Ngay đầu năm học, tôi nhận thấy các trẻ chưa mạnh dạn tự tin trong giao tiếp với cô giáo, bạn bè và mọi người xung quanh.. Tự tin là tin tưởng vào bản thân, tin vào khả năng và hành động
Trang 1I.TÊN ĐỀ TÀI.
MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT HUY TÍNH MẠNH DẠN TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 4-5 TUỔI TẠI TRƯỜNG MGLX NĂNG MỸ.
II ĐẶT VẤN ĐỀ:
Trẻ con như búp trên cành Biết ăn biết ngủ học hành là ngoan
Trẻ em được sinh ra và lớn lên là niềm hạnh phúc lớn nhất của mỗi gia đình và là tương lai của đất nước là thế hệ của những con người mới Bảo vệ
và chăm sóc giáo dục trẻ em cũng là trách nhiệm mỗi gia đình và của toàn xã hội Trẻ ở giai đoạn này có những bước phát triển mới hơn, đặc biệt hơn, ngôn ngữ hoàn thiện hơn, vận động cũng bắt đầu tinh xảo hơn Chính vì vậy, việc giáo dục trẻ em ngay từ khi còn nhỏ là vô cùng quan trọng Trẻ lớn lên mỗi ngày, đồng nghĩa với việc bé phải đối diện với những tình huống và thách thức mới Đặc biệt về tâm lý có nhiều trẻ trở nên hiếu động, sôi nổi Có những trẻ thì lại trở nên nhút nhát khi đứng trước đám đông Trẻ thay đổi về tâm sinh lý cộng thêm việc tập làm quen với cuộc sống tập thể, làm quen với những kỹ năng cơ bản đầu tiên trong học tập khiến trẻ trở nên bối rối, kém tự tin Mục đích chung của giáo dục mầm non là phát triển tất cả các khả năng của trẻ, hình thành cho trẻ những cơ sở ban đầu của nhân cách con người: Cần phát triển một số giá trị,
nét tính cách và phẩm chất cần thiết: “mạnh dạn, tự tin, tự lập, sáng tạo, linh hoạt, tự giác” tạo điều kiện cho trẻ tham gia vào mọi hoạt động Trong cuộc
sống, khả năng mạnh dạn tự tin là một phẩm chất nhân cách vô cùng quan trọng của con người Khi trẻ mạnh dạn trẻ sẽ tự tin đứng trước đám đông và tự xử lý các tình huống, dám đưa ra những ý kiến, nhận xét của mình về thế giới xung quanh
Từ những lý do trên, năm học 2020-2021, bản thân tôi là một giáo viên, được phân công dạy lớp mẫu giáo nhỡ A Ngay đầu năm học, tôi nhận thấy các trẻ chưa mạnh dạn tự tin trong giao tiếp với cô giáo, bạn bè và mọi người xung quanh Chính vì vậy tôi thấy việc giáo dục trẻ tính mạnh dạn tự tin là một vấn đề
Trang 2hết sức quan trọng và cần thiết, nên tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp phát
huy tính mạnh dạn tự tin cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi tại trường MGLX Năng Mỹ” để nghiên cứu.
III CỞ SỞ LÍ LUẬN:
Trong trường mầm non sự tự tin của trẻ là cầu nối giữa các hoạt động với nhau và tạo hứng thú mạnh mẽ nhất để trẻ tham gia vào các hoạt động Tự tin được thể hiện bên ngoài là mạnh dạn thể hiện mình trước đám đông, không sợ nói trước đông người Tự tin là điều mình nghĩ bày tỏ cảm xúc của mình với người khác mà không e ngại
Tự tin là tin tưởng vào bản thân, tin vào khả năng và hành động của chính
mình vì vậy giáo dục trẻ mạnh dạn tự tin có ý nghĩa vô cùng quan trọng giúp trẻ hình thành nhân cách và phát triển toàn diện Quá trình phát triển tính mạnh dạn
tự tin bắt đầu hình thành từ lúc đứa trẻ mới sinh ra và tiếp diễn suốt trong cuộc sống của trẻ Cảm giác tự tin nghĩa là trẻ luôn tin tưởng vào khả năng của bản thân mình, không rụt rè, ba phải, dựa dẫm vào người khác mà chủ động, tự giác trong mọi việc, tích cực tham gia các hoạt động tập thể Sự tự tin rất cần thiết và
quan trọng đối với mỗi người chúng ta mà nhất là trẻ em Tự tin giúp trẻ chủ
động trong mọi tình huống, là nền tản dẫn lối cho trẻ bước vào đời
Có được sự trải nghiệm, khám phá môi trường xung quanh, làm quen với môi trường mới được tương tác các bạn mới, trẻ được thể hiện và khẳng định bản thân mình Ngoài việc áp dụng những kiến thức này trong gia đình thì việc đưa trẻ tới những môi trường giáo dục chuyên nghiệp cũng là rất cần thiết Bởi khi đã có những nền tản do gia đình vuôn đáp rồi thì việc được tiếp xúc với bạn
bè đồng trang lứa được dạy dỗ và hướng dẫn từ những giáo viên giàu kinh nghiệm sẽ giúp trẻ nhanh chóng phát huy những kỹ năng cần thiết trong cuộc sống
IV CƠ SỞ THỰC TIỂN:
1 Đặc điểm chung:
Trang 3Năm học 2020 – 2021 tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo Nhỡ bán trú A Với tổng số lớp là 31 cháu, trong đó có 17 cháu là nữ Lớp có 2
cô, 1 cô đạt trình độ trên chuẩn
Với đặc điểm tình hình như vậy khi thực hiện đề tài này tôi đã gặp một số thuận lợi và khó khăn sau:
2 Thuận lợi:
- Luôn được sự hướng dẫn, chỉ đạo sát sao về chuyên môn của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện, ban giám hiệu nhà trường
- Về cơ sở vật chất: Lớp tôi có diện tích phòng rộng rãi, thoáng mát, thuận lợi cho việc bố trí, trang trí phòng lớp đẹp mắt, hứng thú cho trẻ khi đến lớp
- Lớp học được đầu tư trang thiết bị đồ dùng phục vụ cho việc tổ chức hoạt động học tập và vui chơi cho trẻ Bản thân luôn tâm huyết với nghề, có lòng yêu mến trẻ và tận tình trong công việc Luôn luôn có ý thức phấn đấu vươn lên, thường xuyên biết tìm tòi, nghiên cứu tài liệu có liên quan đến việc chăm sóc giáo dục trẻ để áp dụng vào việc chăm sóc giáo dục trẻ hằng ngày nhất là việc rèn trẻ tính mạnh dạn tự tin cho trẻ
- Đa số học sinh đều học đúng độ tuổi, trẻ học bán trú tại trường
- Một số phụ huynh nhiệt tình chia sẻ với giáo viên ở lớp về tình hình của trẻ ở nhà và luôn quan tâm đến trẻ, thường xuyên dành thời gian trao đổi với cô giáo để cùng chăm sóc và giáo dục trẻ
3 Khó khăn:
Đa số trẻ là người địa phương trẻ còn rụt rè trong giao tiếp Tuy cùng độ tuổi nhưng khả năng hòa nhập của trẻ không đồng đều, trẻ thường sinh sống trong buôn làng ít được tiếp xúc và giao tiếp với nhiều người đặc biệt là người
lạ Trẻ ở lớp lần đầu tiên được đi học chưa quen với nề nếp, thói quen và sinh hoạt ở trường lớp Nhiều trẻ còn nhút nhát, rụt rè trong giao tiếp cũng như trong các hoạt động khác
Trang 4Một số phụ huynh thường thuyên lên nương rẫy, ít dành thời gian quan tâm chăm sóc cho trẻ Vì vậy việc thống nhất quan điểm, biện pháp chăm sóc giáo dục trẻ giữa giáo viên và phụ huynh còn gặp nhiều khó khăn
* Dưới đây là kết quả mà tôi đã khảo sát tại lớp từ đầu năm học:
Trẻ mạnh dạn trong giao tiếp, Tự tin vào sức lực
của bản thân
15/31 = 48,4%
Tích cực tham gia vào các hoạt động 15/31 = 48,4%
Biết bày tỏ cảm xúc của mình với người khác 16/31 = 51,6%
Có thái độ tích cực đối với những biểu hiện tự tin 14/31 = 45,2%
Có khả năng từ điều khiển hành vi, tự kiểm tra, đánh
giá mình và các bạn
14/31 = 45,2%
Sự mạnh dạn tự tin giúp trẻ biết vị trí của mình trong xã hội, sau đó trẻ mới
tìm hiểu mối quan hệ giữa những người xung quanh Phát triển năng lực thực hiện những nhiệm vụ nhận thức một cách có kế hoạch Từ những biểu hiện trên của trẻ tôi nhận thấy khả năng tự tin có ảnh hưởng mạnh mẽ, trực tiếp đến trí tuệ, xúc cảm của trẻ Xét về mạnh dạn tự tin trong quá trình hoạt động, trẻ tự nhận ra xúc cảm của mình, tự tin vào khả năng tự điều khiển, tự kiểm soát được hành vi cảm xúc của mình
Để làm được điều đó bản thân tôi đã xây dựng và đưa ra một số biện pháp giúp trẻ phát huy tính mạnh dạn tự tin và tôi đã áp dụng cho trẻ lớp tôi vào đầu năm học
V NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:
Từ thực trạng của lớp tôi đang chủ nhiệm và thấy được tầm quan trọng của sự hình thành tính mạnh dạn tự tin cho trẻ ở lứa tuổi mầm non là rất cần thiết và quan trọng Đó là con đường giúp trẻ rèn luyện bản thân và hình thành
Trang 5nhân cách sống Chính vì thế tôi đã nghiên cứu và tìm tòi ra 1 số biện pháp sau đây giúp trẻ lớp tôi mạnh dạn tự tin hơn trong mọi hoạt động:
Biện pháp 1: Luôn tôn trọng và quan tâm đến trẻ trong mọi hoạt động.
Điều này đáp ứng các nhu cầu của trẻ khi trẻ được quan tâm và tôn trọng Trẻ sẽ cảm thấy yên tâm và tự tin Tôi thường cân đối thời gian giao tiếp với trẻ hàng ngày Bởi vì việc trò chuyện hằng ngày giữa cô và trẻ hoặc cùng chơi với trẻ giúp mối quan hệ giữa cô và trẻ gần gủi hơn từ đó trẻ sẽ mạnh dạn giao tếp với cô giáo Bên cạnh đó trong các hoạt động ở trường tôi cũng không dùng những từ như "hư","kém","xấu" để nhận xét trẻ mà tôi luôn động viên khuyến khích trẻ từ đó giúp trẻ tự tin vào bản thân mình
Ví dụ: Trong giờ đón trẻ tôi tạo tiếng cười và phát triển giao tiếp bằng tình cảm ngay từ cửa lớp
Tôi thường xuyên trò chuyện với trẻ về bản thân trẻ, về gia đình trẻ tạo một bầu không khí thân thiện vui vẻ khi trẻ đến lớp Như vậy giúp trẻ mạnh dạn trao đổi với cô giáo, cũng như giúp cô hiểu hơn về tâm tư, tình cảm của trẻ
Hay trong giờ chơi ở các góc tôi luôn tôn trọng sở thích của trẻ, không áp đặt trẻ chơi ở góc mà trẻ không thích hay đồ chơi mà trẻ không muốn chơi
Trang 6Hình ảnh: Cô giáo tham gia chơi cùng trẻ
Ở các trò chơi này, tôi là những người bạn của trẻ, luôn gần gũi cùng các con tham gia chơi theo các nhóm Khi chơi các nhóm tình bạn của trẻ nảy sinh, các bạn sẵn sàng giao lưu chia sẻ cùng nhau Và sau đó tình bạn trở nên quan trọng hơn với trẻ Ngoài ra, khi chơi theo nhóm những bạn mạnh dạn chủ động trong giao tiếp đối với những bạn nhút nhát
Ví dụ: Tổ chức hoạt động “ Đá bóng” cho trẻ 4-5 tuổi
Hình ảnh: Các trẻ tham gia chơi đá bóng
Trang 7Khi tổ chức hoạt động đá bóng cho trẻ, là giáo viên của lớp tôi lấy tinh thần xung phong của những trẻ muốn chơi, bên cạnh đó động viên 1 số trẻ khác cùng chơi
Khi trẻ hoạt động tôi và các trẻ còn lại trong lớp cổ vũ động viên để tạo hứng thú và sự tự tin cho các trẻ hoạt động
Sau những hoạt động tôi thường xuyên khen ngợi mỗi khi trẻ làm được một điều gì, thực hiện được một kỹ năng nào đó từ đơn giản đến phức tạp Bởi
vì, khi người lớn khen ngợi, động viên thường xuyên và kịp thời sẽ giúp trẻ tự hào về bản thân, qua đó trẻ sẽ mạnh dạn, tự tin tham gia vào mọi hoạt động
Biện pháp 2: Tổ chức sinh hoạt tập thể, giao lưu cùng các lớp.
Hình ảnh: Trẻ tham gia sinh hoạt tập thể
Sinh hoạt tập thể còn giúp trẻ rèn luyện trí nhớ tốt, phản xạ nhanh, nhạy bén trong mọi tình huống, giúp trẻ tiếp thu được những bài học đạo đức nhân văn trong cuộc sống một cách nhẹ nhàng, thoải mái thông qua các hoạt động: Hoạt động ngoài trời, giao lưu văn nghệ, trò chơi giữa các lớp ,liên hoan trung thu, sinh nhật bạn Vì vậy, ở lớp tôi luôn trú trọng để làm sao tổ chức giờ sinh hoạt tập thể được tốt nhất
Ở giờ hoạt động ngoài trời: Lớp tôi thường kết hợp với lớp mẫu giáo lớn giao lưu: Chơi trò chơi dưới nhiều hình thức Còn được chơi các trò chơi tự do Như vậy ngoài cô giáo và các bạn trong lớp trẻ cũng có thể chơi, trò chuyện, giao lưu với các cô các bạn ở các lớp khác Qua đó giúp cho trẻ tự tin, hòa nhập hơn
Trang 8Hình ảnh: Các cháu chơi tự do
Ở trường còn tổ chức giao lưu văn nghệ nhằm tạo không khí vui vẻ cho các con tạo cho trẻ tự tin, vui tươi, mạnh dạn hồn nhiên và gần gũi thân thiết cùng cô
và các bạn Từ đó trẻ sẽ dần mất sự thụ động và nhút nhát mà trở nên mạnh dạn
và tự tin hơn khi đứng trước đám đông
Hình ảnh: Các cháu giao lưu văn nghệ cùng các cô giáo
Trang 9Biện pháp 3: Cho trẻ được tự do và hành động theo suy nghĩ không nên
áp đặt ý kiến và quan điểm của mình cho trẻ:
Đôi khi trẻ không thể đưa ra quyết định cho dù tôi đã gợi ý Trong trường hợp này tôi không áp đặt gợi ý của mình Không nên đưa ra quá nhiều gợi ý, hướng dẫn hoặc áp đặt các quan điểm của mình lên trẻ.Nói cách khác, tôi phải tự kiềm chế mình nhưng tôi biết đây là một điều rất khó
Ví dụ : ( Tháng 10 học kỳ 1 ở lớp tôi có một trẻ 4 tuổi)
Dưới đây là 1 ví dụ mà tôi không hề áp đặt ý kiến của mình cho trẻ.Tôi đang thực hiện giờ tạo hình đề tài (Tô màu cây xanh )Tôi chọn màu đà để tô thân cây, màu xanh lá cây để tô màu lá Cháu lại chọn màu xanh lá cây để tô thân, màu đỏ để tô lá, tôi không áp đặt trẻ tô theo cách của tôi mà chỉ nhẹ nhàng hỏi trẻ
Tôi: Vì sao con chọn màu xanh lá cây để tô thân?
Trẻ: Vì con thấy gần nhà con có thân cây màu xanh
Tôi: Vì sao con chọn màu đỏ để tô lá cây
Trẻ: Vì khi đi rẫy với mẹ con thấy lá cây có màu đỏ?
Tôi: À! Đúng rồi Cũng có lá cây màu đỏ đấy
Trẻ như đã biết và tự tin tạo bức tranh theo hiểu biết và suy nghĩ của mình
Nhận xét: Tôi đã gợi ý để trẻ có thể tạo ra sản phẩm đúng theo tự nhiên.
Do vậy tôi không thể áp đặt ý kiến của mình đối với trẻ mà ngay lập tức đáp ứng mong muốn của trẻ (có thể cho trẻ vẽ mưa nếu lúc đó trẻ thích )
Vì sự phát triển của trẻ còn hạn chế nên không thể hiểu được những gợi ý gián tiếp của tôi để trẻ thay đổi bản chất hay phạm vi tưởng tượng của mình Sau
đó tôi kiểm tra lại phản ứng của trẻ Khi chúng không thể hiểu hoặc không chấp nhận những gợi ý đó, lúc này tôi nhận ra rằng trình độ của trẻ chưa thể đáp ứng như tôi mong muốn Điều cơ bản là không áp đặt những quan điểm, gợi ý của mình Tóm lại, tôi nên “Chờ đợi và quan sát” kiên nhẫn và không nóng vội, không nên hối thúc trẻ
Trang 10Nếu có ai nói rằng “ cho trẻ hành động theo ý thích và theo suy nghĩ của trẻ là sai lầm” thì tôi nghĩ chính người nói như thế mới sai lầm Bởi với vai trò là một người lớn, một giáo viên thì nhiệm vụ chính của chúng ta là giúp trẻ khi trẻ gặp khó khăn, hướng dẫn trẻ một cách kịp thời để trẻ luôn đi đúng hướng Tuyệt đối không áp đặt trẻ phải thực hiện theo suy nghĩ của mình Vô tình chung vì những suy nghĩ này mà ta đã để lại sự chủ quan, ỷ lại vào người lớn nơi trẻ, trẻ
dễ bị thụ động
Với tôi, trẻ có thể làm gì trẻ thích nhưng trong khuôn khổ và có sự giám sát của người lớn
Trẻ có thể tự do lựa chọn, chơi đồ chơi mà mình thích, tự do chơi theo nhóm, tự do chạy nhảy trong phạm vi quy định mà không bị gò bó, áp dặt chơi ở chỗ nọ, chỗ kia Khi trẻ chơi chán chỗ này, trẻ có thể chuyển sang chơi chỗ khác Đôi khi, trẻ xảy ra xung đột tôi đứng quan sát và cho trẻ tự giải quyết tình huống trước mà không can thiệp vội Nếu trẻ không giải quyết được lúc đấy cô mới can thiệp và giải quyết
* Trước khi giúp trẻ mạnh dạn tự tin trẻ cần có một số kỹ năng nào đó, cần cho trẻ trải qua quá trình "cùng hành động" Cùng dọn đồ chơi,
cùng đi giày(mẹ đi hộ con chiếc trái, con tự đi chiếc phải nhé!), cùng rửa tay(mẹ xoa xà phòng hộ con, con tự rửa bọt xà phòng đi) cho trẻ tham gia bất kỳ việc
gì trẻ muốn Mất thời gian một chút nhưng sự kiên nhẫn của bạn là chìa khóa của thành công
Tuyệt đối không phê phán trẻ, không dùng những từ “Không được! Vỡ bây giờ !Hỏng hết rồi! sao hư thế! ”với trẻ khi trẻ chưa thực hiện được, vì như thế vô hình chung làm cho trẻ tự ti, mặc cảm và từ đó trẻ sẽ không dám làm hoặc tham gia giải quyết vấn đề gì
Biện pháp 4: Phối hợp với cha mẹ trẻ.
Quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ muốn đạt được kết quả cao đòi hỏi phải có sự kết hợp giữa nhà trường với giáo viên và cha mẹ trẻ Nhiệm vụ này không thể phó thác cho một ai mà phải có sự tương tác qua lại thì hiệu quả giáo
Trang 11dục mới có kết quả Thấy được điều đó ngay từ đầu năm học trong buổi họp phụ huynh đầu năm tôi đã trao đổi với phụ huynh về kế hoạch chăm sóc và giáo dục trẻ trong năm học cho phụ huynh nắm Đồng thời tôi lấy số điện thoại của từng phụ huynh để tiện trong việc trao đổi nếu có vấn đề xảy ra Bên cạnh đó ở góc tuyên truyền của lớp tôi cũng ghi những hoạt động ở lớp để phụ hynh nắm rõ từ
đó tạo mối quan hệ thân thiết gần gũi giữa phụ huynh và giáo viên Ngoài ra trong các hoạt động ở trường tổ chức đều mời phụ huynh cùng tham gia như cuộc thi trang trí lớp, thi làm đồ dùng dạy học hay các buổi văn nghệ với nhiều hình thức phong phú hấp dẫn từ đó giúp cho trẻ mạnh dạn tự tin hơn Không những thế còn tạo được mối quan hệ gắn bó thân thiết giữa phụ huynh và nhà
trường, đồng tâm hướng tới mục tiêu chung.
VI KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Sau khi áp dụng các biện pháp phát huy tính mạnh dạn tự tin cho trẻ 4-5 tuổi lớp tôi dạy, tôi thấy lớp tôi trẻ nào cũng mạnh dạn trong các hoạt động , nhất là các hoạt động âm nhạc trẻ thực hiện một cách mạnh dạn tự tin biểu diễn trước đám đông Giờ đây các bé rất vui vẻ tự tin khi đến lớp, thân thiết nhau hơn, không những thế các bé còn mạnh dạn giao lưu với cô giáo và bạn bè, người thân Điều này làm tôi càng thêm yêu nghề, mến trẻ nhiều hơn
* Sau khi áp dụng một số biện pháp, tôi thấy:
Trẻ mạnh dạn trong giao tiếp, Tự tin vào sức lực
của bản thân
28/31 = 90,3%
Tích cực tham gia vào các hoạt động 28/31 = 90,3%
Biết bày tỏ cảm xúc của mình với người khác 27/31 = 87,1%
Có thái độ tích cực đối với những biểu hiện tự tin 27/31 = 87,1%
Có khả năng từ điều khiển hành vi, tự kiểm tra, đánh 27/31 = 87,1%