Bài giảng nhiễm độc hóa chất bảo vệ thực vật

HC trong Nong nghiep 2Mục tiêu • Liệt kê được các loại thuốc BVTV • Nêu được cơ chế tác dụng, độc tính trên người và độc tính môi trường của các loại... Non-HC trong Nong nghiep 10ĐỊNH

Nhiễm độc hóa chất

bảo vệ thực vật

HC trong Nong nghiep 2

Mục tiêu

• Liệt kê được các loại thuốc BVTV

• Nêu được cơ chế tác dụng, độc tính trên

người và độc tính môi trường của các loại

Mary L Grodner, Ph.D Pesticide Safety Education Program

HC trong Nong nghiep 4

Câu hỏi?????

- Hóa chất trừ sâu (HVTS), hóa chất bảo vệ

thực vật (HCBVTV), Hóa chất trừ vật hại

(HCTVH) có cùng một khái niệm không?

- HCTS có lợi hay có hại? Tại sao

- Trong lớp mình ai đã từng tiếp xúc với

HCTS?

- Ai có nguy cơ tiếp xúc với HCTS?

- Có liên quan giữa HCTS với bệnh Parkinson

và Alzheimer không?

• I Đại cương

• Sau nhiều năm sử dụng HCBVTV đã trở nên

đa dạng về số lượng và chủng loại

Nguy cơ Lợi ích

• Việc sử dụng mang lại hiệu quả đáng khích lệ

• Tuy nhiên tác hại không nhỏ

+ Số người nhiễm độc và tử vong tử vong do hóa chất trừ sâu ngày càng gia tăng.

+ Gây ô nhiễm môi trường, rối loạn cân bằng

sinh thái

Occupational versus

Non-Occupational Cases of Pesticide

Poisoning

Occupational 52%

Occupational 48%

Non-HC trong Nong nghiep 10

ĐỊNH NGHĨA

• Định nghĩa:

Bất cứ chất nào hay hỗn hợp các chất nào được dùng để phòng ngừa, tiêu diệt hoặc khống chế bất kỳ vật nào bao gồm cả vector truyền bệnh cho người hoặc súc vật, các loài cây cỏ và động vật vô ích gây hại hoặc cản trở trong quá trình sản xuất, lưu kho, vận chuyển hoặc mua bán lương thực, thực phẩm, gỗ …chất đó có thể được dùng để khống chế các côn trùng hoặc các vật hại khác bên trong hoặc bên trên cơ thể súc vật

HC trong Nong nghiep 12

Sự nguy hiểm = Phơi nhiễm x độc tính

* Đường xâm nhập :

HC trong Nong nghiep 14

Qua th c ăn và n ứ ướ c

Hóa ch t tr sâu xâm ấ ừ

T n th ổ ươ ng gan

năng sinh s n ả

HC trong Nong nghiep 16

• Thành phần, các dạng hoá chất BVTV và phương

pháp sử dụng

*Thành phần:Thành phần chính là HCTS và các phụ gia ( Là các dung môi hữu cơ không có hại cho sức

Adapted from Richards, Kerry Penn State University Extension Service

DANGER/POISON = extremely toxic by ingestion

DANGER = extremely toxic high potential for skin and eye irritation

*

*

A Small Dose of ™ Pesticide

HC trong Nong nghiep 20

LD50 là gì?

afe

HC trong Nong nghiep 22

LD50 là liều chết

• Liều chí tử: (lượng chất độc cần thiết để giết

chết 50% số chuột thí nghiệm )

• 5mg/kg thể trọng tương đương với 1 số giọt

uống vào hoặc nhỏ vào mắt

• 5-50 mg/kg thể trọng tương đương với 1 thìa

café đầy

• 5- 500mg/kg thể trọng tương đương với 2

thìa súp đầy

Source: Richards, Kerry Penn State University Extension Service

Types of Pesticides

Insecticides Herbicides Fungicides Rodenticides

‘cide = to kill

Disinfectants

Fumigants

HC trong Nong nghiep 26

* Theo cấu tạo hoá học

+ Diệt côn trùng

- Các hợp chất lân hữu cơ

- Các hợp chất Clo hữu cơ

- Các hợp chất Carbamat

- Các hợp chất Pyrethoid

+Diệt nấm

+Diệt các loài gặp nhấm

Thuốc diệt côn trùng clo hữu cơ

HC trong Nong nghiep 28

Đây là chất gì?

H

CCl3

HC trong Nong nghiep 30

• Độc tính trên người:

- Là chất độc đối với tế bào thần kinh

- Rối loạn dẫn truyền các ion Na và K màng tế bào và

sợi trục

- Ức chế men ATP

• Sử dụng trong y học

– BHC và lindane : điều trị chấy rận

– Chống chỉ định trẻ sơ sinh và người có tiền sử co giật

• Triệu chứng

+ Biểu hiện ở đường tiêu hoá: Nôn tiêu chảy và đau dạ dày

+ Tại não: Nhức đầu chóng mặt

– Kích thích, bức rức, choáng váng, run rẩy và co giật

– Co giật có thể có thể kết hợp tăng thân nhiệt, mất tri giác và có thể tử vong do liệt cơ hô hấp.

• Chẩn đoán

 Yếu tố tiếp xúc:

 Triệu chứng lâm sàng:

 Định lượng HCTS trong máu (16µg/100ml)

Được xem là nồng độ có thể xuất hiện các triệu chứng nhiễm độc

Phát hiện các tổn thương sinh hoá, huyết học và biến đổi cơ năng :ĐNĐ, XN chức năng gan

Điều trị: điều trị triệu chứng

HC trong Nong nghiep 32

Thuốc diệt côn trùng phosphor hữu cơ ( Lân hữu cơ)

• Được tổng hợp đầu tiên năm 1944 là ester

hữu cơ của phosphate

• Được dùng làm thuốc trừ sâu hệ thống

hay thuốc trừ sâu trực tiếp:

– Trừ sâu hệ thống: khả năng gây ngộ độc thực phẩm

– Dùng trong y khoa: anti-cholinesterase hay tiêu diệt côn trùng

HC trong Nong nghiep 34

Liều hấp thu hàng ngày chấp nhận được (ADI - mg/kg/ngày) của các hóa chất diệt côn trùng chlor hữu cơ

Normal Electrical Nerve Impulse Transmission

Tb Thần kinh

Electrical nerve impulse

HC trong Nong nghiep 38

• Độc tính trên người:

– Ức chế men acetylcholinesterase ; làm tăng nồng độ acetylcholine

tại synape

– Acetylcholin AchE cholin + Acetate

– Kích thích các neurone muscarin và nicotin

• Triệu chứng nhiễm độc Muscarin thường

xuất hiện đầu tiên….

• Ra mồ hôi, xanh xao buồn nôn, chảy nước

mắt

• Chuột rút, tiêu chảy

• Co thắt ngực

• Co đồng tử

HC trong Nong nghiep 40

Triệu chứng nhiễm độc Nicotin

• Co cơ

• Yếu cơ mất điều hòa

• Nhiễm độc nặng có thể liệt cơ hô hấp

Thần kinh trung ương

• Triệu chứng độc thần kinh mãn tính: cảm giác bỏng, tê,

giảm trí nhớ, ngủ không ngon, ăn kém.

Sử dụng trong y học

– Malathione: điều trị chấy rận

– Không có độc tính toàn thân nhưng gây kích ứng

HC trong Nong nghiep 42

Độc chất

Giải độc

Muscarinic Effects

Nhịp tim Tăng tiết mồ hôi

Atropine

HC trong Nong nghiep 44

AChE Inhibitions

Nicotinic Muscarinic

2 PAM

HC trong Nong nghiep 46

Thuốc trừ sâu Carbamate

• Được tổng hợp năm 1944

• Dẫn xuất của acid carbamic (NH 2 CO 2 H).

• Ức chế cholinesterase : carbamoyl hóa

• Gây ngộ độc với triệu chứng tương tự như

hóa chất diệt côn trùng phosphor hữu cơ

nhưng triệu chứng ít trầm trọng hơn và ngắn

Dự phòng: fb.com/TaiHo123doc.net

Chẩn đoán

• Chủ yếu dựa vào yếu tố tiếp xúc

• Dấu hiệu triệu chứng lâm sàng

• Đo hoạt tính men CHE ít có giá trị

Điều trị

Dùng Atropin