Đề tài: BIỆN PHÁP TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH TRONG PHÂN MÔN “ÂM NHẠC THƯỜNG THỨC” NHẰM GIÁO DỤC THẨM MỸ ÂM NHẠC CHO CÁC EM

A.LỜI NÓI ĐẦU: Trong những năm qua, Sở GD ĐT Kiên Giang đã quan tâm nhiều hơn cho bộ môn âm nhạc, giáo viên môn âm nhạc đã được tăng cường từ cấp Tiểu học đến cấp THCS. Gần đây, các phong trào văn hoá văn nghệ trong nhà trường chất lượng và nội dung đã phong phú hơn nhiều. Học sinh thể hiện bài hát có nét hơn, phong cánh biểu diễn tốt hơn, cảm nhận âm nhạc của các em cũng có chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, sự phát triển của thời đại, cũng như nhu cầu của học sinh ngày càng cao thì cũng đòi hỏi giáo viên cần có những phương pháp giảng dạy mới sao cho phù hợp với tình hình hiện tại. 1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI: Mặc dù khi lên lớp giáo viên đã truyền thụ đầy đủ kiến thức về chuyên môn cho học sinh như: Thuộc lời và hát được bài hát, đọc được bài các tđn (Tập đọc nhạc) trong chương trình, hiểu biết đôi nét về nhạc sĩ Việt Nam, nhạc sĩ nước ngoài các loại hình biểu diễn nghệ thuật, các nhạc cụ dân tộc… Tuy nhiên, giờ học thiếu sinh động thường là trong các tiết dạy có phân môn “âm nhạc thường thức” (ÂNTT). 2 LỊCH SỬ VẤN ĐỀ : Trên thực tế, do thời lượng giảng dạy phân môn “âm nhạc thường thức” được gói gọn trong khoảng trên dưới 20 phút nên giáo viên chỉ dạy được cho học sinh biết sơ lược kiến thức âm nhạc cơ bản như: Năm sinh, quê quán nhạc sĩ, những đóng góp của các nhạc sĩ cho Cách mạng Việt Nam, học sinh nghe được bài hát được giới thiệu trong SGK, xem một số hình ảnh đơn điệu trong sách giáo khoa, hiểu sơ lược các nhạc cụ dân tộc, nhạc cụ phương Tây, các loại hình nghệ thuật theo lý thuyết suông …Tạo không khí sinh động cho tiết dạy ANTT để giáo dục học sinh THCS Mỹ Hưng Người Viết: Trần Phạm Thái (năm học20102011) Trang 2 Như vậy, học sinh thật sự chưa hiểu hết được những giá trị nghệ thuật của âm nhạc qua tiết dạy. Nếu chúng ta thử làm một phiếu điều tra thăm dò học sinh thì những tâm sự, khúc mắc của các em sẽ được chúng ta thấy rõ ràng hơn. Khi học phân môn ANTT, học sinh thường tỏ thái độ lơ là hoặc không thích thú lắm. Một số em còn có những nhận thức sai lệch về âm nhạc truyền thống. Bên cạnh đó, một số học sinh tích cực hơn thì cho rằng hình ảnh minh hoạ cho tiết học quá ít, bài hát của các nhạc sĩ cũng không nhiều, giới thiệu nội dung quá xa lạ không hiện đại, không thực tế … Trước thực tế trên, việc giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy phân môn ANTT theo nhu cầu của học sinh cần phải được quan tâm hơn. Trong sách BDTX chu kì III đã hướng dẫn cho giáo viên âm nhạc biết được tiến trình dạy học của phân môn này, nhưng khi áp dụng vào từng đơn vị thì luôn gặp những khó khăn nhất định. Giáo viên thường ngán ngại khi được đồng nghiệp dự giờ các tiết dạy có phân môn ANTT do: Thiếu tranh ảnh minh hoạ, thiếu các bài hát của nhạc sĩ để giới thiệu, thiếu những tư liệu cần thiết, những câu chuyện ấn tượng … tiết dạy thường được đánh giá là thiếu sinh động. Phản hồi của giáo viên thường là: “Trường chưa được cấp đầy đủ các tư liệu, ĐDDH thiếu chức năng, các em học sinh thích nghe nhạc trẻ nhiều hơn nhạc truyền thống…” 3 PHẠM VI ĐỀ TÀI : Hiện nay, dòng âm nhạc Việt Nam đang phát triển rất mạnh mẽ. Trong đó giá trị nghệ thuật âm nhạc có giá trị và không có giá trị nghệ thuật luôn đan xen nhau. Với khả năng nhận thức của học sinh chưa phân biệt đâu là hay đâu là dở, các em chỉ chạy theo trào lưu nhất thời từ các bạn bè. Như vậy, muốn giáo dục cho học sinh có cái nhìn đúng đắn, thẩm mỹ về âm nhạc để tránh được các trào lưu văn hóa không phù hợp, giáo viên cần phải đầu tư cho tiết dạy nhiều hơn. Việc giáo viên âm nhạc đổi mới phương pháp giảng dạy phân môn ANTT là cần thiết và cần phải có kế hoạch cụ thể, lâu dài. Giáo viên phải tích cực đi tìm thông tin trong sách báo, trên các diễn đàn Internet, học hỏi đồng nghiệp… Khi chúng ta trang bị đầy đủ kiến thức, tư liệu cần thiết, trang bị ĐDDH phong phú thì tiết dạy âm nhạc sẽ sinh động hơn, đáp ứng được nhiều hơn nhu cầu củaTạo không khí sinh động cho tiết dạy ANTT để giáo dục học sinh THCS Mỹ Hưng Người Viết: Trần Phạm Thái (năm học20102011) Trang 3 học sinh, từ đó việc giáo dục tư tưởng đạo đức cho các em đạt được hiệu quả tích cực hơn. B. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ: 1 Thực trạng ban đầu của vấn đề: Qua phiếu điều tra thăm dò học sinh đã cho thấy: Đa số học sinh thích học hát hơn là học các phần khác, các em cũng có những nhận định tích cực trong phần học hát. Đối với phân môn “âm nhạc thường thức” thì tỉ lệ này đạt kết quả thấp hơn, các em cho rằng phần giới thiệu trong sách có phần hay, có phần không hay. Đa số các em hay phàn nàn thiếu hình ảnh sinh động, phần nhạc minh hoạ quá ít. Qua tiết dạy giáo viên có giới thiệu hết những gì có trong SGK nhưng một số nội dung HS cũng chưa cảm nhận được hết (VD: Dàn nhạc giao hưởng, hợp xướng, nhạc kịch…). Các bài hát truyền thống thường các em không mấy quan tâm, các em cho rằng quá khó hát và nghe không hay… Rõ ràng các em chưa hiểu hết giá trị của các bài hát được thì làm sao các em thấy nó hay mà cảm nhận được. Trên thực tế, qua các tiết dự giờ đồng nghiệp chúng ta cũng nhìn rõ được điểm chung của các giáo viên âm nhạc: Họ giảng dạy phần ANTT luôn thực hiện theo các bước giống nhau và thường thiếu sinh động (Vd: Cho HS đọc phần giới thiệu trong SGK, HS xem hình trong SGK, GV hỏi, HS trả lời và ghi nhớ phần trọng tâm, GV cho học sinh nghe bài nhạc được giới thiệu trong sách…). Giáo viên âm nhạc chưa quan tâm đến việc học sinh thích gì trong bộ môn âm nhạc, chưa đáp ứng được nhu cầu, tính hiếu kì của các em thì từ đó việc giáo dục các em chưa đạt được hiệu quả. Giáo viên âm nhạc cần phải đổi mới PPGD sao cho thật sinh động trong tiết dạy ANTT, ĐDDH cần phong phú hơn. Giáo viên cần quan tâm uốn nắn cảm nhận, suy nghĩ của các em nhiều hơn … Đây là việc làm hết sức cần thiết mà gần đây các giáo viên âm nhạc chưa đặc biệt quan tâm tới. 2 Thuận lợi :Tạo không khí sinh động cho tiết dạy ANTT để giáo dục học sinh THCS Mỹ Hưng Người Viết: Trần Phạm Thái (năm học20102011) Trang 4 Sau thời gian tìm hiểu học sinh và đổi mới phương pháp giảng dạy, các em học sinh không còn xem tiết học ANTT là đơn điệu, nhàm chán nữa. Một số em tỏ ra rất thích thú với tiết học ANTT. Đa số các em đã có suy nghĩ tích cực hơn. Các em giảm bớt việc chạy theo trào lưu nhạc phản cảm, các em có cái nhìn đúng đắn hơn về nghệ thuật âm nhạc có giá trị. Khi đi tìm hiểu những suy nghĩ của học sinh đã giúp cho giáo viên tạo được tiếng nói chung giữa thầy và trò. Giáo viên kịp thời uốn nắn những suy nghĩ lệch lạc của các em. Qua phiếu điều tra thăm dò đã giúp cho giáo viên có dịp tự soi rọi lại công việc giảng dạy của mình. Từ đó, giáo viên kịp thời sửa chữa khuyết điểm của mình. Học sinh được giải đáp thắc mắc nhiều hơn, đáp ứng cho các em nhu cầu về thị hiếu nhiều hơn, các em lĩnh hội được tri thức nhanh hơn. Giáo viên chuẩn bị đầy đủ ĐDDH khi lên lớp sẽ luôn mang lại không khí sinh động cho tiết học ÂNTT. 3 Những hạn chế, khó khăn: Khi thực hiện đổi mới trong cách dạy phân môn “âm nhạc thường thức” luôn đòi hỏi giáo viên phải chuẩn bị nhiều ĐDDH và cần có kiến thức âm nhạc rộng rãi. Việc làm này chiếm khá nhiều thời gian của giáo viên. Ngoài ra, công việc tìm và xử lý tư liệu luôn gặp phức tạp, vì trình độ tin học của giáo viên âm nhạc có phần hạn chế. Giáo viên phải biết sử dụng nhiều chương trình làm nhạc (Lên các trang web, tìm nhạc, hình ảnh, cắt ráp nhạc, chỉnh sửa ảnh…). Phần i

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HUYỆN HÒN ĐẤT

TRƯỜNG THCS MỸ HƯNG

Tên Sáng Kiến Kinh Nghiệm:

Ph ương pháp dạy hát phân mơn âm nhạc lớp 8

Người viết Trần Phạm Thái

Chức vụ: Giáo viên

NĂM HỌC: 2011 - 2012

Đề tài:

BIỆN PHÁP TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH

TRONG PHÂN MÔN “ÂM NHẠC THƯỜNG THỨC”

NHẰM GIÁO DỤC THẨM MỸ ÂM NHẠC CHO CÁC EM

A.LỜI NÓI ĐẦU:

Trong những năm qua, Sở GD & ĐT Kiên Giang đã quan tâm nhiều hơn cho bộ môn âm nhạc, giáo viên môn âm nhạc đã được tăng cường từ cấp Tiểu học đến cấp THCS Gần đây, các phong trào văn - hoá văn nghệ trong nhà trường chất lượng và nội dung đã phong phú hơn nhiều Học sinh thể hiện bài hát có nét hơn, phong cánh biểu diễn tốt hơn, cảm nhận âm nhạc của các em cũng có chuyển biến tích cực Tuy nhiên, sự phát triển của thời đại, cũng như nhu cầu của học sinh ngày càng cao thì cũng đòi hỏi giáo viên cần có những phương pháp giảng dạy mới sao cho phù hợp với tình hình hiện tại

1/ LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Mặc dù khi lên lớp giáo viên đã truyền thụ đầy đủ kiến thức về chuyên môn cho học sinh như: Thuộc lời và hát được bài hát, đọc được bài các tđn (Tập đọc nhạc) trong chương trình, hiểu biết đôi nét về nhạc sĩ Việt Nam, nhạc sĩ nước ngoài các loại hình biểu diễn nghệ thuật, các nhạc cụ dân tộc… Tuy nhiên,

giờ học thiếu sinh động thường là trong các tiết dạy có phân môn “âm nhạc thường thức” (ÂNTT)

Như vậy, học sinh thật sự chưa hiểu hết được những giá trị nghệ thuật của âm nhạc qua tiết dạy Nếu chúng ta thử làm một phiếu điều tra thăm dò học sinh thì những tâm sự, khúc mắc của các em sẽ được chúng ta thấy rõ ràng hơn Khi học phân môn ANTT, học sinh thường tỏ thái độ lơ là hoặc không thích thú lắm Một số em còn có những nhận thức sai lệch về âm nhạc truyền thống Bên cạnh đó, một số học sinh tích cực hơn thì cho rằng hình ảnh minh hoạ cho tiết học quá ít, bài hát của các nhạc sĩ cũng không nhiều, giới thiệu nội dung quá xa

lạ không hiện đại, không thực tế …

Trước thực tế trên, việc giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy phân môn ANTT theo nhu cầu của học sinh cần phải được quan tâm hơn Trong sách BDTX chu kì III đã hướng dẫn cho giáo viên âm nhạc biết được tiến trình dạy học của phân môn này, nhưng khi áp dụng vào từng đơn vị thì luôn gặp những khó khăn nhất định Giáo viên thường ngán ngại khi được đồng nghiệp dự giờ các tiết dạy có phân môn ANTT do: Thiếu tranh ảnh minh hoạ, thiếu các bài hát của nhạc sĩ để giới thiệu, thiếu những tư liệu cần thiết, những câu chuyện ấn tượng … tiết dạy thường được đánh giá là thiếu sinh động Phản hồi của giáo

viên thường là: “Trường chưa được cấp đầy đủ các tư liệu, ĐDDH thiếu chức

năng, các em học sinh thích nghe nhạc trẻ nhiều hơn nhạc truyền thống…”

3/ PHẠM VI ĐỀ TÀI :

Hiện nay, dòng âm nhạc Việt Nam đang phát triển rất mạnh mẽ Trong

đó giá trị nghệ thuật âm nhạc có giá trị và không có giá trị nghệ thuật luôn đan

xen nhau Với khả năng nhận thức của học sinh chưa phân biệt đâu là hay đâu là

dở, các em chỉ chạy theo trào lưu nhất thời từ các bạn bè Như vậy, muốn giáo dục cho học sinh có cái nhìn đúng đắn, thẩm mỹ về âm nhạc để tránh được các trào lưu văn hóa không phù hợp, giáo viên cần phải đầu tư cho tiết dạy nhiều hơn Việc giáo viên âm nhạc đổi mới phương pháp giảng dạy phân môn ANTT

là cần thiết và cần phải có kế hoạch cụ thể, lâu dài Giáo viên phải tích cực đi tìm thông tin trong sách báo, trên các diễn đàn Internet, học hỏi đồng nghiệp… Khi chúng ta trang bị đầy đủ kiến thức, tư liệu cần thiết, trang bị ĐDDH phong phú thì tiết dạy âm nhạc sẽ sinh động hơn, đáp ứng được nhiều hơn nhu cầu của

học sinh, từ đó việc giáo dục tư tưởng đạo đức cho các em đạt được hiệu quả tích cực hơn

B THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ:

1/ Thực trạng ban đầu của vấn đề:

Qua phiếu điều tra thăm dò học sinh đã cho thấy: Đa số học sinh thích học hát hơn là học các phần khác, các em cũng có những nhận định tích cực

trong phần học hát Đối với phân môn “âm nhạc thường thức” thì tỉ lệ này đạt

kết quả thấp hơn, các em cho rằng phần giới thiệu trong sách có phần hay, có phần không hay Đa số các em hay phàn nàn thiếu hình ảnh sinh động, phần nhạc minh hoạ quá ít Qua tiết dạy giáo viên có giới thiệu hết những gì có trong

SGK nhưng một số nội dung HS cũng chưa cảm nhận được hết (VD: Dàn nhạc

giao hưởng, hợp xướng, nhạc kịch…) Các bài hát truyền thống thường các em

không mấy quan tâm, các em cho rằng quá khó hát và nghe không hay… Rõ ràng các em chưa hiểu hết giá trị của các bài hát được thì làm sao các em thấy

nó hay mà cảm nhận được

Trên thực tế, qua các tiết dự giờ đồng nghiệp chúng ta cũng nhìn rõ được điểm chung của các giáo viên âm nhạc: Họ giảng dạy phần ANTT luôn

thực hiện theo các bước giống nhau và thường thiếu sinh động (Vd: Cho HS đọc

phần giới thiệu trong SGK, HS xem hình trong SGK, GV hỏi, HS trả lời và ghi nhớ phần trọng tâm, GV cho học sinh nghe bài nhạc được giới thiệu trong sách…)

Giáo viên âm nhạc chưa quan tâm đến việc học sinh thích gì trong bộ môn âm nhạc, chưa đáp ứng được nhu cầu, tính hiếu kì của các em thì từ đó việc giáo dục các em chưa đạt được hiệu quả Giáo viên âm nhạc cần phải đổi mới PPGD sao cho thật sinh động trong tiết dạy ANTT, ĐDDH cần phong phú hơn Giáo viên cần quan tâm uốn nắn cảm nhận, suy nghĩ của các em nhiều hơn … Đây là việc làm hết sức cần thiết mà gần đây các giáo viên âm nhạc chưa đặc biệt quan tâm tới

2/ Thuận lợi :

- Sau thời gian tìm hiểu học sinh và đổi mới phương pháp giảng dạy, các em học sinh không còn xem tiết học ANTT là đơn điệu, nhàm chán nữa Một số em

tỏ ra rất thích thú với tiết học ANTT

- Đa số các em đã có suy nghĩ tích cực hơn Các em giảm bớt việc chạy theo trào lưu nhạc phản cảm, các em có cái nhìn đúng đắn hơn về nghệ thuật âm nhạc

có giá trị

- Khi đi tìm hiểu những suy nghĩ của học sinh đã giúp cho giáo viên tạo được tiếng nói chung giữa thầy và trò Giáo viên kịp thời uốn nắn những suy nghĩ lệch lạc của các em

- Qua phiếu điều tra thăm dò đã giúp cho giáo viên có dịp tự soi rọi lại công việc giảng dạy của mình Từ đó, giáo viên kịp thời sửa chữa khuyết điểm của mình

- Học sinh được giải đáp thắc mắc nhiều hơn, đáp ứng cho các em nhu cầu về thị hiếu nhiều hơn, các em lĩnh hội được tri thức nhanh hơn

- Giáo viên chuẩn bị đầy đủ ĐDDH khi lên lớp sẽ luôn mang lại không khí sinh động cho tiết học ÂNTT

3/ Những hạn chế, khó khăn:

- Khi thực hiện đổi mới trong cách dạy phân môn “âm nhạc thường thức” luôn đòi hỏi giáo viên phải chuẩn bị nhiều ĐDDH và cần có kiến thức âm nhạc rộng rãi Việc làm này chiếm khá nhiều thời gian của giáo viên Ngoài ra, công việc tìm và xử lý tư liệu luôn gặp phức tạp, vì trình độ tin học của giáo viên âm nhạc có phần hạn chế Giáo viên phải biết sử dụng nhiều chương trình làm nhạc (Lên các trang web, tìm nhạc, hình ảnh, cắt ráp nhạc, chỉnh sửa ảnh…) Phần in

ấn hình ảnh tư liệu cũng tốn nhiều kinh phí

- Học sinh luôn đòi hỏi rất nhiều điều mới mẽ nhất là hình ảnh động Trong khi đó, thời gian trong lớp không nhiều nên mọi phần giới thiệu còn mang tính lướt qua nhiều hơn

- Khi thực hiện các hoạt động ngoại khóa còn bị ảnh hưởng bởi các phong trào khác trong nhà trường nên không được thường xuyên và phong phú

- Địa bàn học sinh ở nông thôn nên một số việc đòi hỏi Công nghệ thông tin luôn gặp khó khăn do học sinh chưa theo kịp

C GIẢI PHÁP VÀ KẾT QUẢ :

1/ Giải pháp thực hiện:

Tiến trình của một tiết dạy ANTT đã được đề cập nhiều trong sách thiết kế bài giảng, sách BDTX Trong phạm vi bài viết này, tôi chỉ đưa ra biện pháp làm thế nào để tìm hiểu suy nghĩ, cảm nhận, sở thích, nhu cầu của học sinh Từ đó trong mỗi tiết dạy, giáo viên cần phải cải tiến gì để đáp ứng đầy đủ yêu cầu của việc giáo dục học sinh

b/ Tìm hiểu học sinh thông qua phiếu điều tra

Việc làm này có nhược điểm là cần phải chuẩn bị phiếu, mất nhiều thời gian cho việc tổng hợp Tuy nhiên, điểm nổi bật của biện pháp này là học sinh tâm sự được nhiều hơn Các em ghi các ý kiến của mình thật lòng hơn, số liệu tổng hợp được cụ thể hơn … Từ đó, chúng ta sẽ nắm bắt được cụ thể tâm tư nguyện vọng của các em khi học nhạc Khi chúng ta biết được học sinh cần gì, thích gì và không thích gì … thì việc đáp ứng nhu cầu cho các em học sinh sẽ dễ dàng hơn Thông qua phiếu điều tra thăm dò, chúng ta cũng phát hiện được những tư tưởng, thái độ sai lệch của các em mà có biện pháp uốn nắn kịp thời

c/ Các bước tiến hành làm phiếu điều tra thăm dò:

c1/ Chẩn bị câu hỏi:

- Câu hỏi chuẩn bị tuỳ thuộc vào mục đích tìm hiểu của giáo viên khi thăm dò học sinh Trong phạm vi bài viết này, tôi chỉ gợi ý muốn số câu hỏi liên quan

trong phần ANTT chứ không hỏi học sinh sang phân môn khác Tuỳ theo từng đơn vị, giáo viên có thể cho các câu hỏi theo mục đích bài giảng của riêng mình

+ Em có hay mua những đĩa nhạc mới của các ca sĩ trẻ để nghe không? Em

có nhận xét gì khi nghe những bài nhạc đó?Hay dở ở điểm nào?

+ Em có thích nghe các bài hát dân ca, các ca khúc mang âm hưởng dân ca không?

+ Em hãy kể tên vài ca khúc mà em yêu thích nhất?

+ Em có hay nghe các bài Lí, Hò của các vùng miền không? Vì sao?

+ Các bài hát của các nhạc sĩ được giới thiệu trong SGK âm nhạc, em không thích nhất là ca khúc nào, của nhạc sĩ nào?

+ Khi học môn âm nhạc, em thích giáo viên dạy phần nào nhất, phần nào giáo viên dạy khó hiểu nhất, giáo viên dạy có dễ hiểu không? Vì sao em không hiểu?

+ …

- Các câu hỏi cần phải ngắn gọn, xúc tích, dễ hiểu, dễ trả lời Cần hướng dẫn cho các em trả lời đúng ý câu hỏi và trả lời một cách thật lòng Nếu các em không bày tỏ thật lòng thì không có tác dụng cho việc đổi mới phương pháp đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh Vì vậy, chúng ta nên ưu tiên chọn các khối lớp

nhỏ (Khối 6 hoặc khối 7)

c2/ Chọn khối lớp và đối tượng học sinh:

- Phiếu thăm dò không nhất thiết phải ghi tên học sinh (học sinh có thể ghi tên hoặc không ghi)

- Cần phải tìm hiểu học sinh trên diện rộng ở các khối lớp

- Số lượng học sinh cần thăm dò còn tuỳ thuộc vào đặc điểm của đơn vị mình công tác, có thể thăm dò học sinh trên phạm vi toàn trường Nếu là đơn vị trường loại I, loại II có số lượng học sinh đông thì các giáo viên dạy âm nhạc cần thảo luận phân chia các khối lớp khi điều tra thăm dò Có thể chọn những đối tượng học sinh học yếu, chưa có thái độ học tập tốt …

- Thời gian tiến hành là giữa hoặc cuối năm học (trong tuần dự trữ) Các

em có thể trả lời các câu hỏi nộp lại cho giáo viên ngay, cũng có thể cho các em

về nhà suy nghĩ trả lời Giáo viên cần thống nhất thời gian để tổng hợp các ý kiến

c3/ Tổng hợp các phiếu thăm dò:

Khi tổng hợp phiếu thăm dò cần chú ý ghi cụ thể ý kiến của các em, mặt tích cực chiếm tỉ lệ khoản bao nhiêu %, mặt hạn chế chiếm tỉ lệ khoản bao nhiêu

% Những gì giáo viên đã làm được, những gì giáo viên chưa làm được cho các

em, giáo viên cần ghi chép cụ thể để tìm cách xử lí Giáo viên cần chú trọng các

ý kiến nhận định sai lệch của học sinh nhiều hơn Có như thế chúng ta mới có thể áp dụng đúng phương pháp cho từng đối tượng học sinh

1.2/ Các biện pháp của giáo viên âm nhạc:

Sau khi tổng hợp các phiếu điều tra thăm dò của học sinh, giáo viên có nhiệm vụ là làm sao để giải quyết các vấn đề đã được đặt ra

Ví dụ: Học sinh cho rằng: “Giáo viên chưa chú tâm cho phần ANTT nên không hiểu được hết bài giảng”, “ảnh nhạc sĩ quá mờ, quá ít, không có phần nhạc minh họa”, “Các bài nhạc truyền thống được giới thiệu trong SGK nghe không hay”, “Em không thích nhạc sĩ đó vì những sáng tác của ông em không hát được”, “Giọng nói của thầy (cô) nhỏ quá, không nghe rõ”…

Như vậy, giáo viên cần phải có giải pháp là phân phối thời gian hợp lí hơn cho phần ANTT, cần phải đầu tư nhiều hơn cho tiết dạy, cần có nhiều ĐDDH (tranh ảnh, bài nhạc minh họa, xử lí hiệu quả nhạc cụ…), tìm hiểu nhiều hơn kiến thức

về âm nhạc trong các tiết dạy ANTT

Trong các ý kiến phát biểu của các em đôi khi cũng có nhận định là khen ngợi giáo viên Nhưng những câu nói đó không quan trọng bằng các câu phê bình, thắc mắc của các em Vì đây mới là vấn đề cần được giải quyết

* Một số công việc giáo viên cần chuẩn bị:

Trong các tiết dạy phân môn ANTT bao gồm các nội dung cơ bản sau:

a- Giới thiệu về nhạc sĩ Việt Nam có công đóng góp cho Cách Mạng Việt Nam, nhạc sĩ đã đạt được giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học - Nghệ thuật, các ca khúc nổi bật và một ca khúc minh họa cho học sinh xem, nghe

ở phần này, giáo viên muốn tạo không khí sinh động thì hình ảnh, nhạc minh họa là không thể thiếu được Nếu giáo viên chỉ trông chờ vào các tư liệu của ngành giáo dục cấp cho để phục vụ cho các tiết dạy thì việc giáo dục cho học sinh không thể theo kịp thời đại Công nghệ như hiện nay Hình ảnh trong sách thường không làm cho học sinh thỏa mãn tính hiếu kì Chỉ có các bài hát minh họa trong sách không làm cho học sinh hiểu hết được giá trị của âm nhạc truyền thống, chưa thấu hiểu hết tài năng của nhạc sĩ được giới thiệu (thường trong SGK chỉ giới thiệu 1 bài)

Giáo viên cần tự bổ sung thêm tư liệu của các nhạc sĩ ngoài phần giới thiệu trong SGK như: Hình ảnh, các bài nhạc được nêu tên trong sách, một số câu chuyện thú vị để kể cho học sinh nghe Những tư liệu này, chúng ta dễ dàng tìm thấy trên các diễn đàn Internet, tuy nhiên chúng ta cần phải có giai đoạn xử lí tư liệu Hiện nay một số giáo viên cũng có tập sách có đầy đủ tranh ảnh và tiểu sử của các nhạc sĩ trong SGK lớp 6, 7, 8, 9, nhưng do hình ảnh hơi nhỏ chỉ thuận lợi cho việc tham khảo cá nhân nên chúng ta không tiện đem ra giới thiệu cho học sinh

- Hình ảnh minh họa cần phải rõ nét, đẹp Nếu trình chiếu lên máy thì hình ảnh cần phải phong phú nhiều hơn các tiết dạy thông thường, phần tiểu sử trích lược phải luôn đi kèm với hình nhạc sĩ Nếu các tiết dạy thông thường không có máy chiếu thì giáo viên cần in màu các hình minh họa ra giấy A3 – A4 (ít nhất là 2-3 hình)

- Về phần nhạc, giáo viên tìm càng nhiều bài hát của nhạc sĩ càng tốt, có thể tạo Album riêng của từng nhạc sĩ nhằm phục vụ cho giảng dạy Như vậy, phần giới thiệu về âm thanh sẽ phong phú hơn Trong thời lượng quá ít, chúng ta không thể giới thiệu hết các bài hát của nhạc sĩ được, vì vậy chúng ta phải tạo một File nhạc mới gồm nhiều bài nhạc được cắt các phần hay và ráp lại Nên dự trù thời gian File nhạc không quá 10 phút Đoạn nhạc đầu là các bài nhạc nhẹ nhàng dễ nghe, dễ cảm nhận (có thể là các ca khúc thiếu nhi), tiếp theo mới là các bài nhạc có tính nghệ thuật cao hơn, cuối cùng là bài nhạc được giới thiệu trong SGK (bài nhạc có ghi lời và nốt nhạc) Nên lưu ý rằng, các ca khúc nào giáo viên trình bày được thì nên trình bày cho học sinh nghe, điều này luôn đem lại hiệu quả giáo dục học sinh cao hơn nhiều Học sinh luôn có tâm lý là yêu thích liên đới từ giáo viên đến ca khúc và nhạc sĩ sáng tác

Ví dụ: Khi giới thiệu về nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu, nếu chúng ta chỉ cho học sinh nghe bài hát Bóng cây Kơnia thì các em sẽ cho rằng: “Bài nhạc nghe không hay, khó nghe, khó hiểu…” Giáo viên âm nhạc có thể hiểu được tại sao các em nhận định như thế Bởi vì, bài hát này tuy có nghệ thuật cao nhưng với nhận thức của các em học sinh thì không sao thấy hết được Hơn nữa, bài nhạc mang âm hưởng dân ca các dân tộc miền núi nên giai điệu cũng rất xa lạ đối với các em Các em sẽ không có ấn tượng gì về nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu Như vậy, mục đích giáo dục cho các em về các bài hát truyền thống cách mạng đã không đem lại hiệu quả

Bằng phương pháp đi từ đễ đến khó, từ nhẹ nhàng đến phức tạp chúng sẽ

đạt được hiệu quả cao hơn Chúng ta tạo 1 File nhạc gồm một đoạn ngắn các

bài hát sau: “Trầu cau, sợi nhớ sợi thương, anh ở đầu sông em cuối sông, cuộc đời vẫn đẹp sao, những ánh sao đêm, thuyền và biển, đoàn vệ quốc quân … bóng cây Kơnia” Qua File nhạc này các em sẽ nghe được nhiều bài hát của nhạc sĩ trong một thời gian ngắn, các em sẽ dễ cảm nhận hơn về âm nhạc của nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu Nếu thời lượng cho phép thì chúng ta cũng có thể cho học sinh nghe lại các bài hát mà các em thích