TIỂU LUẬN NHẬP MÔN NĂNG LỰC THÔNG TIN ĐẠI DỊCH COVID19 VẤN ĐỀ TOÀN CẦU MỚI VÀ SỰ CẦN THIẾT CỦA HỢP TÁC QUỐC TẾ

Đại dịch Covid 19 bùng phát ở Vũ Hán (Trung Quốc) vào cuối năm 2019, sau đó đã lan ra toàn cầu với tốc độ chóng mặt. Đại dịch tác động trên toàn cầu trong tất cả các lĩnh vựcvới những đặc điểm khác tác động của các đại dịch bệnh trước đây. Có thể nói, dịch bệnh đưa đến và kéo theo sự “tam trùng” của ba cuộc khủng hoảng liên đới với nhau, đó là : cuộc khủng hoảng về y tế, cuộc khủng hoảng suy thoái về kinh tế, và cuộc khủng hoảng về xã hội. Với sức lây lan nhanh chóng của đại dịch buộc các quốc gia phải thực hiện các các giải pháp khẩn cấp cách ly xã hội trên diện rộng trong nước và giữa các quốc gia, làm đứt gãy các chuỗi cung ứng trên toàn cầu. Từ đó hoạt động về kinh tế rơi vào trì trệ; kéo theo một loạt những vấn đề xã hội: tình trạng mất việc làm của hàng chục triệu lao động trong hầu hết các lĩnh vực, thu nhập giảm sút, an sinh xã hội đứng trước thách thức rất lớn, nghèo đói và bất bình đẳng xã hội tăng lên. Tác động của đại dịch Covid 19 là rất lớn và toàn diện trên toàn cầu, cho đến nay chúng vẫn tiếp diễn rất phức tạp. Các quốc gia chưa có đủ cơ sở hay những công trình nghiên cứu tổng hợp đánh giá về đại dịch Covid một cách toàn diện nhất. Những khó khăn, thách thức ấy đã phản ánh một thực trạng toàn cầu mới đòi hỏi các quốc gia, các Chính phủ và nhân dân đồng lòng thích nghi, từng bước vượt qua. Đặc biệt, qua đại dịch, tầm quan trọng của vấn đề hợp tác quốc tế được khẳng định rõ nét hơn bao giờ hết. MỤC LỤC: LỜI MỞ ĐẦU 1 MỞ BÀI 3 1. Lý do chọn đề tài 3 2. Mục tiêu nghiên cứu, nhiệm vụ nghiên cứu 3 Mục tiêu nghiên cứu 3 Nhiệm vụ nghiên cứu 3 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3 4. Câu hỏi nghiên cứu 3 Câu hỏi nghiên cứu chủ đạo 3 Câu hỏi nghiên cứu bổ trợ 4 5. Tổng quan tài liệu 4 6. Phương pháp nghiên cứu 4 7. Bố cục đề tài 4 NỘI DUNG 6 CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN 6 1. Khái niệm các vấn đề toàn cầu 6 2. Khái quát về đại dịch Covid – 19 6 CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG 8 1. Thực trạng dịch bệnh Covid đe dọa sức khỏe con người 8 2. Thực trạng ấy còn ảnh hưởng tiêu cực ở mọi khía cạnh 8 2.1. Các con số thống kê 8 2.2. Hậu quả nghiêm trọng đến nhân dân thế giới 9 2.3. Tác động tiêu cực kinh tế, văn hóa – giáo dục, chính trị 10 3. Thực trạng một quốc gia không thể tự thân chống chọi dịch 12 CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP TOÀN CẦU HÓA 14 1. Tạo ra một mạng lưới chia sẻ thông tin toàn cầu 14 2. Tạo nên tinh thần hỗ trợ, giúp đỡ nhau giữa các nước 14 3. WHO là tổ chức y tế thế giới có vai trò liên kết các quốc gia 15 KẾT LUẬN 16 TÀI LIỆU THAM KHẢO 17 PHỤ LỤC 19 MỞ BÀI: 1. Lý do chọn đề tài: Như chúng ta có thể thấy, đại dịch Covid hiện nay đã trở thành một vấn đề toàn cầu, tác động không chỉ về mặt y tế là sức khỏe nhân loại, mà còn tác động toàn diện lên mọi khía cạnh, mọi ngành nghề, đòi hỏi sự hợp tác quốc tế, sự hỗ trợ lẫn nhau giữa các quốc gia để giải quyết. Từ lí do trên, tôi đã lựa chọn đề tài “ Đại dịch Covid19 – Vấn đề toàn cầu mới và sự cần thiết của hợp tác quốc tế” để làm chủ đề nghiên cứu. Bằng tất cả tâm huyết tìm hiểu, nghiên cứu tài liệu một cách hăng say và trân trọng khách quan, tôi hi vọng sẽ đóng góp cái nhìn tổng thể, mới mẻ về chủ đề này 2. Mục tiêu nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu: 2.1. Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu chính là thực trạng về đại dịch Covid 19 là một vấn đề toàn cầu mới và sự hợp tác quốc tế là điều vô cùng cần thiết của các quốc gia. 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu: Phân tích cơ sở lý luận về đại dịch Covid 19 hiện nay và vấn đề toàn cầu mới. Thực trạng về tình hình dịch bệnh đã trở thành một vấn đề toàn cầu mới. Đề xuất các giải pháp trên cơ sở hợp tác, đoàn kết, đồng lòng quốc tquooceer thích nghi hoàn cảnh và từng bước ẩy lùi dịch bệnh. 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu: Ảnh hưởng của dịch bệnh Covid19 trên toàn cầu Phạm vi nghiên cứu về không gian: Thông qua thực tế, các con số, thông tin biểu thị trên các phương tiện truyền thông, tài liệu nghiên cứu về dịch bệnh trên phạm vi toàn cầu. Phạm vi nghiên cứu về thời gian: 112019 – 1082021 4. Câu hỏi nghiên cứu: 4.1. Câu hỏi nghiên cứu chủ đạo Thực trạng dịch bệnh Covid19 hiện nay gây ra những khăn, thách thức gì cho toàn cầu? 4.2. Câu hỏi nghiên cứu bổ trợ Trong hoàn cảnh dịch bệnh hoành hành, vấn đề toàn cầu mới hiện nay được biểu hiện như thế nào? Giải pháp toàn cầu hóa, hợp tác quốc tế trong thời điểm dịch bệnh hiện nay? 5. Tổng quan tài liệu Bài nghiên cứu dựa trên sự tổng hợp của các nguồn tài liệu uy tín, đa dạng: Tài liệu nước ngoài: thông tin trên website chính thức của WHO, các tài liệu nghiên cứu, số liệu thống kê về dịch bệnh của Statista một tập đoàn của Đức chuyên về thị trường và dữ liệu người tiêu dùng Tài liệu trong nước: GS. TS. Nguyễn Trọng Chuẩn (2006), “Những vấn đề toàn cầu trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI”, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội; Cổng thông tin của Bộ Y Tế; nguồn tin từ các báo điện tử (báo Nhân dân, báo Dân trí, báo Tuổi trẻ,…); Ứng dụng sức khỏe Việt Nam, thư viện điện tử ĐHQG Hà Nội; thông tin từ các tạp chí uy tín. 6. Phương pháp nghiên cứu: Bài nghiên cứu dựa trên sự kết hợp nhuẫn nhuyễn các phương pháp nghiên cứu bao gồm: Phương pháp nghiên cứu tài liệu dựa trên thao tác nghiên cứu những tài liệu, bài nghiên cứu, sách chuyên ngành, tạp chí có liên quan đến chủ đề để có cái nhìn sâu rộng và đa chiều hơn về vấn đề. Phương pháp phân tích – tổng hợp: từ những tài liệu đã tìm hiểu, các thông tin, số liệu thu thập được, tiến hành tổng hợp các nguồn tin, dữ liệu một cách bài bản, khoa học với lập luận chặt chẽ và logic Phương pháp so sánh: Bài nghiên cứu tiếp cận vấn đề dựa trên nhiều khía cạnh tiếp cận nguồn tin khác nhau, do vậy việc so sánh giữa các nguồn tin để đem lại kết quả chọn lọc, đa dạng là điều cần thiết. 7. Bố cục đề tài: Ngoài những mục lục, lời nói đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, cầu trúc nội dung chính đề tài bao gồm: Chương 1: Cơ sở lý luận về vấn đề dịch bệnh Covid và vấn đề toàn cầu Chương 2: Thực trạng về vaans đề toàn cầu mới: dịch bệnh Covid 19 Chương 3: Đề xuất giải pháp toàn cầu hóa nhằm tạo điều kiện cho các quốc gia chung tay đoàn kết về mọi mặt đẩy lùi dịch bệnh. NỘI DUNG: CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. Khái niệm các vấn đề toàn cầu Khái niệm “vấn đề toàn cầu” xuất hiện phổ biến trong những năm 60 của thế kỷ XX và được đề cập đến trong rất nhiều nghiên cứu của các trường phái khoa học, trào lưu tư tưởng, và điều đó đã chứng tỏ tầm quan trọng của nó. Theo GS. TS. Nguyễn Trọng Chuẩn, vấn đề toàn cầu là vấn đề liên quan trực tiếp đến lợi ích loài người, ảnh hưởng đến hầu hết các quốc gia trên thế giới (mang tính toàn cầu) và đòi hỏi phải được giải quyết bằng nỗ lực quốc tế 1 như: chiến tranh, vũ khí hủy diệt, bùng nổ dân số, biến đổi khí hậu toàn cầu, đói nghèo, tội phạm quốc tế, vấn đề thất nghiệp, … Như vậy, xét về bản chất, các vấn đề toàn cầu đều là sản phẩm của toàn cầu hóa, phát sinh từ toàn cầu hóa. 2. Khái quát về đại dịch Covid – 19 Bước sang thế kỷ XXI, các vấn đề toàn cầu ngày càng trở nên nổi cộm hơn, gây ra tác động đến hầu hết các quốc gia thế giới và đòi hỏi cần phải được giải quyết. Bên cạnh những khía cạnh truyền thống kinh tế, an ninh – chính trị, xã hội – môi trường và văn hóa, sức khỏe toàn cầu cũng là một vấn đề đặc biệt được quan tâm và cải thiện, nhất là kể từ cuối năm 2019 – thời điểm bắt đầu đại dịch Covid – 19 trên toàn thế giới. Đại dịch Covid – 19 là một đại dịch toàn cầu do coronavirus (hay còn gọi là SARSCoV2) gây ra hội chứng hô hấp cấp tính nghiêm trọng. WHO cho biết tên gọi chính thức của bệnh viêm đường hô hấp cấp này là Covid19 2. Coronavirus được xác định lần đầu tiên vào tháng 122019 tại một chợ hải sản ở Hồ Nam, Vũ Hán, miền Nam Trung Quốc. Thông qua đường truyền hô hấp giữa người với người, chỉ sau 100 ngày, virus này đã lan ra toàn cầu gây ra đại dịch lớn ảnh hưởng đến sức khỏe nhân loại, và tác động tiêu cực đến nền kinh tế, xã hội toàn cầu. Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus đã đánh giá về mức độ nguy hiểm của đại dịch Covid19: “Đây là kẻ thù nguy hiểm với sự kết hợp của các đặc điểm nguy hiểm: lây lan nhanh chóng và gây chết người. Nó có thể hoạt động trong bóng tối, âm thầm lây lan nếu chúng ta không chú ý, sau đó nó bất ngờ bùng phát nếu chúng ta không sẵn sàng ứng phó” 3. Hiện nay, các quốc gia đều nỗ lực trong cuộc chiến chống lại bệnh dịch khủng khiếp này và chưa có thuốc đặc trị chính thức toàn cầu. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VỀ VẤN ĐỀ TOÀN CẦU MỚI ĐẠI DỊCH COVID Như chúng ta có thể thấy, đại dịch Covid đã trở thành một vấn đề toàn cầu, thực trạng ấy đòi hỏi sự hợp tác quốc tế, sự hỗ trợ lẫn nhau giữa các quốc gia để giải quyết. Điều đó được chứng minh qua các điểm sau: 1. Thực trạng dịch bệnh Covid đe dọa sức khỏe nhân loại và ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích hàng đầu của các quốc gia Dịch bệnh Covid – 19 được nhìn nhận rõ ràng đang lây lan trên toàn thế giới, đe dọa đến sự sinh tồn của nhân loại. Trong khi đó, con người vốn là nhân tố quyết định trong việc duy trì giống nòi, tạo dựng và gìn giữ những tiến bộ, những tinh hoa của thế giới. Đối với các quốc gia, cả những nước phát triển, đang phát triển hay kém phát triển, con người là nhân tố mang ý nghĩa chìa khóa của sự thành công. Con người cùng với tri thức như một phương tiện, không chỉ tạo ra của cải, truyền thống văn hóa mà còn tạo ra những tiến bộ, giá trị nhân văn phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế, là yếu tố quyết định trong việc hình thành một vị thế lớn mạnh cho quốc gia trên vũ đài chính trị thế giới. Bởi vậy, đại dịch Covid19 đang tàn phá “cốt lõi” của sự sống, tàn phá lợi ích hàng đầu của các quốc gia, và nếu nó không được ngăn chặn thì tương lai của nhân loại, các bước phát triển tiếp theo của xã hội toàn cầu sẽ bị tiêu diệt. Trong tình trạng khẩn cấp này, bất cứ quốc gia nào, bất cứ tổ chức hay cá nhân nào đều có chung một nhiệm vụ hàng đầu là phòng và chống dịch, đảm bảo cho sự sinh tồn của nhân loại. Chính nhiệm vụ chung ấy đã gắn kết các nước, công dân toàn cầu thành một khối và đặt ra yêu cầu bức thiết là cần phải có sự hợp tác quốc tế. 2. Thực trạng ấy diễn ra trên phạm vi toàn cầu và ảnh hưởng tiêu cực đến hầu hết các quốc gia không chỉ ở lĩnh vực y tế – sức khỏe con người mà còn ở mọi khía cạnh 2.1. Các con số thống kê thực trạng báo động Hiện nay, theo báo cáo của WHO, tính đến 1082021, 225 quốc gia và vùng lãnh thổ đã có người dân nhiễm bệnh Covid19 với tổng số ca nhiễm trên toàn thế giới lên tới 204.800.030 ca nhiễm với 4.327.154 ca bệnh tử vong 4 . Trong đó, Châu Âu và Châu Á là hai tâm dịch lớn với nhiều ổ dịch khó kiểm soát như Mỹ, Ấn Độ, Brazil, Nga, Pháp – đây cũng là 5 nước có số ca mắc Covid19 nhiều nhất thế giới. Như vậy, đại dịch Covid19 bùng phát và lan rộng trên phạm vi toàn cầu. Không có quốc gia nào là không có ca nhiễm, trừ đất nước Triều Tiên vào ngày 1152021 đã được WHO công nhận là không có ca nhiễm Covid19 nào sau khi tiến hành xét nghiệm gần 26.000 người dân 5 2.2. Đại dịch Covid19 gây hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe của người dân toàn thế giới. Theo thống kê, tính đến 1082021, tổng số ca nhiễm trên toàn thế giới lên tới 204.800.030 ca 4. Đây là một con số đáng báo động đối với sức khỏe nhân loại. Tất cả các bệnh nhân, tùy mức độ nặng nhẹ của bệnh, virus sẽ xâm nhập và hủy hoại phổi – mức độ nặng nhất của bệnh. Ngoài ra nó còn gây ra các vấn đề tim mạch như nhịp tim không đều, tim bơm không đủ máu hoặc các mô, gây tổn thương gan, suy gan. Đặc biệt, đối với các bệnh nhân có nhiều bệnh nền, coronavirus tấn công sẽ gây nguy hiểm đến tính mạng. Ở một số quốc gia không thể kiểm soát dịch bệnh như Trung Quốc (đợt bùng dịch cuối năm 2019) và Ấn Độ, Malaysia (hiện nay), số ca tử vong tăng liên tục. Dường như nhà nước không thể chống đỡ sức tàn phá của căn bệnh này, và gây ra một tình cảnh hỗn loạn và hết sức đau thương. Tại Trung Quốc, đợt bùng dịch cuối năm 2019 – đầu năm 2020, công cuộc chống dịch bị “vỡ trận” khiến nhân dân Vũ Hán hoang mang tột cùng. Các bệnh viện tại đây bị quá tải do người dân và bệnh nhân chen lấn nhau đi khám, đòi điều trị y tế, xác chết nằm la liệt và các bác sĩ phải làm tăng ca, liên tục thâu đêm, thậm chí phải mặc bỉm để không phải đi vệ sinh 6. Đến tận bây giờ, khi Trung Quốc thành công trong việc dập đợt bùng dịch đầu tiên đó, thì đây vẫn là một nỗi ác mộng không bao giờ có thể quên của người dân Vũ Hán. Ấn Độ là nước có tổng số ca nhiễm và ca tử vong xếp hàng đầu thế giới. Đây là quốc gia đông dân, chất lượng cuộc sống thấp và dân trí lạc hậu nên khó phổ biến cách thức chống dịch đúng đắn. Hậu quả là người dân tử vong nhiều đến mức nhà hỏa táng ở Ấn Độ vỡ trận và thi thể người chết nằm la liệt trên đường. Nói về tình trạng này, Kumar – người dân Ấn Độ phải bật khóc và thốt lên rằng: “Tôi đi khắp mọi nơi để tìm nơi hỏa táng mẹ nhưng mọi cơ sở đều từ chối vì một lý do nào đó, ví dụ như họ nói rằng họ hết gỗ” hay Shunty – một người dân khác khóe mắt cay xè nói: “Không một ai ở Delhi từng chứng kiến cảnh tượng này. Trẻ con mới 5 tuổi, thiếu niên 15 tuổi hay thanh niên 25 tuổi bị hỏa táng. Cặp đôi mới cưới cũng bị hỏa táng. Thật khủng khiếp khi chứng kiến cảnh này” 7. Tất cả người dân Ấn Độ đều trong tình trạng hoang mang tột cùng, lo sợ và trên thực tế, tình cảnh ngày càng trở nên tồi tệ hơn. Hay tại Malaysia – quốc gia được đánh giá là “có nguy cơ bị nhấn chìm trong thảm họa đại dịch Covid19” do có số lượng ca nhiễm và ca tử vong tăng đột biến vượt qua Ấn Độ. Theo thống kê, cứ 1 triệu người Malaysia thì có tới 205,1 trường hợp mắc coronavirut chiếm gầm 1.200 giường bệnh chăm sóc đặc biệt khiến hệ thống y tế Malaysia gần như sụp đổ. Tệ hơn nữa, chỉ trong tháng 52021, đất nước này ghi nhận 1.289 ca tử vong và các bác sĩ tại các bệnh viện phải đưa ra lựa chọn đau lòng là ưu tiên chăm sóc những bệnh nhân có khả năng hồi phục cao hơn 8. Đó là hậu quả của việc không tuân thủ giãn cách xã hội hay hạn chế di chuyển ở cuối tháng lễ Ramadan. Có thể thấy rằng, đại dịch Covid19 này nguy hiểm, mang tính khẩn cấp chưa từng thấy trong lịch sử, gấp nhiều lần so với dịch Ebola ở Tây Phi, dịch tả, dịch AIDS cả về mức độ tử vong, khó phòng chống và tốc độ lây lan. Căn bệnh Covid19 này trở thành “kẻ sát nhân hàng loạt” đối với nhân loại, là kẻ thù của nhân loại, gây ra tình trạng đau thương khắp các nước bị nó tàn phá. 2.3. Bên cạnh những hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe của con người, bệnh dịch Covid19 tác động tiêu cực đến tất cả các lĩnh vực khác như kinh tế, văn hóa – giáo dục, thậm chí cả chính trị. Về kinh tế, đại dịch Covid19 đã đẩy nền kinh tế toàn cầu vào một cuộc suy thoái trầm trọng, có nghĩa là nền kinh tế bắt đầu bị thu hẹp và ngừng tăng trưởng. Quỹ tiền tệ quốc tế (IFM) cho biết năm 2020, nền kinh tế toàn cầu tăng trường ở mức 3,5% là một kết quả tồi tệ hơn rất nhiều so với khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Các nền kinh tế mạnh dự kiến sẽ sụt giảm nghiêm trọng so với năm 2021 như Mỹ giảm 5,9%, Nhật Bản giảm 5,2%, Anh giảm 6,5%, Đức giảm 7%, Pháp giảm 7,2%, Ý giảm 9,1% và Tây Ban Nha giảm 8% trong khi các nền kinh tế tiên tiến bị ảnh hưởng nặng nề hơn sẽ tăng trưởng 6% trong năm 2021 9. Trong đại dịch này, các nước đều phải cảnh giác và hạn chế hoạt động xuất – nhập khẩu nhằm tránh lây lan dịch bệnh, thực hiễn giãn cách xã hội, kiểm dịch và tốn rất nhiều tiền cho việc phòng, chữa bệnh Covid19. Tại nước Mỹ, chính phủ đã cam kết chi hơn 3.000 tỷ USD để giải cứu nền kinh tế song do số ca nhiễm liên tục tăng trong khi các chương trình cứu trợ đã sắp kết thúc khiến cho quốc gia này đang gặp rất nhiều khó khăn 10. Mặt khác, đại dịch này đẩy người dân các nước vào cảnh không có việc làm, khiến chi tiêu của họ giảm, nhu cầu mua sẵm cũng sụt giảm khiến các cơ sở kinh doanh cũng không thể duy trì. Theo thống kê, do nhu cầu sụt giảm của con người trong đại dịch đã khiến hàng loạt các doanh nghiệp, các nhãn hàng nổi tiếng lâu đời đã phải phá sản, trong đó có các thương hiệu thời trang cao cấp như: Brooks Brother (Mỹ), HM (Thụy Điển), Victoria’s Secret (Mỹ), … Đáng lo lắng hơn cả, đại dịch Covid19 đã tác động nghiêm trọng đến nền an ninh lương thực toàn cầu. Các ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế có thể dẫn đến sự gia tăng lâu dài của trình trạng đói nghèo trên toàn cầu và mất an ninh lương thực. Ngân hàng Thế giới (WB) cho biết đại dịch Covid19 đã đẩy thêm từ 88 – 115 triệu người vào tình cảnh nghèo cùng cực, và làm tăng thêm từ 83 – 132 triệu người vào tổng số người bị suy dinh dưỡng trên thế giới vào năm 2020 11. Về văn hóa – giáo dục, đại dịch Covid19 đã tác động mạnh mẽ đến lĩnh vực giáo dục và đào tạo thanh niên. Kể từ ngày 16 tháng 3 năm 2020, chính phủ ở 73 quốc gia đã tuyên bố hoặc thực hiện việc đóng cửa trường học, bao gồm 56 quốc gia đóng cửa trường học trên toàn quốc và 17 quốc gia đóng cửa trường học địa phương 12. Mặt khác, theo nhận định của Tổ chức Lao động thế giới (ILO), hơn 70% thanh niên học tập hoặc kết hợp học tập với công việc đã bị ảnh hưởng tiêu cực do việc đóng cửa các trường học, trường đại học và trung tâm đào tạo kể từ khi đại dịch bùng phát 13. Như vậy, có thể thấy, chất lượng giáo dục bị ảnh hưởng nhiều, thế hệ trẻ bị gián đoạn học tập, hoặc thậm chí phải học qua các nền tảng trực tuyến khiến độ tương tác kém, chất lượng giảng dạy cũng sụt giảm. Thêm vào đó, việc học qua các nền tảng này đòi hỏi phải có mạng lưới Internet tốc độ cao – một khó khăn cho các nước kém phát triển. Từ đó, khoảng cách về chất lượng giáo dục giữa nhóm nước phát triển, đang phát triển và nhóm nước kém phát triển lại bị kéo dài thêm. Về chính trị – xã hội, đại dịch Covid19 dẫn đến tình trạng hỗn loạn diễn ra ở nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó phải kể đến Ấn Độ. Trước diễn biến dịch phức tạp và khó kiểm soát, ngày 352021, 13 đảng phái đối lập tại Ấn Độ đã kêu gọi chính phủ trung ương tiến hành chương trình tiêm vaccine phòng COVID19 miễn phí và đảm bảo cung cấp oxy y tế không gián đoạn tới tất cả các bệnh viện 14. Đó là cuộc chiến giữa Chính quyền Thủ tướng Narendra Modi và 13 đảng đối lập này và kết quả là chính quyền phải nhượng bộ. Mặt khác, Ấn Độ vốn là quốc gia đa sắc tộc, tôn giáo, người dân nơi đây luôn tin vào thần linh và cho rằng bệnh dịch là do thần linh nổi giận nên khước từ mọi lời tuyên truyền của chính phủ về cách thức chống dịch nên gây ra nhiều khó khăn trong công cuộc chống lại bệnh Covid19. Tóm lại, đại dịch Covid19 đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu, gây ra hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe của người dân ở tất cả các quốc gia mà dịch bệnh đang tàn phá. Thêm vào đó, đại dịch còn tác động tiêu cực đến các lĩnh vực khác của đời sống xã hội như làm suy thoái nền kinh tế toàn cầu, trì trệ nền giáo dục và gây ra những bất ổn về chính trị ở các quốc gia. Tất cả những tác động tiêu cực trên phạm vi toàn cầu đó đòi hỏi phải có sự hợp tác quốc tế, hỗ trợ lẫn nhau trong công cuộc chống lại căn bệnh Covid19 này.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

oOo TIỂU LUẬN CUỐI KÌ

ĐỀ TÀI: ĐẠI DỊCH COVID-19- VẤN ĐỀ TOÀN CẦU MỚI VÀ SỰ CẦN THIẾT CỦA HỢP TÁC QUỐC TẾ MÔN: NHẬP MÔN NĂNG LỰC THÔNG TIN

Giảng viên hướng dẫn: TS Trần Thị Thanh Vân

ThS Nguyễn Thị Kim Lân

Hà Nội, tháng 8/ 2021

LỜI MỞ ĐẦU:

Đại dịch Covid - 19 bùng phát ở Vũ Hán (Trung Quốc) vào cuối năm 2019, sau

đó đã lan ra toàn cầu với tốc độ chóng mặt Đại dịch tác động trên toàn cầu trong tất cảcác lĩnh vựcvới những đặc điểm khác tác động của các đại dịch bệnh trước đây Có thểnói, dịch bệnh đưa đến và kéo theo sự “tam trùng” của ba cuộc khủng hoảng liên đớivới nhau, đó là : cuộc khủng hoảng về y tế, cuộc khủng hoảng - suy thoái về kinh tế,

và cuộc khủng hoảng về xã hội Với sức lây lan nhanh chóng của đại dịch buộc cácquốc gia phải thực hiện các các giải pháp khẩn cấp cách ly xã hội trên diện rộng trongnước và giữa các quốc gia, làm đứt gãy các chuỗi cung ứng trên toàn cầu Từ đó hoạtđộng về kinh tế rơi vào trì trệ; kéo theo một loạt những vấn đề xã hội: tình trạng mấtviệc làm của hàng chục triệu lao động trong hầu hết các lĩnh vực, thu nhập giảm sút,

an sinh xã hội đứng trước thách thức rất lớn, nghèo đói và bất bình đẳng xã hội tănglên

Tác động của đại dịch Covid - 19 là rất lớn và toàn diện trên toàn cầu, cho đếnnay chúng vẫn tiếp diễn rất phức tạp Các quốc gia chưa có đủ cơ sở hay những côngtrình nghiên cứu tổng hợp đánh giá về đại dịch Covid một cách toàn diện nhất Nhữngkhó khăn, thách thức ấy đã phản ánh một thực trạng toàn cầu mới đòi hỏi các quốc gia,các Chính phủ và nhân dân đồng lòng thích nghi, từng bước vượt qua Đặc biệt, quađại dịch, tầm quan trọng của vấn đề hợp tác quốc tế được khẳng định rõ nét hơn baogiờ hết

MỤC LỤC:

LỜI MỞ ĐẦU 1

MỞ BÀI 3

1 Lý do chọn đề tài 3

2 Mục tiêu nghiên cứu, nhiệm vụ nghiên cứu 3 Mục tiêu nghiên cứu 3 Nhiệm vụ nghiên cứu 3 3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

4 Câu hỏi nghiên cứu 3

Câu hỏi nghiên cứu chủ đạo 3 Câu hỏi nghiên cứu bổ trợ 4 5 Tổng quan tài liệu 4

6 Phương pháp nghiên cứu 4

7 Bố cục đề tài 4

NỘI DUNG 6

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN 6

1 Khái niệm các vấn đề toàn cầu 6

2 Khái quát về đại dịch Covid – 19 6

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG 8 1 Thực trạng dịch bệnh Covid đe dọa sức khỏe con người 8 2 Thực trạng ấy còn ảnh hưởng tiêu cực ở mọi khía cạnh 8 2.1 Các con số thống kê 8 2.2 Hậu quả nghiêm trọng đến nhân dân thế giới 9 2.3 Tác động tiêu cực kinh tế, văn hóa – giáo dục, chính trị 10 3 Thực trạng một quốc gia không thể tự thân chống chọi dịch 12 CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP TOÀN CẦU HÓA 14 1 Tạo ra một mạng lưới chia sẻ thông tin toàn cầu 14 2 Tạo nên tinh thần hỗ trợ, giúp đỡ nhau giữa các nước 14 3 WHO là tổ chức y tế thế giới có vai trò liên kết các quốc gia 15 KẾT LUẬN 16

TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

PHỤ LỤC 19

MỞ BÀI:

1 Lý do chọn đề tài:

Như chúng ta có thể thấy, đại dịch Covid hiện nay đã trở thành một vấn đề toàncầu, tác động không chỉ về mặt y tế là sức khỏe nhân loại, mà còn tác động toàn diện lên mọi khía cạnh, mọi ngành nghề, đòi hỏi sự hợp tác quốc tế, sự hỗ trợ lẫn nhau giữacác quốc gia để giải quyết

Từ lí do trên, tôi đã lựa chọn đề tài “ Đại dịch Covid-19 – Vấn đề toàn cầu

mới và sự cần thiết của hợp tác quốc tế” để làm chủ đề nghiên cứu Bằng tất cả tâm

huyết tìm hiểu, nghiên cứu tài liệu một cách hăng say và trân trọng khách quan, tôi hi vọng sẽ đóng góp cái nhìn tổng thể, mới mẻ về chủ đề này

2 Mục tiêu nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu:

2.1 Mục tiêu nghiên cứu:

Nghiên cứu chính là thực trạng về đại dịch Covid- 19 là một vấn đề toàn cầumới và sự hợp tác quốc tế là điều vô cùng cần thiết của các quốc gia

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Phân tích cơ sở lý luận về đại dịch Covid- 19 hiện nay và vấn đề toàn cầu mới

- Thực trạng về tình hình dịch bệnh đã trở thành một vấn đề toàn cầu mới

- Đề xuất các giải pháp trên cơ sở hợp tác, đoàn kết, đồng lòng quốc tquooceerthích nghi hoàn cảnh và từng bước ẩy lùi dịch bệnh

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

- Đối tượng nghiên cứu: Ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 trên toàn cầu

- Phạm vi nghiên cứu về không gian: Thông qua thực tế, các con số, thông tin biểu thị trên các phương tiện truyền thông, tài liệu nghiên cứu về dịch bệnh trên phạm

vi toàn cầu

- Phạm vi nghiên cứu về thời gian: 11/2019 – 10/8/2021

4 Câu hỏi nghiên cứu:

4.1 Câu hỏi nghiên cứu chủ đạo

Thực trạng dịch bệnh Covid-19 hiện nay gây ra những khăn, thách thức gì cho toàncầu?

4.2 Câu hỏi nghiên cứu bổ trợ

Trong hoàn cảnh dịch bệnh hoành hành, vấn đề toàn cầu mới hiện nay được biểu hiệnnhư thế nào?

Giải pháp toàn cầu hóa, hợp tác quốc tế trong thời điểm dịch bệnh hiện nay?

5 Tổng quan tài liệu

Bài nghiên cứu dựa trên sự tổng hợp của các nguồn tài liệu uy tín, đa dạng:

- Tài liệu nước ngoài: thông tin trên website chính thức của WHO, các tài liệunghiên cứu, số liệu thống kê về dịch bệnh của Statista- một tập đoàn của Đức chuyên

về thị trường và dữ liệu người tiêu dùng

- Tài liệu trong nước: GS TS Nguyễn Trọng Chuẩn (2006), “Những vấn đề toàn cầu trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI”, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội; Cổngthông tin của Bộ Y Tế; nguồn tin từ các báo điện tử (báo Nhân dân, báo Dân trí, báo Tuổi trẻ,…); Ứng dụng sức khỏe Việt Nam, thư viện điện tử ĐHQG Hà Nội; thông tin

từ các tạp chí uy tín

6 Phương pháp nghiên cứu:

Bài nghiên cứu dựa trên sự kết hợp nhuẫn nhuyễn các phương pháp nghiên cứu baogồm:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu dựa trên thao tác nghiên cứu những tài liệu, bài nghiên cứu, sách chuyên ngành, tạp chí có liên quan đến chủ đề để có cái nhìn sâurộng và đa chiều hơn về vấn đề

- Phương pháp phân tích – tổng hợp: từ những tài liệu đã tìm hiểu, các thông tin, số liệu thu thập được, tiến hành tổng hợp các nguồn tin, dữ liệu một cách bài bản, khoahọc với lập luận chặt chẽ và logic

- Phương pháp so sánh: Bài nghiên cứu tiếp cận vấn đề dựa trên nhiều khía cạnh tiếp cận nguồn tin khác nhau, do vậy việc so sánh giữa các nguồn tin để đem lạikết quả chọn lọc, đa dạng là điều cần thiết

7 Bố cục đề tài:

Ngoài những mục lục, lời nói đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụlục, cầu trúc nội dung chính đề tài bao gồm:

Chương 1: Cơ sở lý luận về vấn đề dịch bệnh Covid và vấn đề toàn cầu

Chương 2: Thực trạng về vaans đề toàn cầu mới: dịch bệnh Covid -19

Chương 3: Đề xuất giải pháp toàn cầu hóa nhằm tạo điều kiện cho các quốc gia

chung tay đoàn kết về mọi mặt đẩy lùi dịch bệnh

NỘI DUNG:

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN

1 Khái niệm các vấn đề toàn cầu

Khái niệm “vấn đề toàn cầu” xuất hiện phổ biến trong những năm 60 của thế kỷ

XX và được đề cập đến trong rất nhiều nghiên cứu của các trường phái khoa học, trào lưu tư tưởng, và điều đó đã chứng tỏ tầm quan trọng của nó

Theo GS TS Nguyễn Trọng Chuẩn, vấn đề toàn cầu là vấn đề liên quan trực tiếp đến lợi ích loài người, ảnh hưởng đến hầu hết các quốc gia trên thế giới (mang tính toàn cầu) và đòi hỏi phải được giải quyết bằng nỗ lực quốc tế [1] như: chiến

2 Khái quát về đại dịch Covid – 19

Bước sang thế kỷ XXI, các vấn đề toàn cầu ngày càng trở nên nổi cộm hơn, gây

ra tác động đến hầu hết các quốc gia thế giới và đòi hỏi cần phải được giải quyết Bên cạnh những khía cạnh truyền thống kinh tế, an ninh – chính trị, xã hội – môi trường vàvăn hóa, sức khỏe toàn cầu cũng là một vấn đề đặc biệt được quan tâm và cải thiện, nhất là kể từ cuối năm 2019 – thời điểm bắt đầu đại dịch Covid – 19 trên toàn thế giới

Đại dịch Covid – 19 là một đại dịch toàn cầu do coronavirus (hay còn gọi là SARS-CoV-2) gây ra hội chứng hô hấp cấp tính nghiêm trọng WHO cho biết tên gọi chính thức của bệnh viêm đường hô hấp cấp này là Covid-19 [2] Coronavirus được xác định lần đầu tiên vào tháng 12/2019 tại một chợ hải sản ở Hồ Nam, Vũ Hán, miềnNam Trung Quốc Thông qua đường truyền hô hấp giữa người với người, chỉ sau 100 ngày, virus này đã lan ra toàn cầu gây ra đại dịch lớn ảnh hưởng đến sức khỏe nhân loại, và tác động tiêu cực đến nền kinh tế, xã hội toàn cầu Tổng Giám đốc Tổ chức Y

tế thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus đã đánh giá về mức độ nguy hiểm của đại dịch Covid-19: “Đây là kẻ thù nguy hiểm với sự kết hợp của các đặc điểmnguy hiểm: lây lan nhanh chóng và gây chết người Nó có thể hoạt động trong bóng tối,

âm thầm lây lan nếu chúng ta không chú ý, sau đó nó bất ngờ bùng phát nếu chúng takhông sẵn sàng ứng phó” [3].

Hiện nay, các quốc gia đều nỗ lực trong cuộc chiến chống lại bệnh dịch khủngkhiếp này và chưa có thuốc đặc trị chính thức toàn cầu

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VỀ VẤN ĐỀ TOÀN CẦU MỚI- ĐẠI DỊCH

COVID

Như chúng ta có thể thấy, đại dịch Covid đã trở thành một vấn đề toàn cầu, thực trạng

ấy đòi hỏi sự hợp tác quốc tế, sự hỗ trợ lẫn nhau giữa các quốc gia để giải quyết Điều

đó được chứng minh qua các điểm sau:

1 Thực trạng dịch bệnh Covid đe dọa sức khỏe nhân loại và ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích hàng đầu của các quốc gia

Dịch bệnh Covid – 19 được nhìn nhận rõ ràng đang lây lan trên toàn thế giới, đedọa đến sự sinh tồn của nhân loại Trong khi đó, con người vốn là nhân tố quyết

định trong việc duy trì giống nòi, tạo dựng và gìn giữ những tiến bộ, những tinh hoa của thế giới Đối với các quốc gia, cả những nước phát triển, đang phát triển hay kém phát triển, con người là nhân tố mang ý nghĩa chìa khóa của sự thành công Con người cùng với tri thức như một phương tiện, không chỉ tạo ra của cải, truyền thống văn hóa

mà còn tạo ra những tiến bộ, giá trị nhân văn phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế, là yếu tố quyết định trong việc hình thành một vị thế lớn mạnh cho quốc gia trên vũ đài chính trịthế giới Bởi vậy, đại dịch Covid-19 đang tàn phá “cốt lõi” của sự sống, tàn phá lợi ích hàng đầu của các quốc gia, và nếu nó không được ngăn chặn thì tương lai của nhân loại, các bước phát triển tiếp theo của xã hội toàn cầu sẽ bị tiêu diệt

Trong tình trạng khẩn cấp này, bất cứ quốc gia nào, bất cứ tổ chức hay cá nhânnào đều có chung một nhiệm vụ hàng đầu là phòng và chống dịch, đảm bảo cho sự sinh tồn của nhân loại Chính nhiệm vụ chung ấy đã gắn kết các nước, công dân toàn cầu thành một khối và đặt ra yêu cầu bức thiết là cần phải có sự hợp tác quốc tế

2 Thực trạng ấy diễn ra trên phạm vi toàn cầu và ảnh hưởng tiêu cực đến hầu hết các quốc gia không chỉ ở lĩnh vực y tế – sức khỏe con người mà còn ở mọi khía cạnh

2.1 Các con số thống kê thực trạng báo động

Hiện nay, theo báo cáo của WHO, tính đến 10/8/2021, 225 quốc gia và vùng lãnh thổ đã có người dân nhiễm bệnh Covid-19 với tổng số ca nhiễm trên toàn thế giớilên tới 204.800.030 ca nhiễm với 4.327.154 ca bệnh tử vong [4] Trong đó, Châu Âu

và Châu Á là hai tâm dịch lớn với nhiều ổ dịch khó kiểm soát như Mỹ, Ấn Độ,Brazil, Nga, Pháp – đây cũng là 5 nước có số ca mắc Covid-19 nhiều nhất thế giới.

Như vậy, đại dịch Covid-19 bùng phát và lan rộng trên phạm vi toàn cầu.Không có quốc gia nào là không có ca nhiễm, trừ đất nước Triều Tiên vào ngày11/5/2021 đã được WHO công nhận là không có ca nhiễm Covid-19 nào sau khi tiếnhành xét nghiệm gần 26.000 người dân [5]

2.2 Đại dịch Covid-19 gây hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe của người dân toàn thế giới.

Theo thống kê, tính đến 10/8/2021, tổng số ca nhiễm trên toàn thế giới lên tới204.800.030 ca [4] Đây là một con số đáng báo động đối với sức khỏe nhân loại Tất

cả các bệnh nhân, tùy mức độ nặng nhẹ của bệnh, virus sẽ xâm nhập và hủy hoại phổi– mức độ nặng nhất của bệnh Ngoài ra nó còn gây ra các vấn đề tim mạch như nhịptim không đều, tim bơm không đủ máu hoặc các mô, gây tổn thương gan, suy gan Đặcbiệt, đối với các bệnh nhân có nhiều bệnh nền, coronavirus tấn công sẽ gây nguy hiểmđến tính mạng

Ở một số quốc gia không thể kiểm soát dịch bệnh như Trung Quốc (đợt bùngdịch cuối năm 2019) và Ấn Độ, Malaysia (hiện nay), số ca tử vong tăng liên tục.Dường như nhà nước không thể chống đỡ sức tàn phá của căn bệnh này, và gây ra mộttình cảnh hỗn loạn và hết sức đau thương

Tại Trung Quốc, đợt bùng dịch cuối năm 2019 – đầu năm 2020, công cuộcchống dịch bị “vỡ trận” khiến nhân dân Vũ Hán hoang mang tột cùng Các bệnh việntại đây bị quá tải do người dân và bệnh nhân chen lấn nhau đi khám, đòi điều trị y tế,xác chết nằm la liệt và các bác sĩ phải làm tăng ca, liên tục thâu đêm, thậm chí phảimặc bỉm để không phải đi vệ sinh [6] Đến tận bây giờ, khi Trung Quốc thành côngtrong việc dập đợt bùng dịch đầu tiên đó, thì đây vẫn là một nỗi ác mộng không baogiờ có thể quên của người dân Vũ Hán

Ấn Độ là nước có tổng số ca nhiễm và ca tử vong xếp hàng đầu thế giới Đây làquốc gia đông dân, chất lượng cuộc sống thấp và dân trí lạc hậu nên khó phổ biến cáchthức chống dịch đúng đắn Hậu quả là người dân tử vong nhiều đến mức nhà hỏa táng

ở Ấn Độ vỡ trận và thi thể người chết nằm la liệt trên đường Nói về tình trạng này,Kumar – người dân Ấn Độ phải bật khóc và thốt lên rằng: “Tôi đi khắp mọi nơi để tìm

nơi hỏa táng mẹ nhưng mọi cơ sở đều từ chối vì một lý do nào đó, ví dụ như họ nóirằng họ hết gỗ” hay Shunty – một người dân khác khóe mắt cay xè nói: “Không một ai

ở Delhi từng chứng kiến cảnh tượng này Trẻ con mới 5 tuổi, thiếu niên 15 tuổi haythanh niên 25 tuổi bị hỏa táng Cặp đôi mới cưới cũng bị hỏa táng Thật khủng khiếpkhi chứng kiến cảnh này” [7] Tất cả người dân Ấn Độ đều trong tình trạng hoangmang tột cùng, lo sợ và trên thực tế, tình cảnh ngày càng trở nên tồi tệ hơn

Hay tại Malaysia – quốc gia được đánh giá là “có nguy cơ bị nhấn chìm trongthảm họa đại dịch Covid-19” do có số lượng ca nhiễm và ca tử vong tăng đột biếnvượt qua Ấn Độ Theo thống kê, cứ 1 triệu người Malaysia thì có tới 205,1 trường hợpmắc coronavirut chiếm gầm 1.200 giường bệnh chăm sóc đặc biệt khiến hệ thống y tếMalaysia gần như sụp đổ Tệ hơn nữa, chỉ trong tháng 5/2021, đất nước này ghi nhận1.289 ca tử vong và các bác sĩ tại các bệnh viện phải đưa ra lựa chọn đau lòng là ưutiên chăm sóc những bệnh nhân có khả năng hồi phục cao hơn [8] Đó là hậu quả củaviệc không tuân thủ giãn cách xã hội hay hạn chế di chuyển ở cuối tháng lễ Ramadan

Có thể thấy rằng, đại dịch Covid-19 này nguy hiểm, mang tính khẩn cấp chưatừng thấy trong lịch sử, gấp nhiều lần so với dịch Ebola ở Tây Phi, dịch tả, dịch AIDS

cả về mức độ tử vong, khó phòng chống và tốc độ lây lan Căn bệnh Covid-19 này trởthành “kẻ sát nhân hàng loạt” đối với nhân loại, là kẻ thù của nhân loại, gây ra tìnhtrạng đau thương khắp các nước bị nó tàn phá

2.3 Bên cạnh những hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe của con người, bệnh dịch Covid-19 tác động tiêu cực đến tất cả các lĩnh vực khác như kinh tế, văn hóa – giáo dục, thậm chí cả chính trị.

Về kinh tế, đại dịch Covid-19 đã đẩy nền kinh tế toàn cầu vào một cuộc suy

thoái trầm trọng, có nghĩa là nền kinh tế bắt đầu bị thu hẹp và ngừng tăng trưởng Quỹtiền tệ quốc tế (IFM) cho biết năm 2020, nền kinh tế toàn cầu tăng trường ở mức -3,5% là một kết quả tồi tệ hơn rất nhiều so với khủng hoảng tài chính toàn cầu năm

2008 Các nền kinh tế mạnh dự kiến sẽ sụt giảm nghiêm trọng so với năm 2021 như

Mỹ giảm 5,9%, Nhật Bản giảm 5,2%, Anh giảm 6,5%, Đức giảm 7%, Pháp giảm 7,2%,

Ý giảm 9,1% và Tây Ban Nha giảm 8% trong khi các nền kinh tế tiên tiến bị ảnhhưởng nặng nề hơn sẽ tăng trưởng -6% trong năm 2021 [9] Trong đại dịch này, cácnước đều phải cảnh giác và hạn chế hoạt động xuất – nhập khẩu nhằm tránh lây lan