Bộ phiếu học tập đọc hiểu môn Ngữ văn 6, sách kết nối tri thức với cuộc sống, học kì 1 (bài 2). Bộ đề được biên soạn chi tiết, công phu, có ngữ liệu đọc hiểu trogn sách giáo khoa, ngoài sách giáo khoa và có đáp án chi tiết từng đề, có đoạn văn mẫu tham khảo. Bộ đề rất hữu ích cho các thày cô giảng dạy và học sinh ôn tập.
Trang 1BỘ PHIÊU SHỌC TẬP NGỮ VĂN 6 (HỌC KÌ 1, BÀI 1, 2, 3)
BỘ KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG
BỘ PHIẾU HỌC TẬP ĐƯỢC BIÊN SOẠN GỒM
1 NGỮ LIỆU ĐỌC HIỂU TRONG SÁCH GIÁO KHOA (GỒM CẢ VĂN BẢN ĐỌC MỞ RỘNG)
2 NGỮ LIỆU ĐỌC HIỂU CÙNG THỂ LOẠI NGOÀI SGK
3 MỖI ĐỀ CÓ ĐÁP ÁN CHI TIẾT
4 CÁC ĐỀ VIẾT ĐOẠN VĂN LIÊN QUAN ĐẾN VĂN BẢN (CÓ ĐOẠN VĂN MẪU THAM KHẢO).
5 CUỐI MỖI BÀI LÀ ĐỀ TỔNG HỢP (VĂN- TẬP LÀM VĂN)
6 CÓ ĐẦY ĐỦ CÁC BÀI , ĐƯỢC CHIA THÀNH NHIỀU FILE (VÀO TRANG CÁ NHÂN ĐỂ TÌM VÀ TẢI ĐẦY ĐỦ CÁC FILE)
Trang 2BÀI 2: GÕ CỬA TRÁI TIM
- Văn bản 1: “Chuyện cổ tích về loài người” (Xuân Quỳnh)
- Văn bản 2: “Mây và sóng” (Ra-bin-đơ-ra-nát Ta-go)
- Văn bản 3: Bức tranh của em gái tôi (Tạ Duy Anh)
- Văn bản thực hành đọc: Những cánh buồm (Hoàng Trung Thông)
PHẦN 1: ĐỌC HIỂU NGỮ LIỆU TRONG SGK
Văn bản 1: CHUYỆN CỔ TÍCH VỀ LOÀI NGƯỜI (Xuân Quỳnh) PHIẾU SỐ 1: TRẮC NGHIỆM
1 Bài thơ “Chuyện cổ tích về loài người” được viết theo thể thơ nào?
Trang 34 Trong bài thơ Chuyện cổ tích về loài người”, sau khi trẻ con được sinh ra,
vì sao cần phải có người mẹ?
A Vì trẻ con cần có tình yêu, cần được bế bồng, chăm sóc của người mẹ
B Vì trẻ con cẩn được mở rộng tầm nhìn về cuộc sống nên cần có người mẹ
C Vì trẻ em là người giúp trẻ hiểu biết lịch sử loài người
D Vì mẹ biết hát ru cho trẻ ngủ
5 Trong bài thơ Chuyện cổ tích về loài người”, bố dạy trẻ điều gì?
A Giải các bài toán khó
B Chơi các môn thể thao
A.Giải các bài toán khó
B Chơi các môn thể thao
C Dạy cho trẻ biết học hành và hiểu biết về lịch sử loài người
D Dạy trẻ hiểu biết, biết suy nghĩ, biết mở rộng tầm nhìn về cuộc sống
7 Câu thơ “Những làn gió thơ ngây” trong bài thơ sử dụng biện pháp tu từ
Trang 48 Bài thơ “Chuyện cổ tích về loài người” chủ yếu sử dụng biện pháp tu từ
9 Từ “nhô” trong bài thơ “Chuyện cổ tích về loài người” có nghĩa là:
A Vượt lên phái trước hoặc ra phía trước so với xung quanh
B Trồi lên, tụt xuống cao thấp không đều
C Tạo sự khác lạ nhằm gây sự chú ý
D Xuất hiện ở trên cao
10 Qua đoạn trích, nhà thơ muốn gửi tới trẻ con điều gì?
A Trẻ con được sống trong một thế giới tuyệt đẹp
B Trẻ con được yêu thương
C Trẻ con được dành tặng những gì tốt đẹp nhất, đáng yêu nhất
Trang 5Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi:
Nhưng còn cần cho trẻTình yêu và lời ru Cho nên mẹ sinh ra
Để bế bồng chăm sóc
Mẹ mang về tiếng hát
Từ cái bống cái bang
Từ cái hoa rất thơm
(Trích Chuyện cổ tích về loài người, Xuân Quỳnh)
Câu 1: Xác định các phương thức biểu đạt của đoạn thơ.
Câu 2: Trong lời ru của mẹ dành cho trẻ, những hình ảnh nào được gợi ra? Câu 3: Chỉ ra và nêu tác dụng của phép tu từ điệp ngữ trong đoạn thơ trên? Câu 4: Ngày nay, khi khoa học công nghệ phát triển, người ta có thể dùng
nôi điện, smartphone, mở đĩa ghi âm bài hát ru cho trẻ Việc làm này sẽ thay thế cho lời ru của mẹ Em có đồng ý với quan điểm đó không? Vì sao?
Gợi ý làm bài
Câu 1: Các phương thức biểu đạt của đoạn thơ: Biểu cảm kết hợp tự sự, miêu
tả
Câu 2: Trong lời ru của mẹ dành cho trẻ, những hình ảnh hiện ra: cái bống
cái bang, cái hoa, vị gừng, cơn mưa, bãi sông, vết lấm
Câu 3:
Trang 6- Điệp ngữ trong đoạn thơ là các từ ngữ như: “rất”, “Từ cái ”,
“Từ ”được lặp đi lặp lại
- Tác dụng:
+ nhấn mạnh vẻ đẹp của những hình ảnh trong lời ru của mẹ.
+ Ca ngợi ý nghĩa của lời ru: Lời ru kết thành những giá trị cao quý nhất trong kho tàng văn hóa dân tộc; thắm đượm trong lời ru của mẹ là tình cảm thiết tha, là trí tuệ, tâm hồn người Việt Vì vậy nó trở thành nguồn dinh dưỡng quý giá nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ
+ Khẳng dịnh tình yêu thương bao la của mẹ dành cho con
+ Làm cho câu thơ hấp dẫn, giọng thơ tha thiết
Câu 4: Ngày nay, khi khoa học công nghệ phát triển, người ta có thể dùng
nôi điện, smartphone, mở đĩa ghi âm bài hát ru cho trẻ Việc làm này có thể thay thế cho lời ru của mẹ
HS bày tỏ quan điểm đồng ý hoặc không đồng ý với quan điểm trên
Nếu đồng ý HS phải lí giải được:
+ Tầm quan trọng của công nghệ thay thế con người, phục vụ cuộc sống Việc ru con cũng vậy
+ Nhiều ngươi mẹ phải đi làm việc khi con còn bé, nên không thể trực tiếp
ru con
Nếu không đồng ý HS phải lí giải được”
+ Không có một thiết bị nào có thể thay thế được lời ru của mẹ vì mẹ ru con là truyền cho con hơi ấm, tình thương, ước mơ, khát vọng của mẹ cho con
+ Lời ru trở thành dòng sữa tinh thần để con khôn lớn, lời ru bồi đắp tâm hồn con
Trang 7+ Lời ru kết gắn tình mẹ con, giúp con cảm nhận được sự chở che, yêu thương của mẹ.
PHIẾU SỐ 3:
Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:
Ru cho mềm ngọn gió thu
Ru cho tan đám sương mù lá cây
Ru cho cái khuyết tròn đầy Cái thương cái nhớ nặng ngày xa nhau.
Bàn tay mang phép nhiệm mầu Chắt chiu từ những dãi dầu đấy thôi.
Ru cho sóng lặng bãi bồi Mưa không dột chỗ ngoại ngồi vá khâu
Ru cho đời nín cái đau
À ơi Mẹ chẳng một câu ru mình.
(Trích “À ơi tay mẹ” – Bình Nguyên)
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ?
Câu 2: Nêu nội dung chính của đoạn thơ
Câu 3: Tìm và nêu tác dụng của hình ảnh ẩn dụ trong hai câu thơ sau:
Ru cho cái khuyết tròn đầy Cái thương cái nhớ nặng ngày xa nhau.
Câu 4: Đọc đoạn thơ, em rút ra những thông điệp nào cho bản thân?
Gợi ý làm bài
Trang 8Câu 1: Phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ: Biểu cảm
Câu 2: Đoạn thơ ca ngợi ý nghĩa của lời ru và tấm lòng yêu thương, những
hi sinh lớn lao của mẹ với con
+ Nhấn mạnh tình cảm yêu thương, nâng niu của mẹ dành cho con
+ Thể hiện tình yêu, biết ơn trân trọng của tác giả với người mẹ tần tảo; đồng thời tác giả ca ngợi, tình mẫu tử thiêng liêng
Câu 4: Những thông điệp qua đoạn thơ HS có thể rút ra:
- Hãy yêu thương, kính trọng, biết ơn người mẹ vì mẹ đã hi sinh cả đời chocon
- Cần lưu giữ lời ru, vì đó là trí tuệ, tâm hồn, vẻ đẹp của người Việt
- Tình mẫu tử là tình cảm thiêng liêng, bất diệt
PHIẾU SỐ 4: Viết đoạn văn
Viết một đoạn văn 5 đến 7 câu, nêu cảm nhận của em về một đoạn thơ
trong bài thơ Chuyện cổ tích về loài người mà em yêu thích.
Gợi ý làm bài:
GV hướng dẫn HS cần đảm bảo các yêu cầu về:
- Xác định đoạn thơ mình yêu thích
- Xác định được nội dung chính của đoạn thơ: Mẹ xuất hiện, mang đến chocon tình yêu thương và lời ru cho trẻ thơ
Trang 9- Chỉ ra những yếu tố nghệ thuật của đoạn thơ (từ ngữ, hình ảnh, phép tu từ,nhịp điệu ) Chỉ rõ tác dụng
- Chọn một đoạn thơ yêu thích, xác định nội dung chính, những yếu tố nghệ thuật nổi bật và tình cảm của em về đoạn thơ đó
- Câu mở đầu giới thiệu tên bài thơ, tên tác giả, nội dung đoạn thơ, cảm xúc chung của em về đoạn thơ Các câu tiếp theo thể hiện cảm xúc đối với nội dung, nghệ thuật
Đoạn văn tham khảo:
Để bế bồng chăm sóc”
(3)Bé cần rất nhiều thứ để lớn khôn như mặt trời, cây cỏ, chim muông, sông suối, cá tôm…nhưng có lẽ hơn hết thảy bé cần tình yêu và lời ru (4)Từ
“nhưng” đặt đầu đoạn nhằm nhấn mạnh tầm quan trọng của hai yếu tố đó và
lí giải sự xuất hiện của mẹ là điều tất yếu (5) Bởi bé là nguồn vui, là niềm hạnh phúc của mẹ (6)Bé cần có bàn tay dịu dàng vuốt ve, cần lời hát ru để lớn, cần sự dạy bảo để thành người (7)Chỉ với 4 câu thơ nhưng ta cảm nhận
được tấm lòng yêu trẻ của nhà thơ và phải là người có trái tim nhân hậu thìXuân Quỳnh mới viết được những vần thơ như thế
Đoạn 2
Trang 10(1)Đoạn thơ mà em yêu thích nhất trong bài thơ Chuyện cổ tích về loài người là đoạn thơ viết về sự ra đời của mẹ (2)Từ những dòng thơ mà tác giả
viết, người đọc có thể hình dung được sự ra đời của người mẹ đó chính làdành cho trẻ con tình yêu thương, chăm sóc và những lời ru tiếng hát
(3)Những lời ru tiếng hát ấy mở ra cho trẻ con sự hiểu biết về thế giới xung quanh, từ cành hoa, cánh cò cho đến vị nguồn, cơn mưa (4)Tác giả đã liệt kê hình ảnh, hương vị, màu sắc mà người mẹ đem đến cho trẻ con (5)Và ý
nghĩa của chính sự xuất hiện của mẹ đó chính là đem đến cho trẻ con tình yêu
thương và chăm sóc (6)Nhờ giọng thơ vui vẻ, người đọc có thể hình dung
được ý nghĩa của người mẹ đối với trẻ con một cách kỳ diệu, thiêng liêng vàtràn ngập màu sắc
Văn bản 2: MÂY VÀ SÓNG (Ta-gor) PHIẾU SỐ 1: TRẮC NGHIỆM
C Cung cấp thông tin về thế giới tự nhiên
D Dùng biện pháp tư từ nhân hóa, ẩn dụ
E Kể lại trải nghiệm về trò chơi của trẻ
F Thể hiện nguyện vọng, đề đạt ý kiến
G Có vần, nhịp
Trang 113 Bài thơ “Mây và sóng” là lời của ai nói với ai?
A.Bố nói với con
B Mây nói với sóng
C Lời của em bé nói với mẹ về những người sống trong sóng và trênmây
D Mây và sóng nói với em bé về tình mẹ con
4 Nhân vật trữ tình trong bài thơ “Mây và sóng” là ai?
Trang 12A Ngôn ngữ hồn nhiên, trong sáng của trẻ thơ
B Ngôn ngữ thơ nhẹ nhàng, tình cảm
C Ngôn ngữ thơ trầm lắng, sâu sắc
D Ngôn ngữ thơ hùng hồn, sôi nổi
6 Những biện pháp tu từ nào được sử dụng trong bài thơ “Mây và sóng”?
A Nói quá, nói giảm, so sánh
B Nói giảm, nhân hóa, điệp ngữ
C Ẩn dụ, hoán dụ, nói quá
D Mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên
8 Hai bài thơ “Chuyện cổ tích về loài người” và “Mây và sóng” có nhữngđiểm gì khác nhau?
A Mây và sóng có câu thơ kéo dài, không bị hạn chế về số tiếng trong mỗicâu, trong khi “Chuyện cổ tích về loài người” mỗi câu thơ có 5 tiếng
B Mây và sóng có yêu tố miêu tả, còn chuyện cổ tích về loài người khôngcó
C Mây và sóng có cả lời thoại của nhân vật; còn chuyện cổ tích vè loài ngườikhông có
D Chuyện cổ tích vè loài người có các biện pháp tu từ so sánh, nhân hóa,điệp ngữ còn Mây và sóng không có
Trang 13GỢI Ý TRẢ LỜI
A ĐIỀN ĐÚNG (Đ), SAI (S)
A Kể lại một câu chuyện có cốt truyện(S)
B Thể hiện tình cảm, cảm xúc về tình mẫu tử (Đ)
C Cung cấp thông tin về thế giới tự nhiên(S)
D Dùng biện pháp tư từ nhân hóa, ẩn dụ(Đ)
E Kể lại trải nghiệm về trò chơi của trẻ(S)
F Thể hiện nguyện vọng, đề đạt ý kiến(S)
PHIẾU SỐ 2: Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:
Mẹ ơi, trên mây có người gọi con:
“Bọn tớ chơi từ khi thức dậy cho đến lúc chiều tà
Bọn tớ chơi với bình minh vàng, bọn tớ chơi với vầng trăng bạc” Con hỏi: “Nhưng làm thế nào mình lên đó được ?”
Họ đáp: “Hãy đến nơi tận cùng trái đất, đưa tay lên trời, cậu sẽ được nhấc bổng lên tận tầng mây”
“ Mẹ mình đang đợi ở nhà”- Con bảo- “Làm sao có thể rời mẹ mà đến được?”
Thế là họ mỉm cười bay đi
(Trích Mây và sóng, Ta- go)
Trang 14Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ ?
Câu 2: Dấu ngoặc kép dùng trong đoạn thơ trên có tác dụng gì?
Câu 3: Trước lời rủ rê của mây, em bé đã từ đưa ra lí do từ chối là gì? Em
hiểu gì về lời từ chối ấy?
Câu 4: Giả sử em bị bạn bè rủ đi chơi một trò chơi game, mà mẹ em không
muốn cho em đi Em sẽ làm gì để vượt qua cám dỗ ấy?
Gợi ý làm bài
Câu 1: Phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên là: Biểu cảm.
Câu 2: Dấu ngoặc kép dùng trong đoạn thơ trên có tác dụng:
- Đánh dấu lời nói trực tiếp của các nhân vật:
+ Đánh dấu lời trực tiếp của mây:
“Bọn tớ chơi từ khi thức dậy cho đến lúc chiều tà.
Bọn tớ chơi với bình minh vàng, bọn tớ chơi với vầng trăng bạc”.
+ Đánh dấu lời trực tiếp của em bé : “ Mẹ mình đang đợi ở nhà”, “Làm sao có thể rời mẹ mà đến được?”.
Câu 3: Trước lời rủ rê của mây, em bé đã từ đưa ra lí do từ chối là “ Mẹ
mình đang đợi ở nhà”, “Làm sao có thể rời mẹ mà đến được?”
- Em hiểu em bé rất yêu mẹ, em luôn nghĩ về mẹ, vì có mẹ đợi ở nhà, em
sợ mẹ buồn nên em không thể đi chơi Tình yêu mẹ khiến em chiến thắng ham muốn nhất thời là được đi chơi
- Lí do từ chối lời mời gọi của mây còn giúp em hiểu tình yêu thương của mẹ dành cho em rất lớn lao, da diết Tình yêu ấy trở thành nguồn sức mạnh to lớn giúp em vượt qua cám dỗ
Câu 4: Giả sử em bị bạn bè rủ đi chơi một trò chơi game, mà mẹ em không
muốn cho em đi Em sẽ làm những việc cụ thể để vượt qua cám dỗ như:
- Sẵn sàng chối bạn, nói không với trò chơi gây nghiện như game
Trang 15- Cùng mẹ hoặc cùng người thân làm những việc dọn dẹp nhà cửa, tưới cây, trông em.
- Cùng các bạn tham gia các hoạt động xã hội hữu ích: chăm sóc nghĩa trang, dọn vệ sinh thôn xóm, ngõ phố, thu phế liệu để gây quỹ giúp những người gặp hoàn cảnh khó khăn, tham gia các câu lạc bộ thể thao
PHIẾU SỐ 3: Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:
“ Nhưng con biết trò chơi khác hay hơn
Con là sóng, mẹ sẽ là bến bờ kì lạ
Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ cười vang vỡ tan vào lòng mẹ
Và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta đang ở chốn nào”
(Trích Mây và sóng, Ta- go)
Câu 1: Đoạn thơ trên là lời của ai nói với ai, nói về điều gì?
Câu 2: Chỉ ra phép tu từ so sánh và tác dụng của phép so sánh trong đoạn thơ
trên?
Câu 3: Em hiểu câu thơ “Và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta đang
ở chốn nào” như thế nào?
Câu 4: Đọc đoạn thơ, em rút ra cho mình những thông điệp nào?
Câu 5: Trong ca dao Việt Nam, có rất nhiều câu nói về tình cảm, công ơn
của cha mẹ với con cái Em hãy tìm và ghi lại ít nhất 5 câu nói về nội dungđó
Gợi ý làm bài
Câu 1: Đoạn văn trên là lời em bé (người con) nói với mẹ về những trò chơi
do em bé sáng tạo ra
Trang 16Câu 2:
- phép tu từ so sánh: “Con” được so sánh với “sóng”, “mẹ” được ví như
“bến bờ kì lạ” ; quan hệ “mẹ và con” được so sánh với quan hệ giữa “sóng
và bến bờ”
- Tác dụng:
+ Làm cho câu thơ thêm sinh động, gợi hình, gợi cảm
+ Ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt Hình ảnh người mẹ hiện lên trở thành nguồn vui ấm áp, liêng liêng vô cùng đối với em Cách so sánh “mẹ là bến bờ kì lạ” để ca ngợi tình yêu thương bao la,tấm lòng bao dung, rộng mở của mẹ, mẹ là vành nôi ấm áp trở che cho con
+ Quan hệ “mẹ-con” được nâng lên giống như quan hệ giữa “sóng- bến bờ” khẳng định, ngợi ca tình mẹ con là tình cảm tự nhiên, trường tồn, vĩnh hằng
Câu 3: Em hiểu câu thơ “Và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta đang
ở chốn nào” nghĩa là tình mẹ con được nâng lên kích cỡ vũ trụ, lớn lao, bất
diệt Câu thơ khẳng định, nâng tình mẹ con lên tầng cao của vũ trụ, tình mẹ con xuất hiện ở khắp mọi nơi, không ai có thể chia tách được
Câu 4: Đọc đoạn thơ, em rút ra cho mình những thông điệp
- Tình mẫu tử là tình cảm thiêng liêng, là cội cuồn sức mạnh giúp con người vượt qua mọi cám dỗ trong cuộc đời
- Có mẹ là có cả thế giới
- Cần trân trọng, biết ơn, yêu thương mẹ nhiều hơn,vì mẹ đã vất vả, hi sinh cuộc đời mình cho con
- Sống có trách nhiệm với bản thân và gia đình
- Cuộc đời có bao sự đổi thay nhưng tình yêu thương vô bờ bến của mẹdành cho con thì không bao giờ thay đổi
PHIẾU SỐ 4: Viết đoạn văn:
Trang 17Câu 1: Hãy tưởng tượng em là người đang là người trò chuyện với mây và
sóng Viết đoạn văn (khoảng 5-7 câu) về cuộc trò chuyện
Câu 2: Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về hai câu thơ sau: “con
lăn, lăn mãi rồi sẽ cười vang vỡ tan vào lòng mẹ/ Và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta ở chốn nào”
Gợi ý trả lời
Câu 1:
GV hướng dẫn HS cần đảm bảo các yêu cầu về:
*Nội dung đoạn văn : GV cần khơi gợi một số yêu cầu chính, nhưng cũngcần tôn trọng sự tưởng tượng, suy nghĩ cá nhân của mỗi HS
- Cảm xúc của em khi đọc đoạn thơ đó
* Hình thức đoạn văn: Câu mở đoạn: Cần giới thiệu hoàn cảnh, tình huốnggặp gỡ của em với mây và sóng Các câu tiếp theo cần kể lại diễn biến cuộcgặp gỡ đó Câu kết đoạn lời chào, cảm xúc của em về cuộc gặp gỡ
Đoạn văn tham khảo:
Trang 18bình minh, được bồng bềnh trên những đám mây xanh thắm, được nô cùng gió trên những thảo nguyên mênh mông , tôi muốn đi cùng chị (2) Nhưng chợt nhìn thấy chiếc nón của mẹ treo trên tường, tôi nhớ mẹ, mà mẹ cũng nhớtôi lắm, tôi thì thầm “Mẹ em đợi em ở nhà, em không thể đi được ạ!” (3) Chịnhìn mình mỉm cười, chị hứa sẽ xuống chơi cùng mình và kể cho mình nghe
về những chuyến đi bí ẩn của chị (4) Mình nói: “Tạm biệt chị yêu nhé!”, sau
đó mình bước chân vào trong nhà, ngước nhìn lên mái nhà mình ngỡ đây là bầu trời xanh thẳm, và đôi bàn tay ấm áp của mẹ, nụ cười hiền hậu của mẹ sẽ
âu yếm vuốt ve mái tóc mình (5) Không, ngôi nhà mình, ở bên mẹ mình, mình giống như đang sống trong một thế giới diệu kì! (6)
Đoạn 2:
(1)Vào một buổi chiều mùa hè, em đang dạo chơi trên bãi biển thì bắt
gặp mây và sóng (2) Chúng em đã có một cuộc nói chuyện rất vui vẻ
(3)Mây nói rằng các bạn được dạo chơi từ lúc thức dậy đến lúc chiều tà (4)Mây đã chơi với bình minh vàng và ánh trăng bạc (5)Còn sóng thì được
ca hát từ sáng sớm đến hoàng hôn, ngao du khắp mọi nơi (6)Cả hai đều rủ
em đến chơi cùng (7)Thế nhưng em đã từ chối bởi đã đến lúc phải trở về nhà
và không có điều gì hạnh phúc hơn được ở bên mẹ
Đoạn 3:
(1)Tôi đang dạo chơi trên bãi biển thì nghe trên cao có tiếng gọi: “Hãy
lên chơi cùng bọn tớ, cậu sẽ được làm bạn với bình minh vàng và vầng trăng bạc” (2)Tôi tò mò nhìn lên bầu trời, nhận ra rằng đó là những đám mây
(3)Tôi liền hỏi: “Làm thế nào để mình lên đó được?” (4)Mây nói rằng: “Hãy
đến nơi tận cùng trái đất rồi đưa tay lên trời, chúng tớ sẽ nhấc bổng cậu lên”
(5)Rồi trong sóng lại có tiếng gọi “Hãy xuống chơi cùng bọn tớ, cậu sẽ được
đi ngao du khắp mọi nơi Cậu chỉ cần đến rìa biển, nhắm mắt lại thì sẽ được làn sóng nâng đi” (6) Những lời mời thật hấp dẫn, nhưng khi nhớ đến mẹ vẫn còn ở nhà đợi, tôi đã từ chối họ (7)Đối với tôi, ở bên mẹ mới là điều hạnh phúc nhất
Trang 19Câu 2: Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về hai câu thơ sau: “con
lăn, lăn mãi rồi sẽ cười vang vỡ tan vào lòng mẹ/ Và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta ở chốn nào”
GỢI Ý:
Đoạn văn cần thể hiện được các ý sau:
-Em bé bày tỏ những trò chơi mà người tham gia chỉ là hai mẹ con
-Điều này thể hiện tình yêu vô cùng sâu sắc, chân thành của chú bé dành chomẹ
-Tình yêu ấy vượt lên cả thú vui t thường ngày, mãnh liệt tới mức muốn lấn
át những thứ lớn lao khác
Tham khảo đoạn văn sau
Bài thơ “Mây và sóng” của Ta-go là lời một em bé thủ thỉ kể chuyện với mẹ
về những lời mời gọi hấp dẫn của những người “trên mây” và “trong sóng”.Lời mời gọi nào cũng hấp dẫn, quyến rũ và thiết tha nhưng bằng tình yêuthương mẹ , em đã từ bỏ ham muốn được đi chơi cùng với những người “trênmây” và “trên sóng” để được ở nhà với mẹ, để được cùng mẹ “con lăn, lăn
mãi rồi sẽ cười vang vỡ tan vào lòng mẹ/ Và không ai trên thế gian này biết
mẹ con ta ở chốn nào” Tình mẫu tử thật thiêng liêng bất diệt như sóng biển
vỗ vào bờ nghìn năm không nghỉ và lòng mẹ thật bao la khi luôn bao dung,
mở rộng để ôm ấp, chở che cho con So sánh tình mẹ con gắn với hình ảnhtrên mây và trong song, tác giả đã nâng tình cảm ấy đến mức không giới hạn
Đặc biệt, câu thơ “Và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta ở chốn nào”
hàm ý nói đến tình mẫu tử thiêng liêng và bất diệt
PHIẾU SỐ 5:
1 Trong bài thơ Mây và sóng, "mây' và "sóng" là những hình ảnh ẩn dụ Haihình ảnh ấy có thể làm cho em liên tưởng tới những đối tượng nào
2 Xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong hình ảnh "bình minh vàng",
"vầng trăng bạc" và nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó
Trang 203 Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong đoạn thơ sau: Nhưng con biết trò chơi khác hay hơn
Con là sóng và mẹ sẽ là bến bờ kỳ lạ
Con lăn lăn lăn mãi rồi sẽ cười vang vỡ tan vào lòng mẹ
Và không ai trên thế giới này biết mẹ con ta ở chốn nào
GỢI Ý TRẢ LỜI
1 Trong bài thơ Mây và sóng, "mây' và "sóng" là những hình ảnh ẩn dụ
“Mây”, “sóng” vốn đã là những hình ảnh thiên nhiên thơ mộng, chúng đềutùy thuộc vào trí tưởng tượng của em bé tạo ra nên càng lung linh kì ảo.Chúng cũng là những hình ảnh ẩn dụ cho cuộc sống rộn rã, cuốn hút xungquanh Những người sống trên mây, sống trong sóng, là những nhân vật thần
kì của cổ tích… rất gần gũi thân thuộc với tuổi thơ, tượng trưng cho nhữngthú vui của cuộc đời
2 Biện pháp tu từ được sử dụng trong hình ảnh "bình minh vàng", "vầngtrăng bạc" để nhấn mạnh những hình ảnh đặc săc, lung linh đầy màu sắc củathiên nhiên mà bất kỳ đứa bé nào cũng muốn tham gia vào Đây là thế giớicủa niềm vui và cả sự tự do, là thế giới mà em bé được thỏa thích vui chơi, tự
do ca hát, được ngao du khắp nơi này đến nơi khác
3 Điệp ngữ được sử dụng trong đoạn văn đã nêu là: "Con lăn, lăn, lăn mãirồi sẽ cười vỡ tan vào lòng mẹ" Con làm sóng, mẹ làm làm biển Con lăn, lănnhư làn sóng vỗ Tiếng con cười giòn tan vào gối mẹ Cái hay của trò chơi là
ở chỗ các bạn sóng và các bạn mây chỉ đi chơi một mình thôi mà không nghĩđến mẹ của họ, còn em bé, chắc em cũng muốn đi chơi nhưng em phải chơicùng với mẹ Tình mẹ con hòa quyện vào nhau, không tách rời nhau Emkhông thể nào thiếu mẹ cũng như mẹ cũng không thể nào thiếu em Tình mẹcon bao trùm tất cả, có mặt muôn nơi đến mức “không ai trên đời này biếtđược là mẹ con ta đang ở đâu” Bởi lẽ, ở đâu có mẹ, ở đó có con; ở đâu cócon, ở đó có bóng hình mẹ
Trang 21ĐỀ 6
1.Trong bài thơ Mây và sóng có nhiều đoạn dẫn lời nói trực tiếp của các nhânvật Hãy cho biết dấu câu nào được dùng để đánh dấu những lời nói trực tiếpđó
2 "Bọn tớ" trong những lời nói trực tiếp ở bài Mây và sóng dùng để chỉnhững ai?
3 Trong tiếng Việt, ngoài "bọn tớ" còn một số đại từ nhân xưng khác cũngthuộc ngôi thứ nhất số nhiều như "chúng ta", "chúng tôi", "bọn mình",
"chúng tớ" Có thể dùng một từ ngữ nào trong số đó để thay thế cho "bọn tớ"trong bản dịch không Vì sao
GỢI Ý TRẢ LỜI
1.Trong bài thơ Mây và sóng có nhiều đoạn dẫn lời nói trực tiếp của các nhânvật Đó là nhân vật con, mây, sóng Dấu câu nào được dùng để đánh dấunhững lời nói trực tiếp đó là dấu hai chấm
2 "Bọn tớ" trong những lời nói trực tiếp ở bài Mây và sóng dùng để chỉnhững người "trên mây" và "trong sóng" Đó là những người vô cùng hấp dẫngiữa vũ trụ rực rỡ sắc màu với bình minh vàng, vầng trăng bạc, tiếng đàn dudương bất tận và được đi khắp nơi
3 Trong tiếng Việt, ngoài "bọn tớ" còn một số đại từ nhân xưng khác cũngthuộc ngôi thứ nhất số nhiều như "chúng ta", "chúng tôi", "bọn mình",
"chúng tớ" Dùng một từ từ "bọn tớ" trong bản dịch không là hay và tinh tếnhất Nó thể hiện rõ đối tượng, chủ thể trong mỗi cuộc trò chuyện với cậu bé
là những người "trên mây" và "trong sóng"
VĂN BẢN 3: BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI
(Tạ Duy Anh)