Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi Theo tài liệu cung cấp của Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh Quảng Ninh 3.1: Một số vấn đề chung về NCT: 3.2: Một số bệnh thường gặp ở người cao tuổi và cách
Trang 1TRUNG TÂM HỌC TẬP CỘNG ĐỒNG PHƯỜNG MẠO KHÊ
Mạo Khê, ngày 25 tháng 8 năm 2016
Trang 2NỘI DUNG TUYÊN TRUYỀN HỘI NGHỊ
NGƯỜI CAO TUỔI NĂM 2016
1 Tuyên truyền về chính sách của Đảng và Nhà nước liên quan đến công tác DS- KHHGĐ
2 Một số thách thức đối với công tác DS- KHHGĐ giai đoạn hiện nay
3 Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi (Theo tài liệu cung cấp của Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh Quảng Ninh)
3.1: Một số vấn đề chung về NCT:
3.2: Một số bệnh thường gặp ở người cao tuổi và cách phòng tránh:
- Bệnh tim mạch - Bệnh xương khớp
- Bệnh huyết áp - Bệnh mất ngủ
Trang 33.1: Một số vấn đề chung về Người cao tuổi:
- Quá trình lão hóa;
- Giao tiếp và chăm sóc sức khỏe tinh thần người cao tuổi;
- Chăm sóc sức khỏe tinh thần người cao tuổi;
- Tổ chức đời sống gia đình và chăm sóc sức khỏe tinh thần người cao tuổi;
- Những điều cần biết trong sinh hoạt hàng ngày của người cao tuổi
- Dinh dưỡng cho người cao tuổi.
- Tự theo dõi sức khỏe ở người cao tuổi
- Một số giải pháp nâng cao chất lượng cuộc sống người cao tuổi
Trang 4QUÁ TRÌNH LÃO HÓA
Lão hóa là sự già đi của cơ thể, là một quy luật tất yếu “Sinh - Trưởng - Lão - Bệnh - Tử” Sống lâu là ước vọng xưa nay của loài người, nhưng sống làm thế nào để sống lâu hữu ích? Để thực hiện
được chúng ta cần tìm hiểu quá trình lão hóa và các biện pháp hạn chế quá trình này Quá trình lão hóa xảy ra từ từ trong toàn bộ cơ thể, thể hiện bằng sự suy giảm các chức năng của các cơ quan trong cơ thể Tiến độ lão hóa không giống nhau giữa các bộ máy và người này với người khác
Một số biện pháp hạn chế lão hóa:
- Không sống bừa bãi và thiếu trách nhiệm lúc còn trẻ
- Tránh thói quen xấu: nghiện thuốc lá, rượu, cờ bạc, lười vận
động…
- Phát hiện bệnh sớm và chữa bệnh kịp thời, đúng đắn
- Ăn uống hợp lý phù hợp sức khỏe và điều kiện
Trang 5CHĂM SÓC SỨC KHỎE TINH THẦN NGƯỜI CAO TUỔI
Người cao tuổi thường coi trọng giá trị tinh thần hơn vật chất do vậy phải quan tâm, chú ý giữ tinh thần luôn khỏe, sức khỏe tinh thần tốt Tinh thần vốn là phần thăng hoa, tinh tế của mối người nên vai trò tự chăm sóc sức khỏe tinh thần càng quan trọng.
Tự chăm sóc sức khỏe tinh thần rất khó nhưng cũng rất dễ nếu biết sử dụng kinh nghiệm sống với tự nâng cao nhận thức Khi xuất hiện những biểu hiện sức khỏe tinh thần sa sút, cần tự tìm hiểu, suy nghĩ, lý giải sâu sắc nguyên cớ, suy nghĩ theo phương châm “tiên trách kỷ”, “Một điều nhịn, chín điều lành”, đề cao chữ
“Nhẫn”, chắc chắn phần lớn sẽ tự giải quyết được, bệnh
sẽ dần tiêu tan và trở thành người khỏe mạnh.
Trang 6TỔ CHỨC ĐỜI SỐNG GIA ĐÌNH VÀ CHĂM SÓC SỨC KHỎE TINH THẦN NCT
Gia đình có ảnh hưởng lớn đối với đời sống mối cá nhân đặc biệt với NCT Gia đình là chỗ dựa vững chắc cả về vật chất
và tinh thần cho NCT: “già cậy con”.
Tuy nhiên cần phải tổ chức đời sống gia đình có 2,3 thế
hệ sao cho hợp tình, hợp lý Như:
- Có nơi sinh hoạt riêng cho người già: thoáng mát, rộng rãi, gần gũi với con cháu.
- Bữa ăn cần mang nhiều ý nghĩa về tinh thần hơn vật chất.
- Trong sinh hoạt: không quá gò bó cần tôn trọng sở thích của người già.
- Không ngăn cản người gia “đi bước nữa”, tuy nhiên NCT cần cân nhắc kỹ càng.
Trang 7NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT TRONG SINH HOẠT HÀNG NGÀY CỦA NCT
Để có thể sống được khỏe mạnh lâu hơn, NCT cần phái nắm được những điều đơn giản sau đâu:
- Nên ăn uống, ngủ nghỉ như sau: (Về ăn sẽ nói sau)
+ Về ngủ và nghỉ: Ngủ sớm và dạy sớm tốt hơn, trước khi đi ngủ nên ngâm chân nước ấm, xoa bóp các đầu ngón tay, ngón chân; không tắm trước khi đi ngủ Hoạt động thể lực và trí lực cần vừa đủ, đều đặn, không quá sức.
+ Về tắm rửa: Cần làm quen với sự thay đổi nhiệt độ Tuyệt đối không dội ngay nước vào gáy và cột sống Không nằm, ngồi dưới quạt, sàn nhà khi vừa tắm xong Không tắm khi mồi hôi còn ướt…
- Nên đi đại, tiểu tiện như thế nào:
+ Tạo thói quen đi đại tiện hàng ngày Có thể gây phản xạ bằng cách xoa bụng từ phải sang trái, uống 1 cốc nước hoặc 1 ly sữa Có thể thay đổi tư thế ngồi để cơ trơn hậu môn dễ mở hơn Đứng lên từ từ, không đứng dậy ngay, nếu chóng mặt phải vịn vào chỗ nào đó chờ hết chóng mặt mới đứng lên.
+ Nếu hay bị chóng mặt thì đi tiểu tiện cũng phải vị vào chỗ nào đó Đi tiểu đêm dễ xảy ra tai biến mạch máu não Tốt nhất nên có bô để cạnh giường tiện với tay với + Nếu đại tiểu tiện có vấn đề cần phải đi khám ngay (nam giới hay bị phì tuyến tiền liệt)
Trang 8NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT TRONG SINH HOẠT HÀNG NGÀY CỦA NCT
- Nên nằm và ngồi như thế nào:
+ Tránh ngồi nơi gió lùa, nếu có gió thì nên để thổi sau lưng Khi lên xuống cầu thang thấy khó thở so với hôm trước cần đi khám bệnh Bị
ho kéo dài quá 15 hôm phải đi khám bệnh
+ Nằm ngủ không gối đầu cao, không thay đổi đột ngột tư thế nằm Không đọc sách quá lâu, không ngồi cả ngày Khi đi lại, làm việc chú
ý giữ cho lưng thẳng Khi ngủ dậy nên xoa bóp các khớp, nếu thấy khác thường như tê nửa người, bại một bên tay, chân nên nằm nghỉ
và mời bác sỹ đến khám
- Khi đi ngoài trời: Không để đầu trần, không để vấp ngã, nên ngậm một ít gừng giữ ấm cổ (lúc trời lạnh) Khi có người gọi không quay người ngay và mạnh dễ bị chóng mặt và ngã
- Luyện tập: tạo cho cơ thể bền bỉ dẻo dai, tuy nhiên cần phải phù hợp với NCT Nên đi bộ, tập thái cực quyền…
Trang 9DINH DƯỠNG CHO NGƯỜI CAO TUỔI
- Hạn chế ăn nhiều đường, muối, chất béo
có hại, giảm ăn thịt, nội tạng động vật Không
ăn quá no, uống quá nhiều bia rượu.
- Tăng ăn rau, hoa quả tươi chín, cá tươi, đạm thực vật: đậu, lạc, vừng (bổ sung dinh dưỡng, chống lão hóa có chọn lọc).
- Năng vận động
- Chú ý ăn thức ăn mềm, dễ tiêu hóa và vệ sinh an toàn thực phẩm
Trang 10NGƯỜI CAO TUỔI VỚI VIỆC SỬ DỤNG THUỐC
- Thuốc chỉ có tác dụng khi sử dụng đúng loại thuốc cho từng loại bệnh
- Dùng đúng liều lượng, đúng thời gian (theo hướng dẫn của bác sỹ)
- Thực hiện đúng cách dùng để tránh tác dụng phụ (ăn gì, kiêng gì, uống trước hay sau bữa ăn)
- Không tự ý uống thuốc không theo đơn hoặc liều thuốc Không cả tin nghe theo mách bảo của người khác mà phải theo lời dặn của thày thuốc hoặc kinh nghiệm dùng thuốc của bản thân
Trang 11TỰ THEO DÕI SỨC KHỎE Ở NGƯỜI CAO TUỔI
- Cần theo dõi: Cân nặng, huyết áp động mạch, mạch Nên có sổ tự theo dõi sức khỏe nếu có bệnh mãn tính,
- Những dấu hiệu chủ quan cần quan tâm, nếu có phải đi khám ngay:
+ Triệu chứng đau
+ Mệt mỏi kéo dài, vô cớ, không muốn hoạt động
+ Ăn ngủ thất thường (chán ăn, ngủ ít hoặc ngủ li bì)
+ Lên hoặc sút cân nhanh chóng
+ Rối loạn tiểu tiện (đái dắt, đái khó, bí đái)
+ Xuất hiện u cục ở bụng, hạch bên cổ, vú, bẹn…
+ Khó thở (lúc đi lại, lên cầu thang, khi nằm nghỉ)
+ Thay đổi mầu sắc da (Vàng, xám)
+ Xuất huyết (ho ra máu, nôn ra máu, phân đen…)
Trang 12MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG NCT
1 Trạng thái tâm lý vui vẻ
2 Kinh tế ổn định
3 Ăn uống hợp lý
4 Duy trì hoạt động thể chất - tâm trí: nên thực hiện 3 nửa phút và 3 nửa giờ:
- Ba nửa phút (Giúp tránh đột quỵ): Nửa phút nằm trên giường cho tinh thần tỉnh hẳn, nên kết hợp thổ sâu, chậm, xo bóp mặt, đầu… Nửa phút từ từ ngồi dậy, kết hợp thở sâu, vươn vai Nửa phút chạm
2 chân tới sàn nhà rồi mới đứng dậy đi lại
- Ba nửa giờ (giúp dễ ngủ, tăng sức khỏe): Nửa giờ vận động buổi sáng, đi bộ nhanh hoặc tập thể dục đều Nửa giờ ngủ trưa Nửa giờ
đi bộ buổi tối
5 Giữ vệ sinh
Trang 13MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG NCT
6 Thuật dưỡng sinh trong hoạt động tình dục: Không quá đam mê, khi quan hệ tình dục phải biết cách kiềm chế xuất tinh sớm bằng các bài tập thở, rèn luyện tâm trí và biết thư giãn…
7 Cuộc sống gia đình ấm cúng
8 Lối sống lành mạnh
9 Phát hiện sớm bệnh mạn tính ở NCT
10 Một số xét nghiệm chính NCT nên thực hiện hàng năm:
Xác định chức năng thận, bệnh tiểu đường, bệnh gút, bệnh gan, bệnh xơ vữa động mạch
* Trong một số trường hợp đặc biệt: Chụp Xquang: bệnh loãng xương, lao Siêu âm Doppler: bệnh van tim, xơ vữa động mạch phổi, động mạch cảnh Điện tâm dồ: bệnh tim Đo huyết áp theo định kỳ ở người bị cao huyết áp
Trang 14CHĂM SÓC SỨC KHOẺ TIM MẠCH
1 Hạn chế thực phẩm nhiều chất béo :
Những loại thực phẩm chiên rất
ngon miệng nhưng có thể không tốt cho tim Để cải thiện sức khỏe tim, cần phải hạn chế hết mức những loại thực phẩm nhiều dầu mỡ trong chế độ ăn hằng ngày Hãy bổ sung những a xít béo lành mạnh như omega 3, vốn có nhiều trong một số loại cá.
Trang 152 Kiểm soát cholesterol:
Cholesterol xấu (LDL) thật sự không thân thiện với tim, vì thế điều quan trọng
là phải kiểm soát mức cholesterol một
cách chặt chẽ LDL là một trong những nguyên nhân gây đông máu và đau tim.
CHĂM SÓC SỨC KHOẺ TIM MẠCH
Trang 163 Giảm cân:
Chớ nên lơ là việc kiểm soát cân nặng của bản thân Tình trạng thừa cân làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh tim Vì vậy, hãy cố gắng làm cho mình thon thả hơn để khỏe mạnh và năng động hơn trong cuộc sống.
CHĂM SÓC SỨC KHOẺ TIM MẠCH
Trang 174 Tập thể dục:
Đây là một cách đơn giản nhưng rất quan trọng để cải thiện tim cũng như sức khỏe toàn diện Tập thể dục thường xuyên
trong ít nhất 30 phút mỗi ngày có tác dụng thúc đẩy sự lưu thông máu và tránh được các bệnh tim mạch.
CHĂM SÓC SỨC KHOẺ TIM MẠCH
Trang 186 Tập yoga:
Sự căng thẳng và trầm uất là 2 nguyên nhân
chính gây bệnh tim Yoga làm thư giãn cơ
thể, trí óc và tâm hồn Hãy tập yoga nếu
muốn có một trái tim khỏe mạnh.
CHĂM SÓC SỨC KHOẺ TIM MẠCH
5 Ngừng hút thuốc:
Thói quen không tốt này có thể gây tổn hại cho cả phổi lẫn tim Hút thuốc làm tăng
nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và ung
thư.
Trang 197 Giảm muối:
Điều này giúp kiểm soát huyết áp cũng
như bảo vệ tim khỏi nguy cơ bệnh tật Khi chế biến thực phẩm, hãy nêm muối dưới mức “vừa miệng” một chút, nghĩa là làm nhạt đi dần dần, để góp phần duy trì sức khỏe.
CHĂM SÓC SỨC KHOẺ TIM MẠCH
Tải bản FULL (file ppt 40 trang): bit.ly/38FbEd4
Dự phòng: fb.com/TaiHo123doc.net
Trang 208 Chú ý triglyceride:
Đây là một loại lipid tương tự cholesterol hiện diện trong máu Mức triglyceride cao
có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim
Các chất béo bão hòa và trans fat chứa rất nhiều triglyceride, nên hạn chế những thực phẩm có các chất này.
CHĂM SÓC SỨC KHOẺ TIM MẠCH
4259493