Phiếu học tập Ngữ văn 6, sách kết nối tri thức với cuộc sống học kì 1 (trọn bộ).doc

Bộ phiếu học tập môn Ngữ văn 6, sách kết nối tri thức với cuộc sống, học kì 1. Bộ đề được biên soạn chi tiết, công phu, có ngữ liệu đọc hiểu trogn sách giáo khoa, ngoài sách giáo khoa và có đáp án chi tiết từng đề, có đoạn văn mẫu tham khảo. Bộ đề rất hữu ích cho các thày cô giảng dạy và học sinh ôn tập.

PHIẾU HỌC TẬP MÔN NGỮ VĂN 6, KÌ 1 SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

BÀI 1: TÔI VÀ CÁC BẠN

-Văn bản 1: Truyện “Bài học đường đời đầu tiên” (trích “Dế mèn phiêu lưu kí”

của Tô Hoài)

- Văn bản 2: Truyện “Nếu cậu muốn có một người bạn” (Trích “Hoàng tử

bé”-Ăng-toan-đơ Xanh-tơ Ê-xu-pe-ri)

- Văn bản 3: Thơ “Bắt nạt” – Nguyễn Thế Hoàng Linh.

- Văn bản thực hành đọc: Những người bạn (trích Tôi là Bê-tô, Nguyễn Nhật Ánh)

Tôi và các bạn Truyện đồng thoại

và thơ về đề tàitình bạn, sự tôntrọng, đồng cảm vàchia sẻ

Viết bài văn kể lạimột trải nghiệmcủa bản thân

Kể về một trảinghiệm của bảnthân

A THỰC HÀNH ĐỌC

Văn bản 1: BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN

(Trích “Dế mèn phiêu lưu kí” của Tô Hoài)

I THỰC HÀNH ĐỌC

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1.

Đọc đoạn trích sau và chọn phương án trả lời đúng

1

Bởi tôi ăn uống điều độ, làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm Chẳngbao lâu tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng Ðôi càng tôi mẫmbóng Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt

Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên đạpphanh phách vào các ngọn cỏ Những ngọn cỏ ngã rạp y như có nhát dao vừa liaqua Ðôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn bây giờ thành cái áo dài kín tận đuôi.Mỗi khi tôi vù lên, đã nghe thấy tiếng phành phạch giòn giã Lúc tôi đi bách bộthì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mờ soi gương được và rất ưa nhìn.Ðầu tôi to ra và nổi từng tảng, rất bướng Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũngnhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm má làm việc Sợi râu tôi dài và uốn congmột vẻ rất đỗi hùng dũng Tôi rất lấy làm hãnh diện với và con về cặp râuấylắm Cứ chốc chốc tôi lại trịnh trọng và khoan thai đưa cả hai tay lên vuốtrâu”

Câu 1 Đoạn trích trên được viết theo phương thức biểu đạt nào?

Câu 4 Trình tự miêu tả trong đoạn trích như thế nào?

A Miêu tả từ khái quát đến cụ thể

2

B Miêu tả ngoại hình kết hợp với miêu tả hành động

C Lựa chọn các chi tiết tiêu biểu

D Cả ba phương án trên đều đúng

Câu 5 Nghệ thuật miêu tả trong đoạn trích:

A Từ ngữ đặc sắc, sử dụng biện pháp so sánh, hoán dụ độc đáo

Đọc phần 1 đoạn trích “Bài học đường đời đầu tiên” (từ đầu….có thể sắp đứng

đầu thiên hạ rồi) và thực hiện các yêu cầu:

Câu 1 Điền từ ngữ phù hợp vào chỗ trống trong sơ đồ sau:

- Toàn thân: nâu bóng mỡ soi

gương được và ưa nhìn

- co cẳng lên đạpphanh phách, đi báchbộ

- đi đứng oai vệ, làmđiệu, nhún chân, rungrâu

- nhai ngoàm ngoạp

- Yêu đời, tự tin

- Kiêu căng, xốcnổi, tự phụ, khôngcoi ai ra gì, hợmhĩnh, thích ra oai

4

- Răng: đen nhánh

- Đầu: to, nổi từng mảng

- Râu: dài, uốn cong

như hai lưỡi liềm máylàm việc

- trịnh trọng, khoanthai đưa cả hai chân lênvuốt râu

- cà khịa với tất cả mọingười trong xóm

- quát Cào Cào , đághẹo anh Gọng Vó

Câu 2 Em thích và chưa thích Dế Mèn ở những điểm sau:

-Thích: Dế Mèn là một chú Dế có vẻ đẹp khỏe mạnh, cường tráng, tràn trề sức

sống, sống tự lập, yêu đời, tự tin

- Chưa thích: Dế Mèn kiêu căng, tự phụ về vẻ đẹp và sức mạnh của mình, xem

thường mọi người, hung hăn, xốc nổi

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3.

Hoàn thành sơ đồ tư duy cốt truyện của đoạn trích theo mẫu sau đây:

Trước khi gặp Dế Choắt Khi gặp Dế Choắt Sau khi Dế Choắt qua

mạnh, không sợ ai, không

cần chơi với ai

Thái độ của Dế Mèn:

hống hách, kiêu căng,coi thường kẻ yếu, sợ

kẻ ác

Thái độ của Dế Mèn: ăn

năn, hối hận, thương DếChoắt

Hành động của Dế Mèn:

Phá phách, nghịch ngợm,

đi đứng oai vệ, quát mấy

chị Cào Cào, ghẹo anh

Gọng Vó

Hành động của Dế Mèn: Phá phách,

nghịch ngợm, từ chốiđào hang giúp DếChoắt, cố ý trêu chị Cốcrồi chui vào hang trốn

Hành động của Dế Mèn:

khóc, quỳ xuống nâng đầu

Dế Choắt lên mà than, xinlỗi Dế Choắt, chôn xác DếChoắt, tự nhận ra bài họcđường đời đầu tiên

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Ngoại hình Cường tráng, khỏe

- Xưng ta, gọi mày

- Sợ sệt, khép nép, khôngđào được hang, phải xingiúp đỡ,…

- Xưng anh, gọi em,

Tính cách Trịch thượng, kiêu

căng, vô tâm, nhưngvẫn chưa phải kẻ ác thậtsự

Nhút nhát nhưng lại baodung, nhân hậu

Tác giả xây dựng hai nhân vật hoàn toàn trái ngược nhau vì muốn làm nổi bật đặcđiểm của từng nhân vật đồng thời qua sự đối lập đó, lí giải được tại sao cái chếtcủa Dế Choắt lại tác động mạnh mẽ, làm thay đổi hoàn toàn Dế Mèn Dế Choắtchính là nhân chứng cho một giai đoạn non trẻ, chưa trưởng thành của Dế Mèn,trở thành bài học đắt giá không thể quên và cũng là tấm gương về tấm lòng vị tha,nhân hậu cho Dế Mèn

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 5.

Theo em, Dế Mèn có phải là kẻ xấu, kẻ ác không? Vì sao?

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Theo em, Dế Mèn chưa phải là kẻ xấu, kẻ ác vì hành động của Dế Mèn mới chỉ

là sự sai lầm nông nổi của tuổi trẻ, chưa ý thức được hậu quả to lớn của hành

7

động do mình gây ra Khi trêu chị Cốc, Dế Mèn không ngờ được là vì thế mà

Dế Choắt hiểu nhầm và bị mổ chết Khi đã thấy rõ hậu quả nặng nề của mình,

Dế Mèn đã hối hận, ăn năn, và từ đó thay đổi tính cách chưa tốt của mình

8

Tác dụng:

………

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

- Truyện viết cho đối tượng người đọc là trẻ em

- Đặc điểm nổi bật của các nhân vật trong truyện: các nhân vật này thường mangnhững đặc điểm gần gũi với thế giới của trẻ thơ (ngoại hình, lời nói, hành động,tính cách,…)

-Biện pháp nghệ thuật chủ yếu được sử dụng để miêu tả nhân vật: Nhân hóaTác dụng: làm cho nhân vật thuộc thế giới loài vật, đồ vật trở nên sinh động,biết hoạt động, nói năng, có cảm xúc, tâm trạng như con người Nhờ vậy, tác giảxây dựng được cốt truyện về các nhân vật đó một cách hấp dẫn và chi tiết, gầngũi với nhận thức của người đọc đặc biệt là người đọc nhỏ tuổi

II THỰC HÀNH VIẾT KẾT NỐI VỚI ĐỌC

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Trong đoạn trích “ Bài học đường đời đầu tiên”, sau

cái chết của Dế Choắt, Dế Mèn ân hận Em hãy viết một đoạn văn miêu tả tâmtrạng của Dế Mèn sau khi chôn cất Dế Choắt

GV gợi ý

Đoạn văn cần trình bày được các ý sau

- Khi đứng trước mộ Dế Choắt, Dế Mèn ân hận vì thói ngông cuồng, vì sự dạidột của mình đã dẫn đến cái chết thương tâm của Dế Choắt

- Dế Mèn tự kiểm điểm những lỗi lầm của mình

- Dế Mèn tự hứa sẽ thay đổi tính nết, từ bỏ thói hung hăng, hống hách, ngỗngược

- Dế Mèn mong Dế Choắt tha thứ và khắc ghi câu chuyện đau lòng do mình gây

ra là một bài học đường đời đầu tiên của mình

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

9

Sau khi chôn cất Dế Choắt, tôi đứng lặng hồi lâu trước nấm mồ mới đắp cuảngười bạn xấu số, trong lòng trào dâng nhiều cảm xúc khó tả Tôi tự hổ thẹnvới bản thân Chỉ vì luôn nghĩ mình là kẻ mạnh nên tôi thích bắt nạt những

người hàng xóm bé nhỏ xung quanh mình Từ “mấy chị Cào Cào ngụ ngoài đầu bờ” đến mấy “anh Gọng Vó lấm láp vừa ngơ ngác dưới đầm lên”…họ đều là nạn nhân của tôi Không có ai dạy dỗ, ngăn cản nên tôi cứ tưởng mình là “vua thiên hạ” Tôi đã bày ra nhiều trò chơi tinh nghịch và tai quái nhưng việc tôi bày

trò trêu chị Cốc khiến chị ấy nổi giận và Dế Choắt bị chị ấy hiểu lầm dẫn đếncái chết thương tâm quả là một tội không thể tha thứ được Sau khi Dế Choắtchết, tôi ân hận lắm Tôi tự nguyền rủa mình là thằng hèn nhát, ích kỉ, độc ác…

Trước mộ của Dế Choắt, tôi chỉ muốn nói với bạn ấy rằng “Dế Choắt ơi, tôi ân hận lắm, xin lỗi bạn, mong bạn hãy tha thứ cho tôi Tôi sẽ nhớ mãi lời khuyên của bạn “Ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn cũng sẽ mang vạ vào mình đấy” Lời cảnh tỉnh trước lúc bạn vĩnh biệt

“cõi trần” tôi sẽ xem đó là bài học đường đời đầu tiên của mình Từ nay tôi sẽ

sống khác đi, sống có ích, biết yêu thương, đoàn kết, sẻ chia đùm bọc lẫnnhau…Hãy tin tôi Dế Choắt nhé!

(1)Một hôm, nhìn thấy chị Cốc tôi bỗng nghĩ ra một trò nghịch dại và rủ Choắt

chơi cùng (2)Nhưng khi nghe nhắc đến tên chị Cốc thì Choắt lại hoảng sợ xinthôi, đã thế còn khuyên tôi đừng trêu vào, phải biết sợ (3) Nghe thật tức cái tai

vì tôi nào đâu biết sợ ai (4)Tôi cất tiếng trêu chị Cốc như để chứng minh choChoắt thấy sự dũng cảm của mình (5)Nhưng chị Cốc không phải hiền lành, chị

ta trợn tròn mắt, giương cánh lên, như sắp đánh tôi (6)Lúc đó tôi cảm thấy sợhãi nên vội chui tọt vào hang, lên giường nằm khểnh và cũng chẳng hề nghĩ đếnanh bạn Dế Choắt tội nghiệp và cũng không thể tưởng tượng được chuyện sắp

10

xảy ra (7)Đến hôm nay nghĩ lại, tôi vẫn còn thấy rùng mình và ân hận vì việcmình đã làm.

ĐOẠN 2.

(1)Một hôm, anh Dế Mèn sang nhà tôi chơi (2)Vừa nhìn xung quanh, anh đã

chê bai căn nhà của tôi là luộm thuộm, tuềnh toàng và còn dọa nếu như có kẻxấu nào chui vào tôi thì tôi sẽ đi đời (3)Tôi lấy làm sợ hãi lắm, buồn rầu giải

thích rằng mình vốn yếu ớt, không có sức lực để đào tổ nữa (4)Tôi xin anh DếMèn đào giúp mình một cái ngách sang bên nhà anh để phòng khi tối lửa tắt đèn

có nhau (5)Nhưng tôi chưa nói hết câu, anh đã hếch răng lên, xì một hơi rõ ràngrồi nói với tôi bằng một giọng khinh khỉnh, chê tôi hôi như cú mèo (6)Sau đó,

anh ra về không chút bận tâm (7)Tôi cảm thấy buồn bã và khổ tâm hết sứcnhưng cũng không dám nói gì thêm

III THỰC HÀNH NÓI VÀ NGHE

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1.

Tóm tắt văn bản

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Dế Mèn là chàng dế thanh niên cường tráng, biết ăn uống điều độ và làm việc

có chừng mực Dế Mèn rất tự hào với kiểu cách con nhà võ của mình, tính tìnhkiêu căng, tự phụ, luôn nghĩ mình “là tay ghê gớm, có thể sắp đứng đầu thiênhạ: Bởi vậy, Dế Mèn cà khịa với tất cả mọi người hàng xóm Dế Mèn rất khinhmiệt một người bạn ở gần hang và gọi anh ta là Dế Choắt bởi anh ta quá ốmyếu Khi Dế Choắt có nhã ý nhờ cậy Dế Mèn đào giúp một cái ngách sang hangcủa Dế Mèn “phòng khi tối lửa tắt đèn có nhau” thì Dế Mèn đã tỏ thái độ khinhthường, không giúp đỡ Dế Choắt Do có tính kiêu ngạo, làm việc thiếu suy nghĩ,lại thêm tính xốc nổi nên Dế Mèn đã bày trò nghịch dại trêu chị Cốc khiến DếChoắt chết oan Trước khi chết, Dế Choắt tha lỗi và khuyên Dế Mèn bỏ thóihung hăng, bậy bạ Dế Mèn sau khi chôn Dế Choắt đã vô cùng ân hận và suynghĩ về bài học đường đời đầu tiên

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1.

Đóng vai Dế Mèn kể lại truyện

11

với nhau về nghĩa) hệ với nhau về âm)

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2.

Điền các từ in đậm trong đoạn văn vào ô phù hợp

1/ Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã Lúc tôi đi bách bộ thì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ soi gương và rất ưa nhìn.

2/ Nhưng đằng cuối bãi, mẹ tôi vẫn mạnh khỏe Hai mẹ con gặp nhau, mừng quá, cứ vừa khóc, vừa cười.

Tôi kể lại từ đầu chí cuối những ngày qua trong may rủi và thử thách mà bấy lâu tôi trải Bắt đầu từ chuyện anh Dế Choắt khốn khổ bên hàng xóm.

3/ Tôi đã quát mấy chị Cào Cào ngụ ngoài đầu bờ, khiến mỗi lần thấy tôi đi qua, các chị phải núp khuôn mặt trái xoan dưới nhánh cỏ, chỉ dám đưa mắt lên nhìn trộm Thỉnh thoảng, tôi ngứa chân đá một cái, ghẹo anh Gọng Vó lấm láp vừa ngơ ngác dưới đầm lên Tôi càng tưởng tôi là tay ghê gớm, có thể sắp đứng đầu thiên hạ rồi.

phạch, giòn giã, rungrinh

thỉnh thoảng, lấm láp

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3.

Tìm và giải thích nghĩa của từ láy trong các câu sau

1 /Biết chị Cốc đi rồi, tôi mới mon men bò lên

2/ Đó là: không trông thấy tôi, nhưng chị Cốc đã trông thấy Dế Choắt đang loay hoay trong cửa hang

Giải thích nghĩa của các từ in đậm trong những câu sau:

1/ Tôi nhìn ra cửa hang, nơi mới ngày nào còn trứng nước ở đây và cũng cảm

thấy nay mình khôn lớn

2/ Rồi mai đây con lên đường, con sẽ hết sức tu tỉnh được như mẹ mong ước

cho con của mẹ

3/ Hôi như cú mèo

Chú mày hôi như cú mèo, ta nào chịu được

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 6.

Trong đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên có những hình ảnh so sánh thú vị,sinh động Hãy tìm một số câu văn có sử dụng biện pháp tu từ so sánh trong vănbản này và chỉ ra tác dụng của biện pháp tu từ đó

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

*Trong đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên có những hình ảnh so sánh thú vị,sinh động Một số câu văn có sử dụng biện pháp tu từ so sánh trong văn bảnnày:

- Những ngọn cỏ gãy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua

- Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như 2 lưỡi liềm máylàm việc

- Cái chàng Dế Choắt, người gầy gò và dài lêu nghêu như một gã nghiện thuốcphiện

- Đã thanh niên rồi mà cánh chỉ ngắn củn đến giữa lưng, hở cả mạng sườn nhưngười cởi trần mặc áo gi-lê

- Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu được

- Đến khi định thần lại, chị mới trợn tròn mắt, giương cánh lên, như sắp đánhnhau

- Mỏ Cốc như cái dùi sắt, chọc xuyên cả đất

- Như đã hả cơn tức, chị Cốc đứng rỉa lông cánh một lát nữa rồi lại bay là xuốngđầm nước, không chút để ý cănh đau khổ vừa gây ra

*Tác dụng của biện pháp so sánh: Nhân vật hiện lên sinh động, cử chỉ sống

động, gần gũi như con người

-Văn bản 2: NẾU CẬU MUỐN CÓ MỘT NGƯỜI BẠN

16

(Trích Hoàng tử bé, Ăng-toan đơ Xanh-tơ Ê-xu-pe-ri)

A.Hoàng tử bé và một con cáo trên Trái đất

B Hoàng tử bé và người thợ săn

C Hoàng tử bé và một người phi công

D.Con cáo và người thợ săn

4/ Vì sao lúc đầu con cáo lại “không thể chơi” với Hoàng tử bé?

A.Con cáo không biết nói tiếng người

B Con cáo không thích Hoàng tử bé

C Con cáo chưa được cảm hóa

17

D Con cáo đang buồn

5/ Trong đoạn trích, từ “cảm hóa” xuất hiện bao nhiêu lần?

A 10 lần

B 12 lần

C 14lần

D 16 lần

6/ Trong đoạn trích, từ “cảm hóa” có nghĩa là gì?

A Cảm hóa là dùng tình cảm tốt đẹp làm cho một đối tượng nào đó cảm phục mà nghe theo, làm theo, chuyển biến theo hướng tích cực

B Cảm hóa là yêu thương, trân trọng người khác chân thành, không vụ lợi

C Cảm hóa là dùng lí lẽ để giảng giải cho người khác hiểu về một vấn đề nào đó

D Cảm hóa là thuyết phục người khác tin theo mình

7/ Trong đoạn trích, khi chia tay, Hoàng tử bé đã nhắc lại lời nói nào của cáo?

A Vĩnh biệt

B Mình có trách nhiệm với bông hồng của mình

C Điều cốt lõi vô hình trong mắt trần

D Cần chăm sóc bản thân tốt hơn

8/ Phương án nêu đúng nghĩa của từ “cốt lõi”

Câu 1 2 3 4 5 6 7 8

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 Trả lời câu hỏi theo gợi dẫn

1/ Nhập vai hoàng tử bé để ghi lại nhật kí về cuộc gặp gỡ với cáo

a Trước khi gặp cáo tâm trạng của tôi là:

………

b Lần đầu gặp cáo tôi cảm nhận về cáo: ………

c Cáo đã giải thích cho tôi “cảm hóa” nghĩa là: ………

d Cáo nói rằng nếu tôi cảm hóa cáo, cuộc đời cáo sẽ thay đổi: ………

e Cáo đã giúp tôi nhận ra điều quan trọng ở bông hồng của mình: ………

g Bí mật mà cáo tặng cho tôi: ………

2/ 19 Cảm nhận của em về Hoàng tử bé:………

………

………

………

………

………

………

………

………

3/ Những điều ở Hoàng tử bé khiến cáo thiết tha mong được kết bạn với cậu:

-Lời chào hỏi:………

-Lời khen:………

-Bày tỏ mong muốn:………

- Thái độ, cách nhìn đối với cáo:………

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3 Điền các thông tin còn thiếu vào sơ đồ sau để làm rõ sự thay đổi trong tâm trạng, nhận thức, tình cảm của Hoàng tử bé trước và sau khi cảm hóa cáo: Trước khi “cảm hóa” cáo: -Tâm trạng:………

- Nhận thức về tình bạn:………

Sau khi “cảm hóa” cáo: -Tâm trạng:………

- Nhận thức về tình bạn:………

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Trước khi “cảm hóa” cáo:

-Tâm trạng: buồn chán, cô đơn

- Nhận thức về tình bạn: chưa biết thế nào

Sau khi “cảm hóa” cáo:

-Tâm trạng: thương cáo, biết chia sẻ

- Nhận thức về tình bạn: đã hiểu thế nào là tình bạn

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4

Ghi lại lời nói của nhân vật trong đoạn trích mà theo em chúng giúp người đọc nhận biết được những quan niệm của các nhân vật về tình bạn, người bạn thân theo bảng mẫu dưới đây:

20

LỜI NÓI NHÂN VẬT NÓI

- Nhưng nếu bạn cảm hóa mình, tụi

mình sẽ cần đến nhau Lúc đó bạn

đối với mình sẽ là duy nhất trên đời

Mình đối với bạn sẽ là duy nhất trên

đời

- Bởi vậy, nếu bạn cảm hóa mình,

xem như đời mình đã được chiếu

sáng Mình sẽ biết thêm một tiếng

chân khác hẳn mọi bước chân khác

Những bước chân khác chỉ khiến

mình trốn vào lòng đất Còn bước

chân của bạn sẽ gọi mình ra cửa

hang, như là tiếng nhạc…Nếu bạn

cảm hóa mình thì thật là tuyệt vời

Lúa mì vàng óng ả sẽ làm mình nhớ

đến bạn Và mình sẽ thấy thích tiếng

gió trên đồng lúa mì…

- Nếu muốn có một người bạn, hãy

cảm hóa mình đi!

- Người ta chỉ thấy rõ với trái tim

NHÂN VẬT CÁO

21

Điều cốt lõi vô hình trong mắt trần

- Chính thời gian mà bạn bỏ ra cho

bông hồng của bạn đã khiến bông

hồng của bạn trở nên quan trọng đến

Hồi đó bạn ấy chỉ là một con cáo

như cả trăm ngàn con khác Nhưng

tôi đã biến bạn ấy thành bạn của tôi

và bây giờ bạn ấy trở thành duy nhất

- Về nhân vật: thế giới loài vật được nhân cách hóa, gần gũi với trẻ em

- Về nội dung: chủ đề tình bạn, bài học về cách ứng xử trong cuộc sống

22

- Về nghệ thuật: biện pháp nhân hóa, từ ngữ hình ảnh phong phú, sinh động gầngũi với thế giới trẻ em.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 6.

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 7.

Trong một bài viết, có người đã chia sẻ những cảm nhận của mình sau khi đọc

đoạn trích “Nếu cậu muốn có một người bạn ” như sau:

Cáo và bông hồng-tình bạn và tình yêu

Trên hành tinh của cậu có một bông hồng Nó là tình yêu của cậu Nhưngcậu hoàng tử chưa hiểu được tại sao nàng lại là duy nhất trên đời…

23

Qua câu chuyện của Hoàng tử bé và con cáo

trong đoạn trích, em rút ra được bài học gì về

- Tình bạn cần có sự thấu hiểu

- Thường xuyên trao đổi, gặp gỡ nhau

- Chia sẻ khó khăn, vui buồn trong cuộc

sống…

Trong hoàn cảnh ấy, một con cáo đã cho cậu hiểu tại sao bông hồng là duynhất Như cách lí giải của cáo, đối với cậu thì cáo cũng như hàng trăm con cáokhác Nhưng nếu cậu có thể thấy sự khác biệt của nó giữa hàng ngàn con cáokhác thì đó mới chính là tình bạn chân thành Tình cảm thật ra giản dị như thếđấy.

Tương tự như vậy, bông hồng đặc biệt bởi cậu đã dành thời gian chăm sóccho nàng Đóa hoa hồng ấy đã thực sự cảm hóa được cậu Cậu học được cáchyêu lấy bông hồng từ đó

Giống như hoàng tử bé, đôi khi ta cũng cảm thấy lạc lõng và bối rối khôngbiết đối mặt với những vấn đề ấy như thế nào Nhưng sẽ luôn có câu trả lời ởđâu đó Có thể câu trả lời từ một người bạn, một người thân hay là chính bảnthân ta Những người đó có thể giống với tất cả mọi người khác trên thế giớinày, nhưng họ sẽ trở nên đặc biệt đối với ta khi ta đã thực sự trở nên thân thiết

và quan tâm nhau

Từ câu chuyện “cảm hóa” nhau của cáo và hoàng tử bé trong văn bản “Nếu cậu

muốn có một người bạn”, em hãy viết một đoạn văn trình bày cảm nhận của

em về tình bạn của cáo và hoàng tử bé

Gợi ý của GV:

* Đoạn văn cần thể hiện được các ý sau:

-Cáo muốn được hoàng tử bé “cảm hóa” Trong đoạn trích, từ “cảm hóa” đãđược lặp lại 16 lần và điều đặc biệt là qua thời gian cáo và hoàng tử bé đã

“giúp” nhau hiểu được “cảm hóa nghĩa là gì”

-Nhờ sự cảm hóa lẫn nhau cả cáo và hoàng tử bé đã nhận ra giá trị đích thực củatình bạn

* Trong đoạn văn các em cần bày tỏ được suy nghĩ và cảm xúc của mình.

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Đoạn trích “Nếu cậu muốn có một người bạn” đã để lại cho em nhiều ấn tượng

sâu sắc về tình bạn của cáo và hoàng tử bé Từ một hành tinh khác hoàng tử bé

đến để “tìm con người” và đã gặp cáo Cáo với cuộc sống “đơn điệu”, “hơi chán” đang muốn “ra khỏi hang như là tiếng nhạc” đã gặp hoàng tử bé Họ gặp nhau “như cá gặp nước”, sau những chia sẻ, cáo và hoàng tử bé đã hiểu nhau

hơn Giây phút chia tay của họ thật cảm động Cáo đã muốn khóc còn hoàng tử

bé cũng nghẹn ngào nói lời chia tay trong sự tiếc nuối Những lời nói và hành

động của hoàng tử bé và cáo dành cho nhau như là “ánh sáng” đã giúp em hiểu

rõ hơn về tình yêu thương, sự đồng cảm, sẻ chia…Qua câu chuyện này, em đãhiểu rõ hơn về ý nghĩa của tình bạn, sẽ biết trân trọng và xây đắp để có đượcnhững tình bạn đẹp như cáo và hoàng tử bé

- Hành động của cáo: ngồi im lặng, suy nghĩ hoàng tử bé đang làm gì; nhìn cánhđồng lúa mì và nhớ đến mái tóc của hoàng tử bé…

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

1/ Sau khi hoàng tử bé trên tay cầm bông hồng duy nhất rời đi, cáo quay trở vềnhìn những cánh đồng lúa mì vàng óng Nó ngồi lặng im Hướng con mắt ra xatận chân trời Nó tưởng tượng một cậu bé có mái tóc vàng óng đã cảm hóa đượcmình Cứ thế, cáo và hoàng tử bé ngồi xích lại gần nhau Nó mong một ngàygặp lại cậu và rồi nó sẽ lại tặng cho hoàng tử bé một món quà bì mật

2/ Cáo cứ nhìn theo bóng dáng của hoàng tử bé và phi thuyền của cậu dần biếnmất trên thế gian Cáo ngậm ngùi, chùi đi giọt nước mắt đã rưng rưng Cáongước mãi lên theo hình bóng phi thuyền ấy cho đến khi mất hẳn Cáo buồn vàcáo vẫn nở một nụ cười gượng gạo Cáo thầm cảm ơn cuộc đời đã đem chomình một người bạn tuyệt vời như hoàng tử bé, dù là ngắn ngủi Cho đến khi

không còn nhìn thấy bóng dáng phi thuyền nữa, cáo thầm nói "Hãy luôn cảm hóa bông hồng tuyệt đẹp của đời cậu nhé, hoàng tử bé!”

3/ Sau khi chia tay hoàng tử bé, cáo không cảm thấy cô đơn và đau khổ bởi nóđược nhiều thứ Cáo không hối tiếc vì nhờ có tình bạn với hoàng tử bé, nókhông còn thấy đời mình chỉ có buồn tẻ và sợ hãi như trước kia Thế giới xung

quanh cáo không còn “buồn quá” mà trở nên rực rỡ, tỏa sáng, ấm áp và rộng

mở đáng yêu: Bởi hoàng tử bé có mái tóc vàng óng nên lúa mì vàng óng ả sẽlàm cáo nhớ đến cậu Và nó sẽ thấy thích tiếng gió trên đồng lúa mì…

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3.

Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về nhân vật Cáo trong đoạn trích sau.Trong đoạn văn có sử dụng từ láy

“Cuộc sống của mình thật đơn điệu Mình săn gà, con người săn mình Mọi con

gà đều giống nhau, mọi con người đều giống nhau Cho nên mình hơi chán Bởi vậy, nếu bạn cảm hóa mình xem như đời mình đã được chiếu sáng Mình sẽ biết thêm một tiếng chân khác hẳn mọi bước chân khác Những bước chân khác chỉ khiến mình trốn vào lòng đất Còn bước chân của bạn sẽ gọi mình ra khỏi hang, như là tiếng nhạc Và nhìn xem! Bạn thấy không, cánh đồng lúa mì đằng kia? Mình không ăn bánh mì Lúa mì chẳng có ích gì cho mình Những đồng lúa mì

26

chẳng gợi nhớ gì cho mình cả Mà như vậy thì buồn quá! Nhưng bạn có mái tóc vàng óng Nếu bạn cảm hóa mình thì thật là tuyệt vời! Lúa mì vàng óng ả sẽ làm cho mình nhớ đến bạn Và mình sẽ thấy thích tiếng gió trên đồng lúa mì…”

đề nghị rất chân thành, thể hiện mong muốn sống có ý nghĩa của nó Cáo muốnthoát khỏi chuỗi ngày buồn chán, nó khát khao cháy bỏng được sống vui vẻ.Nếu hoàng tử bé cảm hóa được cáo, nó sẽ cảm thấy hoàng tử bé là người thật

tuyệt vời ! Lúa mì vàng óng ả sẽ làm cho mình nhớ đến bạn Và mình sẽ thấy thích tiếng gió trên đồng lúa mì…” Qua đoạn văn trên cáo được xây dựng

giống như một con người: biết trò chuyện, có cảm xúc và suy nghĩ Với nhânvật này, nhà văn đã gửi gắm cho người đọc một thông điệp rất ý nghĩa về tìnhbạn

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4.

Viết đoạn văn 5-7 câu trình bày cảm nhận của em về nhân vật Hoàng tử bé hoặcnhân vật Cáo, trong đoạn văn có sử dụng ít nhất 2 từ ghép và 2 từ láy

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Cảm nhận của em về nhân vật Hoàng tử bé

1/ Sau khi đọc xong đoạn trích “Nếu cậu muốn có một người bạn”, em cảm thấy

ấn tượng nhất với nhân vật hoàng tử bé Đó là một cậu bé hồn nhiên Khi đếnTrái Đất, cậu đã bị những bông hoa hồng rực rỡ thu hút Cậu nghĩ đến bông hoahồng ở hành tình của mình, thấy nó chẳng là gì cả Đến khi gặp được cáo, nó đãgiúp cậu hiểu ra ý nghĩa thật sự của tình bạn Đó là sự rung cảm xuất phát từ tráitim Hoàng tử bé cũng nhận ra sự liên hệ của mình với con cáo là nhờ sự cảmhóa Cậu đã dành thời gian cùng với sự kiên nhẫn và dịu dàng để “cảm hóa”

27

được nó Hoàng tử bé cũng nhận ra trách nhiệm đối với bông hoa của mình hay chính là trách nhiệm đối với những người bạn.

Từ ghép: cậu bé, bông hoa

- Từ láy: rực rỡ, dịu dàng

2/ Hoàng tử bé chính là một mảng tuổi trơ trong trẻo và mát lành Hoàng tử yêumến đóa hoa hồng lấp lánh, lung linh bởi những điều mà đôi mắt không nhìnthấy được nhưng chính cậu không biết mình bị vẻ đẹp bên ngoài đánh lừa nênquên đi bản chất của tình yêu Đó là sự rung cảm xuất phát từ trái tim Hoàng tử

bé cũng nhận ra sự liên hệ của mình với con cáo là nhờ sự cảm hóa Cậu đãdành thời gian, công sức, sự kiên nhẫn, dịu dàng từng chút một để có thể đếngần nó hơn

Cảm nhận của em về nhân vật Cáo

1/ Khi đọc đoạn trích “Nếu cậu muốn có một người bạn” em cảm thấy rất ấn

tượng với nhân vật cáo Khi vừa đến Trái Đất, hoàng tử bé nhìn thấy một vườnhoa hồng rực rỡ và nhận ra rằng ở hành tinh của mình, cậu chỉ có “một bông

hoa tầm thường” Phát hiện này khiến cậu buồn bã, thất vọng, nằm dài tên cỏ và

khóc Đúng lúc đó thì một con cáo xuất hiện Nó nói rằng cảm thấy cuộc sống

của mình thật đơn điệu: “Mình săn gà, con người săn mình Mọi con gà đều giống nhau, mọi con người đều giống nhau Cho nên mình hơi chán”, bởi vậy

mà mong muốn được cảm hóa: “Bạn làm ơn hãy cảm hóa mình đi” Và rồi cáo

đã giúp hoàng tử bé hiểu được thế nào là cảm hóa - hay cũng chính thế nào làtình bạn Cáo được xây dựng giống như một con người - biết trò chuyện, có cảmxúc và suy nghĩ Với nhân vật này, nhà văn đã gửi gắm cho người đọc hiểuđược giá trị của tình bạn

- Từ ghép: trò chuyện, cuộc sống, tình bạn

- Từ láy: gửi gắm, rực rỡ

2/ Nhân vật cáo trong đoạn trích “Nếu cậu muốn có một người bạn” khiếnngười đọc cảm thấy vô cùng thích thú Cáo đã xuất hiện khi hoàng tử bé đangbuồn bã, nằm dài trên cỏ khóc lóc vì phát hiện ra bông hồng của mình chỉ là mộtbông hoa tầm thường Nó được xây dựng giống như một con người, trò chuyện

28

với hoàng tử bé Những lời nói của cáo đã giúp hoàng tử bé nhận ra nhiều điều ýnghĩa Qua nhân vật này, người đọc cũng nhận ra nhiều bài học về tình bạn.

- Từ ghép: nhân vật, con người

- Từ láy: thích thú, khóc lóc

3/ Nhân vật cáo đã hiện lên trong câu chuyện nhỏ thật bình dị Đó không còn là

con vật dữ dằn, người người ghét bỏ Cáo trong từng lời đối thoại với hoàng tử

bé khiến ta thấy thật thương, thật dễ mến Nó nhắc đi nhắc lại về cảm hóa, nócũng muốn được sống, được yêu thương và khao khát ánh sáng Niềm mongước của cáo là mong ước hướng đến điều tốt đẹp Đời sống của cáo trong mắt

nó nhạt nhẽo, vô vị và chú cáo khao khát được thấu hiểu Sợi dây tình cảm liên

kết giữa cáo và hoàng tử bé làm nên một câu chuyện nhỏ thật đẹp

- từ ghép: câu chuyện, đối thoại

- từ láy dữ dằn, nhạt nhẽo

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 5.

Tóm tắt truyện

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Khi vừa đến Trái đất, Hoàng tử bé nhìn thấy một vườn hoa hồng và nhận ra rằng

ở hành tinh của mình, cậu chỉ có “một bông hoa tầm thường” Phát hiện nàykhiến cậu buồn bã, thất vọng, nằm dài trên cỏ và khóc Đúng lúc đó thì một concáo xuất hiện Cáo đã trò chuyện với hoàng tử bé về Trái Đất và thế nào là cảmhóa Nó yêu cầu cậu bé hãy cảm hóa nó Trước khi chia tay, cáo đã giải thíchcho cậu nghe đóa hoa của cậu là duy nhất và đặc biệt vì bông hoa đó đã cảm hóađược cậu

1 Bài thơ “Bắt nạt” viết theo thể thơ gì?

A Bốn chữ B Năm chữ

C Tự do D Lục bát

2 Phương án nào nói đúng về phong cách thơ của Nguyễn Thế Hoàng Linh?

A Thơ Nguyễn Thế Hoàng Linh viết cho trẻ em, rất hồn nhiên, ngộ nghĩnh,trong trẻo, tươi vui

B Thơ Nguyễn Thế Hoàng Linh đậm chất suy tư

C Thơ Nguyễn Thế Hoàng Linh nhẹ nhàng, sâu lắng

D Thơ Nguyễn Thế Hoàng Linh đậm chất triết lí

3 Theo tác giả, vì sao không nên bắt nạt?

C Giống mèo con

D Giống chim non

30

6 Trong bài thơ, tác giả sử dụng biện pháp tu từ nào?

Dựa vào nội dung bài thơ “Bắt nạt” của Nguyễn Thế Hoàng Linh, điền thông

tin phù hợp vào bảng sau

THÁI ĐỘ CỦA NHÂN VẬT “TỚ” TRONG BÀI THƠ

31

Đối với các bạn bắt nạt Đối với các bạn bị bắt nạt

người lớn, trẻ con, chó mèo, cái cây,…

Theo nhân vật “tớ” không nên bắt nạt

nhau vì bắt nạt “dễ lây” và bắt nạt “rất

xấu”, “rất hôi” Bằng lời thơ dí dỏm

nhưng ẩn chứa ý vị sâu sắc, nhân vật

“tớ” muốn gửi đến thông điệp là không

nên bắt nạt lẫn nhau dù là con người

hay loài vật hãy sống trong sự hòa bình,

yêu thương nhau, cùng nhau phát triển

để xã hội ngày càng phát triển hơn

Nhân vật “tớ” so sánh những bạn bị bắtnạt là những bạn “nhút nhát”, “giốngthỏ non” Nhân vật “tớ” đã bày tỏ tìnhyêu mến, thương cảm đối với các bạn bịbắt nạt

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3.

Đọc câu hỏi 4 trong SGK (trang 28) và điền câu trả lời vào bảng sau:

Tình huống em trải qua

là………

32

Hành động, thái độ của em trong tình

huống đã trải qua

………

Lí do em muốn thay đổi hành động,

thái độ khi gặp lại tình huống tương

“Các bạn ơi, hãy yêu thương và dành cho nhau những tình cảm ấm áp, chânthành nhất, hãy chia sẻ cho nhau nụ cười, ánh mắt thân thiện, đừng bắt nạt nhau

vì bắt nạt “rất xấu” và “rất hôi”

-Văn bản 4: NHỮNG NGƯỜI BẠN

33

(Trích Tôi là Bê-tô, Nguyễn Nhật Ánh)

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1.

1 Xác định người kể chuyện, ngôi kể và các nhân vật có trong truyện

2 Hoàn thành sáng để thấy được lời đối thoại, cử chỉ, hành động của hai nhânvật Lai-ca và Bi-nô

1 Người kể chuyện, ngôi kể và nhân vật trong truyện đồng thoại:

- Người kể chuyện: ngôi thứ nhất (chú chó Bê-tô xưng “tôi”)

- Nhân vật: Bê-tô, Lai-ca, Bi-nô

2 Lời đối thoại, cử chỉ, hành động của hai nhân vật Lai-ca và Bi-nô

34

Nghịch ngợm, sôi nổi: Nhai giày dép,

nhai xà phòng, nhảy chồm chồm

trong giờ ăn

Điềm tĩnh, nhẹ nhàng, hành động thôngthái: Nhìn thấy nắng sau những cơnmưa, nghe mưa rơi xuống mái tôn, được

sợ hãi, được cọ mình vào tấm chăn

Bi-nô gợi những điều quen thuộc

3 Cảm nhận, suy nghĩ của nhân vật “tôi” (Bê-tô) về hai người bạn

Một người bạn thú vị Một người bạn thông thái

- Khoảng cách không thể ngăn cản

tình bạn Kể cả khi hình ảnh người

bạn trong mắt không còn như cũ

cũng không phải lí do để không yêu

- Đem lại cách nhìn đời mới mẻ, họcđược nhiều điều từ Bi-nô

- Cảm thấy không còn xa lạ với Bi-nô,nhớ về những điều thân thuộc, tựnhiên

4 Thông điệp về tình bạn mà em nhận được từ văn bản

- Mỗi người bạn trong cuộc đời sẽ đem lại những trải nghiệm khác nhau

- Tình bạn không phân biệt bởi sự khác nhau về ngoại hình, hành động haykhoảng cách Tình bạn được tạo nên từ những kỉ niệm, thời gian cạnh nhau

35

tô những kích thước mới của cuộc sống bằng bảng liệt kê những cái thú ở đời.

Cả hai cùng ngồi ngắm mưa rơi, cùng trò chuyện

………

………

Các sự việc chính trong câu chuyện:………

………

……….Nhân vật (Gồm những ai? Nhân vật nào được nhân cách hóa?)………

………

………

36

Viết bài văn kể lại một trải nghiệm của em.

Trước khi viết

a Lựa chọn đề tài

- Nghĩ về những sự việc quan trọng đã xảy ra với em Liệt kê ra giấy các sự việcđáng nhớ

- Có thể tham khảo một vài ý tưởng sau đây:

+ Một trải nghiệm vui vẻ, hạnh phúc (một lần kết bạn, chuyến đi có ý nghĩa, bữatiệc sinh nhật, một thành tích hay chiến thắng, một lần em giúp đỡ người kháchay được người khác giúp đỡ…)

+ Một trải nghiệm buồn, tiếc nuối (chia xa một người bạn, hiểu lầm một người,một lần mắc lỗi…)

+ Một trải nghiệm khiến em thay đổi, tự hoàn thiện bản thân, học được một bàihọc trong cuộc sống (một hành trình khám phá, một lần thất bại…)

37

b Tìm ý

Câu chuyện xảy ra khi nào? Ở đâu?

(Lúc em mấy tuổi, học lớp mấy,

cách đây mấy năm, mấy tháng Ở

nhà, ở trường, ở lớp, ngoài

đường, )

Những ai có liên quan đến câu

chuyện? Họ đã nói và làm gì? (Em,

người thân, bạn bè, Các hành

động của nhân vật có tác động trực

tiếp, gián tiếp tới các hành vi của

em sau đó

Điều gì đã xảy ra?

Vì sao câu chuyện lại xảy ra như

vậy?

Em có cảm xúc gì khi câu chuyện

diễn ra và khi kể lại câu chuyện?

c Lập dàn ý

- Mở bài: Giới thiệu câu chuyện

-Thân bài: Kể lại diễn biến câu chuyện

+ Giới thiệu thời gian, không gian xảy ra câu chuyện và những nhân vật có liênquan

+ Kế lại các sự việc trong câu chuyện

- Kết bài: Cảm xúc và bài học rút ra cho bản thân sau sự việc đó.

Viết bài

Khi viết bài cần lưu ý:

38

- Nhất quán ngôi kể.

- Sử dụng các yếu tố của truyện như cốt truyện, nhân vật…

Sau khi viết

Đọc và kiểm tra lại bài viết

Đọc bài viết tham khảo và viết ngắn gọn các thông tin vào các dòng(…)

Câu chuyện xảy ra đã hơn một năm rồi,

nhưng mỗi lần nhớ lại, tôi vẫn thấy mọi điều

hiện lên thật rõ rệt Bởi vì, trải nghiệm cùng

người bạn nhỏ ấy là câu chuyện đáng nhớ với

cả ba mẹ con tôi

Người kể chuyện:……

Sự việc được giới thiệu:…

……….

Hồi ấy, khi tôi vào lớp 5 và Bông lên lớp 4,

gia đình tôi chuyển nhà Bông và tôi thích cái

nhà mới vì nó những phòng xép như phòng

búp bê Nhưng một đêm, Bông bỗng khóc ré

lên: "Mẹ ơi!Con gì cắn chân con!" Mẹ phri

bế Bông ra phòng ngoài, rộng hơn Nửa đêm

mẹ bật dậy và than: "Trời đât, hoá ra chuột

dám gặm cả chân mẹ! Thế này mà nó cắn

chân các con thì nguy hiểm quá!"

Hôm sau, bà ngoại gửi ngay cho ba mẹ con

Diễn biến của sự việc:……….

chúng tôi một chú mèo mun, lông đen mượt.

Mẹ bảo: "Có anh bạn này trông nhà cho mẹ

con mình, lũ chuột sẽ sợ lắm đấy!" Bông và

tôi đặt tên cho nó là Mun Mun của chúng tôi

mới chỉ là một chú mèo con, nhưng nó có tính

cách và tư thế của một con hổ dũng mãnh Từ

lúc có Mun, chắc sợ ánh mắt xanh lét trong

đêm trông rất dữ tợn của nó mà chẳng con

chuột nào dám bén mảng vào cái xép búp bê

của Bông và tôi nữa

Bỗng một buổi chiều, cả mẹ, cả Bông và tôi

trở về mà không thấy Mun lao ra cửa meo

meo rối rít như mọi ngày Hai chị em tôi tìm

kiếm và gọi mãi không thấy Mun thưa Nhiều

ngày sau, vẫn chẳng thấy Mun trở về Bông

khóc, tôi cũng khóc vì nhớ Mun Mẹ an ủi

chúng tôi: "Chắc Mun mải chơi hay rình bắt

chuột, quên đường nên đã về nhà một bạn nào

đó cũng rất yêu mèo"

……… Gạch dưới các câu văn biểu cảm

Đó là lần đầu tiên chúng tôi trải nghiệm nỗi

buồn mất một người bạn Từ quê, bà ngoại lại

gửi lên một bạn mèo làm vệ sĩ Và cũng được

cả nhà yêu quý, nhưng chẳng ai quên được

Mun, người bạn nhỏ - vệ sĩ đầu tiên của