Du lịch văn hóa mộc châu luận văn ths ngôn ngữ và văn hoá việt nam

Mộc Châu là một trong những điểm đến có nhiều tiềm năng để phát triển các loại hình du lịch nói chung và phát triển hoạt động du lịch văn hóa nói riêng.. Một số công trình có nghiên cứu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

HƯỚNG VŨ LIÊN (XIANG YU LIAN)

PHÁT TRIỂN DU LỊCH VĂN HÓA Ở MỘC CHÂU

LUẬN VĂN THẠC SĨ VIỆT NAM HỌC VÀ TIẾNG VIỆT

HÀ NỘI – 2018

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

HƯỚNG VŨ LIÊN (XIANG YU LIAN)

PHÁT TRIỂN DU LỊCH VĂN HÓA Ở MỘC CHÂU

Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Việt Nam học

Mã số: 60220113

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Nguyễn Thị Nguyệt

Hà Nội - 2018

LỜI CẢM ƠN

Để có thể hoàn thành đề tài luận văn thạc sĩ một cách hoàn chỉnh, bên cạnh sự nỗ lực cố gắng của bản thân, còn có sự hướng dẫn nhiệt tình của quý Thầy Cô, cũng như sự động viên của gia đình và bạn bè trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và thực hiện luận văn thạc sĩ

Xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn đến Cô PGS TS Nguyễn Thị Nguyệt

đã hết lòng giúp đỡ và tạo điều kiện tốt nhất cho tác giả hoàn thành luận văn này Xin chân thành cảm ơn quý thầy cô Khoa Việt Nam Học – Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội – đã tận tình truyền đạt những kiến thức quý báu cũng như tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho tác giả trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu cho đến khi hoàn thành luận văn này

Xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn đến Ban Quản lý Khu Du lịch Quốc gia Mộc Châu, tỉnh Sơn La; Phòng Văn hoá Thể thao và Du lịch huyện Mộc Châu, cùng các Anh Chị đội Văn nghệ, Quản lý các điểm du lịch… đã không ngừng hỗ trợ và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tác giả trong suốt thời gian nghiên cứu và thực hiện luận văn

Cuối cùng, xin chân thành cảm ơn gia đình, các anh chị, và bạn bè đồng nghiệp đã hỗ trợ tác giả rất nhiều trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện đề tài luận văn thạc sĩ hoàn chỉnh như ngày hôm nay

Hà Nội, tháng 10 năm 2018

Học viên thực hiện

Hướng Vũ Liên (Xiang Yu Lian)

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT i

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU ii

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Lịch sử vấn đề nghiên cứu 2

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu 4

3.1 Mục đích nghiên cứu 4

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 5

4.1 Đối tượng nghiên cứu 5

4.2 Phạm vi nghiên cứu 6

5 Phương pháp nghiên cứu 6

6 Đóng góp của luận văn 7

7 Kết cấu luận văn 7

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 9 1.1 Một số khái niệm liên quan đến đề tài 9

1.1.1 Khái niệm du lịch văn hóa 9

1.1.2 Tài nguyên du lịch 10

1.1.3 Khái niệm sản phẩm du lịch và sản phẩm du lịch văn hóa 12

1.1.3.1 Khái niệm sản phẩm du lịch 12

1.1.3.2 Khái niệm sản phẩm du lịch văn hóa 13

1.1.4 Nguồn nhân lực du lịch 14

1.1.5 Cơ sở vật chất, kỹ thuật của du lịch văn hóa 14

1.1.6 Thị trường du lịch văn hóa 15

1.1.7 Tổ chức, quản lý du lịch văn hóa 16

1.1.8 Bảo tồn di sản văn hóa trong du lịch 19

1.2 Những bài học kinh nghiệm trong nghiên cứu, phát triển du lịch văn hóa 19

1.2.1 Những bài học kinh nghiệm nước ngoài 19

1.2.2 Những bài học kinh nghiệm trong nước 23

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG DU LỊCH VĂN HÓA Ở MỘC CHÂU, TỈNH SƠN LA 28

2.1 Giới thiệu tổng quan về Mộc Châu, tỉnh Sơn La 28

2.1.1 Vị trí địa lý 29

2.1.2 Địa hình 30

2.1.3 Khí hậu 31

2.1.4 Sông ngòi và chế độ thủy văn 31

2.1.5 Thổ nhưỡng 31

2.1.6 Dân số 32

2.1.7 Các điều kiện phát triển du lịch 32

2.1.8 Tiềm năng phát triển du lịch 34

2.1.8.1 Thắng cảnh 34

2.1.8.2 Tài nguyên du lịch Văn hóa - Tâm linh 38

2.1.8.3 Hoạt động du lịch lễ hội văn hóa của Mộc Châu 41

2.2 Kết quả hoạt động kinh doanh du lịch tại Khu du lịch quốc gia Mộc

Châu 47

2.2.1 Số lượt khách 47

2.2.2 Tổng doanh thu từ khách du lịch 48

2.3 Các hoạt động du lịch văn hóa 49

2.3.1 Hoạt động văn hóa ẩm thực 49

2.3.2 Lễ hội ẩm thực các dân tộc Mộc Châu trong Tuần lễ văn hóa – du lịch các dân tộc Mộc Châu 52

2.3.3 Về cơ sở dịch vụ ăn uống 53

2.3.4 Về hoạt động khách sạn, nhà nghỉ tại Khu du lịch Quốc gia Mộc Châu 54

2.3.5 Hoạt động tham quan nhà sàn, nhà văn hóa cộng đồng, nhà nghỉ Homestay, bản văn hóa các dân tộc 55

2.3.6 Hoạt động quảng bá, giới thiệu trải nghiệm mặc trang phục các dân tộc tới du khách 57

2.3.7 Hoạt động văn hóa nghệ thuật 58

2.4 Cơ sở hạ tầng, vật chất phục vụ du lịch 61

2.5 Hoạt động quản lý du lịch 63

2.5.1 Công tác quản lý nhà nước về du lịch 63

2.5.2 Công tác quản lý quy hoạch các cơ sở, đơn vị du lịch 64

2.5.3 Công tác quảng bá, xúc tiến du lịch 65

2.5.4 Công tác thu hút đầu tư 67

2.6 Đánh giá hoạt động du lịch văn hóa Mộc Châu, tỉnh Sơn La 68

2.6.1 Những kết quả đạt được 68

2.6.2 Một số yếu kém, tồn tại 70

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH VĂN HÓA MỘC CHÂU, TỈNH SƠN LA 73

3.1 Những căn cứ đề xuất giải pháp 73

3.1.1 Những căn cứ pháp lý 73

3.1.2 Chủ trương chính sách của nhà nước 75

3.1.3 Định hướng, chiến lược phát triển của Mộc Châu 76

3.2 Giải pháp về sản phẩm du lịch 77

3.2.1 Xây dựng sản phẩm đặc trưng 77

3.2.2 Xây dựng hình ảnh của điểm đến 78

3.3 Kết cấu hạ tầng 78

3.3.1 Hệ thống giao thông 78

3.3.2 Hệ thống kết cấu hạ tầng khác 80

3.4 Xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ cho hoạt động du lịch 80

3.4.1 Hệ thống cơ sở hạ tầng 80

3.4.3 Hệ thống các cơ sở vật chất kỹ thuật khác 81

3.4.3.1 Hệ thống cơ sở vui chơi giải trí 81

3.4.3.2 Hệ thống các cơ sở phục vụ ăn uống 81

3.4.3.3 Hệ thống các cơ sở phục vụ hội nghị, hội thảo 81

3.4.3.4 Hệ thống cơ sở phục vụ nhu cầu thể thao 82

3.5 Định hướng đào tạo nhân lực và giáo dục cộng đồng 82

3.6 Xúc tiến, quảng bá và quản lý nhà nước cho hoạt động du lịch 83

3.7 Định hướng tổ chức không gian du lịch 84

3.7.1 Trung tâm du lịch 84

3.7.1.1 Trung tâm du lịch sinh thái Mộc Châu 85

3.7.1.2 Trung tâm vui chơi giải trí cao cấp Mộc Châu 85

3.7.1.3 Trung tâm nghỉ dưỡng cao cấp Mộc Châu 85

3.7.2 Các khu du lịch văn hóa 86

3.7.3 Hệ thống các điểm du lịch vệ tinh 88

3.7.4 Hệ thống các trung tâm dịch vụ 89

3.8 Hệ thống tuyến du lịch 89

3.8.1 Tuyến du lịch liên Quốc gia 89

3.8.2 Tuyến du lịch liên vùng 90

3.8.4 Tuyến du lịch trên sông 91

3.9 Vốn đầu tư phát triển dự án 91

3.9.1 Nhu cầu vốn đầu tư cho các dự án ưu tiên 91

3.9.2 Các nguồn vốn đầu tư chính bao gồm 92

3.9.3 Thu hút, tìm kiếm nguồn vốn đầu tư ở trong nước và nước ngoài cho các dự án phát triển du lịch 93

3.10 Một số kiến nghị nhằm phát triển Khu du lịch quốc gia Mộc Châu 96

3.10.1 Đối với chính quyền địa phương 96

3.10.2 Đối với người dân địa phương 97 3.10.3 Đối với Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch và Tổng cục Du lịch 97

KẾT LUẬN 99

TÀI LIỆU THAM KHẢO iii

PHỤ LỤC 1: PHIẾU ĐIỀU TRA KHẢO SÁT vi

PHỤ LỤC 2: BẢNG XỬ LÝ SỐ LIỆU PHIẾU ĐIỀU TRA xv

PHỤ LỤC 3: NHẬT KÝ KHẢO SÁT xxiii

PHỤ LỤC 4: HÌNH ẢNH THỰC TẾ xxv

Organization (Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc)

ii

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Số lượt khách đến Khu du lịch quốc gia Mộc Châu giai đoạn 2016 – 2017 47 Bảng 2.2 Kết quả doanh thu kinh doanh du lịch tại Mộc Châu giai đoạn 2016-2017) 48 Bảng 2.3 Bảng thống kê cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống trên địa bàn huyện tính đến năm 2017 54Bảng 2.4 Hệ thống khách sạn, nhà nghỉ tại Khu du lịch Quốc gia Mộc Châu 54 Bảng 2.5 Người dân được đào tạo qua lớp nghiệp vụ về hoạt động du lịch cộng đồng 56Bảng 2.6 Mức độ nhiệt tình giới thiệu nét đẹp văn hóa truyền thống của người dân bản địa đến với du khách 57 Bảng 2.7 Nhận xét của khách du lịch về các buổi biểu diễn văn nghệ và giao lưu văn nghệ tại Mộc Châu 60

và tiềm năng phát triển phong phú

Du lịch văn hóa chủ yếu dựa vào những sản phẩm văn hóa, những lễ hội truyền thống dân tộc, kể cả những phong tục tín ngưỡng để tạo sức hút đối với khách du lịch bản địa và từ khắp nơi trên thế giới Đối với khách du lịch có sở thích nghiên cứu, khám phá văn hóa và phong tục tập quán bản địa, thì du lịch văn hóa là cơ hội để thỏa mãn nhu cầu của họ Phần lớn hoạt động

du lịch văn hóa gắn liền với địa phương - nơi lưu giữ nhiều lễ hội văn hóa và cũng là nơi còn tồn tại đói nghèo Bởi vậy, khách tham quan du lịch văn hóa tức là tạo ra dòng chảy mới và cải thiện cuộc sống của người dân địa phương

Ở các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, nền tảng phát triển phần lớn không dựa vào những đầu tư lớn để tạo ra những khu du lịch đắt tiền, mà thường là dựa vào những nguồn du lịch tự nhiên và sự đa dạng trong bản sắc dân tộc Những nguồn lợi này không tạo ra giá trị lớn cho ngành du lịch, nhưng lại đóng góp đáng kể cho sự phát triển của cộng đồng xã hội

Mộc Châu là một trong những điểm đến có nhiều tiềm năng để phát triển các loại hình du lịch nói chung và phát triển hoạt động du lịch văn hóa nói riêng Tuy nhiên, thực tế phát triển cho thấy sản phẩm du lịch ở đây còn

2

nghèo, đơn điệu, chưa tương xứng với tiềm năng, chưa mang tính đặc trưng của địa phương, chưa tạo được tính cạnh tranh trên thị trường, vì thế chưa thỏa mãn nhu cầu tìm hiểu của du khách Nhiều vấn đề còn bỏ ngỏ, chưa được nghiên cứu thấu đáo, chưa được đầu tư phát triển dẫn tới việc lãng phí nguồn tài nguyên, lãng phí nguồn nhân lực lao động, làm giảm nguồn thu ngân sách cho Mộc Châu nói riêng và ngành du lịch nói chung Chính vì vậy tôi chọn đề

tài "Phát triển du lịch văn hóa ở Mộc Châu" để nghiên cứu nhằm phân tích

hoạt động du lịch văn hóa và đưa ra một số giải pháp phát triển du lịch văn hóa cho Mộc Châu, tỉnh Sơn La

2 Lịch sử vấn đề nghiên cứu

Ở Việt Nam, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về du lịch văn hóa Trong đó mỗi khu vực, mỗi tỉnh lại có các tác giả nghiên cứu sâu về những

nét đặc trưng của văn hóa khu vực đó Ví dụ như: "Nghiên cứu phát triển du

lịch văn hóa tỉnh Bắc Ninh" – Luận văn thạc sĩ của Lê Trung Thu, tác giả đã

nêu bật được nền văn hóa lâu đời gắn với những tên tuổi khác nhau của các vị vua thời Lý, di sản phi vật thể thế giới Quan họ Bắc Ninh, cùng các ngôi chùa

và làng nghề nổi tiếng… Hoặc luận văn "Nghiên cứu phát triển du lịch văn

hóa tỉnh Thái Bình" của ThS Phạm Thị Bích Thủy Tác giả đã nghiên cứu về

đặc trưng văn hóa của Thái Bình, nơi có nhiều di sản văn hóa, tuy nhiên chưa được khai thác tốt trong việc bảo tồn và phát triển du lịch Hoặc bài nghiên

cứu “Thực trạng phát triển du lịch tại khu du lịch quốc gia Mộc Châu” , của

tác giả Dương Thị Hồng Nhung - bài nghiên cứu khái quát một số vấn đề cơ bản về thực trạng phát triển du lịch tại khu du lịch Mộc Châu

Bên cạnh đó, phải kể đến một số công trình đặc biệt giúp ích cho tác

giả luận văn hoàn thành công trình này như: Trần Quốc Vượng, Cơ sở văn

hóa Việt Nam là tài liệu cung cấp cách nhìn tổng quát về văn hóa Việt Nam,

3

địa bàn khu trú các bản sắc văn hóa đặc trưng của từng dân tộc, từng địa phương cụ thể và tác giả luận văn dựa vào đó để bổ sung, hoàn thành cũng như có những lý giải cụ thể về các vấn đề trong luận văn của mình

Trần Thúy Anh (chủ biên), “Du lịch văn hóa những vấn đề lý luận và

nghiệp vụ”, là nguồn tài liệu cung cấp những vấn đề lý luận quan trọng và

thực tiễn được đúc rút từ kinh nghiệm của hoạt động văn hóa Tài liệu này giúp tác giả luận văn có cách nhìn từ góc độ du lịch văn hóa để tiếp cận hướng nghiên cứu của mình

Nguyễn Thị Nguyệt, "Du lịch văn hóa ở Mộc Châu, tỉnh Sơn La, Việt

Nam học và phương pháp tiếp cận" là tài liệu cung cấp một cách nhìn tổng

hợp, khái quát về các tài nguyên trong du lịch văn hóa, giúp tác giả có cái nhìn khái quát về địa phương mà mình nghiên cứu

Trần Đức Thành, “Thực trạng và giải pháp phát triển kinh tế du lịch tại

huyện Mộc Châu tỉnh Sơn La” là tài liệu cung cấp thông tin về thực trạng các

nguồn lực nhằm phát triển kinh tế du lịch tại Mộc Châu: hệ thống kinh doanh,

cơ sở lưu trú, cơ sở kinh doanh ăn uống, phương tiện vận chuyển, trình độ năng lực của nhân viện tại các cơ sở phục vụ và nguồn khách du lịch Giúp tác giả có những thông tin đa chiều về các điều kiện phát triển du lịch nhằm phát triển kinh tế - xã hội

Bùi Văn Dũng, “Phát triển sản phẩm du lịch Mộc Châu đến năm

2020”, là tài liệu cung cấp cái nhìn tổng quan cho tác giả về ngành du lịch và

dịch vụ tại Mộc Châu Từ đó, tác giả có những nhận xét đánh giá khách quan

về lĩnh vực du lịch văn hóa mà luận văn hướng tới

Nguyễn Thị Hồng Vân, luận văn “Nghiên cứu thực trạng và đề xuất

giải pháp phát triển du lịch homestay ở Mộc Châu” , luận văn đã thống kê,

đánh giá, phân tích các điều kiện phát triển du lịch homestay ở Mộc Châu,

4

đưa ra các thực trạng và kết quả hoạt động du lịch homestay; phân tích, đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức, từ đó đưa ra các giải pháp cơ bản nhằm phát triển du lịch homestay ở Mộc Châu

Nguyễn Văn Bình, bài viết “Để du lịch Mộc Châu phát triển xứng tiềm

năng” trên trang web: www.mocchautourism.com , cập nhật ngày 09/03/2012

đã cung cấp những thông tin về một số sản phẩm du lịch Mộc Châu Theo đó, tác giả có những căn cứ về một Mộc Châu có nền văn hóa đặc sắc, đa dạng của nhiều dân tộc với tiềm năng thu hút khách cao, có hệ sinh thái phong phú… Tuy nhiên, sản phẩm du lịch Mộc Châu còn nghèo nàn, đơn điệu, khả năng cạnh tranh không cao Vậy nên, để du lịch Mộc Châu phát triển mạnh

mẽ, tương xứng với tiềm năng, cần tập trung ưu tiên xây dựng và triển khai chiến lược sản phẩm, đặc biệt là các sản phẩm có thế mạnh, có khả năng cạnh tranh cao

Một số công trình có nghiên cứu về một số tiềm năng, thế mạnh và thực trạng cụ thể của từng loại hình du lịch, điểm du lịch, và đặc trưng như: đề tài

"Giao lưu văn hóa các dân tộc Mộc Châu trong sự phát triển của vùng" của

tác giả Nguyễn Thị Nguyệt, đề tài này mang lại cho tác giả một cách nhìn tổng quát về văn hóa dân tộc Mộc Châu để tham khảo cho bài viết của mình

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu và đánh giá tiềm năng phát triển loại hình du lịch văn hóa và thực trạng khai thác loại hình du lịch này tại Mộc Châu, tỉnh Sơn La Từ đó nhằm mục đích xây dựng và đưa ra các luận cứ khoa học để chính quyền các cấp, các ngành tham khảo trong việc khai thác các giá trị lịch

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu đề ra, tác giả sẽ tiến hành giải quyết

ba nhiệm vụ chính:

Một là, nghiên cứu tài liệu về du lịch văn hóa như : tài nguyên du lịch,

điểm đến du lịch văn hóa, thị trường và đối tượng khách hàng của du lịch văn hóa Mộc Châu … từ đó đề xuất phát triển xây dựng sản phẩm văn hóa thành sản phẩm du lịch, tổ chức quản lý hiệu quả để vừa phát triển du lịch vừa bảo tồn văn hóa

Hai là, nghiên cứu đánh giá thực trạng khai thác sản phẩm du lịch văn

hóa của Mộc Châu

Ba là, Nêu ra những đề xuất góp phần phát triển du lịch văn hóa tại

Mộc Châu

4 Đối tƣợng, phạm vinghiên cứu

4.1 Đối tƣợng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu chính của luận văn là:

- Các tài nguyên văn hóa, các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể trên địa bàn Mộc Châu (công trình kiến trúc nghệ thuật, di tích lịch sử, lễ hội dân gian…)

6

- Những thuận lợi và khó khăn trong hoạt động phát triển di sản văn hóa thành một trong những tài nguyên du lịch văn hóa và là một trong những loại hình du lịch chủ đạo tại Mộc Châu

- Các kinh nghiệm trong việc phục hồi, khai thác và bảo tồn tài nguyên văn hóa trong hoạt động kinh doanh du lịch

- Sở văn hóa thể thao và du lịch Sơn La nói riêng, Phòng quản lý văn hóa và du lịch Mộc Châu trong vai trò là cơ quan chủ quản để thực hiện, quản

lý các hoạt động du lịch văn hóa, xúc tiến và quảng bá, phát triển các loại hình du lịch văn hóa Mộc Châu

và các giải pháp được đề xuất trong thời gian tới

5 Phương pháp nghiên cứu

Tác giả sử dụng các phương pháp sau để thực hiện luận văn:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tác giả tiến hành thu thập thông tin,

số liệu từ các nguồn như các công trình nghiên cứu, cácđề án, các trang báo mạng về chuyên ngành có uy tín, các sách báo chuyên ngành và các ngành liên quan, các thông thư, nghị quyết, các quy hoạch du lịch, báo cáo của các

cơ quan quản lý như: Tổng cục Du lịch Việt Nam, Tổng cục thống kê, Phòng Văn hóa Thể thao và Du lịch Mộc Châu, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Sơn La…

7

- Phương pháp khảo sát thực địa: thực tế tại một số khu vực trên địa bàn, qua đó thu thập thông tin, hình ảnh, quan sát , ghi chép các thông tin thực trạng tại khu vực

- Phương pháp thống kê, phân tích số liệu: Qua các số liệu thu thập được về tài nguyên, hoạt động du lịch … của Mộc Châu, tác giả xử lý số liệu

và hệ thống hóa thành các bảng số liệu và thực hiện phân tích, nhằm làm rõ thực trạng phát triển của du lịch và du lịch văn hóa của Mộc Châu

- Phương pháp xã hội học:Phương pháp này dùng để lấy ý kiến của các chuyên gia, các nhà quản lý, khách du lịch, người kinh doanh du lịch tại nơi điều tra nhằm đánh giá thực trạng và tài nguyên du lịch cũng như các vấn đề phát triển du lịch văn hóa

6 Đóng góp của luận văn

Phân tích được thực trạng phát triển của du lịch văn hóa ở Mộc Châu,

hệ thống khái quát những lý luận về du lịch văn hóa Đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển hoạt động du lịch văn hóa ở Mộc Châu Kết quả nghiên cứu của luận văn làm tài liệu tham khảo cho một số công ty du lịch tại Mộc Châu…

7 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, phần tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung chính của luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Tổng quan về các vấn đề liên quan đến đề tài

Chương 2: Thực trạng hoạt động du lịch văn hóa ở Mộc Châu, tỉnh Sơn

La

8 Chương 3: Một số giải pháp phát triển du lịch văn hóa Mộc Châu, tỉnh Sơn La

9

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1.1 Một số khái niệm liên quan đến đề tài

1.1.1 Khái niệm du lịch văn hóa

Bên cạnh các loại hình du lịch như du lịch sinh thái, du lịch mạo hiểm,

du lịch giáo dục…, gần đây, du lịch văn hóa đang là xu hướng phát triển của nhiều quốc gia trên thế giới Bởi vì lĩnh vực du lịch văn hóa đang được đánh giá là đem lại giá trị lớn cho cộng đồng xã hội

Theo Hội đồng Quốc tế và các di chỉ và di tích ICOMOS định nghĩa theo khía cạnh nghiên cứu về di chỉ và di tích:" Du lịch văn hóa là loại hình

du lịch mà mục tiêu là khám phá những di tích và di chỉ Nó mang lại những ảnh hưởng tích cực bằng việc đóng góp vào việc tôn tạo, bảo tồn và duy trì Loại hình này trên thực tế đã minh chứng cho những nỗ lực bảo tồn và tôn tạo nhằm đáp ứng nhu cầu của cộng đồng vì những lợi ích văn hóa – kinh tế - xã hội "

Theo Luật Du lịch: "Du lịch văn hóa là hình thức du lịch dựa vào bản

sắc văn hóa dân tộc với sự tham gia của cộng đồng nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống".[9, tr.3]

Theo Tổ chức du lịch thế giới (UNWTO): Du lịch văn hóa bao gồm các

hoạt động của những người với động cơ chủ yếu là nghiên cứu, khám phá về văn hóa như các chương trình nghiên cứu, tìm hiểu về nghệ thuật biểu diễn,

về các lễ hội và các sự kiện văn hóa khác nhau, thăm các di tích và đền đài,

du lịch nghiên cứu thiên nhiên, văn hóa hoặc nghệ thuật dân gian và hành hương."

10

1.1.2 Tài nguyên du lịch

Tài nguyên du lịch là một dạng đặc sắc của tài nguyên nói chung Luật

Du lịch Việt Nam năm 2005 quy định: “Tài nguyên du lịch là cảnh quan thiên nhiên, yếu tố tự nhiên, di tích lịch sử văn hóa, công trình lao động sáng tạo của con người và các giá trị nhân văn khác có thể được sử dụng nhằm đáp ứng nhu cầu du lịch, là yếu tố cơ bản để hình thành các khu du lịch, điểm du lịch, tuyến du lịch, đô thị du lịch.” (Khoản 4, điều 4, chương 1) Tài nguyên

du lịch chính là tiền đề để phát triển du lịch Thực tế cho thấy, tài nguyên du lịch càng đặc sắc, càng phong phú bao nhiêu thì sức hấp dẫn và hiệu quả hoạt động du lịch càng cao bấy nhiêu Tác giả Bùi Thị Hải Yến đưa ra định nghĩa

về TNDL một cách thiết thực hơn: “TNDL là tất cả những gì thuộc về tự nhiên và các giá trị văn hóa do con người sáng tạo ra có sức hấp dẫn du khách, có thể được bảo vệ, tôn tạo và sử dụng cho ngành du lịch mang lại hiệu quả về kinh tế - xã hội và môi trường” [20, tr 20]

Tài nguyên chính của du lịch văn hóa là các giá trị di sản văn hóa Có thể hiểu, các di sản văn hóa là nguồn tài nguyên độc đáo của du lịch văn hóa

Có các tài nguyên du lịch thì mới có các loại hình du lịch Có tài nguyên du lịch nhân văn – văn hóa thì mới có loại hình du lịch văn hóa Các tài nguyên này có vai trò quan trọng trong việc hình thành, nuôi sống và phát triển ngành

du lịch

Tài nguyên du lịch được phân chia rõ thành hai loại chính là tài nguyên

du lịch tự nhiên và tài nguyên du lịch nhân văn (gồm tài nguyên du lịch nhân văn vật thể và tài nguyên du lịch nhân văn phi vật thể) Trong Luật du lịch

Việt Nam định nghĩa hai cách phân loại này như sau: "Tài nguyên du lịch tự

nhiên bao gồm các yếu tố địa chất, địa hình, địa mạo, khí hậu, thủy văn, hệ sinh thái, cảnh quan thiên nhiên có thể được sử dụng phục vụ mục đích du

11

lịch" và " Tài nguyên du lịch nhân văn bao gồm truyền thống văn hóa, các yếu tố văn hóa, văn nghệ dân gian, di tích lịch sử, cách mạng, khảo cổ, kiến trúc, các công trình lao động sáng tạo của con người và các di sản văn hóa vật thể, phi vật thể khác có thể được sử dụng phục vụ mục đích du lịch"[9,

tr.8]

TNDLNV nói một cách ngắn gọn, là các đối tượng, hiện tượng do con người sáng tạo ra trong suốt quá trình tồn tại và có giá trị phục vụ cho nhu cầu du lịch TNDLNV của Việt Nam bao gồm TNDL nhân văn vật thể (các di chỉ khảo cổ học, các di sản văn hoá thế giới và các di tích lịch sử - văn hoá như các đô thị lịch sử, các khu công trình mang tính lịch sử trong các đô thị, các địa bàn có sự kiện lịch sử như các chiến khu cách mạng, các chiến trường, các công trình kiến trúc có giá trị lịch sử - văn hóa như đình, đền, chùa, miếu, lăng mộ, nhà thờ, nhà cổ, thành cổ, những tác phẩm nghệ thuật hội họa điêu khắc như tranh, tượng…) và TNDL nhân văn phi vật thể (các lễ hội, nghề và làng nghề truyền thống, văn hoá nghệ thuật, văn hoá ẩm thực, văn hoá các tộc người) Tài nguyên du lịch nhân văn cũng chính là tài nguyên du lịch văn hóa

Từ đó có thể nhận thấy được rằng, tài nguyên du lịch nhân văn bao gồm: văn nghệ dân gian, truyền thống văn hóa, khảo cổ, công trình kiến trúc

… đó được coi là những nguồn tài nguyên du lịch nhân văn vô cùng quý giá của ngành du lịch Tuy nhiên, không phải mọi sản phẩm văn hóa đều được coi

là sản phẩm du lịch, bởi vì có một số sản phẩm văn hóa không thể hoặc không nên đưa vào khai thác phục vụ cho du lịch mà nên được bảo tồn và gìn giữ để phát triển các giá trị cốt lõi của sản phẩm văn hóa đó Chỉ nên sử dụng những sản phẩm văn hóa này trong một số hoàn cảnh cụ thể Và khai thác có định hướng, kết hợp chiến lược với bảo tồn, gìn giữ và phát huy những giá trị quý giá của tài nguyên này

Chúng ta có thể rút ra khái niệm từ thực tế hoạt động du lịch: "Sản phẩm du lịch là sự kết hợp giữa tài nguyên du lịch và dịch vụ du lịch"

Trước hết, sản phẩm du lịch là một loại hàng hóa Bên cạnh đó, sản phẩm du lịch cũng cần có quá trình nghiên cứu, đầu tư, có sản xuất và tiêu dùng … như những hàng hóa khác Sản phẩm du lịch có thể là một chương trình du lịch với thời gian và địa điểm khác nhau Sản phẩm du lịch là việc khai thác các tiềm năng, nguồn lực có sẵn hoặc nhân tạo khi được cá nhân hoặc công ty khai thác, kết hợp theo cách thức riêng của cá nhân hoặc công ty

đó Việc khai thác các tiềm năng về giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể của địa phương để đưa vào hoạt động du lịch như việc đưa các loại hình nghệ thuật, dân ca, dân vũ, ẩm thực, văn hóa, hoặc các lễ hội truyền thống, các hoạt động trình diễn, biểu diễn dân gian … vào việc phục vụ khách tham quan Những hoạt động này giúp khách tham quan trực tiếp trải nghiệm và cảm nhận văn hóa khi họ đến địa phương Ngoài ra, sản phẩm du lịch còn là sản phẩm chăm sóc sức khỏe, dịch vụ làm đẹp, các dịch vụ thông tin liên lạc, dịch

vụ ngân hàng… những dịch vụ đem lại lợi ích cho khách tham quan

1.1.3.2 Khái niệm sản phẩm du lịch văn hóa

Theo Luật du lịch Việt Nam, thì "Sản phẩm du lịch văn hóa là tập hợp các dịch vụ cần thiết để thỏa mãn nhu cầu của du khách trong chuyến đi du lịch"

Trong Giáo trình kinh tế du lịch, tác giả Trần Thị Minh Hòa và Nguyễn

Văn Đính biên soạn định nghĩa: "Sản phẩm du lịch văn hóa phải là sự kết hợp

giữa tài nguyên du lịch văn hóa và các dịch vụ du lịch văn hóa thích hợp phục

vụ nhu cầu thưởng thức, khám phá, trải nghiệm của du khách về những điều khác biệt, mới lạ của các nền văn hóa khác nhau".[3, tr.168]

Ngoài ra, tiếp cận theo hướng kinh tế học, sản phẩm du lịch văn hóa

được định nghĩa là "các dịch vụ hàng hóa cung cấp cho du khách, được tạo

nên bởi sự kết hợp của việc khai thác các yếu tố tự nhiên, xã hội với việc sử dụng các nguồn lực: cơ sở vật chất kỹ thuật và lao động tại một cơ sở, một vùng hay một quốc gia nào đó".[3, tr.27]

Nguồn nhân lực du lịch bao gồm: lao động thuộc các cơ quan quản lý nhà nước và các đơn vị từ trung ương đến địa phương trong ngành, lao động trong các doanh nghiệp du lịch bao gồm: đội ngũ cán bộ quản trị kinh doanh, đội ngũ lao động nghiệp vụ trong các khách sạn - nhà hàng, công ty lữ hành, vận chuyển du lịch

1.1.5 Cơ sở vật chất, kỹ thuật của du lịch văn hóa

Khi phát triển du lịch của mỗi địa phương, cơ sở vật chất kỹ thuật có vai trò đặc biệt quan trọng

Có hai hướng tiếp cận về cách hiểu về lĩnh vực cơ sở vật chất, kỹ thuật

du lịch:

Hiểu theo nghĩa hẹp, cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch là cơ sở hạ tầng, vật chất, kỹ thuật được đầu tư xây dựng để phục vụ cho hoạt động du lịch như nhà hàng, khách sạn, đường giao thông, điểm du lịch, công trình điện nước tại khu du lịch, khu vui chơi giải trí, và các công trình bổ trợ khác gắn liền với hoạt động du lịch.[3, tr.168]

15

Hiểu theo nghĩa rộng, Cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch là các phương tiện

kỹ thuật được huy động tham gia vào việc khai thác các tài nguyên du lịch nhằm tạo ra các dịch vụ hàng hóa phục vụ nhu cầu của du khách [3, tr.168]

Tóm lại, cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch văn hóa là các cơ sở vật chất và

cơ sở hạ tầng của ngành nghề khác tại điểm du lịch tham gia vào hoạt động du lịch văn hóa như:

- Cơ sở phục vụ ăn uống và lưu trú như khách sạn, nhà hàng…

- Mạng lưới cửa hàng chuyên nghiệp: bao gồm mạng lưới cửa hàng thuộc trung tâm du lịch và mạng lưới thương nghiệp địa phương

- Cơ sở thể thao: gồm công trình thể thao, phòng thể thao, trung tâm thể thao…

- Cơ sở y tế: gồm phòng y tế, trung tâm khám chữa bệnh … nhằm phục

vụ du lịch chữa bệnh và cung cấp dịch vụ bổ sung tại các điểm du lịch

- Các công trình phục vụ hoạt động thông tin văn hóa như : trung tâm văn hóa, rạp chiếu phim, nhà hát, câu lạc bộ, phòng triển lãm …

Ngoài ra còn có các công trình bổ trợ khác…Hệ thống giao thông, điện nước, cơ sở phục vụ ăn, uống, lưu trú, các cửa hàng, khu giải trí, thể thao, cơ

sở y tế, bãi đỗ xe… phục vụ trực tiếp cho du khách đến điểm du lịch văn hóa

Cơ sở vật chất kỹ thuật của du lịch văn hóa góp phần vào chất lượng dịch vụ

và hiệu quả kinh tế của điểm đến du lịch văn hóa

1.1.6 Thị trường du lịch văn hóa

"Thị trường du lịch văn hóa là nơi diễn ra sự trao đổi mua bán giữa

người mua là khách du lịch có nhu cầu thỏa mãn về sản phẩm văn hóa và người bán là những nhà cung cấp các dịch vụ có liên quan đến du lịch văn hóa trong một thời gian và không gian xác định." [8, tr34] Thị trường du lịch

16

văn hóa chịu sự tác động chung của thị trường du lịch về yếu tố địa lý, yếu tố cung cầu, và về tính chất hoạt động

1.1.7 Tổ chức, quản lý du lịch văn hóa

Một trong những điều kiện quan trọng để phát triển du lịch văn hóa đảm bảo tính hiệu quả và bền vững đó là việc tổ chức, quản lý du lịch văn hóa hoạt động này nhằm khai thác, phát huy và bảo tồn các hoạt động du lịch văn hóa thông qua chiến lược, kế hoạch và chính sách hoạt động cụ thể

Theo Luật Di Sản của Việt Nam : "Di sản văn hóa Việt Nam là tài sản

quý giá của cộng đồng các dân tộc Việt Nam và là một bộ phận của di sản văn hóa nhân loại, có vai trò to lớn trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước của nhân dân ta" Các giá trị văn hóa được xem là dạng tài nguyên du lịch để

khai thác tạo ra các sản phẩm du lịch hấp dẫn, khác biệt và có khả năng cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế Trên cơ sở khai thác những giá trị

di sản văn hoá du lịch để hình thành nên những sản phẩm đáp ứng nhu cầu của du khách

Như vậy, có thể thấy mối quan hệ tương hỗ mật thiết giữa di sản văn hóa với hoạt động phát triển du lịch Đây là mối quan hệ biện chứng cần được nhìn nhận một cách khách quan và đầy đủ để xây dựng định hướng khai thác

có hiệu quả các di sản văn hóa phục vụ phát triển du lịch và xây dựng các chính sách phù hợp để du lịch văn hóa phát triển bền vững

- Đối với cơ quan quản lý nhà nước về du lịch văn hóa :

Ngày nay, các hoạt động du lịch bền vững, du lịch xanh, du lịch có trách nhiệm, du lịch cộng đồng, du lịch hướng về nguồn, hướng về thiên nhiên,… đã và đang phát triển nhanh chóng thúc đẩy cạnh tranh mạnh mẽ giữa các quốc gia trên thế giới trong việc phát triển du lịch Điều đó đòi hỏi

17

vai trò quản lý nhà nước về du lịch văn hóa ở địa phương cần phải được thích ứng, phù hợp với tình hình trong nước và thế giới Nhằm góp phần vào hiệu quả kinh doanh của ngành du lịch và định hướng phát triển bền vững của ngành cơ quan quản lý nhà nước về du lịch văn hóa như sau:

+ Xây dựng và tổ chức quy hoạch, lập kế hoạch và chính sách phát triển du lịch văn hóa

+ Xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm về tiêu chuẩn định mức kinh tế - kỹ thuật trong hoạt động du lịch văn hóa

+ Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và thông tin về du lịch văn hóa

+ Tổ chức, quản lý hoạt động đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực du lịch văn hóa, nghiên cứu, ứng dụng khoa học – công nghệ vào phát triển lĩnh vực này

+ Tổ chức điều tra, đánh giá tài nguyên du lịch văn hóa để xây dựng quy hoạch phát triển du lịch văn hóa, xác định tuyến và điểm du lịch văn hóa

+ Tổ chức hợp tác quốc tế, xúc tiến, quảng bá du lịch văn hóa ở trong

18

Các cơ quan ban ngành có liên quan địa phương cần thực hiện đúng và tốt nhiệm vụ và quyền hạn của mình và theo sự phân cấp của Chính phủ Có trách nhiệm thực hiện quản lý nhà nước về du lịch văn hóa tại địa phương, cụ thể hóa quy hoạch, kế hoạch, cơ thế chính sách phát triển du lịch vă hóa phù hợp với điều kiện địa phương Mọi chiến lược, chính sách phải được cụ thể hóa trong công tác quy hoạch, ban hành quy chế, các chính sách phát triển du lịch văn hóa đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội, vệ sinh môi trường tại khu du lịch văn hóa, điểm và tuyến du lịch văn hóa

- Đối với các tổ chức, cá nhân, các cơ sở kinh doanh du lịch văn hóa:

Thực hiện các hoạt động địa phương, tuân thủ quy định của nhà nước

về tổ chức, quản lý các hoạt động có liên quan đến du lịch văn hóa Hoạt động khai thác kinh doanh du lịch phải đi đôi với giữ gìn và tôn tạo nguồn tài nguyên du lịch văn hóa trên cơ sở phát triển bền vững

Hoạt động xúc tiến, tuyên truyền, quảng bá du lịch văn hóa

Hoạt động này có thể được hiểu là những hoạt động giới thiệu, truyền thông các điều kiện, tiềm năng đến nhà đầu tư; tiếp thị các sản phẩm của du lịch văn hóa đến với các nhà đầu tư và du khách nhằm thu hút vốn đầu tư cũng như thu hút khách đến du lịch Đây là một trong những khâu quan trọng góp phần thúc đẩy phát triển du lịch nói chung, đặc biệt là các địa điểm du lịch hấp dẫn Một trong những yếu tố giúp du khách tiếp cận và giới thiệu nhanh nhất các giá trị đó là các hình thức thông tin, quảng bá, tuyên truyền

Đó là những thông tin được giới thiệu trên hệ thống truyền thông đại chúng, các kênh quảng bá uy tín, hệ thống Internet và các hình thức khác

Đối với khách tham quan, họ luôn quan tâm các thông tin về điểm đến, điều kiện đi lại, nơi ăn ở và các chính sách ưu đãi Chính vì vậy, công tác xúc tiến, quảng bá, tuyên truyền để du khách biết đến điểm đến du lịch văn

19

hóa có vai trò vô cùng quan trọng trong phát triển du lịch Thực tế cũng đã cho thấy công tác tuyên truyền quảng bá điểm đến rất quan trọng trong thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa

1.1.8 Bảo tồn di sản văn hóa trong du lịch

Giữa văn hóa và du lịch luôn có mối quan hệ biện chứng và trực tiếp

Sự phát triển của du lich tác động trực tiếp và gián tiếp đến việc tôn tạo và bảo tồn các di sản văn hóa bằng nguồn thu từ hoạt động du lịch Nhưng với số lượng khách du lịch tham quan điểm đến du lịch văn quá đông, nằm ngoài tầm kiểm soát, đồng thời có những sự buôn bán trái phép đồ cổ, sự mai một văn hóa truyền thống do giao lưu, hội nhập… đang là mối nguy cơ đối với các

di sản văn hóa này

Trong kinh doanh du lịch văn hóa, việc bản tồn di sản văn hóa cần phải được xác định là trách nhiệm của các bên tham gia vào hoạt động du lịch, đó là: chính quyền địa phương, doanh nghiệp kinh doanh du lịch, du khách và người dân địa phương…

1.2 Những bài học kinh nghiệm trong nghiên cứu, phát triển du lịch văn hóa

1.2.1 Những bài học kinh nghiệm nước ngoài

"Du lịch văn hóa là xu hướng của nhiều quốc gia Loại hình du lịch này rất phù hợp với bối cảnh của Việt Nam, vì vậy nên được xem là hướng phát triển của ngành du lịch Việt Nam."

Ở nhiều quốc gia trên thế giới, du lịch văn hóa đang trở thành xu hướng phát triển trọng điểm Loại hình du lịch này được cho là mang lại nhiều lợi ích cho xã hội theo định hướng phát triển bền vững Nói tới du lịch văn hóa Châu Á, không thể bỏ qua Thái Lan trong đó có Chiang Mai, Chiang Rai

20

đang là điểm đến hấp dẫn từ năm 2013 đến nay Điểm đến du lịch này nổi lên

là một điểm đến du lịch văn hóa, thỏa mãn nhu cầu tìm hiểu, khám phá và nghiên cứu về văn hóa của du khách thập phương Bên cạnh đó, một số quốc gia phát triển du lịch văn hóa nên kể đến tại Châu Á như : Singapore, Indonesia, Malaysia, Trung Quốc Trên thế giới, một số quốc gia khu vực Nam Mỹ cũng đang phát triển mạnh loại hình du lịch này

Việc tìm hiểu cách thức tổ chức du lịch văn hóa của những địa phương, quốc gia trên thế giới sẽ là bài học quý giá cho việc tiến hành, và phát triển du lịch ở Việt Nam Việt Nam đã áp dụng chiến lược, kế hoạch phát triển từ các bài học của Singapore vào quốc ngành du lịch quốc gia, để đưa các hoạt động

du lịch cũng như du lịch văn hóa phát triển mạnh hơn

Singapore là một quốc đảo nhỏ, và tài nguyên hạn chế, nhưng đã biết phát huy triệt để tiềm năng, thế mạnh về vị trí địa lý và nguồn lực con người

để có những bước phát triển vượt bậc Trong các thành công của Singapore thời gian qua phải kể đến sự thành công của chính sách phát triển du lịch Kết quả và kinh nghiệm tập trung phát triển du lịch của Singapore sẽ là bài học đắt giá cho quá trình hoạch định, xây dựng, triển khai thực hiện chiến lược, kế hoạch phát triển du lịch của Mộc Châu nói riêng và Việt Nam nói chung Mộc Châu - Sơn La có một nền văn hóa đặc sắc, đa dạng của nhiều dân tộc với khả năng thu hút khách rất cao Mặt khác, do cấu tạo địa chất và địa hình đã tạo cho Sơn La có hệ sinh thái phong phú với tiểu vùng khí hậu đặc thù mát mẻ của thảo nguyên cùng một vùng hồ thủy điện và sông Ðà có thể tổ chức tốt các tour du lịch sinh thái khám phá, mạo hiểm cao nguyên rộng bao la hơn 50.000 ha, với những đồng cỏ xanh mướt, đồi chè bạt ngàn, những rừng mơ, mận, đào trải dài cả sườn núi, đồi Nơi đây cũng là địa chỉ có khá nhiều danh lam thắng cảnh sơn thủy hữu tình: Chợ nổi trên sông Đà, Hang Dơi đã được

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hàng quốc gia và động Sơn Mộc

21

Hương, đồi thông Bản Áng, thác Dải Yếm, Ngũ động bản Ôn, khu bảo tồn quốc gia Xuân Nha, đỉnh Phiêng Luông cao 1.500m Ngoài ra, còn có hệ thống di chỉ khảo cổ học khu vực ven sông Đà như: hang Quan Tài, hóa thạch động vật ở khu vực xã Chiềng Yên, dấu tích khắc trên đá của khu vực xã Xuân Nha và các điểm di tích lịch sử văn hóa cách mạng: Đồn Mộc Lỵ, bia lưu niệm Đoàn 83 quân tình nguyện Việt Nam tại Lào Cùng với danh lam thắng cảnh, Mộc Châu còn có nhiều suối nước nóng (Mường Khoa, Phu Mao, Bản Bó, Hua Păng ) và hội tụ nhiều loại hình du lịch văn hóa đặc sắc của các dân tộc: Thái trắng, Mường, Mông, Dao, Xinh Mun, Khơ Mú Mỗi dân tộc với tập quán ăn ở, sản xuất khác nhau đã tạo nên sự đa dạng về văn hóa và lễ hội Hấp dẫn nhất là phiên chợ tình (1 năm chỉ có 1 lần) Dân tộc Mông ở các tỉnh lân cận không hẹn nhưng cứ đến ngày Tết Độc lập (mùng 2 tháng 9) hàng năm lại về đây gặp gỡ, giao lưu, hò hẹn…

Thực tế, Việt Nam có tiềm năng to lớn nhưng ngành du lịch vẫn đứng trước nhiều khó khăn, thách thức lớn Trong khi đó, Thái Lan biết tận dụng thế mạnh về địa lý, thiên nhiên để phát triển "ngành công nghiệp không khói" này Bên cạnh đó là chiến lược quảng bá du lịch rộng rãi, hiệu quả, lâu dài cùng với sự đầu tư hợp lý kết hợp với giá thành rẻ, dịch vụ chuyên nghiệp cũng là lý do để khách du lịch lựa chọn Thái Lan là điểm đến trong các kỳ nghỉ Thái Lan vẫn là quốc gia được khách du lịch yêu mến gọi bằng cái tên

“Đất nước của nụ cười” Du lịch văn hóa Thái Lan có lẽ đã trở thành món ăn tinh thần của đông đảo du khách trên thế giới Đây là một bài học kinh nghiệm hữu ích đối với phát triển du lịch văn hóa Mộc Châu góp phần giới thiệu sản phẩm du lịch văn hóa và bản sắc văn hóa của mình một cách quy mô

và khoa học

- Bali, Indonesia là một bài học tốt về việc phát triển du lịch văn hóa Indonesia có chủ trương phát triển du lịch dựa vào cộng đồng Chính phủ hỗ