Những quan điểm, chủ trương lớn và biện pháp chủ yếu về vấn đề này được thể hiện khá rõ trong các văn kiện đại hội Đảng các cấp, đặc biệt là Nghị quyết hội nghị lần thứ tư, Ban chấp hành
Trang 1O Ụ V O T O TRƯỜN HỌ V NH
LÝ VĂN U
SỰ LÃNH O ỦA AN HẤP H NH
ẢN TỈNH ỒN TH P Ố VỚ ÔN T THANH N ÊN TRON THỜ KỲ ẨY M NH
ÔN N H ỆP HÓA, H ỆN I HÓA
Chuyên ngành: Chính trị học
Mã số: 60.31.02.01
LUẬN VĂN TH C SỸ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ
Người hướng dẫn khoa học: PGS,TS NH THẾ ỊNH
ỒN TH P - 2015
Trang 2LỜ ẢM ƠN
Tôi chân thành cảm ơn Trường Đại học Vinh và Trường Đại học Đồng Tháp, Tỉnh Đoàn Đồng Tháp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để bản thân tham gia tốt khóa học
Thực hiện đề tài: “Sự lãnh đạo của Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh
Đồng Tháp đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa”, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến quý
thầy cô giáo Khoa giáo dục Chính trị, Trường Đại học Vinh, Tỉnh Đoàn Đồng Tháp và đặc biệt là sự giúp đỡ tận tâm của PGS, Tiến sĩ Đinh Thế Định đã hướng dẫn tôi thực hiện đề tài khoa học này
Đồng Tháp, tháng 6 năm 2015
Tác giả
Lý Văn iàu
Trang 3ANH MỤ HỮ V ẾT TẮT
CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa LHTN Liên hiệp thanh niên
MTTQ Mặt trận Tổ quốc TNCS Thanh niên Cộng sản TNTP Thiếu niên tiền phong
UBND Ủy ban nhân dân XHCN Xã hội chủ nghĩa
Trang 4MỤ LỤ
Trang
N UN
Chương 1: Cơ sở lý luận về sự lãnh đạo của ảng đối với
công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá,
1.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh, Đảng ta về thanh niên và sự lãnh đạo của Đảng đối với công
1.2 Vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của Đoàn Thanh niên
Cộng sản Hồ Chí Minh trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện
1.3 Sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong
thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa 32
Chương 2: Thực trạng chất lƣợng lãnh đạo của an hấp hành
ảng bộ tỉnh ồng Tháp đối với công tác thanh niên - Thành tựu, hạn
2.1 Những yếu tố tác động đến sự lãnh đạo của Ban Chấp hành
Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp đối với công tác thanh niên trên địa bàn 38
2.2 Sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp
đối với công tác thanh niên trong những năm qua 53
Chương 3: Quan điểm và những giải pháp cơ bản nhằm
nâng cao chất lƣợng lãnh đạo của an hấp hành ảng bộ tỉnh 73
Trang 5ồng Tháp đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh
công nghiệp hoá, hiện đại hoá
3.1 Quan điểm về sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Đảng bộ
tỉnh Đồng Tháp đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh
3.2 Một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng lãnh
đạo của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp đối với công tác
thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Trang 6A MỞ ẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Thanh niên là lực lượng to lớn, một nguồn lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của xã hội và là người chủ tương lai của đất nước, là lực lượng xung kích trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Từ ngày đầu cách mạng, Đảng và Bác Hồ đã đề cao vị trí, vai trò quan trọng của thanh niên và công tác thanh niên Thanh niên đã góp phần to lớn cho công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, giành độc lập tự do cho đất nước
Ngày nay, trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh càng đòi hỏi phải có sức lực và trí tuệ của thanh niên Vì vậy, công tác thanh niên là nhiệm vụ quan trọng đối với Đảng và các tổ chức trong hệ thống chính trị Thanh niên được tổ chức, giáo dục tốt hay không, mọi lực lượng trong thanh niên có được phát huy cao độ hay không phụ thuộc vào sự lãnh đạo của tổ chức Đảng đối với các tổ chức thanh niên
Trong những năm qua, vấn đề Đảng lãnh đạo Đoàn TNCS Hồ Chí Minh nói chung, các cấp ủy Đảng lãnh đạo trực tiếp tổ chức Đoàn cùng cấp nói riêng, đã được các cấp ủy Đảng, các nhà nghiên cứu lý luận và hoạt động thực tiễn quan tâm nghiên cứu Những quan điểm, chủ trương lớn và biện pháp chủ yếu về vấn đề này được thể hiện khá rõ trong các văn kiện đại hội Đảng các cấp, đặc biệt là Nghị quyết hội nghị lần thứ tư, Ban chấp hành
Trung ương Đảng khóa VII, Nghị quyết số 25, hội nghị TW7 (khóa X) “Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa”; Ban Bí thư Trung ương Đảng ban
hành quyết định số 289 QĐ/TW, ngày 8/02/2010 về Quy chế cán bộ Đoàn
TNCS Hồ Chí Minh và các văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII, VIII,
IX, X, XI đều có nội dung đề cập đến việc lãnh đạo Đoàn Thanh niên
Đối với Nhà nước, đã ban hành quyết định số 2474/QĐ-TTg, ngày 30/12/2011 của Thủ tướng Chính phủ về chiến lược phát triển thanh niên giai
Trang 7đoạn 2011 – 2020 Từ đó đã tạo cơ chế, điều kiện để tổ chức Đoàn Thanh niên các cấp tham gia thực hiện các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, thể hiện rõ vai trò, vị trí của thanh niên trong hệ thống chính trị và xã hội
Sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên đã được nhiều tác
giả nghiên cứu thể hiện trong nhiều công trình, đề tài, luận văn, luận án:
- Một số công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài: Đảng Cộng sản Việt Nam với công tác vận động thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nguyễn Văn Hùng chủ biên, Nxb Thanh
niên, Hà Nội, 1997; Một số vấn đề về công tác thanh niên trong thời kỳ CNH, HĐH đất nước, Văn Tùng chủ biên, Nxb Thanh niên, Hà Nội, 2001; Vũ Trọng Kim (chủ biên) (1999), Quản lý nhà nước về công tác thanh niên trong thời kỳ mới, Nxb Chính trị quốc gia; Đỗ Mười (1997), Tuổi trẻ Việt Nam đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Nxb Thanh niên; Lương Ngọc (1992), Giáo dục truyền thống cho thanh niên, Nxb Thanh niên, Hà
Nội; Những lời Bác Hồ dạy thanh niên thiếu niên và học sinh (2000), Nxb
Thanh niên; Nguyễn Đức Tiến (2005), Phát triển lý tưởng xã hội chủ nghĩa cho thanh niên Việt Nam hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia
- Một số luận văn, luận án tiến sĩ liên quan đến đề tài: Sự lãnh đạo của Huyện ủy đối với Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trên địa bàn huyện ở tỉnh Kiên Giang giai đoạn hiện nay, luận văn xây dựng Đảng của Lê Thị Thu Ngọc (năm 2008); Nâng cao chất lượng lãnh đạo của Thị ủy Hà Giang đối với Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay, Luận văn chính trị của Dương Thế Minh (năm 2001-2003); Sự lãnh đạo của tổ chức cơ
sở Đảng đối với Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong các trường Đại học, Cao
đẳng ở Hà Nội giai đoạn hiện nay, Luận án tiến sĩ của Ngô Bích Ngọc (2004)
Từ những quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước
và vận dụng những vấn đề thực tiễn được nghiên cứu trong thời gian qua, Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp không ngừng nâng cao sự lãnh đạo đối với công tác thanh niên Do đó, công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi
Trang 8tỉnh Đồng Tháp đạt được những kết quả khả quan Thanh niên có những chuyển biến tích cực, trình độ học vấn từng bước được nâng lên; số lượng thanh niên tham gia vào tổ chức Đoàn, Hội, số lượng đoàn viên ưu tú được kết nạp Đảng đều tăng hàng năm Các cấp uỷ Đảng, chính quyền và các tổ chức đoàn thể, quần chúng đã có đổi mới công tác thanh niên Tuy nhiên, sự lãnh đạo của Đảng về công tác thanh niên còn bộc lộ những hạn chế cần khắc phục Một số cấp uỷ Đảng lãnh đạo công tác thanh niên còn chung chung, chưa sát với thực tế, chưa có chương trình hành động một cách cụ thể Phong trào thanh niên còn nhiều hạn chế, chưa thu hút đông đảo thanh niên tham gia…Vì vậy, việc tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng đối với công tác thanh niên là một trong những nội dung quan trọng và cấp bách trong tình hình hiện nay
Với những lý do trên, tôi chọn đề tài: “Sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa” làm luận văn thạc sĩ Chính trị
học
2 Mục đích nghiên cứu
Nhằm nâng cao chất lượng lãnh đạo của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp đối với công tác thanh niên trong thời kỳ CNH, HĐH
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ cơ sở lý luận về sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đối với công tác thanh niên
- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng lãnh đạo của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp đối với công tác thanh niên trong thời gian qua
- Xác định rõ quan điểm và đề xuất giải pháp nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp đối với công tác thanh niên trong thời kỳ CNH, HĐH
4 ối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng
Trang 9Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp thực hiện lãnh đạo công tác thanh niên trên địa bàn tỉnh
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp lãnh đạo công tác thanh niên
từ năm 2011 đến 2014
5 Phương pháp nghiên cứu
Tác giả luận văn chủ yếu dùng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử và kết hợp phương pháp lịch sử logic, nghiên cứu, khảo sát, trao đổi, phân tích, tổng hợp; đặc biệt là tổng kết thực tiễn để làm sáng tỏ đề tài
- Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo của các cấp ủy Đảng tỉnh Đồng Tháp trong quá trình lãnh đạo Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Đồng thời, là tài liệu tham khảo phục vụ học tập, giảng dạy ở Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm 03 chương
Trang 10N UN hương 1
Ơ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỰ LÃNH O ỦA ẢN
Ố VỚ ÔN T THANH N ÊN TRON THỜ KỲ
ẨY M NH ÔN N H ỆP HÓA, H ỆN HÓA
1.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ hí Minh, ảng
ta về thanh niên và sự lãnh đạo của ảng đối với công tác thanh niên
1.1.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về thanh niên và sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên
Chủ nghĩa Mác – Lênin với bản chất cách mạng và khoa học đã có những quan điểm lý luận cơ bản về thanh niên mà cho đến ngày nay vẫn còn nguyên giá trị
- Cuối thế kỷ XIX, khi nghiên cứu về thanh niên trong bối cảnh của xã hội tư bản, C.Mác đã viết: Thanh niên là lớp người có năng lực, có khát vọng, nhiệt tình, say mê có thể gắn bó với sự nghiệp của Đảng, là lực lượng năng động nhất trong cải biến xã hội, đưa sự nghiệp của giai cấp vô sản đến đích cuối cùng Thanh niên là cội nguồn của sự sống, của dân tộc và giai cấp công nhân, là bộ xương của mỗi cơ thể dân tộc Năm 1866, C.Mác đã đưa ra một luận điểm nổi tiếng về định hướng lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ: “Những công nhân tiên tiến hoàn toàn hiểu rõ rằng, tương lai của giai cấp công nhân
và do đó tương lai của nhân loại hoàn toàn phụ thuộc vào giáo dục thế hệ
công nhân đang lớn lên” [19, tr.118] Luận điểm này của C.Mác cho thấy rằng
kết quả của cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấp vô sản tùy thuộc vào thế
hệ công nhân đang lớn lên dần - Một lực lượng trẻ, tiềm tàng sức mạnh của cuộc đấu tranh giai cấp, đây là những người đi theo lý tưởng của Đảng Qua
đó, C.Mác cũng đề ra nhiệm vụ cho Đảng Cộng sản là phải lãnh đạo việc phát triển và hình thành thế giới quan khoa học cho thanh niên, coi đó là công việc thiết thực để xây dựng Đảng
Trang 11- Thống nhất với tư tưởng của C.Mác, Ph.Ăngghen cho rằng: Thanh niên không thể đứng ngoài chính trị, chính hiện thực của cuộc sống đã và đang cuốn hút vào đời sống chính trị Đòi hỏi phải tổ chức họ lại “Họ là đạo quân
xung kích của giai cấp vô sản quốc tế và đội hậu bị của Đảng” [19, tr.81] Với
niềm tin vào thế hệ trẻ của nước Đức, Ph.Ăngghen cho rằng: Thanh niên không bao giờ thỏa mãn với lý tưởng trước đây Họ muốn được sống tự do hơn trong hành động, họ khao khát lập chiến công và vì họ đổi mới, họ sẵn sàng hiến dâng cả máu và cuộc đời mình Trong thư gửi Đại hội Quốc tế sinh viên xã hội chủ nghĩa ngày 19/12/1893 Ph.Ăngghen viết: “Mong rằng những
cố gắng của các bạn sẽ góp phần phát triển trong thanh niên cái ý thức rằng chính từ hàng ngũ của họ sẽ ra đời một giai cấp vô sản lao động trí óc có sứ mệnh đóng vai trò to lớn trong cuộc cách mạng sắp tới” [19, tr.68] Như vậy, C.Mác và Ph.Ăngghen đã đánh giá cao vị trí, vai trò của thanh niên trong lịch
sử, khẳng định cách mạng là sự nghiệp của quần chúng trong đó có thanh niên
Phát triển sáng tạo những luận điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen trong điều kiện lịch sử mới, V.I.Lênin đã coi thanh niên là nguồn sinh lực chiến đấu của cách mạng V.I.Lênin đã luận giải những nguyên nhân làm xuất hiện phong trào thanh niên, phát hiện ra những đặc điểm của nó và xác định mối quan hệ,
sự tác động qua lại giữa tổ chức thanh niên với Đảng Cộng sản V.I.Lênin cũng sớm nhìn thấy vai trò cách mạng to lớn không chỉ đối với thanh niên công nhân, mà còn đối với thanh niên học sinh, sinh viên Người thường xuyên nhắc nhở những người bạn chiến đấu của mình rằng phải kiên trì đấu tranh để hợp nhất phong trào học sinh, sinh viên thành một phong trào chung theo tinh thần của chủ nghĩa Mác - Lênin cho rằng, thành công của phong trào thanh niên chính là ở chỗ phải biết gắn liền nhận thức lý luận của chủ nghĩa Mác, tri thức khoa học với sự tham gia trực tiếp của họ vào cuộc đấu tranh chính trị của giai cấp vô sản Đồng thời, Người cũng phê phán gay gắt những đảng viên bảo thủ, không đánh giá đúng vai trò của lực lượng trẻ trong cách mạng, coi thường thanh niên và chế giễu sự ngây thơ, thiếu kinh nghiệm của họ V.I.Lênin nhấn
Trang 12mạnh, cần có thái độ khoan dung, độ lượng với lớp trẻ và cần thiết phải phòng ngừa khuynh hướng cho rằng lớp trẻ tuy đầy nhiệt tình và sáng kiến, nhưng lại chưa qua trường học của cuộc đấu tranh giai cấp Người cho rằng đó chỉ là cái
cớ để khước từ việc sử dụng thanh niên V.I.Lênin luôn nhắc nhở người cộng sản: cần phải đòi hỏi ở thanh niên nhiều hơn nữa, cần phải phê phán một cách
có nguyên tắc những khuyết điểm của họ, cần phải giáo dục cho họ tinh thần
trách nhiệm cao và nghĩa vụ của họ đối với cách mạng
Cuộc đấu tranh để giành giật thanh niên không chỉ diễn ra giữa giai cấp
vô sản với giai cấp tư sản, giữa các Đảng Cộng sản và các thế lực phản động,
mà còn diễn ra giữa những người cộng sản chân chính và bọn cơ hội chủ nghĩa trong phong trào công nhân
C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin đã nêu cho chúng ta một tấm gương sáng về thái độ kiên quyết, không khoan nhượng đối với mọi biểu hiện của
chủ nghĩa cơ hội trong vấn đề thanh niên Các ông đã gọi bọn cơ hội chủ
nghĩa là “những người bạn giả” của thanh niên và đòi hỏi phải vạch trần bộ mặt thật của chúng; ngăn chặn ảnh hưởng của chúng đối với thanh niên, bốc trần mọi mưu đồ muốn lừa phỉnh, cám dỗ thanh niên, mưu toan tước bỏ xu hướng cách mạng của phong trào thanh niên, cản trở việc tham gia của thế hệ trẻ vào cuộc đấu tranh chính trị của Đảng Cộng sản Cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội đã diễn ra xung quanh vấn đề thanh niên trên hai mặt có quan hệ mật thiết với nhau: giáo dục ai và giáo dục như thế nào? Những phần
tử cơ hội qui nhiệm vụ trên vào việc đào tạo những người có văn hoá, song đứng ngoài chính trị Vì thế, theo họ, không nên thu hút quá sớm thanh niên vào hoạt động chính trị V.I.Lênin đã vạch trần lập trường cải lương đó của bọn cơ hội và cho rằng, đó chỉ là thói đạo đức giả và chính sách ngu dân, không hơn, không kém Người khẳng định rõ lập trường của những người cộng sản chân chính là phải giáo dục cộng sản cho thế hệ trẻ và kết hợp việc giáo dục ấy với cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân Trong bài diễn văn đọc tại Đại hội III Đoàn Thanh niên Cộng sản Nga, V.I.Lênin đã chỉ rõ: thanh niên phải học chủ nghĩa cộng sản trong một trường học riêng của
Trang 13mình, trong một tổ chức độc lập - đó là Đoàn Thanh niên Cộng sản V.I.Lênin viết: “Chỉ khi nào Đoàn Thanh niên Cộng sản gắn liền từng bước học tập, huấn luyện và giáo dục của mình với cuộc đấu tranh chung của tất cả những người lao động chống lại bóc lột, thì lúc đó mới xứng đáng với danh hiệu là đoàn thể của thế hệ trẻ cộng sản chủ nghĩa” [16, tr.360] Nói chuyện với đoàn viên, thanh niên Cộng sản, V.I.Lênin yêu cầu, cần giáo dục thanh niên thông qua thực tế trong hoạt động sản xuất, trong học tập, công tác, chiến đấu và trong
cuộc sống sinh động của quần chúng Người nhấn mạnh: “Trước mắt các
đồng chí là nhiệm vụ xây dựng và các đồng chí có thể làm tròn nhiệm vụ đó, khi đã nắm vững được tất cả những kiến thức hiện đại, biết biến chủ nghĩa cộng sản từ những công thức, những lời dạy, những phương pháp, những chỉ thị, những cương lĩnh có sẵn và học thuộc lòng thành cái thực tế sinh động, là cái kết hợp với công tác trực tiếp của các đồng chí” [16, tr.365]
Những tư tưởng của C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I Lênin về thanh niên và công tác vận động thanh niên nêu trên có thể khái quát lại thành 5 nội dung cơ bản sau đây:
Một là, Đoàn Thanh niên Cộng sản phải là trường học cộng sản chủ
nghĩa trong quá trình giáo dục, đoàn kết tập hợp thanh niên, thực hiện lý tưởng cách mạng của Đảng Cộng sản
Hai là, những luận thuyết của C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin đã chỉ ra
những điều kiện và khả năng tập hợp rộng rãi quần chúng thanh niên vào đội hình lớn của chủ nghĩa xã hội, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản
Ba là, khẳng định rõ vị trí, vai trò to lớn của tầng lớp thanh niên trong
xã hội và chỉ ra những nhược điểm của thanh niên, cũng như những vấn đề cơ hội chủ nghĩa trong phong trào thanh niên cần được quan tâm chú ý
Bốn là, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, sự nghiệp của thanh niên Năm là, đặt ra nhiệm vụ cho các Đảng Cộng sản cần phải quan tâm,
chăm sóc, giáo dục, đào tạo thanh niên thông qua sự nghiệp đấu tranh cách
Trang 14mạng, thông qua lao động sản xuất, công tác, học tập, chiến đấu và trong đời sống hiện thực của quần chúng nhân dân
1.1.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên, về sự lãnh đạo của Đảng đối với
công tác thanh niên
Kế thừa quan điểm của C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát triển một cách sáng tạo những luận điểm về vị trí, vai trò của thanh niên trong điều kiện lịch sử cụ thể của cách mạng Việt nam
Tư tưởng và tình cảm của Hồ Chí Minh với thế hệ trẻ có nhiều nội dung rất phong phú, thuộc nhiều lĩnh vực, nhưng xuyên suốt và trong chiều sâu của tư tưởng đó là niềm sâu sắc của người về vai trò to lớn và vị trí quan trọng của thanh niên, chủ nhân tương lai của đất nước
Đánh giá vị trí, vai trò của thanh niên trong sự nghiệp cách mạng của dân tộc, Hồ Chí Minh cho rằng “Thanh niên là một bộ phận quan trọng của
dân tộc, là người chủ tương lai của đất nước” [32, tr.178] Người khẳng định
sự phát triển trong tương lai của đất nước và tiền đồ vẻ vang của dân tộc nằm trong tay thanh thiếu nhi, là lực lượng quyết định đi lên của đất nước, là lớp người kế tục sự nghiệp của cha anh Vì vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh: “Ngay trong hiện tại với vai trò tích cực của mình, thanh niên phải tham gia ý kiến vào công việc của Chính phủ, chiến đấu giữ lấy nền độc lập
và rèn luyện từ bây giờ để sau này lên thay những thủ lĩnh mà gách vác những
việc trọng đại của nước nhà” [29, tr.32] Khi nói về tuổi thanh niên, Chủ tịch
Hồ Chí Minh đã dùng một khái niệm đầy hình ảnh: “Một năm khởi đầu từ mùa xuân, một đời khởi đầu từ tuổi trẻ, tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội”
[29,tr.194] Người đã chỉ ra cái thời kỳ đẹp nhất, sống động nhất như là mùa
xuân tràn đầy nhựa sống, mùa của những cánh én ngang dọc bầu trời Theo Người, tương lai của đất nước, của dân tộc nằm trong tay thế hệ trẻ
Từ những năm đầu của thế kỷ XX, Người đã nói: Muốn thức tỉnh dân tộc, trước hết phải thức tỉnh thanh niên Người kêu gọi: “Hỡi Đông Dương đáng thương hại! Người sẽ chết mất, nếu đám thanh niên già cỗi của người không sớm hồi sinh” [28, tr.144] Qua đó ta thấy, Người luôn gắn thanh niên
Trang 15với dân tộc, tiếp đó với giai cấp công nhân, nhân dân lao động và Đảng tiền phong
Cách mạng tháng Tám thành công, nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời, đã mở ra một trang sử mới trong lịch sử dân tộc ta, một thời kỳ vẻ vang của thanh niên nước ta Từ đây tiền đồ rạng rỡ của đất nước mở ra trước mắt thanh niên Do đó, Người nhắc nhở cả dân tộc, những người lớn tuổi cần nhận thức đúng về lớp trẻ hôm nay; chăm lo giúp đỡ và tạo mọi điều kiện để họ làm tốt vị trí, vai trò của mình trong thời đại mới Đặc biệt trong giờ phút khó khăn của cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược, tin tưởng tương lai tươi
sáng của đất nước vào thanh niên Hồ Chí Minh đã viết: “Thanh niên là người
chủ tương lai của nước nhà Thật vậy, nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần là do các thanh niên” [30, tr.216]
Từ thực tiễn đấu tranh của dân tộc, Hồ Chí Minh đã nêu ra một luận điểm có tính quy luật: “Thanh niên là một bộ phận quan trọng của dân tộc Dân tộc bị nô lệ thì thanh niên cũng bị nô lệ Dân tộc được giải phóng, thanh niên mới được tự do Vì vậy, thanh niên hăng hái tham gia cuộc đấu tranh của dân tộc” [32, tr.178]
Trong xã hội ta, giữa các thế hệ có sự thống nhất nối tiếp, kế thừa nhau
và có sự tác động lẫn nhau để cùng phát triển Vì vậy, Hồ Chí Minh cũng xác định rõ vai trò của thanh niên là người có trách nhiệm chăm lo, dìu dắt các em thiếu niên, nhi đồng Người khẳng định: “Thanh niên là lớp người tiếp sức cách mạng cho thế hệ thanh niên già, đồng thời là người phụ trách dìu dắt các
thế hệ thanh niên tương lai” [34, tr.298] Vai trò này vô cùng quan trọng,
quyết định vận mệnh của dân tộc và giai cấp công nhân Điều này còn phản ánh một tất yếu lịch sử không thể tránh khỏi, đó là sự bàn giao thế hệ Mỗi thế
hệ cách mạng chỉ có thể hoàn thành nhiệm vụ của mình trong một chặng đường nhất định, thế hệ đó tất yếu phải được thế hệ đi sau tiếp bước và dần
dần thay thế Đó chính là “Tiếp sức cách mạng”, “Kế tục cách mạng” mà Bác
Hồ đã đưa vào khái niệm thanh niên
Trang 16Hồ Chí Minh đã đánh giá cao vai trò của thanh niên trong thời kỳ cách mạng mới vì thế Người không những chỉ rõ mục tiêu, nội dung của công tác giáo dục thanh niên nhằm phát huy truyền thống cách mạng của thanh niên để
họ thành lớp người “vừa hồng, vừa chuyên” mà còn nhắc nhở toàn Đảng, toàn dân chăm lo giáo dục thế hệ trẻ, vun trồng thế hệ trẻ Người nói: Đảng, chính phủ và Bác rất chú ý đến thanh niên, Bác vui lòng khen ngợi những cố gắng của thanh niên; Đoàn có thể và nên phát triển hơn nữa, đâu Đảng cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên
Trong sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn xác định thanh niên là đội quân xung kích đi đầu trong cách mạng Người nêu rằng: “Lực lượng to lớn và vững chắc trong cuộc kháng chiến và kiến quốc Mọi công việc thanh niên thi đua thực hiện khẩu hiệu đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên” [34, tr.299] Từ việc đánh giá đúng
vị trí, vai trò của thanh niên là người chủ tương lai của đất nước, nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh, một phần lớn do thanh niên Người viết: “Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có được vẻ vang sánh vai các cường quốc năm châu hay không, chính là một phần lớn ở công học tập của các cháu” [29, tr.35] Từ đó, Người khẳng định việc bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là rất quan trọng và rất cần thiết
Trước lúc đi xa, Người đã cho chúng ta bản di chúc lịch sử, trong đó nêu rõ: Đoàn viên, thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ Đảng phải cần chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng Chủ nghĩa xã hội vừa “hồng” vừa “chuyên”
Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng là người sáng lập, rèn luyện mặt trận đoàn kết thanh niên Việt Nam, là người đưa thanh niên ta gia nhập trào lưu đấu tranh vì độc lập dân tộc, hoà bình, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới Trong các thời kỳ cách mạng, Người luôn chăm lo xây dựng mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về thanh niên và công tác vận động thanh niên là sự vận dụng sáng tạo quan điểm của các nhà
Trang 17kinh điển, chủ nghĩa Mác - Lênin vào hoàn cảnh thực tiễn cách mạng Việt Nam Tư tưởng của Người đã được Đảng quán triệt, chỉ đạo trong công tác thanh niên thời kỳ cách mạng giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội Những tư tưởng ấy mãi mãi là ánh sáng soi đường sự nghiệp đào tạo, bồi dưỡng, giáo dục thế hệ trẻ nước ta trong thời kỳ mới, thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
1.1.3 Quan điểm của Đảng về thanh niên và công tác thanh niên
Đảng Cộng sản Việt Nam lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của mình, Đảng luôn quan tâm đến thanh niên và công tác thanh niên Ngay từ khi mới thành lập, năm 1931, Đảng đã có “Án nghị quyết về Đông dương thanh niên cộng sản đoàn” Ban chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư trung ương Đảng đã có nhiều chỉ thị, nghị quyết riêng về công tác thanh niên
Đảng Cộng sản Việt Nam đánh giá cao vai trò, vị trí của thanh niên và công tác thanh niên trong sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc Đảng luôn xác định thanh niên là một “lực lượng xã hội hùng hậu”, là đội quân xung kích cách mạng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc và là lớp người kế tục sự nghiệp cách mạng Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 Ban chấp hành trung ương Đảng (khoá VII) khẳng định: “sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước theo con đường xã hội chủ nghĩa hay không phần lớn tuỳ thuộc vào lực lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ thanh niên; công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng” [4, tr.96], đây là nội dung quan trọng thể hiện quan điểm nhất quán của Đảng ta về thanh niên và công tác thanh niên Từ vai trò chiến lược to lớn của thanh niên, Đảng ta coi chính thanh niên chứ không ai khác, giữ vị trí trung tâm trong chiến lược phát huy nhân tố và nguồn lực con người của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Đảng phải chăm lo giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện và tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển, trưởng thành của thanh niên Đảng ta luôn chú ý
Trang 18việc giáo dục, bồi dưỡng và rèn luyện thế hệ thanh niên “Thường xuyên chăm
lo giáo dục, bồi dưỡng và tạo điều kiện thuận lợi cho thanh niên phấn đấu để hình thành một thế hệ con người mới có lý tưởng cao đẹp, có ý thức trách nhiệm công dân, có tri thức, có sức khoẻ, lao động giỏi, sống có văn hoá và tình nghĩa, giàu lòng yêu nước và tinh thần quốc tế chân chính” [5, tr.55] được quán triệt thực hiện tốt Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, chú ý cổ
vũ thanh niên Việt Nam nuôi dưỡng hoài bão lớn, quyết tâm chiến thắng đói nghèo, lạc hậu, nêu cao sáng tạo, nhanh chóng tiếp cận và làm chủ khoa học công nghệ tiên tiến, vươn lên ngang tầm thời đại, sánh vai cùng thanh niên các nước trên thế giới Đồng thời, nhanh chóng hình thành một lớp thanh niên nam, nữ ưu tú, vững vàng về chính trị, kiên định con đường xã hội chủ nghĩa, tiêu biểu cho thế hệ trẻ, có phẩm chất đạo đức, có tài năng, đi đầu trong thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá Điều đó thể hiện rõ nhất, trong bài phát biểu của đồng chí Nguyễn Phú Trọng – Tổng Bí thư Ban chấp hành Trung ương Đảng tại đại hội Hội liên hiệp thanh niên toàn quốc lần thứ VII, nhiệm
kỳ 2014-2019: xây dựng một lớp thanh niên mới có tâm, có trí, có tài, có tính
tự trọng và tự chủ…” Có "tâm" là có lòng yêu nước, yêu chế độ, yêu thương
bản thân, gia đình, sống có văn hoá, nghĩa tình, giàu lòng nhân ái, vì mọi người Có "trí" là có kiến thức, vững về chuyên môn, nghiệp vụ, hiểu biết về lịch sử, kinh tế, văn hoá, xã hội, Có "tài" là có năng lực làm việc, khả năng sáng tạo, dám nghĩ, biết làm, tìm tòi và làm chủ khoa học công nghệ hiện đại
"Tự trọng" là có ý thức giữ gìn nhân cách, hình ảnh tốt đẹp của bản thân, của cộng đồng, của đất nước; biết gìn giữ và phát huy những giá trị truyền thống của dân tộc "Tự chủ" là có khả năng tư duy độc lập, làm chủ bản thân, có sức
đề kháng, biết chọn lọc điều hay, lẽ phải; học tập, lao động, cống hiến bằng chính năng lực của bản thân, không bị tác động, lôi kéo bởi những âm mưu của kẻ xấu
Phát huy vai trò làm chủ và tiềm năng to lớn của thanh niên Đảng cũng luôn luôn đặt niềm tin sâu sắc vào lực lượng thanh niên nước ta trên cơ
sở đánh giá đúng bản chất tốt đẹp, thấy rõ chỗ mạnh, tiềm năng to lớn của
Trang 19thanh niên, lòng tin sâu sắc của Đảng vào thanh niên có cơ sở khoa học và được chứng minh rõ trong thực tiễn lịch sử cách mạng nước ta
Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị và toàn xã hội làm công tác thanh niên Công tác thanh niên là nhiệm vụ của Đảng, của Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, đồng thời là nhiệm vụ của Nhà nước, của Mặt trận và các đoàn thể, của các lực lượng vũ trang, của toàn xã hội và gia đình Phát biểu tại hội nghị lần thứ 4 Ban chấp hành Trung ương (khoá VII), đồng chí Tổng Bí thư Đỗ Mười nhấn mạnh: “Công tác thanh niên không chỉ là việc của Đảng, của Đoàn mà còn là việc của Nhà nước, của mọi tổ chức, của xã hội và từng gia đình”, đây là quan điểm quan trọng thể hiện sự quan tâm của cả hệ thống chính trị đối với công tác thanh niên
Xây dựng Đoàn TNCS Hồ Chí Minh vững mạnh Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức của những thanh niên tiên tiến, giác ngộ lý tưởng cộng sản, phấn đấu vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, do Đảng thành lập, dìu dắt và lãnh đạo Đoàn là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên Việt Nam, là người trực tiếp giúp Đảng thực hiện nhiệm vụ công tác thanh niên, phát động
và tổ chức phong trào hành động cách mạng của thanh niên, là cầu nối giữa thanh niên với Đảng, là người phụ trách Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh
Mặt khác, Đảng ta cũng nhìn nhận những khó khăn, hạn chế của thanh niên trong điều kiện hiện nay mà Nghị quyết 25-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 7 khóa X đã khẳng định: “Một bộ phận thanh niên sống thiếu lý tưởng, giảm sút niềm tin, ít quan tâm tới tình hình đất nước, thiếu ý thức chấp hành pháp luật, sống thực dụng, xa rời truyền thống văn hoá dân tộc Học vấn của một bộ phận thanh niên nhất là thanh niên nông thôn, thanh niên dân tộc thiểu số còn thấp; nhiều thanh niên thiếu kiến thức và kỹ năng trong hội nhập quốc tế Tính độc lập, chủ động, sáng tạo, năng lực thực hành sau đào tạo của thanh niên còn yếu, chưa đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá Tình trạng tội phạm và tệ nạn xã hội trong thanh niên đang gia tăng và diễn biến ngày càng phức tạp” [25, tr 3] Từ đó đòi hỏi các cấp ủy
Trang 20Đảng phải nhận diện và có giải pháp để lãnh đạo Đồng thời, phải thông cảm với những khó khăn, hạn chế của thanh niên chính là làm cho thanh niên thêm gắn bó với Đảng, thêm tích cực phấn đấu vượt qua khó khăn
Như vậy, từ trước đến nay Đảng ta luôn đặt niềm tin sâu sắc ở các thế
hệ trẻ, luôn có chính sách, biện pháp phát huy vai trò và tiềm năng to lớn của thanh niên để họ thực hiện được sứ mệnh lịch sử giao phó
1.2 Vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của oàn Thanh niên ộng sản
Hồ hí Minh trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
1.2.1 Vị trí, vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến, tự nguyện phấn đấu vì sự nghiệp xây dựng nước Việt Nam độc lập, dân chủ, giàu mạnh, công bằng, văn minh theo định hướng XHCN Đoàn Thanh niên thường xuyên bổ sung lực lượng trẻ cho Đảng và cả hệ thống chính trị
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là thành viên của hệ thống chính trị, hoạt động trong khuôn khổ Hiếp pháp và pháp luật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng Cộng sản Việt Nam Đoàn phối hợp với các cơ quan nhà nước, các đoàn thể nhân dân và các tổ chức xã hội trong việc chăm lo giáo dục, đào tạo và bảo vệ thanh thiếu nhi; tổ chức cho đoàn viên, thanh niên tích cực tham gia vào việc quản lý nhà nước
và xã hội
Trong hệ thống chính trị của nước ta, bao gồm: Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội, trong đó có Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Đoàn là thành viên giữ vai trò nòng cốt trong Hội LHTN Việt Nam, Hội sinh viên Việt Nam; phối hợp với các thành viên trong hệ thống
Trang 21chính trị thực hiện công tác thanh niên, phát huy vai trò của mình trong sự nghiệp cách mạng của Đảng
Đoàn là đội dự bị tin cậy của Đảng, là người kế tục trung thành sự nghiệp,
lý tưởng của cách mạng Đảng, phấn đấu vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh và xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
Tổ chức Đoàn đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện và tuyệt đối của Đảng Mục tiêu, lý tưởng của Đoàn chính là phấn đấu, thực hiện thắng lợi mục tiêu, lý tưởng của Đảng, của Bác Hồ và nhân dân đã lựa chọn Đoàn tham mưu, đề xuất với Đảng những vấn đề liên quan đến thanh niên và công tác thanh thiếu nhi, tham gia xây dựng, bảo vệ và tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng, đóng góp ý kiến cho đảng viên và sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng
Đoàn Thanh niên là chỗ dựa vững chắc, tham gia đóng góp, xây dựng, bảo vệ chính quyền nhân dân; tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện tốt chính sách, pháp luật nhà nước; vận động đoàn viên, thanh niên xung kích tình nguyện đi đầu trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trực tiếp tham gia bảo vệ hiệu quả vào công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Đối với các ban, ngành, tổ chức Đoàn phối hợp, liên kết hoạt động trên cơ
sở chức năng, nhiệm vụ của mình, dựa trên đường lối, quan điểm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng về công tác thanh niên, tạo sức mạnh đồng bộ trong công tác Đoàn
và phong trào thanh thiếu niên
Đối với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, Đoàn tích cực, chủ động liên kết, phối hợp hoạt động, nhằm quy tựu sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, hoàn thành tốt nhiệm vụ tập hợp, đoàn kết, giáo dục thanh thiếu niên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, là một liên minh chính trị rộng lớn, tập hợp, xây dựng lực lượng đại đoàn kết dân tộc trong
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đoàn phối hợp và thống nhất hành động với các tổ chức thành viên khác trong Mặt trận, góp phần thực hiện chiến lược
Trang 22đại đoàn kết toàn dân tộc, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là một quá trình biến đổi toàn diện, từ tư duy phát triển, đến việc làm biến đổi cơ cấu kinh tế, cơ cấu xã hội, từ kết cấu
hạ tầng đến kiến trúc thượng tầng Trong công tác thanh niên, trí thức trẻ là lực lượng giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong tiến trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế Xây dựng đội ngũ trí thức trẻ là nguồn nhân lực vững mạnh, là trực tiếp nâng tầm trí tuệ, sức mạnh của đất nước, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng và chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị Đầu tư xây dựng đội ngũ trí thức trẻ là đầu tư cho phát triển bền vững Công nghiệp hóa là sự thay thế kỹ thuật thủ công bằng máy móc trên quy mô toàn bộ nền kinh tế quốc dân; đẩy mạnh phân công lao động
xã hội và sản xuất hàng hóa, tạo ra bước ngoặc trong việc nâng cao năng suất lao động xã hội, biến đổi một xã hội nông nghiệp lạc hậu thành một xã hội công nghiệp tiên tiến Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là quá trình phát triển từ trình độ thấp lên trình độ cao của toàn bộ xã hội với 03 yếu tố: văn hóa, môi trường phát triển và yếu tố tri thức Do đó vai trò của nguồn nhân lực trí thức trẻ là nhân tố quyết định của quá trình CNH, HĐH đất nước
Xuất phát từ sự nhìn nhận, đánh giá khách quan, khoa học về vai trò, vị trí và khả năng cách mạng của thanh niên, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn kiên trì tư tưởng, đường lối vận động thanh niên nhất quán, xuyên suốt là giáo dục, bồi dưỡng, phát huy thanh niên Đảng ta khẳng định, công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc và đã đề ra các biện pháp để phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên trong cách mạng Nhờ đó, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và thanh niên Việt Nam đã đóng góp to lớn vào thắng lợi của Đảng và của dân tộc trong các giai đoạn cách mạng và trong công cuộc đổi mới toàn diện đất nước do Đảng lãnh đạo
Trong công cuộc đổi mới đất nước, chủ động tích cực hội nhập kinh tế quốc tế, thì vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lại càng đặc biệt quan trọng
Trang 23Đoàn phải thể hiện vai trò của mình, cùng Đảng và nhân dân xóa bỏ nghèo nàn, lạc hậu, xây dựng cuộc sống hạnh phúc Đây là nhiệm vụ rất quan trọng đòi hỏi tổ chức Đoàn và thanh niên Việt Nam thể hiện vai trò của mình Để phát huy tốt vai trò của thanh niên trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, Hội nghị lần thứ 7 BCH TW (khóa X), ngày 25/72008 đã ra Nghị quyết số 25 về
“Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ
đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa” Có thể nói đây là Nghị quyết có ý
nghĩa rất quan trọng đối với Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và công tác thanh niên trong giai đoạn hiện nay, thể hiện rõ quan điểm nhất quán của Đảng về vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước
1.2.2 Chức năng, nhiệm vụ của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Chức năng của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa:
Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam khoá XI xác định: “Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng, thường xuyên bổ sung lực lượng trẻ cho Đảng, kế tục sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh; là lực lượng nòng cốt trong phong trào thanh niên; là trường học xã hội chủ nghĩa; đại diện quyền lợi của thanh niên; phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh” [8, tr.66]
Và Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thì Đoàn TNCS Hồ Chí Minh có các chức năng chủ yếu: là đội dự bị tin cậy của Đảng Cộng sản Việt Nam; là đội quân xung kích cách mạng, là trường học XHCN của thanh niên; đại diện chăm lo và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tuổi trẻ; Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
là người phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh; là lực lượng nòng cốt chính trị trong phong trào thanh niên và trong các tổ chức thanh niên Việt Nam
Trang 24Với chức năng là đội dự bị tin cậy của Đảng Cộng sản Việt Nam Đoàn TNCS Hồ Chí Minh được Đảng trực tiếp giao cho công tác tuyên truyền giáo dục, giúp đỡ những thanh niên tiên tiến trở thành đoàn viên, từ những đoàn viên ưu tú trở thành đảng viên Đại hội XI của Đảng Cộng sản Việt Nam nhấn mạnh: “Làm tốt công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, truyền thống, lý tưởng, đạo đức và lối sống; tạo điều kiện học tập, lao động, giải trí, phát triển thể lực, trí tuệ cho thế hệ trẻ Khuyến khích, cổ vũ thanh niên nuôi dưỡng ước
mơ, hoài bão lớn, xung kích, sáng tạo, làm chủ khoa học, công nghệ hiện đại Hình thành lớp thanh niên ưu tú trên mọi lĩnh vực, kế tục trung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, góp phần quan trọng vào sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa” [6, tr.65] Trên cơ sở đó đòi hỏi tổ chức Đoàn phải thể hiện rõ chức năng của mình trong quá trình xây dựng đất nước
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phải tuyên truyền giáo dục, giới thiệu để thanh niên nhận thức và hiểu sâu sắc về Đảng, góp ý kiến cho Đảng, phê bình cán bộ, đảng viên, tích cực tham gia cuộc vận động xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh Đồng thời, đào tạo nguồn cán bộ trẻ, cán bộ nữ có triển vọng để cung cấp cho Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị xã hội
Với chức năng là đội quân xung kích cách mạng, là trường học XHCN của thanh niên Đoàn phải xung kích đi đầu trong mọi khó khăn trên mọi lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội Tổ chức thực hiện các phong trào: thi đua học tập, tiến quân vào khoa học, công nghệ; khơi dậy và cổ vũ phong trào thi đua học tập; đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp, xung kích phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ Tổ quốc; triển khai phong trào thanh niên tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng;…Thông qua các phong trào hoạt động đó, Đoàn tạo môi trường đưa thanh niên tham gia vào các hoạt động giúp họ học tập, rèn luyện, cống hiến, trưởng thành và phát triển nhân cách, năng lực của người lao động mới phù hợp với yêu cầu của xã hội
Trang 25Là người đại diện chăm lo và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tuổi trẻ Chức năng này đòi hỏi tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phải nâng cao chất lượng phong trào hành động cách mạng, góp phần đáp ứng nhu cầu, lợi ích chính đáng của thanh niên, thật sự là tổ chức của các tầng lớp thanh niên, là chỗ dựa tinh thần, là tổ ấm, chia sẻ và bảo vệ những quyền và lợi ích chính đáng của đoàn viên thanh niên
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là người phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh,
do đó Đoàn phải dìu dắt, giáo dục thiếu nhi, nhi đồng, hướng dẫn thiếu nhi làm theo 5 điều Bác Hồ dạy và phấn đấu trở thành đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, người công dân tốt của đất nước Đồng thời, trang bị kiến thức, kỹ năng công tác Đội cho đội ngũ cán bộ Đoàn và đoàn viên, phát triển hệ thống các thiết chế phục vụ công tác Đội và phong trào thiếu nhi; Đoàn phân công những cán bộ giỏi, có năng lực phụ trách công tác Đội và phát triển đội ngũ cộng tác viên để chăm lo công tác thiếu nhi
Là lực lượng nòng cốt chính trị trong các phong trào thanh thiếu nhi và trong các tổ chức thanh niên Việt Nam Tổ chức Đoàn đã phát huy mạnh mẽ vai trò của tổ chức Hội LHTN Việt Nam trong công tác đoàn kết, tập hợp thanh niên, tạo nguồn bổ sung cho Đoàn, nhất là các đối tượng thanh niên đặc thù như thanh niên doanh nghiệp, thanh niên vùng tôn giáo, thanh niên chậm tiến Xây dựng Hội LHTN Việt Nam là trách nhiệm của mỗi cấp bộ Đoàn; là
bộ phận của công tác xây dựng tổ chức Đoàn Nội dung Đoàn tham gia xây dựng Hội là: chỉ đạo toàn diện công tác Hội; lựa chọn, cử những cán bộ Đoàn
ưu tú, có năng lực và được thanh niên tín nhiệm phụ trách công tác Hội; đồng thời hướng dẫn và khuyến khích các hình thức tập hợp thanh niên trong mặt trận Hội LHTN Việt Nam Tăng cường củng cố kiện toàn ủy ban Hội các cấp, các câu lạc bộ, đội nhóm theo sở thích để nâng cao chất lượng tổ chức Hội Tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động của Hội LHTN Việt Nam thông qua các chương trình, các cuộc vận động của Hội, qua đó, vừa thường xuyên củng cố
Trang 26và phát triển các hình thức tập hợp thanh niên, phát triển hội viên theo ngành, nghề, sở thích của các đối tượng thanh niên
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa có các nhiệm vụ:
Một là, tuyên truyền giáo dục đoàn viên thanh niên
Giáo dục chính trị, tư tưởng, đẩy mạnh tổ chức chương trình “Thắp sáng ước
mơ tuổi trẻ Việt Nam vì dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” Bằng nhiều loại hình phù hợp, nâng cao chất lượng giáo dục, tổ chức quán triệt chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các nghị quyết của Đảng, của Đoàn
Tổ chức học tập và làm theo tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh phù hợp với đặc điểm từng đối tượng thanh thiếu nhi Tăng cường công
tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho đoàn viên, thanh niên, xây dựng lớp thanh niên giàu lòng yêu nước, sống có hoài bảo, lý tưởng cách mạng và bản lĩnh chính trị vững vàng, có tri thức, chuyên môn nghiệp vụ, văn minh và sức khỏe Đoàn các cấp cần quan tâm công tác giáo dục, đổi mới nội dung, đa dạng hình thức, tiếp tục thực hiện cuộc vận động “Tuổi trẻ học tập và làm theo lời Bác”, xem đây là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác giáo dục của Đoàn
Trong giáo dục truyền thống, chú trọng giáo dục truyền thống cách
mạng của dân tộc, địa phương, giáo dục ý chí tự lực, tự cường, tinh thần đoàn kết dân tộc, sống có trách nhiệm với cá nhân, gia đình và xã hội Phát huy vai trò của thanh niên trong việc giữ gìn các giá trị truyền thống của dân tộc, địa phương, kiên quyết bài trừ các sản phẩm văn hóa độc hại, các hủ tục lạc hậu,
mê tín dị đoan
Trong giáo dục đạo đức, lối sống, tập trung đổi mới nội dung, hình
thức giáo dục đạo đức, lối sống, ý thức chấp hành pháp luật cho thanh thiếu nhi, đa dạng hóa các loại hình, có nội dung giáo dục phù hợp với từng đối
Trang 27tượng Tích cực tham gia xây dựng môi trường xã hội lành mạnh, tạo điều kiện để thanh thiếu nhi được rèn luyện, phát triển toàn diện, có ý thức đấu tranh phòng chống tệ nạn xã hội, tự xây dựng bản lĩnh chống lại các biểu hiện suy thoái về đạo đức, lối sống Chú ý quan tâm đến thanh thiếu niên vi phạm pháp luật và có biểu hiện vi phạm pháp luật, có hình thức tiếp cận, hỗ trợ họ hòa nhập với cộng đồng thông qua môi trường hoạt động của Đoàn
Trong giáo dục pháp luật và ý thức công dân, tuyên truyền, giáo dục
nâng cao trách nhiệm của thanh niên tham gia giữ gìn an ninh chính trị, trật tự
an toàn xã hội, giữ vững quốc phòng - an ninh ở địa phương Xây dựng lớp thanh niên có ý thức, giàu lòng yêu nước, có trách nhiệm trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, chủ động phòng ngừa âm mưu diễn biến hòa bình của các thế lực thù địch, kiên quyết đấu tranh với các luận điệu xuyên tạc, tuyên truyền phản cách mạng, đi ngược lại với lợi ích quốc gia Kịp thời nắm bắt tình hình diễn biến tư tưởng trong đoàn viên, thanh niên và đề xuất các giải pháp giải quyết các vấn đề mới phát sinh một cách phù hợp Thông qua các kênh truyền thông của Đoàn… tăng cường công tác tuyên truyền giáo dục của Đoàn một cách có hiệu quả Thường xuyên củng cố đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên thực hiện tốt chức năng tuyên truyền giáo dục, chuyển tải thông tin đến với đoàn viên, thanh niên, phát huy và nhân rộng các mô hình, điển hình, nâng chất lượng công tác giáo dục, khẳng định được vai trò, vị trí của Đoàn Thanh niên trong xã hội
Hai là, đẩy mạnh phong trào xung kích tình nguyện phát triển kinh tế -
xã hội và bảo vệ Tổ quốc; đồng hành với thanh niên trong lập thân, lập nghiệp
Xung kích phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế, triển khai
thực hiện các giải pháp góp phần thực hiện thắng lợi các nghị quyết, chỉ thị của Đảng Tổ chức thực hiện tốt phong trào tuổi trẻ sáng tạo, bằng nhiều loại hình nhanh chóng áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào trồng trọt, chăn nuôi… tạo ra các sản phẩm có giá trị, sức cạnh tranh cao trong nước và ngoài
nước Phát động các phong trào thi đua yêu nước cụ thể trong thanh niên tạo
Trang 28ra cao trào toàn diện trên các lĩnh vực phát triển của đời sống xã hội Đặc biệt
là phong trào xây dựng nông thôn mới, Đoàn các cấp cần chủ động tham mưu đăng ký thực hiện các công trình, phần việc thanh niên, chú trọng lĩnh vực
thanh niên tham gia phát triển kinh tế, giảm nghèo Thi đua học tập nâng cao
trình độ chuyên môn, ngoại ngữ, tin học… chủ động làm chủ tri thức góp
phần hội nhập và phát triển
Xung kích, tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng, phát huy tinh thần
xung kích tình nguyện của tuổi trẻ trong các lĩnh vực của đời sống xã hội, nâng cao vai trò tiên phong, gương mẫu của đoàn viên, thanh niên trên quê hương, đất nước Tiếp tục phát triển mạnh mẽ hoạt động tình nguyện của thanh niên trên lĩnh vực an sinh xã hội, xây dựng giao thông nông thôn, đảm bảo an toàn giao thông, bảo vệ môi trường, khám chữa bệnh nhân đạo, hiến máu tình nguyện, tham gia xây dựng mạng lưới y tế, giáo dục tại cộng đồng Tập trung cao điểm trong các hoạt động như chiến dịch thanh niên tình
nguyện, tháng thanh niên, kỳ nghĩ xanh, hoạt động vòng tay tình nguyện
Xung kích bảo vệ Tổ quốc, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã
hội, nâng cao chất lượng phong trào thanh niên tình nguyện, vận động đảng
viên trẻ, đoàn viên, thanh niên tiêu biểu, ưu tú lên đường bảo vệ Tổ quốc Duy
trì phong trào “Giành 3 đỉnh cao quyết thắng”, cuộc vận động “Thanh niên Quân đội mẫu mực”; phong trào “xứng danh Bộ đội Cụ Hồ” trong thanh niên Quân đội; phong trào “Người đoàn viên văn hoá”; phong trào thanh niên Công an “Trung với Đảng, tận tuỵ với nhân dân”; phong trào “Thi đua thực hiện 6 điều Bác Hồ dạy công an nhân dân” Phát triển các loại hình hoạt động
để đẩy mạnh phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, đảm bảo trật tự an
toàn xã hội tại địa phương
Xung kích lao động sáng tạo, làm chủ khoa học công nghệ, duy trì hiệu
quả các điểm thông tin kiến thức, điểm đọc báo, khai thác công nghệ thông tin
trong thanh niên Phát huy vai trò xung kích, sáng tạo của đoàn viên, thanh
niên trong học tập, nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ vào sản
Trang 29xuất và đời sống Tham gia bồi dưỡng nguồn nhân lực trẻ, xây dựng đội ngũ cán bộ trên lĩnh vực khoa học công nghệ có trình độ cao, đội ngũ công nhân
có kỹ năng nghề nghiệp, có kỹ thuật bậc cao, góp phần xây dựng lớp thanh niên có kiến thức khoa học công nghệ, năng động, thích nghi với nền kinh tế
thị trường, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Xung kích bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, trách nhiệm
của thanh niên tham gia cùng xã hội giải quyết các vấn đề có tác động đến cuộc sống và tương lai của thanh niên, trước hết là sự suy thoái, ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu Tổ chức Đoàn các cấp đẩy mạnh công tác truyền thông xã hội
và tăng cường giáo dục thanh niên về nhận thức dẫn đến chuyển đổi hành vi trong các hoạt động bảo vệ môi trường Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện các chương trình, đề án tuyên truyền và xây dựng các mô hình giáo dục kỹ năng cho nhân dân và thanh thiếu nhi ứng phó trước những tác động của biến đổi khí hậu, tổ chức các đội hình thanh niên xung kích trong các hoạt động phòng chống, giảm
nhẹ và khắc phục hậu quả thiên tai, lụt bão
Đồng hành với thanh niên trong học tập, nghiên cứu khoa học, nâng
cao chất lượng phong trào thi đua học tập trong đoàn viên, thanh niên Tích
cực thực hiện phong trào “Học tập vì ngày mai lập nghiệp”, “làm chủ tri thức, vững bước tương lai” Động viên đoàn viên, thanh niên phát huy tinh thần tự
học, tự nghiên cứu, tiếp thu và tổ chức ứng dụng các thành tựu khoa học trong
sản xuất, kinh doanh, phát triển kinh tế Chăm lo thiếu nhi có hoàn cảnh đặc
biệt khó khăn vươn lên trong học tập, có giải pháp giúp đỡ, hỗ trợ thanh niên thuộc các lĩnh vực như: thanh niên công nhân, thanh niên yếu thế, thanh niên
vi phạm pháp luật và có biểu hiện vi phạm pháp luật có điều kiện vượt qua khó khăn vươn lên trong cuộc sống Tăng cường các hoạt động khuyến học, khuyến tài, hỗ trợ tài năng trẻ, vườn ươm sáng tạo lập nghiệp… để khuyến khích thanh niên vươn lên trở thành các tấm gương tiêu biểu trên các lĩnh vực đời sống xã hội, góp phần bồi dưỡng nguồn nhân lực trẻ đáp ứng yêu cầu phát
triển của địa phương
Trang 30Đồng hành với thanh niên trong nghề nghiệp, việc làm, phối hợp với
ngành Lao động, Thương binh và Xã hội, Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo các Trung tâm dạy nghề, Trung tâm dịch vụ việc làm, Trung tâm học tập cộng đồng đẩy mạnh hoạt động tư vấn hướng nghiệp, dạy nghề, giới thiệu việc làm;
trong hoạt động hỗ trợ thanh niên lập nghiệp, việc làm
Đồng hành với thanh niên trong nâng cao sức khỏe thể chất và đời sống văn hóa, tinh thần, phát triển phong trào: “Thanh niên khoẻ vì ngày mai lập nghiệp”, “Khoẻ để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”… gắn với các hoạt động thể dục thể thao Đưa phong trào “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại” đến với thanh niên, mỗi thanh niên đăng ký tập luyện một
môn thể thao ưa thích và hướng tới tham gia các hoạt động thể thao thành tích cao Tham mưu tốt với các cấp ủy, chính quyền, phát huy các thiết chế văn hoá và khai thác sử dụng tốt các trang thiết bị, cơ sở vật chất phục vụ nhu cầu vui chơi giải trí của thanh thiếu nhi Đẩy mạnh các hoạt động giáo dục thể chất, chăm sóc sức khoẻ vị thành niên, sức khoẻ sinh sản, giúp thanh niên nhận thức đúng đắn vấn đề sức khoẻ, giới tính và nâng cao khả năng phòng
chống HIV/AIDS và các tệ nạn xã hội Tổ chức tốt các phong trào thanh niên
hát các ca khúc cách mạng, truyền thống, dân ca… Tích cực tham gia phong
trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” văn hoá giao thông, văn
hoá ứng xử, văn minh nơi công cộng, học đường, công sở Cổ vũ thanh niên nghiên cứu, sáng tạo các loại hình hoạt động dân gian nhằm phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp của địa phương, dân tộc, tinh hoa văn hoá thế giới Đưa các giá trị văn hoá vào các sản phẩm tiêu dùng, phổ biến các giá trị văn
hoá Việt Nam
Đồng hành với thanh niên phát triển kỹ năng xã hội, tổ chức các lớp
bồi dưỡng cho thanh niên về kỹ năng sống, kỹ năng xã hội, làm việc nhóm và các kỹ năng khác trong hoạt động Nâng cao kỹ năng cho thanh niên trên
bước đường hội nhập, thích nghi với môi trường phát triển mới
Trang 31Ba là, xây dựng Đoàn TNCS Hồ Chí Minh vững mạnh, mở rộng mặt
trận đoàn kết, tập hợp thanh niên
Nâng cao chất lượng đoàn viên, Đoàn viên phải thường xuyên rèn
luyện nâng cao nhận thức chính trị tư tưởng và hành động thông qua
“Chương trình rèn luyện đoàn viên” Khuyến khích tổ chức nhiều phong trào,
hoạt động tạo điều kiện môi trường cho đoàn viên cống hiến, trưởng thành Nâng cao chất lượng đoàn viên và bồi đắp, rèn luyện bản lĩnh chính trị, tính tiên phong gương mẫu và khả năng đoàn kết, tập hợp thanh thiếu nhi của người đoàn viên
Nâng cao chất lượng Chi đoàn, Đoàn cơ sở, tiếp tục thực hiện các
biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở Đoàn Hướng dẫn các nội dung, tiêu chí, giải pháp xây dựng Chi đoàn chủ động công tác, đổi mới nội dung, phương thức và nâng cao chất lượng sinh hoạt của Chi đoàn, xây dựng tổ chức Đoàn tại các tổ kinh tế hợp tác thanh niên Cải tiến phương pháp điều hành, làm việc của cán bộ Đoàn các cấp
Xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn từ tỉnh đến cơ sở đủ về số lượng,
đảm bảo về chất lượng, trình độ, phẩm chất và khả năng tổ chức phong trào, tập hợp thanh niên Xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn có kỹ năng xã hội, có tính
kế thừa và đảm bảo các chuẩn theo quy định Đổi mới công tác đào tạo, tập huấn, ưu tiên đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo chức danh Tham mưu tổ chức các lớp chuyên ngành nghiệp vụ thanh vận, cử nhân chính trị để đào tạo cán
bộ kịp thời
Về nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát của Đoàn, đặt trọng tâm vào việc kiểm tra, giám sát thực hiện các chủ trương công tác của Đoàn, đánh giá tính hiệu quả và thực tiễn của những chủ trương đó; kiểm tra việc chấp hành Điều lệ Đoàn và kịp thời giải quyết khiếu nại, tố cáo, góp phần bảo
vệ quyền lợi hợp pháp của đoàn viên thanh niên; làm tốt công tác thi đua khen thưởng và kỷ luật của tổ chức Đoàn và đoàn viên
Trang 32Bốn là, tham gia xây dựng và bảo vệ Đảng, xây dựng chính quyền,
đoàn thể nhân dân
Tham gia xây dựng và bảo vệ Đảng, xây dựng chính quyền, đoàn thể
nhân dân là vinh dự, trách nhiệm của đoàn viên và tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Với vai trò và chức năng của mình, Đoàn tham gia xây dựng Đảng, chính quyền bằng việc đẩy mạnh và giáo dục nâng cao nhận thức chính trị, tư tưởng cho đoàn viên, thanh niên về Đảng; tiếp tục thực hiện tốt cuộc vận động
“Đoàn viên thanh niên phấn đấu trở thành Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam”
Chủ động, tích cực tham gia đóng góp ý về sự lãnh đạo của Đảng trên các mặt chính trị, kinh tế - xã hội ở địa phương; trách nhiệm về sự lãnh đạo của Đảng về công tác thanh niên và tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Đồng thời góp ý về phẩm chất đạo đức của cán bộ đảng viên và mối quan hệ của cán bộ đảng viên với quần chúng
Trong công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Với chức năng, nhiệm vụ của tổ chức Đoàn phải phát huy vai trò, sức mạnh của thanh niên trên các lĩnh vực của đời sống xã hội như: sản xuất, kinh doanh, nghiên cứu, ứng dụng khoa học, tham gia xây dựng nông thôn mới, bảo vệ môi trường; tư vấn, đào tạo nghề cho thanh niên; tạo nguồn cán bộ trẻ cho hệ thống chính trị; thực hiện các chương trình phối hợp với các lực lượng khác nhằm tạo cơ sở và điều kiện để thanh niên phát huy vai trò xung kích của mình trong phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống để góp phần tham gia xây dựng đất nước
1.3 Sự lãnh đạo của ảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
1.3.1 Sự cần thiết phải tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Sự lãnh đạo của cấp uỷ Đảng là yếu tố tạo nên bản chất của tổ chức Đảng, năng lực, vai trò lãnh đạo và sức chiến đấu của cấp uỷ Đảng Khi nói
Trang 33đến sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng đối với công tác thanh niên là toàn bộ những hoạt động để nhằm tuyên truyền, giáo dục, tổ chức tập hợp, động viên các nguồn lực của thanh niên; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho thanh niên; xây dựng thanh niên thành lực lượng tin cậy của Đảng, lực lượng xung kích cách mạng của đất nước
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh được Đảng xác định là lực lượng dự bị tin cậy của Đảng Sự lãnh đạo của Đảng đối với Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là một nguyên tắc có tính bắt buộc và là tất yếu, xuất phát từ vị trí, vai trò chức năng, nhiệm vụ của Đảng trong cách mạng Việt Nam Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam, là một tổ chức trong hệ thống chính trị và đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng, thực hiện chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng và nhiệm vụ của Đoàn
Vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là hoạt động của Đảng trong đề ra chủ trương, nghị quyết về thanh niên và công tác thanh niên, việc cụ thể hoá, lãnh đạo của các cấp ủy, tổ chức Đảng trực thuộc và tổ chức Đoàn; Đảng tiến hành kiểm tra, giám sát các hoạt động
ấy, đảm bảo cho tổ chức Đoàn thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ mà Điều
lệ Đoàn đã quy định, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của Đảng Điều đó được thể hiện cụ thể trong Nghị quyết 25-NQ/TW, ngày 25/7/2008 của Ban Chấp hành trung ương Đảng, khóa X “Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”
Thanh niên là một lực lượng lao động chiếm tỷ lệ cao trong xã hội, một trong những yếu tố quan trọng quyết định tương lai của dân tộc; đây là lực lượng chủ yếu tham gia hoạt động trên nhiều lĩnh vực đời sống xã hội Thanh niên là những người trong độ phát triển về thể chất và trí tuệ, luôn năng động, sáng tạo, dám nghĩ, biết làm, dám đương đầu với những khó khăn, thử thách Tuy nhiên, do còn trẻ, thiếu kinh nghiệm nên thanh niên cần được sự quan tâm, giúp đỡ, chăm lo của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội
Trang 34Từ khi Đảng ta thành lập đến nay, thanh niên và công tác thanh niên luôn được Đảng đặc biệt quan tâm, vì đây là lực lượng xung kích cách mạng,
mà Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng
Từ đó, Đảng đã đề ra nhiều chủ trương, nghị quyết về giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng để xây dựng lực lượng thanh niên đáp ứng nhu cầu nhiệm vụ chính trị của Đảng
Trong công cuộc đổi mới đất nước thời gian qua đã xây dựng được thế
hệ thanh niên sống có đạo đức, nhân cách, tri thức, sức khỏe, tư duy năng động, sáng tạo; không ngại khó khăn, gian khổ; sống có trách nhiệm với gia đình, xã hội; có ý chí vươn lên trong học tập, lao động, lập thân, lập nghiệp, quyết tâm đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu; luôn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng Trước yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, quá trình hội nhập toàn diện trên các lĩnh vực, đòi hỏi phải tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên để phát huy cao nhất vai trò của thanh niên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực của thanh niên, vẫn còn một
bộ phận thanh niên có lối sống thực dụng, thiếu lý tưởng, hoài bão, sống chỉ dựa vào gia đình, ý thức chấp hành pháp luật kém Một bộ phận thanh niên thiếu kiến thức và kỹ năng hội nhập quốc tế Tính độc lập, chủ động và năng lực thực hành sau đào tạo của thanh niên còn yếu, chưa đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hóa Tình trạng tội phạm và tệ nạn xã hội trong thanh niên đang diễn biến ngày càng phức tạp, số lượng thanh niên nhiễm HIV/AIDS đang có chiều hướng gia tăng, đặc biệt là số thanh niên tái nghiện sau cai nghiện chiếm tỷ lệ cao
Vai trò của một số cấp ủy Đảng đối với công tác thanh niên chưa được phát huy đúng mức, việc đôn đốc, kiểm tra, đánh giá các chủ trương, nghị quyết của Đảng về công tác thanh niên không thường xuyên; công tác tuyển chọn, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng cán bộ trẻ chưa thật sự được
Trang 35quan tâm coi trọng Nhà nước chậm ban hành văn bản thể chế hoá và triển khai thực hiện các chủ trương, nghị quyết của Đảng về công tác thanh niên Việc đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh chưa theo kịp sự phát triển của tình hình thanh niên; khả năng chi phối
và ảnh hưởng của Đoàn, Hội trong thanh niên chưa sâu rộng, khả năng vận động, tập hợp thanh niên còn hạn chế, nhất là ở cơ sở
Đảng ta đã xác định: Thanh niên là rường cột của nước nhà, chủ nhân tương lai của đất nước, là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, hội nhập quốc tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội Do đó, thanh niên được đặt ở vị trí quan trọng trong chính sách bồi dưỡng, phát huy nhân tố và nguồn lực con người Chăm lo, phát triển, thanh niên là điều kiện tất yếu của sự phát triển đất nước Theo tư tưởng Hồ Chí Minh: việc chăm lo, bồi dưỡng, giáo dục thanh niên thành lớp người “vừa hồng vừa chuyên” là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, đặt dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, vai trò quan trọng của Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, gia đình, nhà trường và xã hội Đảng lãnh đạo công tác thanh niên
và trực tiếp lãnh đạo Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Xây dựng Đoàn vững mạnh
là nội dung quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, là xây dựng Đảng trước một bước Đảng phải đề ra đường lối, chủ trương, nghị quyết và định hướng cho thanh niên hành động, xác định các giá trị, tiêu chí, chuẩn mực cho thanh niên phấn đấu; xây dựng các tấm gương điển hình tiêu biểu cho thanh niên học tập và noi theo
1.3.2 Nội dung đánh giá sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước được thể hiện ở các nội dung:
Thứ nhất, Tăng cường giáo dục lý tưởng, đạo đức cách mạng, lối sống
văn hóa, ý thức vươn lên trong cuộc sống để hình thành thế hệ thanh niên có
Trang 36phẩm chất tốt đẹp, có ý chí quyết tâm thực hiện sự nghiệp CNH, HĐH Đổi mới toàn diện giáo dục và đào tạo, tạo cơ hội cho mọi thanh niên được học tập, không ngừng nâng cao trình độ, có tri thức và kỹ năng, vươn lên ngang tầm với thanh niên các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới
Thứ nhất, Xây dựng môi trường xã hội lành mạnh để thanh niên rèn
luyện, phấn đấu và trưởng thành Nâng cao vai trò quản lý nhà nước về công tác thanh niên, tập trung nguồn lực, thực hiện tốt chiến lược phát triển thanh niên
Thứ ba, Ban hành chính sách đào tạo nguồn nhân lực trẻ có chất lượng
cao đáp ứng quá trình đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước gắn với giải quyết việc làm, tăng thu nhập, hưởng thụ văn hoá, tinh thần của thanh niên
Thứ tư, Nâng cao chất lượng hoạt động của Đoàn, Hội, Đội; đổi mới
và phát triển các loại hình tập hợp sát với nhu cầu, nguyện vọng của thanh niên Xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn có phẩm chất đạo đức, trình độ, năng lực, gương mẫu, có khả năng vận động, đoàn kết, tập hợp thanh niên Đặc biệt
là, trọng dụng cán bộ trẻ có trình độ, tạo bước chuyển có tính đột phá trong bố trí và sử dụng cán bộ trên tất cả các lĩnh vực
Vai trò lãnh đạo của cấp ủy Đảng có tính chất quyết định đối với công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi Các cấp ủy Đảng cần lắng nghe ý kiến thanh niên, coi trọng vai trò của Đoàn trong tham gia thực hiện công tác thanh niên Đoàn cần có sự hỗ trợ quan tâm thật sự của cấp ủy và cấp ủy cần
có sự tham mưu có chất lượng của Đoàn đối với công tác thanh niên Đó là mối quan hệ biện chứng Cấp ủy phải thường xuyên chú ý theo dõi mọi hoạt động của Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi để kịp thời chỉ đạo, hướng dẫn, động viên, biểu dương khen thưởng những thành tích tốt, đồng thời khắc phục
những hạn chế, yếu kém
Kết luận chương 1
Thanh niên là lực lượng to lớn, một nguồn lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của xã hội và là người chủ tương lai của đất nước, là lực lượng
Trang 37xung kích trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Từ ngày đầu cách mạng, Đảng và Bác Hồ đã đề cao vị trí, vai trò quan trọng của thanh niên và công tác thanh niên Các phong trào hành động cách mạng của thanh niên đã góp phần to lớn cho công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, giành độc lập tự
do cho đất nước
Ngày nay, trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh càng đòi hỏi phải có sức lực và trí tuệ của thanh niên Vì vậy, công tác thanh niên là nhiệm vụ quan trọng đối với Đảng và các tổ chức trong hệ thống chính trị Thanh niên được tổ chức, giáo dục tốt hay không, mọi lực lượng trong thanh niên có được phát huy cao độ hay không phụ thuộc vào sự lãnh đạo của tổ chức Đảng đối với các tổ chức thanh niên
Trang 38hương 2 THỰ TR N VỀ SỰ LÃNH O ỦA AN HẤP H NH
ẢN TỈNH ỒN TH P Ố VỚ ÔN T THANH N ÊN 2.1 Những yếu tố tác động đến sự lãnh đạo của Ban Chấp hành ảng bộ tỉnh ồng Tháp đối với công tác thanh niên
2.1.1 Tình hình thế giới và trong nước
Tình hình thế giới ngày càng diễn biến phức tạp, các nước lớn gia tăng ảnh hưởng vào khu vực Đông Nam Á Tranh chấp trên Biển Đông ngày càng gay gắt, quyết liệt tiềm ẩn nhiều nguy cơ khó lường Các hoạt động “chống khủng bố”, biểu tình, bạo loạn lật đổ, chạy đua vũ trang và phát triển vũ khí hạt nhân, suy thoái kinh tế thế giới… đã trở thành vấn đề thời sự nóng bỏng toàn cầu Các thế lực hiếu chiến mưu đồ thiết lập trật tự “thế giới một cực”, lợi dụng chiêu bài “chống khủng bố” tuyên bố sẵn sàng “đánh đòn phủ đầu” khi cần thiết Cuộc đấu tranh của nhân dân các nước vì hòa bình, độc lập dân tộc và bình đẳng có bước phát triển mới nhưng thiếu sự liên kết, chưa đủ sức ngăn chặn các thế lực hiếu chiến
Những diễn biến của tình hình quốc tế và khu vực đặt ra yêu cầu đối với công tác thanh niên của Đảng và Đoàn Thanh niên, một mặt ngăn chặn những tác động tiêu cực đến tư tưởng, thái độ chính trị và đạo đức, lối sống của thanh niên, cảnh giác với âm mưu “diễn biến hòa bình” của kẻ thù; nhất là việc quản lý mạng thông tin Internet về các loại hình giải trí đồi truỵ, thông tin “đen” của các thế lực thù địch chống phá cách mạng Việt Nam Mặt khác cần động viên, tạo môi trường thuận lợi để thanh niên Việt Nam chủ động hội nhập quốc tế nhưng vẫn giữ được bản sắc dân tộc mình
Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, sự phát triển của kinh tế thị trường định hướng XHCN trong những năm qua tạo điều kiện thuận lợi để phát triển đất nước, như: sự đầu tư về cơ sở vật chất, tạo cơ hội giao lưu, học tập kinh nghiệm và ứng dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật của các nước tiên tiến trong khu vực và thế giới, sự đầu tư cho bồi dưỡng cán
Trang 39bộ… Tuy nhiên, sự phát triển của kinh tế thị trường cũng đặt ra những vấn đề thách thức đến sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên Sự tồn tại của nhiều hình thức sở hữu với nhiều thành phần kinh tế tương ứng đã, đang
và sẽ làm cho cơ cấu xã hội của thanh niên tiếp tục biến đổi theo hướng đa dạng, phức tạp hơn Sự chuyển động lớn trong cơ cấu lao động với nhiều biểu hiện: lao động nông thôn tiếp tục đổ dồn về thành thị; lao động quốc doanh giảm đi và sẽ tăng lên ở khu vực bên ngoài; lao động ở một số ngành nghề phát triển; nguồn lao động trẻ không đáp ứng nhu cầu trong nước mà sẽ tham gia thị trường lao động ở nước ngoài Như vậy, Đảng cần phải có những chính sách về lao động và việc làm phù hợp để tạo ra môi trường thuận lợi đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động
Xu hướng phát triển của thanh niên Việt Nam trong những năm tới sẽ
có ảnh hưởng rất lớn đến sự lãnh đạo của Đảng ta Dự báo về xu hướng phát triển của thanh niên trong những năm tới như sau: cơ cấu lao động ngành nghề của thanh niên biến đổi theo chiều hướng tăng tỷ lệ lao động ở khu vực công nghiệp, dịch vụ, giảm lao động ở khu vực nông nghiệp Trình độ văn hóa và trình độ nghề nghiệp được đào tạo sẽ tăng lên đáng kể Trình độ lao động và việc làm cho thanh niên sẽ có sự gia tăng nhưng chưa đáp ứng đủ nhu cầu về việc làm cho người lao động Sự ổn định chính trị và những thành tựu
về kinh tế - xã hội, cùng với sự phát triển về trình độ văn hóa sẽ làm cho thái
độ chính trị của thanh niên được nâng cao và củng cố vững chắc hơn Nhưng đồng thời xu hướng đạo đức, lối sống sẽ diễn biến phong phú, đa dạng và phức tạp hơn
Trình độ giác ngộ mục tiêu, lý tưởng xã hội chủ nghĩa, tinh thần, trách nhiệm, ý thức tổ chức và kỷ luật của người dân nói chung và của thanh niên nói riêng còn thấp, nhất là tập quán và tư duy tiểu nông chậm thay đổi Một
bộ phận thanh niên chưa xác định được lý tưởng, mục tiêu phấn đấu; ý thức làm chủ bản thân còn kém; dao động trước những khó khăn trước mắt của đất nước, chưa vững lòng tin vào lý tưởng cách mạng, ý chí phấn đấu giảm sút; lười lao động và học tập, mê tín dị đoan chạy theo lối sống thực dụng, ích kỷ,
Trang 40buông thả, sa đọa, vi phạm pháp luật của Nhà nước còn diễn ra phổ biến Đây
là các vấn đề cần được quan tâm trong quá trình lãnh đạo công tác thanh niên trong thời gian tới
2.1.2 Tình hình chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh tỉnh Đồng Tháp
Đồng Tháp là một tỉnh nằm trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long,
là một trong ba tỉnh của vùng Đồng Tháp Mười Đồng Tháp có diện tích 3.336.08 km2, dân số khoảng 1.709.527 người, có chung biên giới với các tỉnh: phía Đông giáp Long An, Tiền Giang; phía Tây giáp An Giang và thành phố Cần Thơ, phía Nam giáp Vĩnh Long, Tiền Giang; phía bắc giáp tỉnh Prây-Veng (Campuchia), đường biên giới giáp Campuchia dài khoảng 48,7 km, có
2 cửa khẩu quốc tế (Thường Phước, Dinh Bà) và 5 cửa khẩu phụ
Đơn vị hành chính của tỉnh gồm 12 huyện, thị, thành phố, trong đó: 02 thành phố trực thuộc tỉnh, 01 thị xã, 09 huyện và 144 xã, phường, thị trấn
ảng 2.1 ơn vị hành chính của tỉnh ồng Tháp, năm 2013
TT
ơn vị hành chính