt ra Dựa trên nền tảng Giáo dục thể chất đặt ra, với những phương pháp được sử dụng hợp lý sẽ có tác dụng quan trọng đến đối tượng tập luyện, kích thích, động viên các em hứng thú tập luyện môn thể dục Chúng ta có
Trang 2thể sử dụng nhiều phương pháp khác nhau, để giúp cho các em yêu thích tập luyên môn Thể dục, góp phần nâng cao sức khỏe, phục vụ tốt cho việc học tập Với những
yêu cầu cấp bách trên, tôi quyết định lựa chọn đề tài: “ Một số biện pháp giúp học
sinh Tiểu học hứng thú tập luyện môn thể dục''
2 THỰC TRẠNG CỦA ĐỀ TÀI:
a Thuận lợi:
- Đa số HS đều ở địa phương nên việc đến trường rất thuận lợi
- Học sinh có nền nếp học tập và sinh hoạt khá ổn định, các em chấp hành tốt nội quy của nhà trường và nhiệm vụ của học sinh Tiểu học
- GV được phân công đúng với khả năng, nhiệt tình trong công tác, có tinh thần trách nhiệm và có khả năng hoàn thành tốt công việc được giao, tích cực trong đổi mới phương pháp, dạy học theo phương pháp lấy học sinh làm trung tâm
- Được sự quan tâm chỉ đạo của Ban giám hiệu trường và các ban ngành có liên quan
b Khó khăn:
- Trình độ nhận thức học sinh không đồng đều Một số học sinh còn chậm,
nhút nhát, kĩ năng tập luyện còn hạn chế, chưa có thói quen tự tập luyện hàng ngày
- Một số em trong khi học ít chú ý và tiếp thu bài một cách thụ động, ghi nhớ bài còn máy móc nên dễ gây nhàm chán cho học sinh
- Đa số học sinh đều là dân tộc Khmer nên việc tiếp thu kiến thức còn chậm
và còn thụ động trong việc học tập
- Đa số học sinh là con em của hộ nghèo, nên việc bỏ học nửa chừng phụ giúp gia đình còn nhiều
- Điều kiện sân chơi, bãi tập của trường còn hạn hẹp, cây xanh che mát còn
hạn chế, đồ dùng dạy học chưa đầy đủ gây ảnh hưởng đến sự hứng thú tập luyện của học sinh
- Điều kiện sân bãi nhà trường chưa tốt, mùa mưa còn nhiều chỗ nước đọng lầy lội, mùa nắng bụi bẩn, ảnh hưởng đến sức khỏe của các em, nên chưa đáp ứng được nhu cầu môn Thể dục Học sinh tiểu học đa số chưa có trang phục thể dục thể thao khi tập luyện
Trang 3Thống kê kết quả năm học 2012 - 2013
Khối Tổng số
học sinh
Hoàn thành tốt Hoàn thành
Số lượng Tỉ lệ Số lượng Tỉ lệ
II CƠ SƠ LÝ LUẬN:
Giáo dục thể chất trong nhà trường Tiểu học là một bộ phận quan trọng không thể thiếu trong nền giáo dục của nước nhà, toàn bộ sự nghiệp thể dục thể thao nói chung Vì thế giáo dục thể chất trong trường Tiểu học được cụ thể hoá bằng các nhiệm vụ cụ thể sau:
- Nhiệm vụ bảo vệ và nâng cao sức đề kháng của cơ thể, nâng cao khả năng làm việc trí óc và thể lực
- Nhiệm vụ giáo dưỡng: trang bị cho học sinh tri thức, kỹ năng, kỹ xảo vận động cần thiết cho các hoạt động khác nhau trong cuộc sống, rèn luyện nếp sống văn minh lành mạnh, phát triển hứng thú, hình thành thói quen tự tập luyện
- Nhiệm vụ giáo dục góp phần tích cực vào việc hình thành thói quen đạo đức, phát triển trí tuệ, thẩm mỹ
- Phát hiện và bồi dưỡng những học sinh có năng khiếu về thể dục thể thao Trên cơ sở đó chương trình thể dục Tiểu học đã đề ra mục tiêu quan trọng nhất đó là cũng cố sức khỏe và phát triển thể lực cho học sinh Nội dung chương trình thể dục Tiểu học nhằm tiếp trang bị cho học sinh một số kiến thức, kỹ năng cơ bản về hoạt động, vận động cần thiết trong cuộc sống hằng ngày Thông qua thực hiện các bài tập, động tác, để hình thành kỹ năng, rèn luyện các tư thế vận động cơ bản, góp phần giữ gìn và nâng cao sức khoẻ, phát triển toàn diện, các tố chất thể lực của học sinh, bằng các hoạt động tập luyện theo nội dung của môn học, góp phần rèn luyện cho học sinh, lối sống lành mạnh, tác phong nhanh nhẹn, hoạt bát, trong tập luyện thể dục thể thao, vào các hoạt động sinh hoạt ở trong và ngoài nhà trường
Trang 4Chính vì vậy, người giáo viên cần đổi mới phương pháp dạy học, để giúp cho học sinh, học tập một cách tích cực, tạo cho học sinh có thói quen tự giác luyện tập thể dục thể thao, phát huy tư duy sáng tạo và các tố chất cho học sinh, nhằm giúp học sinh Tiểu học, hứng thú luyện tập tốt môn Thể dục
III GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
1 Mục đích, yêu cầu giới hạn đề tài :
+ Tạo cho học sinh sự say mê, hứng thú trong môn học
+ Giúp học sinh rèn luyện thân thể tốt, có sức khoẻ đảm bảo trong việc học tập + Sử dụng các phương pháp phù hợp với lứa tuổi học sinh đảm bảo tính vừa sức, hấp dẫn
+ Giúp các em yêu thích tập luyên môn thể dục
+ Tạo cho học sinh có thoái quen rèn luện thân thể ở nhà trường và ở gia đình
2 Đối tượng phạm vi nghiên cứu :
Học sinh Tiểu học từ khối 2 đến khối 5 trường Tiểu học Thạnh Hoà Sơn B
3 Phương pháp nghiên cứu :
+ Phương pháp trực quan
+ Phương pháp phân chia nhóm
+ Phương pháp sử dụng “trò chơi”
+ Phương pháp thi đua khen thưởng các thành tích đã đạt được trong tập luyện
IV NỘI DUNG NGHIÊN CỨU :
Trong môn Thể dục, để có một tiết học đạt kết quả cao, tạo cho các em niềm say mê, hứng thú trong học tập, tập luyện, nắm vững được nội dung bài học, thực hiện động tác một cách chính xác, hoàn hảo không có dấu hiệu mệt mỏi, chán nản tập luyện cho có, cho xong, đảm bảo tốt chất lượng môn học Muốn đạt được những yêu cầu trên, cần phải có những phương pháp thiết yếu sau :
- Trước hết giáo viên cần nghiên cứu kỹ nội dung bài dạy Giáo viên phải tập làm mẫu từng động tác, thao tác nhuần nhuyễn, phân tích rõ ràng từng chi tiết, yếu lĩnh kỹ thuật động tác trước khi lên lớp để học sinh hiểu và nắm bắt ngay
- Đã gọi là làm mẫu thì động tác phải đạt yêu cầu chính xác, đẹp, đúng kỹ
Trang 5thuật Vì những động tác ban đầu, dễ gây ấn tượng sâu trong trí nhớ của học sinh
- Đối với giáo viên không chuyên, giáo viên không có khả năng làm mẫu, thì nên cho học sinh quan sát kỹ tranh ảnh, xem phim hoặc có thể bồi dưỡng cán sự, chọn những em có năng khiếu tốt về mặt này, để làm mẫu thay cho giáo viên khi giảng dạy động tác mới
- Khi giảng giải, phân tích kỹ thuật động tác nên ngắn gọn, chính xác, xúc tích dễ hiểu Ngoài ra có thể sử dụng tranh, ảnh, biểu đồ, để minh hoạ làm tăng sự chú ý trong các em
Do đặc điểm của học sinh ở lứa tuổi học sinh Tiểu học thường có tính hiếu động, ít tập trung, ít chú ý, nhất là khi lên lớp ngoài trời hay bị các yếu tố bên ngoài làm ảnh hưởng Do vậy trong phần mở đầu giáo viên nên sử dụng một số trò chơi thường được các em yêu thích, để gây sự tập trung và hứng thú trước khi vào phần
cơ bản, có thể cho cả lớp vỗ tay hát chung một bài hát để tạo sự thoải mái, phấn khởi, bước đầu cho quá trình tập luyện
Trong tiết học thể dục, không nên lặp đi lặp lai một phương pháp nhiều lần,
mà phải, luôn luôn thay đổi uyển chuyển, thay đổi nhiều phương pháp và thêm vào một số tình tiết mới, dễ giúp học sinh hứng thú tập luyện như: thông qua một số biện pháp trò chơi, thi đua, khen thưởng, tăng độ khó…
*Một số thí dụ minh hoạ:
+ Luyện tập ném bóng: Có thể cho học sinh thi ném trúng đích hoặc thi ai ném xa hơn
Ảnh : Ném bóng trúng đích
+ Luyện tập Bật nhảy: có thể tổ chức trò chơi bật xa tiếp sức
Ảnh : Bật xa
Trang 6+ Luyên tập bài Thể dục phát triển chung : Có thể cho học sinh thi đua trình diễn hoặc đồng diễn Có thể phối hợp cho xem phim, tranh ảnh về bài thể dục phát triển chung Với các hình thức thay đổi trên sẽ làm cho học sinh không cảm thấy chán nản và giúp cho học sinh hứng thú tập luyện môn thể dục
Trong quá trình dạy học, nếu các em có dấu hiệu mệt mỏi, giáo viên cần thay đổi nội dung để tạo lại sự hứng thú, lấy lại tâm lý trạng thái vui tươi, có thể cho chơi một số trò chơi nhỏ hay kể một câu chuyện ngắn gọn về tinh thần luyện tập thể thao, lời kêu gọi tập luyện thể dục của Bác Hồ…
Dụng cụ học tập rất quan trọng, nên áp dụng triệt để vì nó dễ tạo nên hưng phấn và hứng thú tập luyện Cho nên mỗi nội dung, mỗi tiết học, giáo viên nên thay đổi dụng cụ cho phù hợp với tiết học hay sử dụng các vật dụng khác mang màu sắc
áp dụng trong bài học và trò chơi, sẽ tác động vào mắt các em, giúp các em có hứng thú và tạo sự hấp dẫn trong tập luyện
Trong suốt tiết học, giáo viên cũng nên dùng phương pháp thi đua khen thưởng để động viên các em, mỗi nội dung cho các tổ thi đua với nhau, giáo viên nhận xét, khen thưởng, sẽ tạo nên sự tranh đua, gắng sức tập luyện Ở lứa tuổi học sinh Tiểu học tâm lý học sinh thường thích khen thưởng, chỉ cần động viên khen thưởng các em một điều gì đó là các em sẽ thích thú ngay Do vậy các em sẽ thích thú học tập làm cho tiết học không bị khô khang, nhàm cháng
Để tìm hiểu tình hình học sinh một cách toàn diện, trong mỗi lớp học, tìm hiểu khả năng vận động của các em, có sức khỏe tốt, có sức khoẻ yếu, hay bệnh tật… Để có hình thức bồi dưỡng tập luyện khác nhau
Đối với học sinh yếu, khuyết tật, không để các em nghỉ, mà giáo viên phải tổ chức riêng cho các em tập với cường độ nhẹ hoặc cho các bạn có sức khoẻ tốt giúp
đỡ các bạn yếu, giáo viên nên động viên khích lệ các em này Tạo điều kiện cho các
em, chẳng hạn cho các em này làm trọng tài trong các trò chơi, các hoạt động thi
Trang 7đua hoặc áp dụng phương pháp tập luyện bằng cách “ phục hồi chức năng” với hình
thức nhẹ nhàng, nội dung phù hợp để các em này được hoạt động, tạo cho các em một tinh thần thoải mái, vui vẻ, phấn khởi khi tập luyện nhằm nâng cao sức khỏe cùng các bạn
Nói chung, chương trình dạy thể dục ở cấp Tiểu học rất đa dạng, phong phú, nhưng tùy theo mức độ khác nhau của bài học, mà chúng ta nghiên cứu phương pháp giảng dạy, trong mỗi tiết dạy cho phù hợp Tạo mọi điều kiện, sử dụng phương pháp phù hợp với lứa tuổi các em, đảm bảo tính vừa sức, hấp dẫn, tạo nên sự hưng phấn, giúp các em hứng thú, say mê luyện tập, nâng cao sức khỏe, đảm bảo tốt cho việc học tập
*Áp dụng các phương pháp trên vào giảng dạy thể dục trường
Sau thời gian áp dụng phương pháp trên, Tôi thấy rất thuận tiện trong việc soạn giảng, cũng như về thực tế nội dung tiết học, đa số các em có tiến bộ nhiều trong môn học, cụ thể là học sinh của tất cả các khối rất yêu thích tập luyện, thường trông đến ngày có tiết để học thể dục, chất lượng tăng lên rõ rệt qua từng giai đoạn,
kể cả học sinh sức khỏe yếu, khuyết tật… các em đã nắm được nội dung chương trình, tuy không đòi hỏi mức độ cao ở các em song cũng đủ đảm bảo tốt về mặt sức khỏe, tinh thần ý thức, tổ chức kỷ luật, là cơ sở để các em bước vào lớp kế tiếp với bản lĩnh tự tin hơn, sáng tạo hơn và học tốt hơn
V KẾT QUẢ:
Qua quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy sử dụng một số phương pháp giúp học sinh Tiểu học hứng thú tập luyện môn Thể dục, góp phần cho học sinh học tập tích cực, say mê hứng thú lĩnh hội tri thức, không khí lớp học sôi nổi, học sinh nắm được kỹ thuật động tác, chủ động tập luyện Bản thân tôi đã áp dụng những biện pháp này vào giảng dạy cho học sinh và kết quả thu được rất khả quan, cụ thể ở các bài sau, học sinh thực hiện đúng, thành thạo và nhanh, gây được sự hứng thú học tập ở các em Đặc biệt về nhà thường xuyên luyện tập thể dục thể thao vào buổi sáng sau khi thức dậy và vào buổi chiều, nhắc nhở mọi người cùng thực hiện
Trang 8Vì vậy, môn thể dục thực sự là một môn học có tác dụng thể chất quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường Kết quả cuối học
kì I năm học 2012 – 2013 học sinh trường đã đạt kết quả như sau:
Thống kê kết quả học kì I năm học 2013 – 2014
Qua bảng thống kê cho thấy kết quả dạy học môn thể dục cuối học kì I so với năm học trước tăng lên rõ rệt số lượng hoàn thành tốt tăng lên, với kết quả trên, Tôi khẳng định việc dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt động và gây hứng thú cho học sinh là việc làm cần thiết, để góp phần nâng cao chất lượng dạy và học môn thể dục ở trường Tiểu học
VI- ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA MÔN THỂ DỤC :
* Giải pháp về giáo viên thể dục:
Chúng ta đều biết thể dục thể thao là một lĩnh vực khoa học, không có kiến thức khoa học về thể dục thể thao, thì không có niềm tin mãnh liệt vào lợi ích, tác dụng kỳ diệu của thể dục thể thao đối với sức khỏe con người và không thể xây dựng cho mình nếp sống văn minh khoa học, nếp sống hằng ngày rèn luyện thân thể đều đặn Cho nên việc giáo dục thể chất là con dao hai lưỡi, người giáo viên hướng dẫn học sinh tập luyện mà không nắm được tình hình sức khỏe, đặc điểm sinh lý của học sinh, thì dễ đưa đến hậu quả khó lường, gây nguy hại đến sức khoẻ, tác động xấu đến sự phát triển tố chất của học sinh Để thực hiện được chương trình và giảng dạy cho học sinh tập luyện có hiệu quả, điều quan trọng có tính quyết định là phải có giáo viên thể dục có trình độ vững vàng, yêu thích thể dục thể thao, có sức khỏe tốt Xuất phát từ yêu cầu cấp bách đó, tôi đưa ra giải pháp sau:
- Giáo viên thể dục phải thường xuyên học tập, tự bồi dưỡng nâng cao trình
độ chuyên môn, nghiệp vụ để đáp ứng yêu cầu của tiến trình giảng dạy, nâng cao
học sinh
Trang 9chất lượng dạy học của bộ môn, phải dự giờ trao đổi kinh nghiệm, tham khảo các bài giảng mẫu, để rút kinh nghiệm nâng cao nghiệp vụ sư phạm Giáo viên luôn tìm tòi những phương pháp dạy học phù hợp với điều kiện thực tiễn, không áp đặt, không máy móc
- Nhà trường thường xuyên tạo điều kiện cho giáo viên đi học các lớp bồi dưỡng chuyên môn để nâng cao nghiệp vụ giảng dạy, phục vụ tốt cho công tác chăm lo sức khỏe của học sinh
* Giải pháp về cơ sở vật chất:
Để đảm bảo công tác giáo dục thể chất cho học sinh đòi hỏi phải tăng cường các thiết bị dụng cụ phục vụ cho việc giảng dạy của thầy, cô và của việc tập luyện của trò theo hướng:
- Mỗi năm nhà trường phải mua sắm thêm một số thiết bị dụng cụ như: mua thêm nệm bật xa, bóng, cầu, dây nhảy… để thay thế các dụng cụ xuống cấp, không
an toàn khi tập luyện
- Mỗi năm nhà trường cùng thầy, cô và học sinh tự làm thêm một số thiết bị dụng cụ như: cờ, hố cát, sân bóng góp phần làm giàu thêm cơ sở vật chất của nhà trường phục vụ tốt cho công tác giáo dục thể chất cho học sinh
- Thường xuyên cải tạo và nâng cao các sân tập
- Xây dựng nhà tập đa năng để đảm bảo tập luyện khi thời tiết không thuận lợi
VIII NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Qua tìm hiểu thực trạng việc học tập môn Thể dục của học sinh Tiểu học, bản thân tôi nhận thấy để giúp học sinh Tiểu học hứng thú tập luyện môn Thể dục ta cần thực hiện những vấn đề sau:
- Trong tiết dạy cần sử dụng nhiều tranh ảnh minh họa nhằm thu hút sự chú ý
củ học sinh vào bài học
- Sử dụng nhiều đồ dụng dạy học sẳn có và tự làm trang trí đẹp, bắt mắt tạo cảm giác hứng thú học tập của học sinh
- Sử dụng nhiều trò chơi học tập nhằm giúp học sinh hứng thú tập luyện
Trang 10- Thường xuyên nhận xét, tuyên dương học sinh giúp các em yêu thích học tập hơn đói với môn học
- Giáo viên khi thị phạm phải thật chính xác rõ ràng
- Thường xuyên vệ sinh và cải tạo sân bãi
- Bên cạnh đó người giáo viên phải tạo cho các em những kiến thức cơ bản phải xác định rõ các phương pháp dạy ở từng bày, từng buổi tập thật sinh động nhằm giúp học sinh hứng thú trong giờ học Thể dục thể chất
Sau khi áp dụng các biện pháp giúp học sinh hứng thú tập luyện môn Thể dục vào việc giảng dạy ở trường, tôi nhận thấy rằng học sinh ở trường tôi rất rất hứng thú học tập nôn thể dục, thường xuyên tập luyện ở trường cũng như ở nhà, các em
đi học Thể dục đều hơn, chất lượng giảng dạy của bộ môn tăng lên rõ rệt qua từng năm học
VIII KẾT LUẬN :
Tóm lại, việc học môn Thể dục trong nhà trường phổ thông là một động lực quan trọng để góp phần hoàn thiện về mặt thể chất Ngoài ra còn có tác dụng tích cực thúc đẩy các mặt giáo dục khác phát triển.Vì vậy mỗi giáo viên chúng ta phải trao dồi kiến thức, tự hoàn thiện mình, luôn tìm ra những phương pháp, soạn giảng, tập luyện phù hợp, khắc phục những khó khăn, để đưa chất lượng giáo dục thể chất ngày càng phát triển Đào tạo cho xã hội thế hệ tương lai, là những con người toàn diện có sức khoẻ dồi dào, có thể lực cường tráng, dũng khí kiên cường và sống cuộc sống vui tươi, lành mạnh
Đề tài này tuy đã hoàn thành nhưng không thể tránh khỏi hạn chế thiếu sót, mong các bạn đồng nghiệp và hội đồng khoa học đóng góp ý kiến, bổ sung để tôi có thêm các biện pháp mới hay hơn, sát thực hơn với thực tiễn địa phương và từng đối tượng học sinh, góp phần xây dựng con người phát triển một cách toàn diện
Thạnh Hòa Sơn, ngày 27 tháng 12 năm 2013
Người viết
Trần Xuân Thành