Thảo luận PHÁT TRIỂN THANH TOÁN ĐIỆN TỬ TRONG HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM

Thảo luận PHÁT TRIỂN THANH TOÁN ĐIỆN TỬ TRONG HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM Thảo luận PHÁT TRIỂN THANH TOÁN ĐIỆN TỬ TRONG HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM Thảo luận PHÁT TRIỂN THANH TOÁN ĐIỆN TỬ TRONG HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM Thảo luận PHÁT TRIỂN THANH TOÁN ĐIỆN TỬ TRONG HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM Thảo luận PHÁT TRIỂN THANH TOÁN ĐIỆN TỬ TRONG HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM Thảo luận PHÁT TRIỂN THANH TOÁN ĐIỆN TỬ TRONG HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

KHOA KINH TẾ - LUẬT

- -BÀI THẢO LUẬN

HỌC PHẦN: KINH TẾ THƯƠNG MẠI 1

Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Hương Giang

Người thực hiện: Nhóm 8

Lớp học phần: 2064TECO2011

HÀ NỘI – 2020

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc BIÊN BẢN HỌP NHÓM

Bộ môn: Kinh tế thương mại 1

Nhóm: 9

Thời gian: 14h-16h ngày 10-10-2020

Địa điểm: Phòng tự học sinh Viên nhà V

Thành phần tham gia: đầy đủ các thành viên nhóm 9

Nội dung cuộc họp: nhóm trưởng xây dựng đề cương bài thảo luận và phân nhiệm vụ cho các thành viên cụ thể như sau :

CÂU HỎI THẢO LUẬN:

Câu 9: Thanh toán không dùng tiền mặt là hình thức thanh toán sử dụng các phương tiện thanh toán không phải là tiền mặt như: tài sản, chứng chỉ có giá, tài sản hữu hình (không phải vàng, bạc), thanh toán điện tử ứng dụng công nghệ số như: ví điện tử, mobile banking,internet banking… hoặc thanh toán gián tiếp bằng tiền ghi sổ thông qua các tổ chức tín dụng thay việc người mua và người bán trực tiếp trao đổi với nhau Bằng

sự hiểu biết của mình, anh/chị hãy trả lời các câu hỏi dưới đây:

1 Cho biết sự khác nhau giữa thanh toán truyền thống và thanh toán điện tử?

2 Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển thanh toán điện tử ở Việt Nam hiện nay?

3 Đưa ra một số giải pháp cơ bản nhằm đưa thanh toán điện tử vào trong hoạt động thương mại ở Việt Nam?

DÀN BÀI

Chương I Tổng quan lý thuyết (trả lời câu 1)

2 Thanh toán truyền thống

3 Sự khác biệt của hình thức thanh toán điện tử so với hình thức thanh toán truyền thống.

3.1 So sánh thanh toán điện tử và thanh toán truyền thống 3.2 Ưu- nhược điểm của thanh toán điển tử so với thanh toán truyền thống

Chương II Vấn đề nghiên cứu ( trả lời câu 2)

1 Tổng quan, tình hình phát triển của hình thức thanh toán điện tử ở Việt Nam

2 Những nhân tố anh hưởng đến sự phát triển của hình thức thanh toán điện tử ở VN

2.1 Nhân tố thuận lợi

PHÂN CÔNG THẢO LUẬN:

65- Nguyễn Thị Phương Ly : phần 1, 2 chương 1 + word

66- Nguyễn Quỳnh Mai : phần 3 chương 1

67- Phan Ngọc Mai: phần 1 chương 2

68- Lê Doãn Mạnh: phần 2.1 Chương 2

69- Nguyễn Huyền My: phần 2.2 chương 2 + pp

70- Nguyễn Phạm Quốc Nam: phần 2.3 chương 2

71- Nguyễn Thị Phương Nga: chương 3

72- Đinh Thùy Ngân: chương 3

BẢNG ĐIỂM THẢO LUẬN NHÓM

Nhóm trưởng: Nguyễn Thị Phương Ly

70 Nguyễn Phạm Quốc Nam 16D190147

71 Nguyễn Thị Phương Nga 19D160310

72 Đinh Thùy Ngân 19D160101

Ngày tháng năm

Nhóm trưởng (Ký và ghi rõ họ tên)

NỘI DUNG

CHƯƠNG I TỔNG QUAN LÝ THUYẾT 1

1 Thanh toán truyền thống 1

1.1 Khái niện thanh toán truyền thống 1

1.2 Các hình thức thanh toán đặc trưng của thanh toán truyền thống: 1

1.2.1 Thanh toán bằng tiền mặt 1

1.2.2 Các phương thức thanh toán truyền thống khác 1

2 Thanh toán điện tử 2

2.1 Khái niệm thanh toán điện tử: 2

2.2 Một số phương thức thanh toán đặc trưng của thanh toán điện tử 2

2.2.1 Thanh toán qua ví điện tử 2

2.2.2 Thanh toán bằng điện thoại thông minh 3

2.2.3 Thanh toán qua các cổng thanh toán điện tử 3

3 Sự khác biệt của hình thức thanh toán điện tử so với hình thức thanh toán truyền thống 4

3.1 So sánh thanh toán điện tử và thanh toán truyền thống 4

3.2 Ưu nhược điểm của thanh toán điện tử so với thanh toán truyền thống 5

CHƯƠNG II THANH TOÁN ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM 7

1 Tổng quan, tình hình phát triển của hình thức thanh toán điện tử ở Việt Nam 7

1.1 Lịnh sử hình thành và phát triển của thanh toán điện tử ở Việt Nam 7

2 Những nhân tố anh hưởng đến sự phát triển của hình thức thanh toán điện tử ở Việt Nam 9

2.1 Nhân tố thuận lợi 9

2.2 Nhân tố cản trở sử phát triển thanh toán điện tử ở Việt Nam 10

3 Tác động của các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của thanh toán điện tử ở Việt Nam 10

CHƯƠNG III GIẢI PHÁP ĐỂ PHÁT TRIỂN THANH TOÁN ĐIỆN TỬ TRONG HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM 14

CHƯƠNG I TỔNG QUAN LÝ THUYẾT

1 Thanh toán truyền thống

1.1 Khái niện thanh toán truyền thống

- Là hình thức thanh toán được sử dụng trong môi trường kinhdoanh truyền thống như: thanh toán trực tiếp, chuyển khoản, gửitiền qua bưu điện,…

1.2 Các hình thức thanh toán đặc trưng của thanh toán truyền thống:

1.2.1 Thanh toán bằng tiền mặt

- Thanh toán bằng tiền mặt: là việc tổ chức, cá nhân sử dụng

tiền mặt để trực tiếp chi trả hoặc thực hiện các nghĩa vụ trả tiềnkhác trong các giao dịch thanh toán

1.2.2 Các phương thức thanh toán truyền thống khác

- Thanh toán bằng thẻ tín dụng (credit card): Thẻ tín dụng là một

hình thức thay thế cho việc thanh toán trực tiếp Hình thức thanhtoán này được thực hiện dựa trên uy tín Chủ thẻ không cần phải trảtiền mặt ngay khi mua hàng Thay vào đó, Ngân hàng sẽ ứng trướctiền cho người bán và chủ thẻ sẽ thanh toán lại sau cho ngân hàngkhoản giao dịch

- Thanh toán bằng thẻ ghi nợ: Thẻ ghi nợ được sử dụng tương tự

với thẻ tín dụng, nhưng khác ở chỗ thẻ ghi nợ liên kết với một tàikhoản tiền gửi không kì hạn, các giao dịch sẽ rút tiền từ tài khoản đócủa chủ thẻ để thực hiện các thanh toán

- Thanh toán bắng séc hoặc chi phiếu: là một văn kiện mệnh

lệnh vô điều kiện thể hiện dưới dạng chứng từ của người chủ tàikhoản, ra lệnh cho ngân hàng trích từ tài khoản của mình để trả chongười có tên trong séc, hoặc trả theo lệnh của người ấy hoặc trả chongười cầm séc một số tiền nhất định, bằng tiền mặt hay bằng

chuyển khoản Tuy nhiên thời gian xử lí séc khá dài và chi phí xử lícũng khá cao.

- Chuyển khoản: là việc chuyển tiền trực tiêp giũa các ngân

hàng

Ngoài ra trong trường hợp các bên đối tác ở các nước khác nhaucòn có các phương thức thanh toán khác như:

+ Phương thức chuyển tiền thông qua ngân hàng: chuyển tiền

bằng điện, chuyển tiền bằng thư

+ Phương thức nhờ thu: là phương thức người xuất khẩu sau

khi hoàn thành nhiệm vụ xuất chuyển hàng hoá cho người nhậpkhẩu thì uỷ thác cho ngân hàng phục vụ mình thu hộ số tiền ở ngườinhập khẩu trên cơ sở hối phiếu do mình lập ra

+ Phương thức tín dụng chứng từ: là một sự thoả thuận mà

trong đó một ngân hàng theo yêu cầu của khách hàng sẽ trả một sốtiền nhất định cho một người thứ 3 hoặc chấp nhận hối phiếu dongười thứ 3 ký phát trong phạm vi số tiền đó, khi người thứ 3 nàyxuất trình bộ chứng từ thanh toán phù hợp với những quy định đề ratrong thư tín dụng

+ Phương thức ghi sổ (Open account): Đây thực chất là một

hình thức mua bán chịu Phương thức này áp dụng trong mua bánhàng hóa quốc tế khi nhà xuất khẩu (người ghi sổ) sau khi hoànthành nghĩa vụ của mình (thường là nghĩa vụ giao hàng) quy địnhtrong hợp đồng ngoại thương (hợp đồng cơ sở) sẽ mở một quyển sổ

nợ để ghi nợ Nhà nhập khẩu (người được ghi sổ), bằng một đơn vịtiền tệ nhất định và đến từng định kỳ nhất định do hai bên thỏathuận, sử dụng phương thức chuyển tiền thanh toán cho người ghi sổ

2

2 Thanh toán điện tử

Với tốc độ phát triển nhanh chóng trong những năm qua,Internet đã trở thành phương tiện phổ biến cho truyền thông, dịch vụ

và thương mại Internet và thương mại điện tử đã làm thay đổiphương thức mua hàng truyền thống của người tiêu dùng Người tiêudùng giờ đây không còn bị giới hạn về thời gian và địa điểm mà họ

có thể mua các sản phẩm và dịch vụ ở bất cứ đâu và bất cứ khi nào.Cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin và kỹ thuật số đã làmthay đổi môi trường kinh doanh trên thế giới, do đó các giao dịchkinh doanh cũng thay đổi từ các giao dịch tiền mặt chuyển sang giaodịch tiền điện tử Các giao dịch giữa các đối tác kinh doanh tiếp tụcphát triển trên nền tảng thương mại điện tử, giải pháp thanh toánđiện tử xuất hiện thay thế các hệ thống thanh toán bằng tiền mặt và

đã trở lên ngày càng phổ biến hơn

2.1 Khái niệm thanh toán điện tử:

- Thanh toán điện tử là việc thanh toán tiền thông qua các thông

điệp điện tử thông qua các loại ví điện tử, mobile banking, internet

banking, séc điện tử, thay cho việc trao tay tiền mặt hoặc có thểhiểu là việc trả tiền và nhận tiền hàng cho các hàng hóa và dịch vụđược mua bán trên Internet

2.2 Một số phương thức thanh toán đặc trưng của thanh toán điện tử.

2.2.1 Thanh toán qua ví điện tử

- Ví điện tử: Ví điện tử được hiểu là một tài khoản trực tuyếndùng để chuyển - nhận tiền hay thanh toán bất kỳ giao dịch thôngthường nào của chủ tài khoản

- Một ví điện tử bao gồm phần mềm và thiết bị thông tin Phầnmềm cung cấp chế độ bảo mật và mã hóa cho thông tin cá nhân vàgiao dịch thực tế Thiết bị thông tin thực chất là cơ sở dữ liệu thôngtin do người dùng tự thêm vào Các thông tin này bao gồm: địa chỉ

chuyển hàng, địa chỉ hóa đơn, cách thức thanh toán (bao gồm số thẻtín dụng, ngày hết hạn, và số bảo mật), và các thông tin khác Vì vậymuốn sử dụng phương thức thanh toán điện tử qua ví điện tử thì bắtbuộc phải dùng điện thoại thông minh có tích hợp ví điện tử và cóliên kết với ngân hàng thì mới có thể tiến hành thanh toán trựctuyến.

- Người dùng có thể đăng ký ví điện tử đơn giản và dễ dàng Khiphần mềm được cài đặt, người dùng bắt đầu sử dụng bằng cáchnhập các thông tin vào đúng cách Khi ví điện tử đã được thiết lập,tại trang thanh toán của một trang thương mại điện tử, phần mềm víđiện tử có khả năng tự động điền thông tin người dùng vào một hóađơn điện tử

2.2.2 Thanh toán bằng điện thoại thông minh

- Thanh toán bằng điện thoại thông minh là dịch vụ cho phépngười dùng smartphone thanh toán các hóa đơn, chi phí sinh hoạthằng ngày Nó thay cho tiền mặt và các loại thẻ tín dụng

- Để thanh toán bằng điện thoại thông minh, người dùng có thểlựa chọn thanh toán qua Mobile Banking (xây dựng trên mô hình liênkết giữa ngân hàng, các nhà cung cấp viễn thông với người dùng)hoặc thanh toán qua QR Code (tích hợp sẵn trên ứng dụng di động)

2.2.3 Thanh toán qua các cổng thanh toán điện tử

- Cổng thanh toán điện tử: là một hệ thống phần mềm được pháttriển bởi các đơn vị, nhà cung cấp nhất định với mục đích hỗ trợcác website bán hàng, website thương mại điện tử liên kết được vớicác ngân hàng, giúp cho các giao dịch của người mua và người bántrên các kênh này trở nên thuận tiện và nhanh chóng hơn khi họ cóthể thực hiện các giao dịch chuyển tiền trực tuyến ngay trênwebsite

4

- Khi thanh toán qua cổng thanh toán điện tử người sử dụng dịch

vụ chỉ cần xác nhận thanh toán và chờ hệ thống xử lý, tiết kiệm chiphí và thời gian đi lại Còn đối với các đơn vị bán hàng, họ có thể tíchhợp cổng thanh toán này trên website của mình, có thể thu tiền tựctiếp từ khách hàng

Ngoài những phương thức thanh tóa đặc trưng trên thanh toánđiện tử còn có nhiều phương thức khác như:

+ Thanh toán bằng séc trực tuyến: “Séc trực tuyến” hay còn

được gọi là “séc điện tử” thực chất là một loại “séc ảo”, nó cho phépngười mua thanh toán bằng séc qua mạng Internet Người mua sẽđiền vào form (nó giống như một quyển séc được hiển thị trên mànhình) các thông tin về ngân hàng của họ, ngày giao dịch và trị giácủa giao dịch, sau đó nhấn nút “send” để gửi đi Tất cả những thôngtin đó hoặc sẽ được chuyển đến trung tâm giao dịch và được xử lý tạiđó

3 Sự khác biệt của hình thức thanh toán điện tử so với hình thức thanh toán truyền thống.

3.1 So sánh thanh toán điện tử và thanh toán truyền thống

Thanh toán điện tử Thanh toán truyền thống

Thanh toán điện tử hay còn gọi

thanh toán trực tuyến là phương

thức giao dịch không sử dụng tiền

mặt, giao dịch trên môi trường

Thanh toán điện tử nhanh chóng,

tiện lợi, tiết kiệm một khoảng thời

gian và chi phí lớn so với thanh

toán truyền thống

Người mua có thể thanh toán trực

tiếp qua internet dù là khoản tiền

lớn hay nhỏ mà không cần phải

mang quá nhiều tiền trong người

Tốn thời gian và chi phí đi lại.Chẳng hạn, khi muốn thanh toán tiền điện, tiền nước, tiền mạng thì ta phải lặn lội đường xa đi đếnđịa điểm cụ thể để nộp tiền điện tiền nước

Dễ dàng theo dõi và kiểm soát tài

khoản

Bởi trong thanh toán điện tử

thường lưu lại lịch sử giao dịch và

cho phép ta tra cứu một cách dễ

dàng Có thể quản lý tài chính và

có những cân đối chi tiêu hợp lý

Khó kiểm soát được tiền mặtThanh toán truyền thống thường không có giấy tờ lưu lại những giao dịch trước đó

Hạn chế được những rủi ro đối với

tiền mặt

Bởi chỉ cần một chiếc smartphone

và internet là có thanh toán,

con số

Khi thanh toán thường làm tròn

để trả tiền mặt, người mua có thể mất một số số dư lẻ

Có thể gặp trường hợp dùng thẻ

giả, tài khoản giả nhằm trục lợi

và gây tổn thất cho người bán

Không có trường hợp dùng thẻ giả, tài khoản giả Nhưng đôi khi cũng có trường hợp dùng tiền mặt giả

-Thanh toán bằng điện thoại

thông minh: qua QR code, qua

Hình thức thanh toán chỉ có sử dụng tiền mặt

6

-Thanh toán bằng ví điện tử như

momo, zalo pay, moca

- Thời gian thanh toán: thời gian để hoàn thành một giao dịchkhi thanh toán điện tử thường chỉ mất một vài phút, ít hơn nhiều sovới thời gian để hoàn thành giao dịch bằng phương thức thanh toántruyền thống nhất là khi thanh toán số tiền lớn

- Hạn chế nguy cơ mất hoặc hư hao tài sản tiền mặt: vì khôngphải mang theo tiền mặt để thanh toán mà chỉ cần thanh toán quamột vài thao tác đơn giản như quẹt thẻ hay thao tác trên điện thoạithông minh

- Thống kê quản lý tài chính, chi tiêu mỗi tháng dễ dàng

- Chi phí để thực hiện thanh toán: các giao dịch thông qua kênhthanh toán điện tử thường có chi phí vận hành thấp, chủ yếu là đầu

tư ban đầu cho hệ thống tuy nhiên trong điều kiện công nghệ phát

triển nhanh thì chi phí này là không đáng kể trong khi đó thanh toántruyền thống vẫn tốn rất nhiều chi phí xã hội để tổ chức hoạt độngthanh toán (in, vận chuyển, bảo quản, kiểm đếm, ).

- Có thể kết nối với tài khoản của nhiều ngân hàng

- Thanh toán chính xác đến từng con số

Tuy nhiên so với thanh toán truyền thống thì thanh toán điện tửvẫn còn một số nhược điểm sau:

- Hệ thống bảo mật chưa thật sự khiến người dùng tin tưởng: vìcác vấn đề như thẻ tín dụng có thể bị làm giả, thông tin tài khoảncủa các ví điện tử có thể bị đánh cắp, kiến người sử dụng bị mấttiền, thông tin cá nhân khi thực hiện các giao dịch Còn khi thực hiệnthanh toán truyền thống các bên trực tiếp thanh toán cho nhau bằngtiền mặt mà không qua trung gian thanh toán dẫn đến những thủtục, cách thức thanh toán rất nhanh chóng, đơn giản Các bên cảmthấy yên tâm hơn

- Nơi chấp nhận thanh toán bằng ví vẫn còn chưa nhiều: ngườidùng không phải lúc nào cũng có thể thực hiện thanh toán điện tửbởi ở những nới không có internet hoặc tại các của hàng tạp hóa, chợtruyền thống hầu như không thể sử dụng phương thức thanh toánnày Còn thanh toán truyền thống phù hợp với thói quen thanh toán,thích hợp với những giao dịch thanh toán có giá trị nhỏ, hàng ngày

CHƯƠNG II THANH TOÁN ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM

1 Tổng quan, tình hình phát triển của hình thức thanh toán điện tử ở Việt Nam

1.1 Lịnh sử hình thành và phát triển của thanh toán điện tử ở Việt Nam

Theo thống kê trong hơn 90 triệu người Việt Nam, số người sửdụng internet chiếm 49%, số người sử dụng internet thông qua thiết

8

bị điện thoại chiếm 34%, chính vì thế Việt Nam được xem như là mộtthị trường béo bở để phát triển thương mại điện tử cũng như thanhtoán điện tử Hình thức thanh toán điện tử ngày càng phát triển, đemlại nhiều lợi ích cả cho người mua hàng, người bán hàng, và giảm chiphí cho doanh nghiệp.

Thị trường Việt Nam phát hành thẻ ngân hàng lần đầu tiên vàonăm 1996 Đến năm 2016, Chính phủ đã phê duyệt đề án số2545/QĐ-TTg về thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam giaiđoạn 2016 – 2020, mở ra những hướng phát triển mới cho thanhtoán điện tử tại Việt Nam Hình thức thanh toán này đã có nhữngbước phát triển vượt bậc khi thanh toán qua các kênh Internet vàđiện thoại di động đạt tốc độ tăng trưởng ấn tượng cả về số lượnggiao dịch và giá trị giao dịch trong những năm gần đây

- Theo số liệu của Statista, năm 2017, số lượng thanh toán điện

tử tại Việt Nam đã tăng 22% so với năm trước với tổng giá trị giaodịch ước tính vào khoảng 6,1 tỉ USD

- Thanh toán qua các kênh Internet và điện thoại di động củanăm 2018 đạt tốc độ tăng trưởng ấn tượng cả về số lượng giao dịch

và giá trị giao dịch, đến năm 2018 tỷ lệ người tiêu dùng thanh toánbằng điện thoại di động ở Việt Nam đã tăng lên 61% từ mức 37% củanăm 2017

- Trong Quý I năm 2019, những con số tăng trưởng của thanhtoán điện tử thậm chí còn khởi sắc hơn với số lượng và giá trị giaodịch tài chính qua kênh Internet tăng 68,8% và 13,4% so với cùng kỳnăm 2018; số lượng và giá trị giao dịch tài chính qua kênh điện thoại

di động tăng 97,7% và 232,3% so với cùng kỳ năm 2018

- Tính đến tháng 6 năm 2020 doanh thu từ thị trường thanh toánđiện tử đã tăng trưởng 14.2% so với cùng kỳ năm ngoái, doanh thu