48 Chương 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA MẶT TRẬN LÀO XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC TRONG VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ CỦA NHÂN DÂN CÁC BỘ TỘC LÀO TẠI HUYỆN BỎTEN, TỈNH XAYYABOURY .... Mặt trận L
NỘI DUNG
1.1 Mặt trận Lào xây dựng đất nước
1.1.1 Sự ra đời và phát triển của Mặt trận Lào xây dựng đất nước
Trong lịch sử lâu dài hàng ngàn năm của đất nước Lào, nhân dân các bộ tộc Lào đã làm nên những thành tích lớn lao trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc thân yêu của mình Mặt trận Lào xây dựng Đất nước của chúng ta rất tự hào đƣợc kế tục và phát huy truyền thống anh dũng và rực rỡ của ông cha ta Những thành tích đã đạt đƣợc của Mặt trận trong quá trình lịch sử phát triển của các bộ tộc Lào là to lớn, rất quan trọng và đƣợc ghi nhớ công ơn trong lịch sử của đất nước Lào
Kể từ cuối thế kỷ XIX, thực dân Pháp xâm lược và chiếm đóng đất nước Lào, mở ra một giai đoạn đấu tranh của nhân dân các bộ tộc Lào trên khắp mọi miền đất nước Quá trình này là cuộc đấu tranh chống ách thống trị ngoại xâm và quyết tâm dứt bỏ chế độ nô lệ của nhân dân Lào Mặc dù cuộc đấu tranh không giành được thắng lợi do nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân căn bản là thiếu sự lãnh đạo của Đảng Mác-xít, cuộc đấu tranh này vẫn để lại bài học kinh nghiệm quý báu của truyền thống anh hùng và rực rỡ của nhân dân các bộ tộc Lào.
Dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, đời sống của nhân dân Lào rơi vào cảnh cùng cực và vô cùng khó khăn trước sự bóc lột kinh tế và chế độ chính trị chuyên quyền của chủ nghĩa thực dân cũ Hai gọng kìm bóc lột và đàn áp của thực dân kìm hãm sự tự chủ của các dân tộc Lào, khiến họ mất quyền tự do và dân chủ, rơi vào vòng phụ thuộc và nô lệ Sự tàn bạo của chế độ xâm lược Pháp đã kích thích và thúc đẩy những phong trào đấu tranh vì độc lập và tự do của người Lào.
MẶT TRẬN LÀO XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC TRONG VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ CỦA NHÂN DÂN CÁC BỘ TỘC LÀO
Mặt trận Lào xây dựng đất nước
1.1.1 Sự ra đời và phát triển của Mặt trận Lào xây dựng đất nước
Trong lịch sử hàng nghìn năm của đất nước Lào, nhân dân các bộ tộc Lào đã tạo dựng nhiều thành tích to lớn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc thân yêu Mặt trận Lào xây dựng Đất nước tự hào kế thừa và phát huy truyền thống anh dũng và rực sáng của ông cha ta Những thành tích đạt được của Mặt trận trong quá trình lịch sử phát triển của các bộ tộc Lào là to lớn, rất quan trọng và được ghi nhớ công ơn trong lịch sử của đất nước Lào.
Cuối thế kỷ XIX, đế quốc thực dân Pháp xâm lược và chiếm Lào, mở đầu cho một giai đoạn kháng chiến lan rộng khắp các bộ tộc Lào nhằm chống lại ách thống trị ngoại xâm và đòi độc lập, dấy lên ngọn lửa đấu tranh kiên cường của nhân dân Lào Tuy cuộc đấu tranh chưa giành thắng lợi do nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân cốt lõi là thiếu sự lãnh đạo của Đảng Mác-xít, nhưng nó để lại bài học kinh nghiệm quý báu về truyền thống anh hùng và ý chí quật cường của các bộ tộc Lào.
Dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, đời sống của nhân dân Lào trở nên vô cùng khốn khó, bị bóc lột kinh tế và đàn áp chính trị bởi chế độ thực dân kiểu cũ; hai gọng kìm của sự độc quyền và chuyên quyền kìm hãm đã đè nén nhân dân vào vòng nô lệ và phụ thuộc Dân tộc Lào mất quyền tự chủ và tự do, không còn một chút dân chủ nào Sự tàn bạo của chủ nghĩa thực dân xâm lược đã nảy sinh và ngày càng làm sâu sắc các mâu thuẫn trong xã hội Lào, đặc biệt là giữa dân tộc Lào với thực dân Pháp và giữa nông dân với bọn địa chủ phong kiến phản bội làm tay sai cho chúng Nhiệm vụ trước mắt là đánh đuổi thực dân Pháp và giải phóng dân tộc Mục tiêu độc lập dân tộc và mục tiêu dân chủ được xem là gắn liền với nhau Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là lực lượng xã hội nào có thể tổ chức lãnh đạo và dẫn đường cho cuộc đấu tranh để giành chiến thắng cuối cùng.
Xuất phát từ điều kiện lịch sử tự nhiên - xã hội đặc thù của Lào, nước này luôn phải đấu tranh chống kẻ thù, thiên tai và dịch họa, khiến cộng đồng dân tộc Lào gắn bó với nhau trong lao động và chiến đấu để dựng nước và giữ nước Suốt hàng ngàn năm lịch sử, mỗi người Lào đã học được bài học của cộng đồng qua câu tục ngữ “Hôm Kăn hau dù, Tẹch mu hau tai”: chia rẽ thì chết, đoàn kết thì sống Đồng chí Khăm Tay Sỉ Phăn Đon, chủ tịch Đảng NDCM Lào, nhấn mạnh tầm quan trọng của đoàn kết trong bảo vệ và phát triển đất nước.
Nhìn lại lịch sử phát triển đất nước, khi tinh thần yêu nước được phát huy cao độ và sự đoàn kết trong nội bộ được thắt chặt, đất nước ta thịnh vượng, nhân dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc Ngược lại, nếu tinh thần yêu nước không được nâng cao và sự đoàn kết nội bộ bị suy yếu, đất nước sẽ bị tàn phá, chà đạp, còn nhân dân phải chịu áp bức, bóc lột và nghèo khổ.
Ngay sau khi thành lập Đảng Cộng sản Đông Dương (03/02/1930), thực tiễn cách mạng Lào năm 1934 đã thúc đẩy thành lập Xứ ủy Ai Lao, trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng ở Lào Đảng nhận thấy cần tập hợp mọi lực lượng yêu nước quanh mình để chống thực dân xâm lược Các giai cấp và tầng lớp ở Lào đều bị thực dân đô hộ và bóc lột, và đều có nguyện vọng tha thiết được độc lập dân tộc, giải phóng khỏi ách áp bức Chủ tịch Hồ Chí Minh, người sáng lập Đảng Cộng sản Đông Dương, đã chỉ rõ những nguyên tắc và mục tiêu của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc Đông Dương, nhấn mạnh vai trò lãnh đạo của Đảng trong tiến trình này.
Cuộc cách mạng dân tộc dân chủ ở một nước thuộc địa và nửa thuộc địa đòi hỏi phải thành lập một Mặt trận dân tộc rộng rãi, đoàn kết tất cả các giai cấp và tầng lớp xã hội mong được giải phóng khỏi ách thực dân Dưới sự lãnh đạo của Xứ ủy Ai Lào, tiền thân của Đảng Dân chủ nhân dân Lào, đã thành lập Mặt trận Ai Lào đồng minh vào năm 1941, một tổ chức cách mạng tập hợp đông đảo các tầng lớp nhân dân yêu nước để đấu tranh giành độc lập và tự do cho đất nước Lào Đây là tổ chức Mặt trận đầu tiên, là một sáng tạo lớn của cách mạng Lào lúc đó.
Trải qua các thời kỳ cách mạng, Mặt trận không ngừng được củng cố và mở rộng, thể hiện sự đoàn kết và kiên định của các lực lượng tham gia Bắt đầu từ tổ chức Mặt trận đầu tiên là Mặt trận Ai Lào đồng Minh, quá trình phát triển của Mặt trận cho thấy sự liên kết chặt chẽ giữa các tầng lớp nhân dân nhằm đạt được mục tiêu chung của phong trào.
(1941) đến Mặt trận Nèo-Lào ít-xa-lạ (1950-1956), Mặt trận Nèo-Lào Hắc xạt (Lào yêu nước) (1956-1979) và Mặt trận Lào xây dựng Đất nước (1979 đến nay)
Mặt trận Lào xây dựng Đất nước được tổ chức theo những nguyên tắc nhất định Hệ thống tổ chức của Mặt trận đƣợc tổ chức theo 4 cấp hành chính:
+ Cấp tỉnh, thành phố, đặc khu
+ Cấp cơ sở (làng, bản ) Ở mỗi cấp hành chính có ủy ban Mặt trận Lào xây dựng Đất nước là cơ quan chấp hành của Mặt trận cùng cấp, do Đại hội đại biểu Mặt trận cấp đó hiệp thương cử ra, có trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ của Mặt trận Mặt trận không có hội viên, chỉ có thành viên nên hoạt động của Mặt trận thực chất là hoạt động của từng thành viên là chủ yếu Tính chất này chỉ riêng Mặt trận mới có, các đoàn thể khác không có Ủy ban Mặt trận các cấp và các tổ chức thành viên tập thể, cá nhân hiệp thương thống nhất chương trình hành động chung rồi các thành viên tiến hành vận động hội viên, đoàn viên của mình thực hiện
Mặt trận là một liên minh chính trị, là khối đại đoàn kết dân tộc, tập hợp các lực lượng của nhân dân để cùng nhau thực hiện mục tiêu cách mạng Trong các thời kỳ khác nhau, chức năng và nhiệm vụ của Mặt trận luôn có sự điều chỉnh, phù hợp với yêu cầu của nhiệm vụ cách mạng ở từng giai đoạn, giúp củng cố sự thống nhất và tinh thần đoàn kết của toàn dân Nhờ sự linh hoạt này, Mặt trận vừa tăng cường sức mạnh đại đoàn kết, vừa huy động nguồn lực xã hội, tổ chức và lãnh đạo quần chúng tham gia các phong trào và hoạt động nhằm xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
Trong thời kỳ chống thực dân cũ (1945-1954), Mặt trận Nèo-Lào-xi-lạ có nhiệm vụ tập hợp sự đoàn kết toàn dân để hình thành một lực lượng to lớn, đoàn kết đặc biệt với quân đội và nhân dân Việt Nam, và đoàn kết ba nước Đông Dương, nhằm thực hiện sứ mệnh lịch sử vẻ vang là giải phóng khỏi ách thống trị của thực dân kiểu cũ và giành độc lập tự do cho đất nước vào năm 1954.
Trong thời kỳ chống thực dân kiểu mới, Mặt trận Lào Hắc xạt (Mặt trận Lào yêu nước) có nhiệm vụ tập hợp sự đoàn kết của toàn dân để đánh thắng đế quốc kiểu mới Lúc này, Mặt trận đóng vai trò vừa là Quốc hội vừa là Chính phủ kháng chiến, hoạt động trên ba lĩnh vực chính trị, quốc phòng và ngoại giao, và thực hiện khẩu hiệu hòa bình, độc lập, tự do và thịnh vượng.
Mặt trận Lào Hắc xạt đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình bằng việc đánh đuổi thực dân mới, lật đổ và xóa bỏ chế độ cũ, chế độ phong kiến để thiết lập một chế độ mới, chế độ dân chủ nhân dân từ năm 1975 Khi có Nhà nước (Quốc hội, Chính phủ), chức năng và nhiệm vụ của Mặt trận được thay đổi, trong đó nhiệm vụ chính là tập hợp đại đoàn kết toàn dân, vận động các tầng lớp nhân dân thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc, cũng như bảo vệ thành quả cách mạng.
Trong thời kỳ xây dựng chế độ dân chủ nhân dân, nhằm đáp ứng nhu cầu đổi mới đất nước của Đảng và tập hợp lực lượng toàn dân tham gia thực hiện chiến lược phát triển đất nước cũng như bảo vệ thành quả cách mạng, mặt trận Lào yêu nước đã đổi tên thành Mặt trận Lào xây dựng Đất nước vào năm 1979 Mặt trận Lào xây dựng Đất nước có ba chức năng cơ bản: tập hợp và vận động các tầng lớp nhân dân tham gia các hoạt động xây dựng đất nước; lãnh đạo và phối hợp với các phong trào quần chúng để triển khai đường lối của Đảng; và tham gia cùng nhà nước xây dựng, thực thi các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời bảo đảm an ninh, trật tự xã hội.
Một là: Kế tục sự nghiệp vẻ vang của Mặt trận Lào ít-xa-lạ và mặt trận Lào Hắc xạt
Hai là: Tổ chức liên hiệp chính trị xã hội
Ba là: Cơ sở chính trị của chính quyền Nhà nước
- Nhiệm vụ chính của Mặt trận Lào xây dựng Đất nước như sau:
Quyền lực chính trị và quyền lực chính trị của nhân dân
Chính trị học là khoa học đấu tranh giành, giữ và thực thi quyền lực chính trị, trong đó quyền lực trở thành trục trung tâm của môn học Quyền lực chính trị chỉ xuất hiện và tồn tại khi xã hội có sự phân chia giai cấp, và nó gắn liền với bản chất của nhà nước cũng như sự hình thành của xã hội loài người Theo quan điểm của Mác-Lênin, quyền lực chính trị đúng nghĩa là bạo lực có tổ chức của một giai cấp để trấn áp giai cấp khác Từ khái niệm này, ta thấy quyền lực chính trị luôn gắn với giai cấp và với bản chất của nhà nước; trong chủ nghĩa xã hội, quyền lực chính trị cơ bản thuộc về nhân dân lao động Dựa trên lý luận về quyền lực chính trị và thực tiễn cách mạng ở nước ta, chúng ta phân tích và làm rõ luận điểm trên để hiểu rõ vai trò và chức năng của quyền lực chính trị trong lịch sử và hiện tại.
Quyền lực chính trị là mối quan hệ tâm lý giữa những người thực thi quyền lực và những người bị tác động, cho phép người thực thi kiểm soát một số hành động của người bị tác động thông qua ảnh hưởng tới nhận thức của họ Ảnh hưởng đó có thể thể hiện dưới dạng mệnh lệnh, đe dọa, thuyết phục hoặc sự kết hợp của các hình thức này Ví dụ điển hình là Tổng thống Mỹ và nhánh hành pháp: quyền lực của Tổng thống bị khái niệm hóa bởi sự tuân thủ của các thành viên nhánh; hay lãnh đạo một đảng có thể tạo ra khuôn mẫu hành động cho đảng viên theo ý muốn Quyền lực chính trị còn có thể thuộc về một nhà tư bản công nghiệp, lãnh đạo nghiệp đoàn hoặc một người vận động hành lang nếu mong muốn của họ tác động đến hành động của người khác Mỹ áp đặt quyền lực lên Puerto Rico khi các đạo luật Mỹ được công dân đảo tuân thủ; tại Trung Mỹ, quyền lực của Mỹ được thể hiện qua sự phù hợp giữa hành động của chính quyền các nước và ý chí, nguyện vọng của chính phủ Mỹ Nói một cách ngắn gọn, A có quyền lực chính trị đối với B có nghĩa là A có thể, hoặc mong muốn có thể chi phối những hành động của B thông qua ảnh hưởng tới suy nghĩ của B.
Quyền lực chính trị phải được phân biệt rõ với vũ lực, tức là việc thực thi bạo lực thể chất trên thực tế Các hình thức răn đe bằng bạo lực như hoạt động của cảnh sát, tống giam, xử tử, hoặc gây chiến là một thành tố không thể tách rời của chính trị Khi bạo lực xảy ra, nó cho thấy quyền lực chính trị đã nhường chỗ cho quyền lực quân sự hoặc mang tính chất quân sự Trong chính trị quốc tế, sức mạnh vũ trang ở vai trò là một mối đe dọa hoặc tiềm lực là một trong những yếu tố vật chất quan trọng cấu thành nên quyền lực chính trị của một quốc gia Nếu diễn ra trong chiến tranh, điều đó thể hiện sự thay thế quyền lực chính trị bằng quyền lực quân sự Việc thực thi bạo lực thể chất trên thực tế đã thay thế mối liên hệ tâm lý giữa hai tư duy con người—bản chất của quyền lực chính trị—bằng mối liên hệ thể chất giữa hai bên, trong đó một bên đủ mạnh để chế ngự bên kia Vì vậy khi bạo lực được thực thi, yếu tố tâm lý của quyền lực chính trị bị mất đi; do đó cần phân biệt rõ giữa quyền lực quân sự và quyền lực chính trị.
Dù cho mục tiêu vật chất của chính sách đối ngoại là chiếm hữu nguồn nguyên liệu thô, kiểm soát tuyến đường biển hay thay đổi về mặt lãnh thổ, các mục tiêu này luôn đòi hỏi sự kiểm soát hành động của đối tượng thông qua tác động đến suy nghĩ của họ Biên giới sông Rhine, một mục tiêu quan trọng trong chính sách đối ngoại của Pháp suốt nhiều thế kỷ, gắn với mục tiêu chính trị là phá hủy tham vọng của Đức trong việc tấn công Pháp—bằng cách làm cho Đức gặp khó khăn hoặc không thể thực hiện được ý định đó Nước Anh có vị thế ưu thế trên trường thế giới trong suốt thế kỷ XIX nhờ các chính sách được tính toán nhằm khiến bản thân trở nên quá nguy hiểm đối với các quốc gia khác hoặc làm cho họ ngại chống lại sức mạnh của Anh, được thể hiện một cách thận trọng và có kiểm soát.
Mục tiêu chính trị của việc chuẩn bị quân sự, ở bất kỳ hình thức nào, là răn đe các nước khác bằng cách làm cho việc tấn công trở nên quá rủi ro để thực hiện Nói cách khác, mục tiêu này là làm cho việc sử dụng vũ lực trở nên không cần thiết bằng cách buộc các kẻ thù tiềm năng từ bỏ ý định dùng vũ lực Trong khi đó, mục tiêu chính trị của chiến tranh không chỉ là chinh phục đất đai hay tiêu diệt quân đội, mà còn là sự thay đổi trong tư duy của kẻ thù – khiến họ phải tuân theo ý chí của người chiến thắng.
Do đó, bất cứ khi nào những chính sách kinh tế, tài chính, lãnh thổ hoặc quân sự đƣợc xem xét trong đời sống quốc tế, điều cần thiết là phải phân biệt rõ giữa các đối sách kinh tế đƣợc thực hiện vì mục tiêu kinh tế đơn thuần và những chính sách kinh tế đƣợc sử dụng nhƣ các công cụ của chính sách chính trị, có nghĩa là một chính sách mà mục đích kinh tế của nó chỉ là phương tiện để đạt đƣợc mục tiêu kiểm soát các chính sách của một quốc gia khác Chính sách xuất khẩu của Thuỵ Sĩ đối với Mỹ đƣợc xếp vào nhóm đầu tiên Chính sách kinh tế của Liên Xô đối với các quốc gia trong khu vực Đông và Đông Nam Âu lại được xếp vào nhóm thứ hai Tương tự như vậy đối với nhiều chính sách của Mỹ ở khu vực Mỹ Latinh và châu Âu Sự phân biệt này có tầm quan trọng rất lớn trong thực tiễn, và nếu không phân biệt đƣợc chúng sẽ dẫn đến nhiều sự bối rối trong chính sách lẫn công luận
Một chính sách kinh tế, chính trị, lãnh thổ hoặc quân sự được hoạch định dựa trên lợi ích nội tại của nó và cần được đánh giá bằng những tiêu chí phù hợp với bản chất của chính sách ấy Liệu chính sách có mang lại lợi ích tài chính hay kinh tế hay không? Việc chiếm hữu lãnh thổ ảnh hưởng như thế nào đến đời sống của người dân và nền kinh tế của nước chiếm hữu? Các hệ quả đối với hệ thống giáo dục, dân số và nền chính trị trong nước sẽ ra sao khi có sự thay đổi trong chính sách quân sự? Các quyết định liên quan đến những chính sách đó được đưa ra hoàn toàn dựa trên các cân nhắc nội tại như vậy.
Những chính sách nhằm tăng cường quyền lực chính trị của một quốc gia đối với các quốc gia khác cần được đánh giá chủ yếu trên cơ sở mức độ đóng góp của chúng vào quyền lực quốc gia Một chính sách kinh tế dù không thể biện minh chỉ bằng yếu tố kinh tế thuần túy vẫn có thể được thực hiện khi xét tới mục tiêu chính trị mà quốc gia theo đuổi Sự bất ổn và rủi ro tài chính của một khoản cho vay nước ngoài có thể bị xem là lý do phản đối nếu chỉ căn cứ vào các yếu tố tài chính; tuy nhiên lý lẽ đó sẽ không còn hợp lý nếu khoản cho vay nhằm phục vụ các mục tiêu chính trị của quốc gia Dĩ nhiên, các tổn thất về kinh tế và tài chính liên quan đến các chính sách như vậy có thể làm suy yếu vị thế của quốc gia trên trường quốc tế tới mức lớn hơn các lợi ích chính trị mong đợi Từ các căn cứ trên, các chính sách này có thể bị bác bỏ Tuy vậy, vấn đề quyết định không phải ở các cân nhắc kinh tế và tài chính thuần túy mà là sự so sánh giữa những thay đổi về mặt chính trị và các rủi ro liên quan, tức là tác động có thể có của những chính sách này đối với quyền lực quốc tế của quốc gia.
1.2.2 Quyền lực chính trị của nhân dân
Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở CHDCND Lào hiện nay, quyền lực của nhân dân đã từng bước được xác lập trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, đồng thời mở đường cho sự tham gia chủ động của người dân vào quá trình xây dựng và quản lý đất nước.
Quyền lực chính trị của nhân dân trước hết là được có một nhà nước thật sự của dân, được bầu ra bằng phổ thông đầu phiếu và là công cụ để thực thi các quyền chính đáng của nhân dân Nhà nước ấy phải được đặt dưới sự kiểm soát trực tiếp và thông qua các tổ chức đại diện của nhân dân; nhân dân có quyền tỏ tín nhiệm hay bất tín nhiệm với một bộ phận cơ quan nhà nước, với các cán bộ, công chức làm lợi hoặc hại tới lợi ích chính đáng của nhân dân Nhân dân có quyền đuổi Chính phủ khi Chính phủ làm hại dân, như Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Dân là chủ thì Chính phủ là đầy tớ nếu Chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi Chính phủ” [20; 60].
Quyền làm chủ của nhân dân trên lĩnh vực chính trị đồng nghĩa với việc mở rộng phạm vi tham gia của nhân dân vào công việc nhà nước Nhân dân có quyền thảo luận mọi vấn đề lớn nhỏ liên quan trực tiếp tới lợi ích chính đáng của mình, và quyền này được thực hiện không chỉ qua các thiết chế đại diện mà còn thông qua chế độ dân chủ trực tiếp, với xu hướng ngày càng tăng của dân chủ trực tiếp Trong chế độ nhất nguyên chính trị, bảo đảm định hướng XHCN và dựa trên nền tảng tư tưởng của Mác - Lênin, mọi công dân được bảo đảm quyền tự do ngôn luận và tự do tín ngưỡng trong khuôn khổ pháp luật Đó là biểu hiện quyền làm chủ của nhân dân trên lĩnh vực chính trị.
Quyền làm chủ của nhân dân trên lĩnh vực chính trị là quyền giám sát mọi hoạt động của nhà nước và hệ thống chính trị, đồng thời đòi hỏi mọi đại biểu của dân được nhân dân bầu ra một cách thật sự dân chủ để đảm bảo sự đại diện và trách nhiệm trước cử tri; mọi công dân, bất kể thành phần giai cấp, giới tính, nghề nghiệp hay lĩnh vực hoạt động hợp pháp, đều bình đẳng trước pháp luật.
Việc bảo đảm quyền lực chính trị của nhân dân bắt nguồn từ việc bảo vệ lợi ích và quyền lực của nhân dân trong lĩnh vực kinh tế, làm cơ sở cho một trật tự xã hội ổn định và phát triển Mục tiêu thực chất của quyền lực chính trị là thiết lập và duy trì một hệ thống bảo vệ và thúc đẩy các lợi ích kinh tế của giai cấp, lực lượng xã hội nắm quyền Do đó, việc giành được và giữ vững chính quyền để thực thi quyền lực chính trị luôn là mục tiêu trực tiếp và trọng yếu của giai cấp và lực lượng xã hội thống trị về kinh tế Hơn nữa, giai cấp và lực lượng xã hội này thường có điều kiện để nắm giữ, chi phối quyền lực chính trị Giai cấp nào thống trị về kinh tế sớm muộn cũng sẽ thống trị về chính trị, và nếu một giai cấp nắm quyền chính trị mà không xây dựng địa vị chủ đạo về kinh tế thì sẽ khó duy trì quyền lực chính trị trong dài hạn.
Quyền lực chính trị của nhân dân thể hiện rõ trong lĩnh vực xã hội qua việc bảo đảm quyền công dân, quyền con người và quyền được bảo vệ xã hội cho mọi công dân, đồng thời dần khắc phục sự khác biệt giữa các tầng lớp xã hội và giữa các vùng miền Quá trình này nhằm từng bước giải phóng con người khỏi những quan hệ xã hội phi nhân tính, là biểu hiện chủ yếu của quyền lực chính trị của nhân dân trên phạm vi xã hội.
Quyền lực chính trị của nhân dân bao hàm quyền lực trên lĩnh vực tinh thần, và việc thực thi quyền lực này đòi hỏi kiên định với định hướng XHCN đồng thời phát huy mọi năng lực sáng tạo của quần chúng Theo các bước tiến trong quá trình đổi mới, nội dung và mức độ của quyền lực chính trị của nhân dân ngày càng được mở rộng và phát huy Nhờ đó, quyền lực của nhân dân không chỉ đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế mà còn tăng cường vai trò lãnh đạo tinh thần, thúc đẩy sự tham gia và sáng tạo của toàn dân.
Vai trò của Mặt trận Lào xây dựng Đất nước trong việc thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân các bộ tộc Lào
1.3.1 Mặt trận Lào xây dựng đất nước trong việc tuyên truyền, giáo dục về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước
Cuộc vận động tuyên truyền giáo dục về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước của ủy ban Mặt trận các cấp ngày càng rộng rãi, mang lại hiệu quả tốt hơn, góp phần thiết thực cùng Đảng và Nhà nước giải quyết những nhiệm vụ quan trọng của đất nước và những vấn đề do cuộc sống của nhân dân đặt ra ủy ban Mặt trận các cấp, cùng với các tổ chức thành viên tiếp tục vận động các tầng lớp nhân dân, các dân tộc, tôn giáo tham gia các phong trào thi đua sản xuất hàng hóa, kinh doanh giỏi, năng suất cao, chất lƣợng tốt, giá thành hạ; nâng cao khả năng cạnh tranh và hội nhập khu vực và quốc tế của nền kinh tế nước mình; góp phần khai thác, phát huy tiềm lực của các tầng lớp nhân dân, các thành phần kinh tế, phát triển lực lƣợng sản xuất, xây dựng và củng cố quan hệ sản xuất mới, xây dựng cơ sở hạ tầng; xóa đói giảm nghèo, khuyến khích làm giàu hợp pháp, nâng cao trình độ dân trí và mức sống của các tầng lớp nhân dân; bài trừ các tệ nạn xã hội, giữ vững an ninh chính trị và trật tự, an toàn xã hội, cùng nhau thực hiện chiến lược công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Trong đời sống chính trị của mỗi nước, tuyên truyền và giáo dục đóng vai trò hết sức quan trọng và là thước đo trình độ phát triển của xã hội; như Hồ Chí Minh đã chỉ rõ “một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”, nên giáo dục và đào tạo phải được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của cách mạng Lào nhằm nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy sự tiến bộ và ổn định của đất nước.
Về cải cách giáo dục với tư tưởng: Xem giáo dục là bộ phận quan trọng của cuộc cách mạng tư tưởng; thực thi nhiệm vụ chăm sóc và giáo dục thế hệ trẻ từ bé đến khi trưởng thành; thực hiện tốt nguyên lý giáo dục đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhà trường gắn liền với xã hội Tư tưởng chỉ đạo trên được phát triển và hoàn thiện cho phù hợp với thực tiễn qua các kỳ Đại hội của Đảng nhân dân cách mạng Lào Để cụ thể hóa chủ trương đó, Đảng và Nhà nước ta phát triển giáo dục một cách tổng thể và toàn diện, bắt đầu từ giáo dục mầm non, thực hiện xoá mù chữ và phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở trên phạm vi cả nước, tạo môi trường thuận lợi cho mọi người học tập và học tập suốt đời; điều hành hợp lý cơ cấu bậc học, cơ cấu ngành nghề, cơ cấu vùng trong hệ thống giáo dục và đào tạo, quan tâm đào tạo đội ngũ công nhân kỹ thuật lành nghề, hướng vào mục tiêu phát triển kinh tế và thực hiện tốt chính sách giáo dục gắn với phát triển kinh tế - xã hội Đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp giáo dục theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, tăng cường giáo dục tư duy sáng tạo, năng lực tự học, tự tu dưỡng, tự tạo việc làm; tăng cường giáo dục hướng nghiệp, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực của đất nước và các địa phương, vùng miền Nâng cao chất lượng giảng dạy các môn khoa học xã hội, nhân văn, nhất là các môn học Mác-Lê-nin; một số trường đại học phải sớm đạt chất lượng ở trình độ quốc tế Hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách, phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng nhân tài, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa; sớm xây dựng chính sách sử dụng và tôn vinh các nhà giáo, cán bộ quản lý giỏi, có công lao lớn trong sự nghiệp giáo dục, đào tạo; nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học, chấn chỉnh việc phong chức danh, học vị, cấp văn bằng; phát triển quy mô giáo dục cả đại trà và mũi nhọn, trên cơ sở bảo đảm chất lượng và điều chỉnh cơ cấu đào tạo, gắn đào tạo với yêu cầu phát triển kinh tế.
Chính sách giáo dục tập trung mở rộng hệ thống trường lớp giáo dục mầm non trên mọi địa bàn dân cư, đặc biệt ở miền núi, vùng dân tộc thiểu số và nông thôn; củng cố kết quả phổ cập tiểu học, ngăn ngừa tái mù chữ và giáo dục cho người lớn Tiếp tục phổ cập trung học ở những nơi đó và hoàn thành phổ cập trung học cơ sở; điều chỉnh cơ cấu đào tạo, tăng nhanh dạy nghề và trung học chuyên nghiệp Hiện đại hóa một số trường dạy nghề nhằm chuẩn bị đội ngũ công nhân trình độ cao có khả năng tiếp thu và sử dụng công nghệ mới và công nghệ cao Phát triển giáo dục không chính quy và các hình thức học tập cộng đồng ở xã, phường gắn với nhu cầu thực tế của đời sống kinh tế - xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cho mọi người học tập suốt đời và hướng tới xã hội học tập.
1.3.2 Mặt trận Lào xây dựng đất nước với việc thực hiện quyền tham gia tổ chức và quản lý nhà nước
Quyền tổ chức quyền lực nhà nước bắt nguồn từ ý chí chung của nhân dân thông qua Hiến pháp và quá trình bầu cử Quốc hội, đảm bảo sự liên tục và hợp hiến giữa các cơ quan nhà nước Hiến pháp quy định nguyên tắc cơ bản, kết cấu tổ chức, chức năng và nhiệm vụ của quyền lực nhà nước cũng như của từng cơ quan quyền lực nhà nước, làm nền tảng cho hoạt động quản trị và pháp lý Quốc hội là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, có quyền lập hiến và lập pháp; theo Hiến pháp, Quốc hội thành lập Chính phủ và các cơ quan tư pháp, định hình hệ thống quản trị và giám sát nhà nước Toàn bộ việc tổ chức quyền lực nhà nước từ Trung ương đến địa phương và từ cơ sở đều được quy định bởi pháp luật, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và hiệu lực của hệ thống chính trị và pháp lý.
Mặt trận Lào xây dựng Đất nước với việc thực hiện quyền tham gia tổ chức nhà nước của nhân dân là:
+ Tham gia về công tác bầu cử đại biểu Quốc hội với các hoạt động sau: (hình thức này chỉ diễn ra một lần/ nhiệm kỳ)
+ Mặt trận Lào xây dựng Đất nước tổ chức hiệp thương, lựa chọn, giới thiệu những người ứng cử
+ Tham gia các tổ chức phụ trách bầu cử
Phối hợp với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để tổ chức Hội nghị cử tri tại nơi cư trú và các buổi tiếp xúc giữa cử tri với những người ứng cử là một hoạt động trọng yếu nhằm tăng cường sự tham gia của người dân vào quá trình bầu cử Những sự kiện này giúp cử tri nắm bắt thông tin về chương trình hành động, tiêu chuẩn và kế hoạch phát triển của ứng cử viên, đồng thời tạo cơ hội đặt câu hỏi và nhận trả lời trực tiếp Việc tổ chức Hội nghị cử tri tại nơi cư trú tăng cường khả năng tiếp cận cho cư dân ở vùng sâu vùng xa, đồng thời đảm bảo sự công khai và minh bạch trong quá trình vận động Các hoạt động này cần được thực hiện đúng quy định của pháp luật và đảm bảo an ninh, sự khách quan và tôn trọng quyền của cử tri.
+ Tham gia tuyên truyền, vận động cử tri thực hiện pháp luật về bầu cử + Tham gia giám sát việc bầu cử
Nhân dân tổ chức ra quyền lực nhà nước và thực hiện sự lãnh đạo đối với quyền lực ấy để bảo đảm sự tập trung và thống nhất trong quá trình quản lý đất nước Để sự lãnh đạo được tập trung và thống nhất, nhân dân thành lập một đội tiên phong, tổ chức đó là Đảng nhân dân cách mạng Lào, làm hạt nhân lãnh đạo hệ thống chính trị Điều 3, Hiến pháp nước CHDCND Lào (1991) quy định: “Quyền làm chủ đất nước của nhân dân các bộ tộc được thực hiện và bảo đảm bằng hoạt động của hệ thống chính trị do Đảng nhân dân cách mạng Lào làm hạt nhân lãnh đạo.” Nhân dân không chỉ tham gia vào quá trình hình thành và thực hiện đường lối, chủ trương mà còn thực hiện quyền giám sát đối với Đảng và Nhà nước để đảm bảo sự lãnh đạo phù hợp với nguyện vọng của mình.
Nhà nước thực thi quyền lực do nhân dân trao, và mỗi công dân có quyền chấp hành nhà nước mà không ai được cản trở Hoàn thành nghĩa vụ với nhà nước đồng thời là một quyền lợi của công dân, vì sự tham gia và đóng góp của mỗi người là nền tảng cho trật tự và sự phát triển xã hội Hồ Chí Minh, người sáng lập Đảng Cộng sản Đông Dương, dạy rằng nước ta là nước dân chủ—nhà nước do nhân dân làm chủ Khi nhân dân làm chủ, họ cũng phải thực hiện bổn phận công dân và gìn giữ đạo đức công dân Vì vậy, quyền làm chủ và nghĩa vụ công dân gắn bó chặt chẽ với việc tuân thủ các quy định của nhà nước và chịu trách nhiệm đóng góp cho cộng đồng.
1.3.3 Mặt trận Lào xây dựng đất nước trong việc thực hiện chức năng giám sát hoạt động của chính quyền, đại biểu dân cư, viên chức nhà nước và thực hiện quyền công dân
Để hoạt động của nhà nước luôn bắt nguồn từ dân và vì lợi ích của dân, nhân dân các bộ tộc phải thực hiện quyền kiểm tra, giám sát và kiểm soát cơ quan nhà nước bằng quyền do mình ủy thác, kịp thời điều chỉnh, uốn nắn khi phát hiện những biểu hiện lệch lạc Quyền ấy được thực thi thông qua các tổ chức đại diện và các đại biểu do chính nhân dân bầu; qua các tổ chức chính trị - xã hội của từng bộ phận nhân dân và quyền làm chủ trực tiếp của từng công dân; đồng thời thông qua sự tác động của các tổ chức kinh tế, văn hóa, xã hội và các phương tiện thông tin đại chúng, buộc nhà nước phải tôn trọng chủ quyền tối thượng của nhân dân các bộ tộc.
Thông qua hoạt động của hệ thống Mặt trận, tổ chức giám sát, kiểm tra và góp ý xây dựng các chủ trương của chính quyền trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội và an ninh quốc phòng, Mặt trận tổng hợp kịp thời những tâm tư nguyện vọng chính đáng của quần chúng và phản ánh tới các cấp thẩm quyền để làm rõ các vấn đề quần chúng phát hiện, thắc mắc Nhờ đó, hệ thống Mặt trận tăng cường quan hệ xã hội, thúc đẩy sự minh bạch và mở rộng dân chủ ở từng địa bàn dân cư, đồng thời tạo điều kiện cho người dân tham gia tích cực vào quá trình xây dựng và điều chỉnh các chủ trương, chính sách phù hợp với thực tế và nhu cầu xã hội.
Thực hiện chức năng giám sát, Mặt trận phối hợp với công đoàn và thanh tra nhân dân (được bầu chọn ở cộng đồng dân cư) để triển khai các chủ trương và quy định của Nhà nước, tạo điều kiện thuận lợi cho việc giám sát thực thi các nghị quyết và pháp luật của Nhà nước Mặt trận phối hợp tốt với các tổ chức thành viên để thực hiện nội dung sau đây:
Theo chỉ đạo của ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ và ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước, các cấp Mặt trận chủ động tổ chức lấy ý kiến của các tầng lớp nhân dân về các dự án luật và các văn bản quy phạm pháp luật Việc lấy ý kiến nhằm bảo đảm sự tham gia rộng rãi của cộng đồng, phản ánh đúng thực tiễn và nâng cao chất lượng, tính khả thi của văn bản pháp luật.
Mặt khác, khi phát hiện các vấn đề về cơ chế và chính sách chưa hợp lý, Mặt trận cần kịp thời phản ánh kiến nghị với Đảng và Nhà nước để sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện các chính sách, luật pháp đã ban hành, đồng thời đề xuất xây dựng các luật mới phù hợp với yêu cầu của đất nước.
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với từng đối tượng, đặc biệt là các giới do Mặt trận phụ trách, tập trung vào những vấn đề cấp bách trước mắt; kết nối tuyên truyền phổ biến pháp luật với vận động nhân dân thực hiện pháp luật, trước hết là cán bộ, viên chức nhà nước, nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ và kiềm chế, đẩy lùi tội phạm.