Chương 10Tỷ giá hối đoái và cán cân thanh t á toán Th.S Lê Thị Kim Dung Thị trường ngọai hối nơi đồng tiền của một nước được trao đổi với đồng tiền một nước khác.. Cầu ngoại tệ Tỷ giá
Trang 1Chương 10
Tỷ giá hối đoái và cán cân thanh
t á
toán
Th.S Lê Thị Kim Dung
Thị trường ngọai hối
nơi đồng tiền của một nước được trao
đổi với đồng tiền một nước khác.
29.1
Tỷ giá hối đoái
Tỷ giá hối đóai: mức giá mà một
đồng tiền được trao đổi để lấy một
đồng tiền khác
Tỷ giá hối đoái có thể được biểu hiện
theo 2 cách:
tiền nước B.
tiền nước A.
29.2
Trang 2Tỷ giá hối đoái
Tỷ giá hối đóai gần như bằng nhau
trên tòan thế giới do sự can thiệp
của những người chuyên mua bán
i tệ
ngọai tệ.
29.3
Cách hình thành tỷ giá hối đoái.
Cầu ngoại tệ
Tỷ giá hối đóai
Lãi suất ở trong nước và các nước
khác
Dự báo về tỷ giá hối đóai trong
tương lai
29.4
Cách hình thành tỷ giá hối đoái.
Cầu ngoại tệ
Cầu ngọai tệ là cầu phái sinh: để mua hàng hóa dịch
vụ tài sản của nước ngòai (tài khỏan ngân hàng,
chứng khóan, trái phiếu, doanh nghiệp, bất động sản)
Tỷ giá hối đóai: Mọi thứ khác không đổi, tỷ giá hối đóai càng thấp chừng nào thì lượng cầu ngọai tệ càng cao chừng đó
Lý do: tỷ giá hối đóai giảm, giá hàng hóa của nước ngoài trở nên rẻ hơn
D
Quantity
of pounds
e 0
e 1
29.5
Trang 3Cách hình thành tỷ giá hối đoái
Cầu ngoại tệ
Lãi suất ở trong nước và các nước khác:
hộ gia đình và doanh nghiệp mua tài sản
tài chính nhằm thu lơi nhụân.
D
D’
e 0
Quantity
of pounds
Khi lãi suất trên các tài sản tài chính của nước ngòai cao người ta mua tài sản nước ngòai nhiều hơn.
e 1
29.6
Cách hình thành tỷ giá hối đoái
Cầu ngoại tệ
Dự báo về tỷ giá hối đóai trong tương lai:
Mọi Mọi thứ thứ khác khác không không
D D’
Mọi Mọi thứ thứ khác khác không không đổi
đổi,, tỷ tỷ giá giá hối hối đóai đóai dự dự kiến
kiến trong trong tương tương lai lai càng
càng cao cao chừng chừng nào nào,, cầu
cầu ngọai ngọai tệ tệ càng càng cao cao chừng
chừng nấy nấy
e 1
Quantity
of pounds
e 0
29.7
Cách hình thành tỷ giá hối đoái
Cung ngoại tệ
Tỷ giá hối đóai
Lãi suất ở trong nước và các nước
khác
Dự báo về tỷ giá hối đóai trong
tương lai
29.8
Trang 4Cách hình thành tỷ giá hối đoái.
Cung ngoại tệ
Tại sao người ta muốn bán ngọai tệ? Khi người nước
ngòai muốn mua đồng tiền nước khác để mua hàng
hóa hay dịch vụ của nước đó (nhập khẩu của nước
ngòai) hoặc tài sản như tài khỏan ngân hàng, chứng
khóan, doanh nghiệp.£
S
Quantity
of pounds
Tỷ giá hối đóai: Mọi thứ khác không đổi, tỷ giá hối đóai càng cao chừng nào thì lượng cung ngọai tệ càng lớn chừng nấy
e 0
S
e 1
29.9
Cách hình thành tỷ giá hối đoái.
Cung ngoại tệ
S
Lãi suất trong nước: lãi suất trong nước↑➪
cầu của nước ngòai đối với tài sản trong
nước ↑➪ cung ngọai tệ ↑.
e 0
Quantity
of pounds
e 1
29.10
Cách hình thành tỷ giá hối đoái.
Cung ngoại tệ
e
Tỷ giá hối đóai dự kiến trong tương lai : Mọi
thứ khác không đổi, tỷ giá hối đóai dự kiến
trong tương lai càng thấp chừng nào, cung
ngọai tệ (hịên tại) càng cao chừng nấy.
S
e 0
Quantity
of pounds
e 1
29.11
Trang 5Cách hình thành tỷ giá hối đoái.
Cân bằng thị trường
D cho thấy cầu pounds bởi người VN muốn mua hàng hóa/tài sản Anh.
Giả sử có 2 nước
Việt Nam và Anh
S
S cho thấy cung pounds bởi người Anh muốn mua
D
Quantity
of pounds
hàng hóa/tài sản Việt Nam.
e 0
Tỷ giá hối đóai cân bằng là e 0
Nếu người Anh muốn mua đồng Việt Nam nhiều hơn tại tất cả các mức tỷ giá, cung
£ dịch chuyển sang S 1
e 1
Cân bằng mới tại e 1 . 29.12
Các chế độ tỷ giá hối đoái
cố định: giá của nội tệ bị cố định ở
một mức nhất định.
thả nổi: giá của nội tệ do thị trường
quyết định, ngân hàng nhà nước
không can thiệp vào.
thả nổi có quản lý: ngân hàng can
thiệp để làm giảm bớt các dao động trong
giá trị của nội tệ, nhưng không nhằm mục
đích giữ cho giá trị của nội tệ không thay
Tỷ giá hối đóai cố định
Nếu tỷ giá quy định là e 1 > e 0, (đồng nội tệ bị định giá thấp),
NHTW mua ngọai tệ vào để e 1 trở thành tỷ giá cân bằng mới
Nếu tỷ giá quy định là e 2 < e 0, (đồng nội tệ bị định giá cao),
NHTW bán ngọai tệ ra để giữ tỷ giá e 2
D 1
Quantity
of pounds
e 0
D
S
e 0
e 2
D 2 A
C B
D
e 1
Quantity
of pounds
29.14
Trang 6Tỷ giá hối đóai cố định
Hai khái niệm trong hệ thống tỷ giá hối
đóai cố định:
Phá giá nội tệ/nội tệ bị định giá thấp g ộ ệ ộ ệ ị ị g p
(devaluation): khi NHTW chủ động
giảm giá trị nội tệ so với một ngọai tệ.
Nâng giá nội tệ/nội tệ được định giá
cao (revaluation): khi NHTW chủ động
tăng giá trị nội tệ so với một ngọai tệ
29.15
Tỷ giá hối đóai thả nổi
Không có sự can thiệp của chính phủ, tỷ giá hối đóai được hình
thành và điều chỉnh bởi cung cầu ngọai tệ.
D 1
Quantity
of pounds
e 0
D
S
e 0
e 1
D 2 A
C B
D
e 1
Quantity
of pounds
29.16
Tỷ giá hối đóai thả nổi
Hai khái niệm trong hệ thống tỷ giá hối
đóai thả nổi:
Giảm giá/ mất giá (depreciation) : giá
trị của một đồng tiền thể hiện bằng
trị của một đồng tiền thể hiện bằng
một đồng tiền khác bị giảm đi
Tăng giá (appreciation): : giá trị của
một đồng tiền thể hiện bằng một
đồng tiền khác tăng lên
29.17
Trang 7Tỷ giá hối đóai thả nổi có quản lý
Phá giá đồng nội tệ bằng cách mua ngọai tệ làm D ngọai tệ
tăng, tỷ giá hối đóai tăng lên thành e 1 Nâng giá đồng nội tệ
bằng cách bán ngọai tệ làm S ngọai tệ tăng, tỷ giá hối đóai giảm
xuống thành e 2
D 1
Quantity
of pounds
e 0
D
S
e 0
e 2
D 2 A
C B
D
e 1
Quantity
of pounds
mua
bán
29.18
Tỷ giá hối đoái danh nghĩa
là giá tương đối giữa đồng tiền của
hai nước
Ví dụ: Tỷ giá hối đóai giữa đôla Mỹ
và đồng Việt Nam là 17.786 đồng ăn
một đôla thì bạn có thể đổi 1 đôla lấy
17.786 đồng trên thị trường tiền tệ
thế giới
29.19
Tỷ giá hối đóai thực
là giá tương đối của hàng hóa ở hai
nước Nó cho biết tỷ lệ mà dựa vào
đó hàng hóa của một nước được trao
đổi với hàng hóa của nước khác.
Tỷ giá hối đóai thực tế đôi khi được
gọi là tỷ lệ trao đổi.
29.20
Trang 8Tỷ giá hối đóai thực
Giả sử một đôi giày Mỹ giá 20 đôla và
đôi giày tương tự của Việt Nam giá
200.000 đồng.
ể
Để so sánh giá cả của giày ở Mỹ và ở
VN, ta phải sử dụng một đồng tiền
chung.
29.21
Tỷ giá hối đóai thực
Nếu tỷ giá hối đóai là 17.786 đ/đôla
thì giày Mỹ có giá là 355.720 đồng.
17.786 đồng/đôla X 20 đôla/ giày Mỹ
e r =
e r = 1,8 giày Việt Nam/ giày Mỹ
Tại mức giá hiện hành, có thể đổi 1
đôi giày Mỹ lấy 1,8 đôi giày Việt Nam
200.000 đồng/ giày VN
29.22
Tỷ giá hối đóai thực
e r = e n
Giá h.hóa n.ngoài tính theo ngọai tệ
giá h.hóa trg nước tính theo nội tệ
Giá h.hóa trg nước tính theo nội tệ
29.23
Trang 9Tỷ giá hối đóai thực (đ/đôla) của
một giỏ hàng hóa
e r = e n
(đ/đôla) (đ/đôla)
Mức giá trong nước
Nếu e r cao , hàng nội tương đối rẻ và
hàng ngọai tương đối đắt
Nếu e r thấp, hàng nội tương đối đắt
và hàng ngọai tương đối rẻ.
29.24
Tỷ giá hối đóai thực (đôla/đ) của
một giỏ hàng hóa
e r = e n
(đôla/đ) (đôla/đ)
Mức giá nước ngòai
Nếu e r cao , hàng ngoại tương đối rẻ
và hàng nội tương đối đắt.
Nếu e r thấp, hàng ngọai tương đối
đắt và hàng nội tương đối rẻ.
29.25
Giá tương đối và tỷ giá hối đóai
danh nghĩa, UK & USA
2
2.5
3
0.9 1 1.1
Relative price (UK/USA)
0.5
1
1.5
197
1
19 73 75 19 19 79 81 198
3
19 85 87 198 9
19 91 93 199 5
19 97
0.4 0.5 0.6 0.7
Exchange rate ($/£)
29.26
Trang 10Tỷ giá hối đóai thực tế £/$
1 5
2
2.5
0
0.5
1
1.5
1971 1974 1977 1980 1983 1986 1989 1992 1995 1998
29.27
Sự ngang bằng sức mua
(PPP: purchasing power parity)
Khi đồng tiền của một nước có giá trị
như nhau (có sức mua bằng nhau) ở
nước khác.
ế
Nếu giá áo sơ mi là 178.000 đ ở Việt
Nam và 10 đôla ở Mỹ, và e n là
17.800đ/ đôla, thì giá trị của 178.000đ
ở VN và ở Mỹ bằng nhau; và giá trị
của 10 đôla ở Mỹ và ở Việt Nam bằng
nhau (đều cùng mua được 1 sơ mi)
29.28
Sự ngang bằng sức mua
(PPP: purchasing power parity)
Lý do: kết quả của họat động mua đi
bán lại giữa các nước.
Nếu PPP đúng thì e r sẽ luôn ổn định,
vì nếu chỉ số giá ở VN tăng 10% so
với mức tăng chỉ số giá ở Mỹ, thì
theo PPP đồng tiền VN phải giảm giá
10% so với đôla Mỹ → e r giữa hai
đồng tiền là không đổi
29.29
Trang 11Sự ngang bằng sức mua
(PPP: purchasing power parity)
Tỷ giá hối đóai thực biến động rất
nhiều Lý do:
không được trao đổi giữa các nước
bán lại và không cho phép giá của các
sản phẩm giống nhau tại các nước khác
nhau đạt được mức ngang bằng.
29.30
Cán cân thanh tóan (BOP)
một nước với phần còn lại của thế giới
–Ghi lại các luồng chu chuyển hàng hóa, dịch
vụ và chuyển giao vãng lai quốc tế
–Ghi lại các giao dịch liên quan đến tài sản cố
định
–Ghi lại các giao dịch liên quan đến tài sản tài
chính: tiền ký gửi vào ngân hàng, mua trái
phiếu do chính phủ nước ngòai phát hành 29.31
Cán cân thanh tóan của Liên hiệp Anh,
1980-1998
5
10
15
20
25
Current
-25
-20
-15
-10
-5
0
1980 1982 1984 1986 1988 1990 1992 1994 1996 1998
Capital Financial Err & om
Source: Economic Trends Annual Supplement
29.32
Trang 12Cán cân thanh tóan (BOP)
Tất cả các giao dịch quốc tế làm phát
sinh luồng tiền chảy vào một nước
được ghi là khoản mục có trong tài
khoản cán cân thanh toán của nước
đó.
Luồng tiền chảy ra được ghi là
khoản mục nợ, và được ghi thêm
dấu trừ.
29.33
Cán cân thanh toán Liên hiệp Anh,
2003 (tỷ bảng)
Cán cân thanh tóan (BOP)
Thương mại hữu hình
Thương mại vô hình
hàng, vận tải biển, du lịch…)
Hai nhóm này hợp thành cán cân
thương mại hay xuất khẩu ròng hàng
hóa và dịch vụ.
29.35
Trang 13Cán cân thanh tóan (BOP)
Chuyển giao vãng lai: những khỏan
chuyển giao qua biên giới: trợ cấp,
chi bảo hiểm xã hội ra nước ngòai,
thu nhập, lợi nhuận, cổ tức thu về
trong nước từ các tài sản hoặc các
khỏan nợ ở nước ngòai.
Khỏan mục điều chỉnh: phản ánh
những thiếu sót của bộ phận thống
kê Nó bằng không khi tất cả các
khỏan mục được tính chính xác. 29.36
Cán cân thanh tóan (BOP)
Cán cân thanh tóan = tài khoản vãng
lai + tài khoản vốn + tài khoản tài
chính + khỏan mục điều chỉnh.
ố
Tài trợ chính thức: số lượng giao dịch
quốc tế chính phủ cần thực hiện để
cân đối tất cả các giao dịch còn lại
trong tài khỏan cán cân thanh tóan.
cân thanh tóan ghi ở dòng trên nhưng
Các thành tố của cán cân thanh
tóan (BOP)
–Tính cạnh tranh
–Thu nhập trong nước và ngòai nước
ảnh hưởng bởi:
–Lãi suất tương đối
Nó tác động đến luồng vốn quốc tế.
–Xảy ra khi không có các rào cản, các nhà đầu
tư cân bằng tổng lợi nhuận dự kiến thu được
ở các quốc gia khác nhau
29.38
Trang 14Tỷ giá hối đóai cố định
Chính sách tiền tệ bị vô hiệu hóa Tại
sao?
M S ↑ ⇨ r ↓⇨ thừa cung nội tệ ⇨ chính phủ
mua nội tệ : Ms↓
29.39
Tỷ giá hối đóai cố định
Chính sách tài khóa: việc tăng cung tiền
củng cố thêm chính sách tài khóa mở
rộng một cách gián tiếp Tại sao?
G↑⇨Y↑⇨ MD↑⇨ r↑ ⇨ thừa cầu nội tệ ⇨
chính phủ bán nội tệ : M S ↑cho đến khi lãi
suất trong nước bằng lãi suất thế giới
29.40
Tỷ giá hối đóai thả nổi
Chính sách tiền tệ: hiệu quả Tại sao?
Ms↑⇨ r↓⇨ tỷ giá hối đóai↑⇨ xuất khẩu
trong nước↑
29.41
Trang 15Tỷ giá hối đóai thả nổi
Chính sách tài khóa: vô hiệu Tại sao?
G↑⇨ Y↑⇨ r↑⇨ tỷ giá hối đóai↓⇨ xuất khẩu
nội địa↓⇨ Y↓
29.42
Cân bằng bên trong và bên ngòai
Cân bằng bên trong
Cân bằng bên ngòai
tóan cân bằng
Kết hợp của cân bằng bên trong và
cân bằng bên ngòai là cân bằng dài
hạn của nền kinh tế.
29.43
Các cú sốc làm nền kinh tế lệch khỏi
cân bằng bên trong và bên ngòai
Thăng dư Tiết kiệm tăng,
chính sách tài
khóa và tiền tệ
thắt chặt
Bùng nổ ở nước ngòai, tỷ giá thực
tế tăng
Bùng nổ Suy thóai
Thâm hụt
Suy thoái ở nước
ngòai, tỷ giá thực
tế giảm
Tiết kiệm giảm, chính sách tài khóa
và tiền tệ mở rộng
29.44
Trang 16Bài tập chương 10
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10
29.45