Dạy học giải quyết vấn đề theo tư tưởng kiến tạo chương dao động cơ vật lí 12 trung học phổ thông

1 CHƯƠNG 1: DẠ HỌC GIẢI QU ẾT VẤN ĐỀ THEO TƯ TƯỞNG KIẾN TẠO TRONG N VẬT Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ..... CẤU TR C UẬN VĂN... CHƯƠNG 1: DẠ HỌC GIẢI QU ẾT VẤN ĐỀ THEO TƯ TƯỞNG KIẾN TẠO

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

-  -

NGUYỄN CÔNG HIẾU

DẠY HỌC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ THEO TƯ TƯỞNG KIẾN TẠO CHƯƠNG “DAO ĐỘNG CƠ” VẬT LÝ 12

TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC HỌC

Nghệ An, năm 2015

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

NGUYỄN CÔNG HIẾU

DẠY HỌC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ THEO TƯ TƯỞNG KIẾN TẠO CHƯƠNG “DAO ĐỘNG CƠ” VẬT LÝ 12

TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Chuyên ngành: Lý luận và PPDH bộ môn Vật lý

Mã số: 60 14 01 11

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS NGUYỄN ĐÌNH THƯỚC

NGHỆ AN - 2015

ỜI CẢ ƠN

Đ

PGS TS Ngu ễn Đ nh Thướ –

k

T

gi V Đ Đ V

C

ăm 2015 T gi

ỤC ỤC

Trang ỜI CẢ ƠN i

ỤC ỤC iv

DANH ỤC C C CH VIẾT TẮT vi

Ở Đ U 1

CHƯƠNG 1: DẠ HỌC GIẢI QU ẾT VẤN ĐỀ THEO TƯ TƯỞNG KIẾN TẠO TRONG N VẬT Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 5

1 1 5

1 1 1 5

1 1 2 V 6

1.1.3 Lý thuy t ki n t o 8

1 1 4 C 17

1 1 5 Đ ực hi n

22

1 1 6 C VĐ 25

1.2 Thực tr ng áp dụng

V ng THPT 26

T C 1 29

CHƯƠNG 2: DẠ HỌC GIẢI QU ẾT VẤN ĐỀ THEO TƯ TƯỞNG KIẾN TẠO CHƯƠNG “DAO ĐỘNG CƠ” VẬT 12 TRUNG HỌC PHỔ TH NG 30

2 1

V t lí 12 30

2 1 1 ụ 30

2 1 2 C i dung d y h 32

2.2 Chuẩn bị ụ VĐ n t 33

2 2 1 V 33

2.2.2 Các tình hu ng có v 35

2 2 3 T ị 38

2.2.4 Những quan ni m sai l m c a h n ki n th c v dao 41

2.3 Áp dụ VĐ n t ự

t s ki n th 41

CHƯƠNG 3: TH C NGHIỆ SƯ PHẠ 64

3 1 ụ ự 64

3 2 Đ ự 64

3 3 ự 65

3 4 Đ ự 65

T C 3 73

KẾT UẬN 75

TÀI IỆU THA KHẢO 78

PHỤ ỤC 1

DANH ỤC C C CH VIẾT TẮT

Vi t tắt Vi t ủ

VĐ

THPT T

T C T

V

HS

ĐVT

T T ự

ĐC Đ

Ở Đ U

1 DO CHỌN ĐỀ TÀI

ụ

ữ ụ

ữ

ự

Đ ụ ụ

ụ ữ ụ

ụ ữ

Đ i m y h c không ngoài mụ t ng giáo dục nói chung và ch ng b môn nói riêng Vi c c i ti n

ph y h c là c n thi t, bên c nh vi c b ng ki n th c chuyên môn, vi c phát huy tính tích cực c a h ĩ t s c quan tr ng B i vì xét cho cùng công vi c giáo dục ph c ti tự nh n th c, tự y phát tri n ý th ự duy, b ng ự h ng phát tri n t u c a giáo dụ C

trong h c t p các b môn khác, h c V t lí l i càng c n phát tri ực tích cự ự duy c a h không ph i chỉ bi t mà còn ph i hi

gi i thích hi ng V ụng ki n th c và kỹ

ho ng trong cu c s ng ữ ụ ụ

ự

ĩ

ĩ

V

C 12 ị

12 ụ

V i những lí do nêu trên, : D

2 ỤC Đ CH NGHI N CỨU ụ

V 12

u qu h c t p c a h c sinh 3 Đ I TƯỢNG NGHI N CỨU 3 1 Đối tượng nghi n ứu - C

-

3 2 Ph m vi nghi n ứu -

12

4 GIẢ THIẾT KHOA HỌC N u

V 12

ự ự ự ự

5 NHIỆ VỤ NGHI N CỨU 5 1 ự

5 2 Đ ự ụ t ki n

t o trong d y h c v T T

5 3

V 12

5.4 Áp dụ m t s ki n th

5 5 T ự

6 PHƯƠNG PH P NGHI N CỨU 6 1

Đ ự

6 2

Đ ự V

V 12

6 3 ự

T ự

6 4

ụ ự

7 Đ NG G P ỚI CỦA UẬN VĂN - V m t uận: H th ng

y h c V t lí ng THPT - V m t th tiễn T ụ

V 12 T T

CẤU TR C UẬN VĂN

CHƯƠNG 1:

DẠ HỌC GIẢI QU ẾT VẤN ĐỀ THEO TƯ TƯỞNG KIẾN TẠO TRONG N VẬT Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ TH NG

1.1 D họ gi i qu t v n th o tư tưởng i n t o

1.1.1 Kh i niệm v họ gi i qu t v n

T ự

ự ụ

ự

V ữ ữ

theo t ữ

ự ụ ự ỉ

T ự

ữ

ự ự ữ ỹ ỹ ự

ự ự ĩ 13

Theo V.Ôkô VĐ

14

VĐ ụ

VĐ

ự 3 5 6 8 12

VĐ ụ

V VĐ

ỉ

ự ụ ự C VĐ -

VĐ

ị ụ ự ự

VĐ

ụ

VĐ

1.1.2 V n v t nh huống v n trong họ [5], [8], [12]

T T V

V ỉ ẩ

V ị ữ T ữ :

- ự ;

-

ự ;

V VĐ

ỉ ự ỹ ; ĩ

ỉ ự V ỉ

ữ T ự :

– i

–

V

ữ T ữ ị V

m

T ữ ự

ự ụ ữ

quan :

ẩ

- ự ữ

-

t ự

- T : C

)

- T :

ị ữ ự ữ

C

- T : ữ ự

ữ

- T :

- T ự : ự ụ ị

1.1.3 Lý thuy t ki n t o [1], [3], [8] 1.1.3.1

T

ự ị

ự ữ

T ự ự

T

ự

ự

ữ

ự ự

ự ụ

ữ ữ

ị

ị ự ự

C

T

ị

C

ự

ữ ự

ữ ự

C ữ

ị ữ

ự ự

ị ữ

1.1.3.2

T V

:

ă

T

ự

t V

ự ự

ự T

ĩ ữ

ữ

T

ữ

ị

ự ự

ữ

T ỉ

ữ

ữ

C

Đ

ữ

V ự ỉ

ự ự ự

V

ĩ ự T

ĩ ự ự

ự ữ

ẩ

ự

ỉ ĩ

ự ữ ự

C

ữ ị T

ữ

C

ữ

ữ ữ ỹ ự

ỹ Đ

T ữ

ị ự

ỉ ự

[1], [3], [8] m

T T V ự

ự

T ữ

ự

ĩ ĩ Đ

ỉ

C

bi ữ ự

ữ

:

-

ự

V

ự ự

ngo ữ

ụ ự

C

-

ụ

ự

ữ

m

ữ

- T

ữ

- T ữ ữ

-

ị

- T ụ

ự

- T ữ ự

ữ ữ ụ ị

V ự

ữ

- 1988 ự

:

T

ự

ụ

- C

:

S 1 1 Ti n tr nh họ i n t o - C - - - -

ữ :

T ự

T

Đị

ụ

ự

ụ

ự

:

T

C ụ

* Đ

y ỉ

- ữ

- C ụ

- ự ự

ự o

ụ n

ữ

ự ữ

ỉ ữ

- V

ữ ữ

ự

- C ữ ự

- C ự ữ

- ữ

- ự

ữ

1 1 4 C u tr ủ họ gi i qu t v n th o tư tưởng i n t o

T

VĐ

S 1 2 C u tr họ GQVĐ th o tư tưởng i n t o

V

Đị

T

tra

T

ự

Đ ỉ

V ụ

1 2 VĐ

ỉ

T VĐ

VĐ :

1 m

-

ữ

ự

V ữ

T

-

T ự g c

Đ

T

ự

ẩ ị ụ ụ

+ T

T

ự ữ

3 m

-

ữ ự

T

ữ

- sinh

T

ự ữ

T

Tự ự

ự –

4 m

-

Đ ữ ự ụ

-

ụ

C ữ

T ụ

ữ

ỉ ự

T VĐ cao

ỉ

ự

Đị : C

Đị V ự

ự C ự

ự ự Đ

Đị ị

ị

ự

: C

: C ự

ị

ĩ

T

2

T

-

-

- ự

ị ỉ

ị :

ỉ ụ

- C v

T ự

T

-

ỉ

ụ

- V ữ

ự

ị

tr ụ

ữ

- ự

Đ ụ

ự ự môn ụ ẩ ị

- T 50

ự ị

ự

C

- C ụ

ự ự Đ

ữ

KẾT UẬN CHƯƠNG 1

T

VĐ theo

VĐ

ự ự ự

VĐ Đ ữ

ự ữ

ự V

ự

ụ

ự

T ữ ụ

VĐ 12 THPT

-

- V ự

- V

ụ

ị ự

- T -nen

- ụ

-

-

v ự

T

ỉ :

-

K năng

- ữ

-

- ị

ự

;

ỉ ị

ụ

ự ự treo

2.1.2 C u tr ogi nội dung d y họ hư ng “D o ộng ”

2.2 Chuẩn bị i u iện n thi t p ụng DHGQVĐ th o tư tưởng

ki n t o họ hư ng “D o ộng ”

2 2 1 V n h nội ung họ hư ng “D o ộng ”

Đ ẩ ị ị VĐ

: C ữ :

C

- ữ

-

- C

ữ

- C

- ụ ữ

:

- C

- T

- C ụ ữ C

-

1

V: 10 ữ

: ữ

GV: C

V: T VTC 1

GV:

HS: B :

V:

: Đ :

- C

- C

V: ữ

4 3

GV: C

V: Vị ị

HS: VTC ị

V: VTC 1

6 5 -nen)

V: T ị

C ĩ

T ữ

V: ữ

V: T ĐVT ị

2 2 3 Thi t ị họ hư ng “D o ộng ”

T ị

T ị

T ị

ữ

ữ ụ ự

T ị

ụ ỹ

T ụ ị

Đ

ụ 2 1

C :

Đ

T

Đ

- C

-

- : 1

- Công th c c a lực kéo v tác dụng vào v u hoà

- Công th c tính chu kì c a con l c lò xo

- Công th c tính th a con l c lò xo

- Gi c t ng c a con l u hoà

1 Giáo viên: Con l

2 Học sinh: Ôn l i khái ni m lự i và th i l p 10

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Ho t ộng 1: Ki

C :

- ị ĩ

-

- HS trình bày minh ho chuy ng c a v t khi kéo v t ra kh i VTCB cho lò xo dãn ra m t

2 VTCB: là vị trí khi lò xo không bị

a x m

 

- So sánh v trình vi phân c a dao

- Lự i luôn

II Kh o sát dao ộng của con lắc lò

xo v m t ộng l c học

1 Ch n trục to x song song v i trục

c a lò xo, chi u dài l c a lò xo

G c to O t i VTCB, gi s v t có

- T n s góc và chu kì

c a con l c lò xo

k m

v V u hoà chịu lực kéo v có

C a con l c

2: i 4 DAO ĐỘNG TẮT D N DAO ĐỘNG CƯỠNG ỨC

Ho t ộng 1: Ki

- T V

- Do chịu lực c n không khí (lực ma sát)  W

1 Th ng

ng b c

- ng chịu tác dụng c a m t ngo i lực

càng g n fo thì A càng

l n

A cự i khi t

ng do

ma sát b ng t cung c ng cho h

- HS nghiên c u Sgk

và tr l i các câu h i

+ C ng có h i:

h nhà, c u, b máy, khun … + C ng có l i:

h …

IV Hiện tượng cộng hưởng

1 Đị ĩ

- Hi

ng b c

n giá trị cự i khi t n s f c a lực

c u, b máy, khung xe

… + C ng có l i:

h …

IV RÚT KINH NGHIỆM CỦA BẢN THÂN

:

i 5 TỔNG HỢP HAI DAO ĐỘNG ĐIỀU H A C NG PHƯƠNG,

C NG T N S PHƯƠNG PH P GIẢN Đ FRE-NEN

1 Đ t v

- u

- HS ho ng theo nhóm và lên b ng trình bày k t qu c a mình

Fre-nen

a

- Ve là m quay v i t góc 

 A = OM = 2 3 cm (Có th : OM2 = M2M2– M2O2)

IV RÚT KINH NGHIỆM CỦA BẢN THÂN

………

………

Gi o n 4 BÀI TẬP

I MỤC TIÊU

1 Ki n thức

+T ị : , chu kì, t n s góc c a con l à con l c lò xo

+ L n t c, gia t c, t các gi thuy t c a bài toán

2 K năng: Gi n v u hoà

3 Th i ộ: Có kh n toán h c, suy lu n logic,tính chính xác,

trung thực, khách quan

II CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: m t s bài t p tr c nghi m và tự lu n

2 Học sinh: ôn l i ki n th c v u hoà

III TIẾN HÀNH BÀI DẠY:

1 Ổn ịnh lớp:

2 Kiểm tr i ũ:

Nêu c u t o con l c lò xo và con l th Đ

và th a con l c bi i qua l nào?

gi i thích

* Th o lu n nhóm tìm

ra k t qu Hs gi i thích

- Câu 4 trang 13: D; Câu 5 trang 13: D

Câu 6 trang 13: B

-Câu 4 trang 17: D ; Câu 5 trang 17: D