BÀI GIẢNG NHÀ nước TRONG hệ THỐNG CHÍNH TRỊ

b.CẤU TRÚC CỦA QUYỀN LỰC CHUNG QUYỀN LỰC QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ ĐẢNG CẦM QUYỀN QUYỀN LỰC NN CƠ QUAN NHÀ NƯỚC QUYỀN LỰC XÃ HỘI XÃ HỘI DÂN SỰ/ CÔNG DÂN TỔ CHỨC XÃ HỘI CSOS TỔ CHỨC CHÍ

TS PHAN THỊ THANH THỦY

Khoa Luật- ĐHQGHN NHÀ NƯỚC TRONG HỆ THỐNG

CHÍNH TRỊ

 3.1 Khái niệm nhà nước pháp quyền XHCN

 3.2 Sự cần thiết của nhà nước pháp quyền XHCN

 3.3 Định hướng cơ bản để xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN ở Việt Nam

1 T ỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ

1.1 KHÁI QUÁT V Ề QUYỀN LỰC

b.CẤU TRÚC CỦA QUYỀN LỰC (CHUNG)

QUYỀN LỰC

QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ

(ĐẢNG CẦM QUYỀN QUYỀN LỰC NN)

CƠ QUAN NHÀ NƯỚC

QUYỀN LỰC

XÃ HỘI

(XÃ HỘI DÂN SỰ/ CÔNG DÂN)

TỔ CHỨC XÃ HỘI (CSOS)

TỔ CHỨC CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI

c QUY ỀN LỰC CHÍNH TRỊ

Khái niệm quyền lực chính trị

 Là k hả năng của một giai cấp thực hiện lợi ích khách quan của mình

 Tổ chức theo nhiều cách thức: đối kháng, hòa hoãn, liên kết

 Các nhà kinh điển của chủ nghĩa

Mác-Lênin quan niệm rằng, “quyền lực chính trị là bạo lực có tổ chức của giai cấp để đàn áp một giai cấp khác”

phương tiện chủ đạo của chính phủ

hoặc trong một nhóm đối lập với chính phủ

Quyền lực mạnh nhất không phải

là quyền lực

đồng tiền mà là quyền lực chính trị

Walter Annenberg

► QLNN là quyền lực của giai cấp thống trị

► QLNN được bảo đảm thực hiện bằng hệ thống chuyên chính do giai c ấp thống trị lập ra

d.Mối quan hệ giữa quyền lực

chính trị và quyền lực nhà nước

 Quyền lực chính trị và quyền lực nhà nước

có mối quan hệ qua lại chặt chẽ:

 Quyền lực nhà nước là bộ phận quan trọng nhất của quyền lực chính trị

 Mọi dạng quyền lực nhà nước đều mang tính

chính trị nhưng không phải mọi quyền lực chính trị đều có tính chất của quyền lực nhà nước

 So với quyền lực nhà nước, quyền lực chính trị rộng hơn, đa dạng hơn về phương pháp thực

hiện cũng như hình thức biểu hiện

d.Sự giao thoa, chuyển hóa của

QLCT- Quan điểm của xã hội hiện

sử dụng cho mục đích của mình;

 Sự liên kết giữa quyền lực chính trị và quyền lực kinh tế - xã hội (vận động hành lang –

lobby campainge)

CĂN CỨ VÀO PHƯƠNG THỨC TÁC ĐỘNG ĐẾN XÃ HỘI

e CÁCH PHÂN LOẠI KHÁC VỀ QUYỀN LỰC

Quyền lực mềm

 Quyền lực mềm là dùng khả năng giành

được những thứ mình muốn thông qua việc gây ảnh hưởng, tác động đến hệ thống giá trị của người khác; Mục đích:

 làm thay đổi cách suy nghĩ của người khác,

và khiến người khác mong muốn chính điều

mà mình mong muốn;

 để khiến người khác làm theo những gì mình muốn

Quyền lực cứng (Hard power),

 Quyền lực cứng là quyền lực được thực hiện chủ yếu bằng cách đe dọa, cưỡng ép (như

sa thải, kỷ luật…) và mua chuộc (như tăng lương, thăng cấp)

Soft Power: The Means to Success in World

Politics (Joseph Samuel Nye, Jr Harvard

Uni,2004 )

Quyền lực mềm của quốc gia (Soft power )

Đối với một quốc gia, quyền lực mềm được tạo dựng trên 3 yếu tố:

 V ăn hóa quốc gia,

 G iá trị quốc gia, và

 C hính sách của quốc gia

Soft Power: The Means to Success in World

Politics (Joseph Samuel Nye, Jr Harvard Uni,2004 )

f Nhà nước và quyền lực nhà

nước

Nhà nước là tổ chức quyền lực chính trị đặc biệt có quyền:

 xây dựng, sáng tạo pháp luật và có quyền điều chỉnh mọi quan hệ xã hội bằng pháp luật

 ban hành các sắc thuế và thu thuế

 phân chia lãnh thổ thành các đơn vị hành chính

 có quyền lực chính trị công cộng đặc biệt; có bộ máy cưỡng chế, quản lí những công việc chung của xã hội

Cấu trúc của quyền lực nhà nước

 Quyền lực nhà nước trong xã hội hiện đại bao gồm 3 nhánh chủ yếu:

Vai trò trung tâm của quyền hành pháp trong th ực hiện quyền lực chính trị

- Ch ức năng quản lý, cai trị của NN là chức xuất

Các y ếu tố cơ bản ảnh hưởng đến

 H ệ thống chính sách

- Là chủ trương chính sách của ĐCSVN, VBPL của NN có tính định hướng, các biện pháp

có hiệu lực trong giai đoạn nhất định;

- Hình thức thể hiện:

+ NQ của Đảng,NQ, luật, Pháp lệnh của QH, Nghị quyết, NĐ của CP

Các y ếu tố cơ bản…

 Dư luận xã hội

- Là sự phản ánh tư tưởng (ý kiến, tâm lý) của dân chúng (cộng đồng) đối với hoạt động

quản lý XH của NN

- Là sự phản ứng của đối tượng bị quản lý với

người quản lý

- ► Nếu dư luận XH ủng hộ, hoạt động của

CQHP sẽ có hiệu quả hơn

 Các loại dư luận XH:

+ T ự phát

+ Có t ổ chức/ định hướng dư luận

►Quan sát và n/c dư luâṇ xã hội là cần thiết

►Các t/c CT-XH thường được sử dụng như các công

cụ để tạo và định hướng dư luận XH có lợi cho NN

Ở VN có cơ quan chuyên thăm dò dư luận XH hay

không?

Vụ dẹp vỉa hè lòng đường ở Hà Nội

2017

Vụ Đồng Tâm - Mỹ Đức - Hà Nội

Trong 2 ngày 26-27.3.2015 gần 90.000 công nhân Cty TNHH PouYuen Việt Nam (Q.Bình Tân, TPHCM) đã đình công phản đối các quy định tại điều 60, Luật Bảo hiểm xã hội 2014 Luật này vừa được Quốc hội thông qua ngày 20.11.2014 và vẫn chưa có hiệu lực

Lưu ý

 Trong QLNN cũng chứa đựng QL xã hội do + Nhu cầu chung của cả cộng đồng

+ Sự tính đếm lơị ích nhóm

VD: l ợi ích của người ND, doanh nghiệp,

gi ới kinh doanh BĐS, chứng khoán

Yêu cầu: Nhà nước phải cân bằng và kiểm soát (check and balance)

C ấu trúc của quyền lực NN

1.2 Hệ thống chính trị và các yếu tố cấu thành hệ thống

chính trị

a Khái niệm HTCT

 Theo nghĩa chung nhất, hệ thống chính trị

được hiểu là hình thức tổ chức chính trị của một xã hội

 Xét từ góc độ cấu trúc, hệ thống chính trị là

hệ thống các tổ chức, các thiết chế chính trị -

xã hội và các mối quan hệ qua lại giữa

chúng với nhau hợp thành cơ chế chính trị của một chế độ xã hội tham gia vào thực

hiện quyền lực chính trị

 Lưu ý: Hệ thống chính trị của một quốc gia

về cấu trúc chỉ bao gồm những tổ chức thực hiện quyền lực chính trị được chính thức thừa nhận về mặt pháp lý

Dưới góc độ triết học

 Hệ thống chính trị là một bộ phận cấu thành

kiến trúc thượng tầng xã hội, được chế

định theo tư tưởng của giai cấp cầm quyền nhằm tác động vào đời sống kinh tế - xã hội với mục đích duy trì và phát triển chế độ xã hội đó

 Hệ thống chính trị của một xã hội luôn mang

tính giai cấp, phản ánh lợi ích của giai cấp

cầm quyền và được định hướng bởi lợi ích của giai cấp cầm quyền

Xét từ góc độ cơ cấu

Hệ thống chính trị của một quốc gia hiện đại gồm:

 Hệ thống đảng chính trị (trong đó đảng cầm quyền là trung tâm lãnh đạo chính trị của hệ thống chính trị);

 Nhà nước là trung tâm của quyền lực công, thực hiện quyền quản lý xã hội qua hệ thống pháp luật và các công cụ cưỡng chế;

 Các tổ chức quần chúng phản ánh lợi ích

của những nhóm xã hội nhất định

b.Các yếu tố cấu thành hệ thống chính trị

 Hệ thống đảng chính trị (trong đó đảng

cầm quyền là trung tâm lãnh đạo chính trị

của hệ thống chính trị);

thực hiện quyền quản lý xã hội trước hết qua

hệ thống pháp luật và các công cụ cưỡng

chế;

 C ác tổ chức quần chúng phản ánh lợi ích

của những nhóm xã hội nhất định

M ỐI QH GIỮA QLCT VÀ CÁC BỘ PHẬN CẤU THÀNH VÀ CÓ LIÊN QUAN

Các tổ chức XH (DƯ LUẬN XÃ HỘI) ĐẢNG CHÍNH TRỊ NHÀ N ƯỚC T Ổ CHỨC CT-XH

QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ

1.3 Hệ thống chính trị

nước CHXHCN Việt Nam

a Bản chất, nguyên tắc tổ chức và

hoạt động của hệ thống chính trị nước CHXHCN Việt Nam

 Bản chất

Hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

thể hiện bản chất của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, là cơ chế để thực thi quyền lực chính trị

trong bối cảnh giai cấp công nhân trong liên minh với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức đã trở thành giai cấp cầm quyền

 Nguyên tắc tập trung dân chủ

 Nguyên tắc quyền lực nhà nước thống nhất;

có sự phân công, phối hợp và kiểm soát

giữa các cơ quan trong việc thực hiện các

quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp

Tải bản FULL (83 trang): https://bit.ly/3qBFLJg

Dự phòng: fb.com/TaiHo123doc.net

b Vai trò của các tổ chức trong hệ thống chính trị nước CHXHCN Việt Nam

thống chính trị

Đảng Cộng sản Việt Nam - Đảng duy nhất

nắm quyền lãnh đạo nhà nước và xã hội

dựng CNXH

Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng cầm quyền,

giữ vai trò quan trọng trong hệ thống chính trị

và trong xã hội

Tải bản FULL (83 trang): https://bit.ly/3qBFLJg

Dự phòng: fb.com/TaiHo123doc.net

Điều 4 – Hiến pháp 1992 sửa đổi

2013

 1 Đảng Cộng sản Việt Nam - Đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của Nhân dân lao động và của dân

tộc Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, Nhân dân lao động và

của cả dân tộc, lấy chủ nghĩa Mác – Lê nin

và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư

tưởng là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã