Phân tích các vấn đề pháp lý cơ bản về cán cân thanh toán quốc tế theo quy định của pháp luật việt nam hiện hành

Cụ thể, cán cân thanh toán quốc tế tóm tắt tất cả các giao dịch mà các cá nhân, công ty và cơ quan chính phủ của một quốc gia hoàn thành với các cá nhân, công ty và cơ quan chính phủ bên

BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

BÀI TẬP NHÓM

BỘ MÔN THANH TOÁN QUỐC TẾ

ĐỀ BÀI: 06

Phân tích các vấn đề pháp lý cơ bản về cán cân thanh toán quốc tế theo quy định của pháp luật Việt

Nam hiện hành

Hà Nội, 2021

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 1

I Khái quát về cán cân thanh toán quốc tế trong pháp luật Việt Nam hiện hành 1

1 Khái niệm cán cân thanh toán quốc tế và cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam 1

2 Vai trò của cán cân thanh toán quốc tế 1

II Một số vấn đề pháp lý về cán cán cân thanh toán quốc tế Việt Nam trong pháp luật Việt Nam hiện hành 2

1 Cơ cấu và nội dung chủ yếu của cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam 2

2 Chủ thể thực hiện giao dịch trong cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam 2

3 Nguyên tắc lập cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam 3

4 Trách nhiệm và thời hạn cung cấp thông tin và số liệu, dự báo và điều chỉnh dự báo, thành lập, phân tích và điều chỉnh số liệu cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam 4

4.1 Cung cấp thông tin và số liệu 4

4.2 Dự báo và điều chỉnh dự báo cán cân thanh toán quốc tế 4

4.3 Lập, phân tích và điều chỉnh cán cân thanh toán quốc tế 5

5 Trạng thái của cán cân thanh toán quốc tế và biện pháp thăng bằng cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam 5

5.1 Cán cân thanh toán dư thừa (surplus) và cán cân thanh toán thiếu hụt (deficit) 5

5.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến cán cân thanh toán quốc tế 6

5.2.1 Cán cân mậu dịch 6

5.2.2 Lạm phát 6

5.2.3 Ảnh hưởng của thu nhập quốc dân 6

5.2.4 Ảnh hưởng của tỷ giá hối đoái 6

5.2.5 Sự ổn định chính trị của một đất nước, chính sách đối ngoại của quốc gia 6

5.2.6 Khả năng và trình độ quản lý kinh tế của chính phủ 6

5.3 Các biện pháp cân bằng các cân thanh toán quốc tế 7

5.3.1 Điều chỉnh tỷ giá hối đoái 7

5.3.2 Điều chỉnh giá cả và thu nhập 7

5.3.3 Điều chỉnh chính sách thương mại và giao dịch ngoại tệ 7

KẾT LUẬN 7

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 8

MỞ ĐẦU

Các quốc gia trên thế giới đều có những quan hệ song phương hay đa phương về kinh tế, văn hoá, chính trị, quân sự, ngoại giao gắn liền với các khoản thu chi ngoại tệ và được thống kê trên một biểu chung đặc biệt là cán cân thanh toán quốc tế Công cụ này không chỉ giúp các quốc gia minh bạch về ngoại hối mà còn hỗ trợ chính phủ đánh giá thực trạng thu chi ngoại tệ nhằm đưa ra những quyết sách phù hợp với tình hình kinh tế của nước mình Nhận thức được tầm quan trọng của cán cân thanh toán quốc tế, nhóm 6 sẽ phân tích đề tài số 6: “Phân tích các vấn đề pháp lý cơ bản về cán cân thanh toán quốc tế theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành” trong nội dung bài viết dưới đây

NỘI DUNG

I Khái quát về cán cân thanh toán quốc tế trong pháp luật Việt Nam hiện hành

1 Khái niệm cán cân thanh toán quốc tế và cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam

Khái niệm cán cân thanh toán quốc tế có thể được diễn đạt theo nhiều cách khác nhau, nhưng nhìn chung có thể hiểu đây bảng cân đối, so sánh và đối chiếu giữa các khoản tiền thu được từ nước ngoài với các khoản tiền phải chi trả cho nước ngoài Cụ thể, cán cân thanh toán quốc tế tóm tắt tất cả các giao dịch mà các cá nhân, công ty và cơ quan chính phủ của một quốc gia hoàn thành với các cá nhân, công ty và cơ quan chính phủ bên ngoài quốc gia như xuất – nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ, chuyển vốn hay các khoản thanh toán chuyển khoản như viện trợ nước ngoài, kiều hối

Theo Khoản 2 Điều 3 Nghị định số 16/2014/NĐ-CP về Quản lý cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam (sau đây gọi là Nghị định số 16/2014/NĐ-CP), cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam là báo cáo thống kê tổng hợp các giao dịch giữa người cư trú và người không cư trú

trong một thời kỳ nhất định.

2 Vai trò của cán cân thanh toán quốc tế

Cán cân thanh toán quốc tế phản ánh kết quả của hoạt động trao đổi hàng hóa và hoạt động kinh tế - chính trị đối ngoại của một quốc gia với các nước khác Nó cho thấy một cách trực quan nhất về tình trạng công nợ hiện tại của một quốc gia trong một thời điểm nhất định Theo

đó, chỉ số cán cân bội thu hay bội chi sẽ thể hiện nước đó là chủ nợ hay đang mắc nợ nước ngoài Điều này giúp các nhà hoạch định xây dựng kế hoạch chiến lược phù hợp Từ thực trạng thu chi phản ánh trên cán cân thanh toán, các nhà hoạch định sẽ có quyết định thay đổi hoặc không thay đổi nội dung chính sách kinh tế hiện tại phù hợp với định hướng chiến lược phát triển kinh tế xã hội thích hợp cho từng thời kỳ

1

II Một số vấn đề pháp lý về cán cán cân thanh toán quốc tế Việt Nam trong pháp

luật Việt Nam hiện hành

1 Cơ cấu và nội dung chủ yếu của cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam

Cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam bao gồm 5 hạng mục chính1:

 Cán cân vãng lai: Bao gồm toàn bộ các giao dịch giữa người cư trú và người không cư trú

về hàng hóa, dịch vụ, thu nhập của người lao động, thu nhập từ đầu tư, chuyển giao vãng lai2;

 Cán cân vốn: Bao gồm toàn bộ các giao dịch giữa người cư trú và người không cư trú về

chuyển giao vốn3 và mua, bán các tài sản phi tài chính, phi sản xuất của khu vực Chính phủ

và khu vực tư nhân4;

 Cán cân tài chính: Bao gồm toàn bộ các giao dịch giữa người cư trú và người không cư

trú về đầu tư trực tiếp, đầu tư gián tiếp, giao dịch phái sinh tài chính, vay, trả nợ nước ngoài, tín dụng thương mại, tiền và tiền gửi5;

 Lỗi và sai sót: Là phần chênh lệch giữa tổng của cán cân vãng lai, cán cân vốn, cán cân tài

chính với cán cân thanh toán tổng thể;

 Cán cân thanh toán tổng thể: Là hạng mục được xác định bằng thay đổi dự trữ ngoại hối

Nhà nước chính thức do giao dịch tạo ra trong kỳ báo cáo

2 Chủ thể thực hiện giao dịch trong cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam

Pháp luật Việt Nam hiện hành quy định chủ thể thực hiện các giao dịch được thống kê

trong cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam là người cư trú và người không cư trú

Định nghĩa về người cư trú được quy định từ điểm a đến điểm i Điều 1 Pháp lệnh số 06/2013/UBTVQH13 sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ngoại Hối số

28/2005/PL-UBTVQH11 (sau đây gọi là Pháp lệnh số 06/2013/UBTVQH13) Theo đó, người cư trú có thể

là cá nhân, tổ chức, cơ quan nhà nước và thuộc các trường hợp sau:

Đối với tổ chức và cơ quan nhà nước

“a) Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được thành lập, hoạt động tại Việt Nam theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng;

b) Tổ chức kinh tế không phải là tổ chức tín dụng được thành lập, hoạt động kinh doanh tại Việt Nam (sau đây gọi là tổ chức kinh tế);

1 Điều 13 Nghị định 16/2014/NĐ-CP; đặc điểm chi tiết của các giao dịch được quy định tại Phụ lục I Nghị định 16/2014/NĐ-CP.

2 Quy định về các giao dịch thống kê tại cán cân vãng lai được nêu tại điều 14, điều 15, điều 16, điều 17 và Phụ lục I Nghị định 16/2014/NĐ-CP.

3 Quy định về các giao dịch chuyển giao vốn thống kê tại cán cân vốn được nêu tại điều 18 và Phụ lục I Nghị định 16/2014/NĐ-CP.

4 Quy định về mua, bán tài sản của khu vực chính phủ và khu vực tư nhân này được nêu tại khoản 3 điều 4 Pháp lệnh ngoại hối số 28/2005/PL-UBTVQH11.

5 Quy định về các giao dịch thống kê tại cán cân tài chính được nêu tại điều 19, điều 20, điều 21, điều 22, điều 23, điều 24 và Phụ lục

I Nghị định 16/2014/NĐ-CP.

2

c) Cơ quan nhà nước, đơn vị lực lượng vũ trang, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, quỹ xã hội, quỹ từ thiện của Việt Nam hoạt động tại Việt Nam;

d) Văn phòng đại diện tại nước ngoài của các tổ chức quy định tại các điểm a, b và c khoản này;

đ) Cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan đại diện lãnh sự, cơ quan đại diện tại tổ chức quốc tế của Việt Nam ở nước ngoài;

i) Chi nhánh tại Việt Nam của tổ chức kinh tế nước ngoài, các hình thức hiện diện tại Việt Nam của bên nước ngoài tham gia hoạt động đầu tư theo quy định của pháp luật về đầu tư, văn phòng điều hành của nhà thầu nước ngoài tại Việt Nam.”

Đối với cá nhân,

“e) Công dân Việt Nam cư trú tại Việt Nam; công dân Việt Nam cư trú ở nước ngoài có thời hạn dưới 12 tháng; công dân Việt Nam làm việc tại các tổ chức quy định tại điểm d và điểm đ khoản này và cá nhân đi theo họ;

g) Công dân Việt Nam đi du lịch, học tập, chữa bệnh và thăm viếng ở nước ngoài;

h) Người nước ngoài được phép cư trú tại Việt Nam với thời hạn từ 12 tháng trở lên Đối với người nước ngoài học tập, chữa bệnh, du lịch hoặc làm việc cho cơ quan đại diện ngoại giao, lãnh sự, cơ quan đại diện của tổ chức quốc tế tại Việt Nam, văn phòng đại diện của các tổ chức nước ngoài tại Việt Nam không kể thời hạn là những trường hợp không thuộc đối tượng người cư trú;”

Pháp luật hiện hành của Việt Nam không quy định chi tiết về các đối tượng thuộc

nhóm người không cư trú, dó đó có thể xác định người không cư trú là những người không được xác định là người cư trú tại khoản a đến i điều 1 Pháp lệnh số 06/2013/UBTVQH13,ví dụ như người nước ngoài học tập tại Việt Nam hay người nước ngoài làm việc cho cơ quan đại diện ngoại giao tại Việt Nam6 Cần lưu ý, các tổ chức quốc tế như WTO, BIS,… được xác định là người không cư trú với mọi quốc gia; đối với các công ty

đa quốc gia thì chi nhánh của công ty ở nước nào thì sẽ là người cư trú của quốc gia đó; và điều quan trọng là phải phân biệt rõ rằng người cư trú khác hoàn toàn đối với quốc tịch

3 Nguyên tắc lập cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam

Theo quy định tại điều 8 Nghị định 16/2014/NĐ-CP ngày 03/3/2014 về Quản lý cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam, có 6 nguyên tắc lập cán cân thanh toán quốc tế:

 Việc lập cán cân thanh toán quốc tế phải phù hợp với thông lệ quốc tế về thống kê cán cân thanh toán và điều kiện thực tiễn của Việt Nam;

 Đơn vị tiền tệ lập cán cân thanh toán là đồng đôla Mỹ (USD);

6 Điểm h khoản 1 điều 1 Pháp lệnh số 06/2013/UBTVQH13

3

 Tỷ giá quy đổi đồng Việt Nam (VND) sang USD là tỷ giá bình quân liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước công bố tại thời điểm cuối kỳ báo cáo;

 Với các ngoại tệ không phải USD thì cần phải theo quy tắc đổi ngoại tệ đó sang VND rồi quy đổi sang USD theo tỷ giá do Ngân hàng Nhà nước xác định;

 Thời điểm thống kê các giao dịch là thời điểm thay đổi quyền sở hữu giữa người cư trú và người không cư trú;

 Giá trị của giao dịch được xác định theo nguyên tắc thị trường tại thời điểm giao dịch

4 Trách nhiệm và thời hạn cung cấp thông tin và số liệu, dự báo và điều chỉnh dự báo, thành lập, phân tích và điều chỉnh số liệu cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam 4.1 Cung cấp thông tin và số liệu

Các Bộ bao gồm: Bộ Kế hoạch và đầu tư, Bộ Tài chính, Bộ Công thương, Bộ Lao động –

Thương binh và Xã hội và các cá nhân và tổ chức khác cung cấp thông tin phục vụ việc lập, phân tích và dự báo cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam và các cá nhân, tổ chức khác có

trách nhiệm cung cấp thông tin dự báo và lập cán cân thanh toán cho Ngân hàng Nhà nước Việt

Nam (sau đây gọi là Ngân hàng Nhà nước)7 Ngoài các thông tin theo biểu mẫu và các báo cáo liên quan tới chính sách kinh tế - xã hội từng thời kỳ do các Bộ cung cấp, các Bộ và các cá nhân,

tổ chức khác có trách nhiệm cung cấp các thông tin khác mà Ngân hàng Nhà nước hoặc theo quy định trong các cuộc điều tra thống kê yêu cầu để phục vụ việc lập, phân tích, dự báo cán cân thanh toán8 Đối với những thông tin không thuộc danh mục bảo vệ bí mật Nhà nước, việc cung cấp thông tin cho Ngân hàng Nhà nước có thể thực hiện bằng văn bản, fax có chữ ký và xác nhận của cấp có thẩm quyền hoặc các phương thức khác do Ngân hàng Nhà nước quy định Các thông tin thuộc danh mục bảo vệ bí mật Nhà nước được cung cấp theo quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật Nhà nước9 Thời hạn cung cấp thông tin và số liệu cho Ngân hàng Nhà nước được quy định tại điều 12 Nghị định 16/2014/NĐ-CP :

 Cung cấp thông tin, số liệu lập, phân tích cán cân thanh toán quý và số liệu điều chỉnh của các kỳ báo cáo trước (nếu có) chậm nhất vào ngày 30 tháng đầu quý tiếp theo ngay

sau quý báo cáo;

 Cung cấp thông tin, số liệu lập, phân tích cán cân thanh toán năm và số liệu điều chỉnh của các kỳ báo cáo trước (nếu có) chậm nhất vào ngày 31 tháng 01 năm tiếp theo ngay

sau năm báo cáo;

 Cung cấp thông tin, số liệu phục vụ việc dự báo cán cân thanh toán năm chậm nhất vào

ngày 10 tháng 9 của năm trước liền kề.

4.2 Dự báo và điều chỉnh dự báo cán cân thanh toán quốc tế

7 Điều 4, điều 25, điều 26, điều 27 Nghị định 16/2014/NĐ-CP.

8 Điều 6 Nghị định 16/2014/NĐ-CP

9 Điều 7 Nghị định 16/2014/NĐ-CP

4

Ngân hàng Nhà nước chủ trì, phối hợp với các Bộ nêu trên trong công tác lập dự báo và phối

hợp với các Bộ nêu trên trong công tác điều chỉnh dự báo10 Thời hạn dự báo và điều chỉnh dự báo được quy định tại điều 11 Nghị định 16/2014/NĐ-CP :

 Dự báo về các hạng mục chính của cán cân thanh toán năm tiếp theo, bao gồm dự báo của

cả năm và dự báo của các quý trong năm được lập định kỳ vào tháng 9 hàng năm

 Xem xét, điều chỉnh dự báo cán cân thanh toán định kỳ hàng quý.

4.3 Lập, phân tích và điều chỉnh cán cân thanh toán quốc tế

Ngân hàng Nhà nước có thẩm quyền thu thập các thông tin, số liệu để lập và phân tích định

kì, cũng như điều chỉnh cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam11 Thời hạn lập, phân tích và điều chỉnh cán cân thanh toán quốc tế được quy định tại điều 9, điều 10 Nghị định 16/2014/NĐ-CP

:

 Cán cân thanh toán được lập và phân tích theo định kỳ quý, năm;

 Cán cân thanh toán quý được lập và phân tích trong thời gian 45 ngày kể từ khi kết thúc

quý báo cáo;

 Cán cân thanh toán năm được lập và phân tích trong thời gian 60 ngày kể từ khi kết thúc

năm báo cáo;

 Số liệu cán cân thanh toán quý trước được điều chỉnh trong các kỳ báo cáo quý tiếp theo;

 Số liệu cán cân thanh toán năm trước được điều chỉnh trong các kỳ báo cáo tiếp theo.

5 Trạng thái của cán cân thanh toán quốc tế và biện pháp thăng bằng cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam

5.1 Cán cân thanh toán dư thừa (surplus) và cán cân thanh toán thiếu hụt (deficit)

Cán cân thanh toán dư thừa là cán cân có tổng các khoản ghi "Có" lớn hơn các khoản ghi

"Nợ", nghĩa là tổng các khoản thu lớn hơn tổng các khoản chi ngoại tệ Cán cân thanh toán của

một quốc gia thặng dư thường được xem là có tác động tích cực đến các chỉ số kinh tế khác.

Thặng dư trong cán cân thanh toán cho thấy mức cầu về tiền của nước đó vượt quá lượng cung

và chính phủ nên/hoặc tăng giá trị của đồng tiền hoặc tăng ngoại tệ và tài khoản dự trữ chính thức

Cán cân thanh toán thiếu hụt (hay thâm hụt cán cân thanh toán) là cán cân có tổng các khoản

ghi "Có" nhỏ hơn các khoản ghi "Nợ", tức là là tổng các khoản thu nhỏ hơn tổng các khoản chi

ngoại tệ của nước đó Trong một nền kinh tế, cán cân thanh toán thâm hụt sẽ có tác động tiêu

cực đến các chỉ số khác của nền kinh tế, phản ánh mức cung bị dư thừa trong thị trường quốc tế

và chính phủ có thể phải giảm giá đồng tiền hoặc mở rộng khoản dự trữ chính thức để hỗ trợ giá trị của nó Tuy nhiên, một số quốc gia có thể chủ động thâm hụt cán cân thanh toán ở tương

10 Khoản 1 điều 11 Nghị định 16/2014/NĐ-CP

11 Điều 25, điều 10 Nghị định 16/2014/NĐ-CP.

5

quan nhất định so với tổng sản phẩm quốc nội - GDP để giải quyết một số vấn đề khác trong kinh tế và thương mại hoặc trong quan hệ kinh tế đối ngoại

5.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến cán cân thanh toán quốc tế

5.2.1 Cán cân mậu dịch

Cán cân mậu dịch (cán cân thương mại) là yếu tố quan trọng làm ảnh hưởng, quyết định trực

tiếp đến cả cán cân vãng lai, cán cân vốn và cán cân tài chính và phụ thuộc vào những yếu tố tác động trực tiếp đến nó như:

 Thương mại hữu hình: Một trong những hạng mục thường xuyên của cán cân thanh toán quốc tế Tùy theo trình độ phát triển khoa học kỹ thuật, độ phong phú của tài nguyên

thiên nhiên mà có một số quốc gia có thể ở vào vị trí nhập siêu làm tăng cán cân vãng

lai.

 Thương mại vô hình: Chủ yếu là dịch vụ và du lịch Những quốc gia được thiên nhiên ưu đãi về vị trí địa lý, cảnh quan và khí hậu đã trở thành nơi thu hút khách du lịch của thế

giới làm tăng cán cân vãng lai.

5.2.2 Lạm phát

Với điều kiện các nhân tố khác không đổi, nếu tỷ lệ lạm phát của một quốc gia cao hơn so với các nước khác có quan hệ mậu dịch, làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa của nước này

trên thị trường quốc tế do đó làm cho khối lượng xuất khẩu giảm ảnh hưởng tới cán cân vãng

lai.

5.2.3 Ảnh hưởng của thu nhập quốc dân

Nếu mức thu nhập của một quốc gia tăng theo một tỷ lệ cao hơn tỷ lệ tăng của quốc gia khác và các yếu tố khác bằng nhau thì mức thu nhập thực tế (đã điều chỉnh do lạm phát) tăng,

dẫn đến mức tiêu thụ hàng hóa cũng tăng và tác động đến cán cân vãng lai của quốc gia đó

sẽ giảm

5.2.4 Ảnh hưởng của tỷ giá hối đoái

Nếu tiền của một nước bắt đầu tăng giá so với tiền của quốc gia khác và không tính đến các yếu tố khác, hàng hóa xuất khẩu từ nước này sẽ trở nên đắt hơn đối với các nước nhập

khẩu nếu đồng tiền của họ mạnh Kết quả là lượng hàng hóa xuất khẩu giảm và ảnh hưởng

tới cán cân vãng lai.

5.2.5 Sự ổn định chính trị của một đất nước, chính sách đối ngoại của quốc gia

Sự ổn định chính trị của một đất nước là cơ sở vững chắc để phát triển kinh tế và cũng là điều kiện tiên quyết để các quốc gia khác tăng cường quan hệ kinh tế Bên cạnh đó, trong điều kiện mở cửa và hội nhập, chính sách đối ngoại phù hợp sẽ là yếu tố mở đường cho mọi yếu tố

khác phát triển, tác động tích cực đến cả cán cân thanh toán quốc tế

6

5.2.6 Khả năng và trình độ quản lý kinh tế của chính phủ

Đây là yếu tố tạo sự phát triển bền vững và tăng trưởng liên tục của nền kinh tế Yếu tố này vừa mang tính thử nghiệm vừa đánh giá sự năng động trong điều hành nền kinh tế của

chính phủ trong đó có quan hệ kinh tế đối ngoại cũng sẽ đạt được Do đó, cán cân thanh toán

quốc tế sẽ được cải thiện theo chiều thuận.

5.3 Các biện pháp cân bằng các cân thanh toán quốc tế

Cân bằng cán cân thanh toán (Balance of payments equilibrium) là tình trạng một nước có mức chi tiêu và đầu tư ở nước ngoài tương đương với mức chi tiêu và đầu tư của các nước khác vào nước đó trong nhiều năm, làm cho dự trữ ngoại tệ của nó không tăng mà cũng không giảm Khi xảy ra hiện tượng mất cân bằng cán cân thanh toán, có thể áp dụng 3 cách sau để thiết lập trạng thái cân bằng cho cán cân thanh toán:

5.3.1 Điều chỉnh tỷ giá hối đoái

Cách này được được thực hiện thông qua biện pháp phá giá hoặc tăng giá đồng nội tệ hoặc can thiệp vào thị trường hối đoái nhằm làm cho đồng nội tệ xuống giá hoặc lên giá

(trong chế độ tỷ giá hối đoái thả nổi có quản lý) Ví dụ: Cán cân thanh toán của Việt Nam bị

coi là mất cân bằng vì mức chi tiêu cho hàng nhập khẩu lớn hơn mức chi tiêu của các nước cho hàng xuất khẩu của Việt Nam, do đó dự trữ ngoại tệ của Việt Nam giảm Lúc này, chính phủ Việt Nam có thể thực thi chính sách phá giá đồng tiền Việt Nam, làm cho đồng tiền Việt Nam có giá trị thấp hơn so với các đồng tiền nước ngoài Điều này làm cho hàng xuất khẩu của Việt Nam trở nên rẻ hơn và hàng nhập khẩu từ nước ngoài vào Việt Nam trở nên đắt hơn,

do đó xuất khẩu tăng và nhập khẩu giảm Nếu chính sách này thành công, mức dự trữ ngoại tệ của Việt Nam tăng và cán cân thanh toán chuyển về trạng thái cân bằng

5.3.2 Điều chỉnh giá cả và thu nhập

Việc điều chỉnh giá cả và thu nhập thực hiện bằng chính sách tài chính và tiền tệ với mục đích cắt giảm hoặc làm tăng lạm phát Ví dụ: Cán cân thanh toán ghi nhận dự trữ ngoại tệ

giảm, lúc này chính phủ có thể thực thi chính sách tiền tệ làm giảm giá hàng hóa và dịch vụ, trong đó có giá hàng xuất khẩu và hàng nhập khẩu Mức giá trong nước thấp hơn sẽ làm giảm nhập khẩu và tăng xuất khẩu, lúc này dự trữ ngoại tệ tăng lên và cán cân thanh toán được cải thiện và được đẩy về trạng thái cân bằng

5.3.3 Điều chỉnh chính sách thương mại và giao dịch ngoại tệ

Nếu cán cân thanh toán của Việt Nam thặng dư vì nước ta xuất khẩu quá nhiều và nhập khẩu quá ít, Chính phủ Việt Nam có thể giảm thuế quan, tăng hạn ngạch nhập khẩu Khi chính sách này được thực thi, nhập khẩu sẽ tăng, mức thặng dư cán cân thương mại và dự trữ ngoại tệ sẽ giảm, cán cân thanh toán được chuyển về trạng thái cân bằng

KẾT LUẬN

Trên đây là bài nghiên cứu của nhóm về các khía cạnh của cán cân thanh toán quốc tế theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành gồm: khái niệm; các hạng mục chính; nguyên tắc,

7