Nông thôn và người nông dân trong truyện ngắn nguyễn kiên

NGUYỄN THỊ THU HIÊN... NGUYỄN THỊ THU HIÊN NÔNG THÔN VÀ NGƯỜI NÔNG DÂN TRONG TRUYỆN NGẮN NGUYỄN KIÊN Chuyên ngành: Lí luận văn học Mã số: 60.22.01.20 LUẬN VĂN THẠC SĨ NGỮ VĂN Người

NGUYỄN THỊ THU HIÊN

NGUYỄN THỊ THU HIÊN

NÔNG THÔN VÀ NGƯỜI NÔNG DÂN TRONG TRUYỆN NGẮN NGUYỄN KIÊN

Chuyên ngành: Lí luận văn học

Mã số: 60.22.01.20

LUẬN VĂN THẠC SĨ NGỮ VĂN

Người hướng dẫn khoa học:

PGS TS ĐINH TRÍ DŨNG

NGHỆ AN - 2014

MỞ ĐẦU 1

1

ấ 2

Đ 6

7

7

Đ 7

Cấ 7

VIẾT VỀ NÔNG THÔN VÀ NGƯỜI NÔNG DÂN 8

Đ V

8

1.1.1 ớ 9 8

1.1.2 9 n 1975 15

1.1.3 9 23

V Kiên 27

1.2.1 V 27

1.2.2 S 30

1.3 Đ

35

1.3.1 35

1.3.2 Ngu - ộ ớ

37

1.3.3 C ở ì ả

nông dân 40

T ể k 42

H ộ 43

2.1.1 ữ ì ả ẹ ở 43

2.1.2 ẹ ộ 49

2.1.3 ữ ấ ộ bấ b è

ý ể 55

Hì 61

2.2.1 Hì 61

2.2.2 Hì ữ 66

2.2.3 Hì ữ bộ ã ở 70

Hì 75

2.3.1 V ẹ 75

2.3.2 T b ò ớ 79

T ể k 83

3 H H H H Ư VÀ Ộ SỐ NÔNG THÔN TRONG TRUYỆN NGẮN NGUYỄN KIÊN 84

84

3.1.1 C ả ì 85

3.1.2 ộ k ớ k ộ 91

3.1.3 ữ ộ 96

G 101

3.2.1 G ở 102

3.2.2 G ữ ì ả 107

3.2.3 G ẹ 110

ữ 113

3.3.1 ữ ã ớ 113

T ể k 127

KẾT LUẬN 128 TÀI LIỆU THAM KHẢO 131

MỞ ĐẦU

1 Lí o chọn ề ài

ộ ữ ả ớ

ữ V Đã ấ

ớ ớ ả kể

C B C H T

Đ V V ã

ớ k

ộ

Tì ể ẽ ể ả

V

ở ể

ặ b k ả ữ

k XX ữ ở ộ

ò b "

b " ả

ã ì V Tì ể

k ì ể - ộ ớ V

“N n t n v n n n d n tron tru n n n N u n n ẽ ấ

ả

ì ữ ở

b ớ ộ b

k ể b ữ ã ả

ý Đ kể ấ ữ

k ể k ( ã…) b

ò b e

k b ữ ấ ò

ì ã ồ ấ ò

ã ữ ở ĩ ớ ể Đặ b ĩ

ã ữ k e

k ả ộ ữ ấ

ộ ộ ả ấ ể ộ

ặ C ì ặ ù k ả

ớ ã ữ

ể ấ ấ ò ộ ả ì ữ ì ò

ì

Trên trang http://vnca.cand.com.vn ớ b : Nhà văn N u n n- Vụ mùa c a ặt : “Vớ ữ ở ộ ò b ã

ì Hộ V ớ ộ

T ộ ữ k ẳ

V ò ộ ả Đ ấ ấ ộ

ấ ở ộ ộ

V T Nam - ộ b

Kiên ã : “A ặ kẽ

ỉ ỉ C ấ ữ B Bộ ộ [ ] V T

ữ ể ấ b

ặ Q ả

ấ ở ả ã

bở ì ấ ộ k ể

ộ - k

e k ì ữ b

ò ặ C ể ằ ột ả ấ ò ể ỏ ẹ ấ ớ ữ

k k

2.2 Những công trình, bài viết bàn về truyện ngắn Nguyễn Kiên (ở đề tài nông thôn và nông dân) ớ

T Văn ọc V t Nam n đạ (1945-1975) k

nhữ 9 - 9 ả ã G :

“T b ể ữ

kì ữ b ể : Xun đột ( ả ) Cái hom gió (V T T ) Cá l cốt (Châu Diên), Cá s n ạc , Vụ lúa c m (Đ V ) Hã đ xa ơn nữa, N trở về ( ả ) Đồn t án năm ( ) Con tr u bạc (Chu V ) ỉ b ĩ ã ộ ả

ộ ấ ữ ở

ò ả ấ ý ĩ ã ộ ộ ớ

ể ể [39, 26] Trong ả

9 - 9 ã G ò

ặ b ở ả

C ể e ì

ớ

ỹ Bù T T ( ): N n t n v n n n d n tron t ểu t u ết

N u n n T ã k ộ

ữ ể

T e ả ở

ộ ể k ở k

ữ ặ ì ấ ở b k ữ ấ

bả ấ ữ ể ấ ã ữ ì ẹ bộ ã ữ ữ b ẹ ữ ặ ể V

ã ữ ì ò

ữ k C ì

ã ì V

Vớ http: /vnca.com.vn ằ : “ ạn đọc v n n ớ đến N u n n n một bậc t tru n n n N ều tru n n n c a n đạt đến độ n đ ển do bố cục vữn c ã , m u tả t m lý tự n n v t n tế” ý k ằ ả ả ấ ở ả Đ

ộ ì ớ ả

C ì ẽ ở k

:

3 Đối ng và ph m vi nghiên c u 3.1 i tư ng nghiên c u Đ ấ

3.2 h vi tư iệu kh o sát ể ể T ỉ

V bả k ả Tru n n n N u n n, Nxb

Công an nhân dân, HN, 2004

4 M c ích nhiệm v nghiên c u

- Tì ể ữ ấ ặ

- Tì ể ể ấ

- B ớ ò

ả

5 Ph ng ph p nghiên c u - ấ

-

-

6 Đ ng g p c luận văn - õ ữ k

ộ ở ữ ặ ể

ộ ở ể

- ể ù k ả

ữ ữ n Kiên, ấ ả

C u c luận văn ở T k ả ộ

b :

C : T ả

C : Hì ộ

C : ể ộ

Ch ng 1 TRUYỆN NGẮN NGUYỄN KIÊN TRONG MẢNG TRUYỆN NGẮN

VIẾT VỀ NÔNG THÔN VÀ NGƯỜI NÔNG DÂN

1.1 Đề ài n ng h n và ng i n ng n ong uyện ngắn Việ

N m hiện i

1.1.1 Nông thôn trong truyện ngắn trước 1945

Xã ộ V ớ 9 b ớ ộ ấ

k ộ k ĩ

ấ ã ộ ấ k ấ ấ ở

V ì k ả ấ k

ớ ồ ấ bả

ớ V b ấ ữ ộ

ẳ T k ộ

k b b ù ả ở ồ

ả ã b ồ

R ộ ấ b

B ã ộ ớ ã ả

k ể R ả

kì

B H ộ ớ ữ ở V

ả ã ộ ộ

bấ T ộ : C u c u n a đìn , C u n n lý C m, Có an l m u, C u n c c u N ì ấ ộ

ữ ộ Ở ộ ộ

ộ bồ e ớ ữ “ “ ữ k ả T k ở ặ

tơ Trong các sáng tác này ể ộ ả b

a ông Tuy nhiên ấ ở ả

ò ỏ k bỉ

b ù ộ ; b b ộ

b ả b ù ;

ấ : ộ ữ ộ B ấ

ả T ỡ C H am Cao, Tô Ho Hồ T ữ ặ b ể ả kể : C H C

C H ộ ớ kì ồ “ ữ ò ữ S b ã ể

ã k ; Ðòn c ồn ộ b k b ỉ

b ã C ã ã ộ

õ b

k b ộ ộ bấ S

k ? C ỏ C

ả T C b ù ộ k k b ồ ả Ð ồ Nam Cao C ể

ã ì k ộ bộ ớ ì ã Đ bả ấ

ã ả ã ộ bộ ặ e ò ộ ả k ẽ Đồ ẹ

kể ả k ấ ả ì n tính T

ồ ữ : ữ

bấ ớ ả ả ý k ả ộ ì ặ k

ỉ ữ b e C

ì ấ V

1.1.2 Nông thôn trong truyện ngắn t 1945 đến 19 5 C T ấ ớ ộ kỉ

ớ kỉ ộ k

ỉ ấ ớ ồ õ A ặ

ấ ở Bộ -9- 9 Bộ b ộ k

Tì ì ã e ộ ớ

ý ả k ả ộ ấ ấ

ể Đ ấ ớ ớ -

ã ộ ĩ Cá l cốt C D ặ ấ k

ể ộ

ữ ã ộ b ữ ộ ộ

è bẹ k ỉ ả ả ù

ặ ữ ả ộ ớ bã

ã b ớ ả ộ càng ả ể ả Đ ể

ấ k ỡ ; ỉ k ữ b ộ ớ

ả ; ữ ữ k ấ ò

1.1.3 Nông thôn trong truyện ngắn t 19 5 đến nay

mặt tr ) Đ V ( í t cấp u n) T (N trở về),

T ấ (Đứn tr ớc b ển, Cù lao Tràm)… B ả

ã ấ ả ả ả

ã ể ; “ ả b “

k ( ấ ả ấ ả ã ộ ) ữ “ ớ ồ ỉ b

ấ ữ bấ ặ ý … T ể

ĩ ồ ấ b ả ộ k ấ

ả bì làng quê (N l n có quỷ-Thu Loan, Lửa c á tron

rừn oan -S C p v n nở oa tr n -Hlinh Niê, Phía mặt tr mọc - H Q ) Vớ ữ ã

: ộ k b

V ể ò ò ỏ ấ

1.2 Vài n về con ng i và s nghiệp s ng c c Nguyễn Kiên

1.2.1 ài n t về con người

9 V

H Đ Q H ở ỉ là bút

ộ ả k - ẳ

ộ b b ò b ì ; ữ bộ ộ ả ặ ớ k ớ ể T

Chim khách kêu Chim khách kêu ã ở ả

1.3.1 Khái niệ truyện ngắn

t ết tró buộc tru n n n v o n ữn u n m u ò bó Tru n n n có

n ều vẻ, có tru n v ết về cả một đ n , lạ có tru n c ỉ lạ một v

n an, t an ạn c ế, ết cấu c a tru n n n cũn n c a

n ều tu ến p ức tạp Tru n n n đ ợc v ết ra t ếp t u l ền một mạc , đọc một ơ n n ỉ n n đặc đ ểm c a nó l tín n n ọn Để t ể n nổ bật

t t ởn , c đề, c ọa nét tín các n n vật, v ết tru n n n p ả có trìn độ đ u lu n, b ết mạn dạn ọt tỉa v dồn nén Do đó tron u n ổ

n n l sự ớ ạn về dun l ợn ; tác p ẩm tru n n n t íc ợp vớ v c

n t ếp n ận (độc ả) đọc nó l ền một mạc n n ỉ [ 9]

ớ ý k ấ ấ ả ộ : “T ể

ỡ ỏ “ bằ

ã ộ Đ ể bả

ớ ớ “ ộ k ỉ T

a đã có du n nợ vớ văn c ơn n d r ẳn mản đất n đã qua

n ữn trả n m cuộc sốn , lòn u văn c ơn sẽ t t úc n v ết

c m bút trở lạ V ết văn n p ả l một c n v c b t buộc Sự tự n u n dấn t n cam ết ở một t đ ểm n o đó bùn l n mạn mẽ, n n cũn có

n ữn lúc c ẳn l ì cả [ ] C ẽ

ể ể Đ ộ ấ ể

ì k ẳ ớ

s n ạc , Vụ lúa c m (Đ V ); Hã đ xa ơn nữa, N trở về (

Ch ng 2 HIỆN THỰC CUỘC SỐNG NÔNG THÔN VÀ HÌNH TƯỢNG NGƯỜI NÔNG DÂN TRONG TRUYỆN NGẮN NGUYỄN KIÊN

2.1 Hiện h c cuộc sống n ng h n

2.1.1 Những tình c t t đẹp ở nông thôn

C ộ ữ ẹ ẽ: ẹ

ữ ì ĩ ữ thân ì ộ ồ ã ữ ộ è ì T

Đ ì ả ộ ữ ì b Đ ì

C D ã : “B e

“H è Tì ả ữ

ì ấ úng: “Đã từ l u, a đìn Đ v a đìn Cúc

v n có l m n au ăn uốn n n n ữn dịp ỗ tết oặc có v c vu mừn

Đã m , n san , t ế n o cũn đem c o đĩa x , cá tỏ ” [ 8]

b b b ả bở ì k ỉ ì ấ

ở Đ ì ả ộ ấ ả ì ả :

“An tìm t ấ ở c ị n p ả c ỉ l n ữn tìn cảm c a một c á m t ấ tất cả tìn cảm c a qu ơn dồn lạ Cán ta đ n ị lực c a c ị lu n năn đỡ an v an cũn dựa v o đó tron n ữn cơn d vò c a b n tật Tấm lòn ền từ v độ l ợn c a c ị tỏa sán ra một n ọn lửa lun l n ,

s ở ấm lòn an n ữn lúc an t ấ mìn lạn lẽo oặc buồn ổ Cả mấ

an em t ơn b n nằm cùn p òn vớ G ăn cũn cảm t ấ ơ ấm c a

n ọn lửa ấ Đậm n nề ì, sẵn s n úp đỡ tất cả bọn ọ N ữn Đậm đến b n ọ, ọ mơ ồ n m n đan sốn lạ n ữn n t ơ ấu, d ớ

ở B ớ ộ k ở

ộ ớ ả B ể

Phong ã ộ ộ ộ

ể: “ ấ l n mở cuộc vận độn c u ển từ tổ đổ c n

l n ợp tác xã sản xuất n n n p Đ u đ u cũn n e nó đến ợp tác xã ” [ ] B C Vụ mùa c a ặt là mộ ấ

ốn c ếc uồn đạp đặt ở bốn óc đồn Trẩm b t đ u qua , t ến trục

ỗ n ến en ét nổ bật ẳn l n ữa t ến u tát, t ến t ùn , nồ , c ậu thau va c ạm n au [ -173]

Thân trong N u n tr ớc Vụ mùa c a ặt,

n ỏ xíu, đất n n c a c ặt, lạ t ấp ơn mặt đ n , trơn n am n áp C ỗ

vạ n ớc c n t ạ Vừa rửa c n xon , m p ả c ỗ r u trơn, c n an

sa n a xuốn một vũn bùn lõn bõn vì mấ con n an ơn n suốt n ày

cứ luẩn quẩn lạ đ mò n ớc ạo v uấ n u l n c ậm ực đẩ cửa

c o ẻ ăn, n ở tron n , để mọ n p ả m ơn n suốt đ , b ến

t n “con c áu” n, na l n l m u c o n [ 9 ] Đ ộ

H Vực t ẳm Đ H bấ ỏ “Gã vốn

là con nhà nghèo, mồ c c a mẹ từ n ỏ, p ả đến ở vớ n xã T ịn l bác ruột [ ] Vì H ẳ b bở ì ã T

- N ta b u t t ì t p ả đứn ra ố đa ì t ?

- À, “p ả đứn ra’ ? M n ất địn n c ịu đứn ra t ì a b t

bò m đ ợc! Tao tru ền đ c o m b ết, đến n tao, ca quản độc một

cá n n bạc cả đ u m v n c a đ u v o đ u nữa cá n ữ m Ăn cơm n vác n vo l m n n ều đ ều n ớc đ ó l m đấ , con

ơ !”[32, 147]

ữ ấ k ã

ớ ỉ ì ấ ớ ấ

ộ ả b ý

ớ k ể : “Năm ấ đan có p on tr o tăn vụ, ợp tác

xã qu ết địn mở c ến dịc cấ t m mấ c ục m u Nam N n xuân Keng

- T ỏ n độ tr ởn , c ửa xon c m đã b t cấ Nam N n , m đất n t ế n , c ết tr u c ín p có bồ t n n ạ!

- Lạ còn oản p n

- oản t óc ốn ” [32, 148-149]

Nói chung ấ ả ỏ b ộ

ý ể T ý

n c u n n Lun d n ruộn m ợt bùn c o vợ cấ , ruộn ít cỏ c o vợ đ

vơ cỏ l d n t ửa n o, ở đồn n o, c u n n Lun b c o vợ án p ốt