TỪ CHỈ màu sắc TRONG tập THƠ GIÓ LỘNG tố hữu

ở trong những bài viết của những tác giả này, họ đãtìm thấy đợc ít nhiều vị trí của màu sắc trong văn học nhng đó là màu sắc trong đôi mắt của các nghệ sỹ thời trung đại.. Trong bài viết

Mở đầu

1 Lý do chọn đề tài.

Trong nền văn học Việt Nam hiện đại, Tố Hữu đợc coi làngôi sao sáng ngời, là ngời mở đầu và dần đầu tiêu biểu chonền thơ ca cách mạng Sáu mơi năm gắn bó với hoạt động cánhmạng và sáng tác thơ ca, thơ ông đã thực sự tạo nên đợc niềmyêu mến nỗi đam mê bền chắc trong lòng nhiều thế hệ độcgiả Ông đã đem đến đợc cho công chúng và rồi cũng nhận lại

từ họ một sự đồng điệu, đồng cảm, đồng tình tuyệt diệu

Từ trớc đến nay đã có nhiều nhà nghiên cứu về thơ Tố Hữutrên nhiều phơng diện : con ngời, đời thơ, tác phẩm, phongcánh nghệ thuật… Tuy vậy nhiều vấn đề thơ ông vẫn còn phảitiếp tục tìm hiểu, nghiên cứu nhất là những vấn đề thuộclĩnh vực ngôn ngữ thơ

Đề tài này chúng tôi khảo sát từ góc độ ngôn ngữ là tìmhiểu từ chỉ màu sắc trong tập thơ “Gió lộng” (1955-1961) của

Tố Hữu

Thơ Tố Hữu nói nhiều đến vẻ đẹp của con ngời, vẻ đẹpcủa thiên nhiên đất nớc, sắc màu của tổ quốc Bởi màu sắc đ-

ợc coi nh : “ một nguồn khoái cảm thẩm mĩ đặt ngang hàng với

âm nhạc, văn học và nghệ thuật nói chung” Từ trớc đến nay

đã không ít nhà văn nhà thơ nói về vẻ đẹp của đất nớc gắnvới màu sắc của thiên nhiên nh : Nguyễn Du, Nguyễn Trãi,Nguyễn Khuyến…Vì vậy chúng tôi nghiên cứu đề tài nàykhông ngoài mục đích tìm hiểu ý nghĩa giá trị mà nhà thơgửi gắm vào những từ chỉ màu sắc qua tập thơ “Gió lộng”của ông

Đình Sử và “những vấn đề lý thuyết lịch sử văn học và ngônngữ” của các tác giả Đại học Vinh Ta thấy ở cuốn “những thếgiới nghệ thuật thơ” có bài viết về “ngôn ngữ màu sắc trongTruyện Kiều” và ở cuốn sách “những vấn đề lý thuyết lịch sửvăn học và ngôn ngữ” có bài viết của tác giả Điện Minh Điền về

“ngôn ngữ màu sắc và sắc màu ngôn ngữ” trong thơ NguyễnKhuyến ở trong những bài viết của những tác giả này, họ đãtìm thấy đợc ít nhiều vị trí của màu sắc trong văn học nhng

đó là màu sắc trong đôi mắt của các nghệ sỹ thời trung đại

Nó cha trở thành xu hớng mà mới lẻ tẻ rải rác, chỉ là mầm mốngnền tảng cho những giai đoạn văn học tiếp theo

Bớc sang giai đoạn văn học hiện đại thì ngôn ngữ chỉ màusắc trong thơ càng phong phú hơn nhiều và đã có một số bàiviết, bài nghiên cứu về nó ở luận văn thạc sỹ của Nguyễn ThịNgọc Quỳnh “khảo sát nhóm từ biểu thị màu sắc trong thơmới” (1932-1945) Hay một số bài viết của Đào Thản với bài viết

“hệ thống chỉ màu phụ trong Tiếng Việt” và “hệ thống từ chỉmàu sắc của Tiếng Việt trong sự liên hệ với mấy điều phổquát” Và đặc biệt là bài viết của tác giả Lê Anh Hiền về “cáchdùng tính từ chỉ màu sắc của Tố Hữu” Tất cả bài viết này đã

bắt đầu đi vào hớng phân tích giá trị của các thi phẩm quangôn ngữ màu sắc Trong bài viết của tác giả Lê Anh Hiền vềtính từ chỉ màu sắc của Tố Hữu tác giả đã đi sâu vào nghiêncứu các lớp nội dung, ngữ nghĩa cấu trúc của ngôn ngữ màusắc trong thơ Tố Hữu ở tiểu luận này chúng tôi cũng triểnkhai theo hớng đó nhng sẽ khảo sát sâu hơn trong tập thơ “Giólộng”.

Màu sắc trong thơ Tố Hữu rất đa dạng Với nhiều sắc độkhác nhau, có những bài thơ nh một bức hoạ sinh động gắnliền với thiên nhiên đất nớc, nó làm nên vẻ đẹp của con ngời,của đất nớc thêm sinh động và luôn lấp lánh những sắc màuqua từ ngữ thơ ông

3 Nhiệm vụ và đối tợng nghiên cứu.

a Nhiệm vụ.

Đề tài này đi sâu vào các nhiệm vụ sau:

- Thống kê các từ ngữ chỉ màu sắc xuất hiện trong tập thơ

“Gió lộng” (1955-1961) của Tố Hữu

ơi…Ba Lan, Hoa tím, Mẹ Tơm, Mùa thu tới, Ngời con gái ViệtNam, Nhà Lê-Nin, Phạm Hồng Thái, Qua Liễu Châu, Quê mẹ, Thù

muôn đời muôn kiếp không tan, Tiếng chổi tre, Tiếng ru, TrớcKrem-Lin, Xa…nay, Đờng sang nớc bạn, Mục nam quan.

4 Phơng pháp nghiên cứu.

Để thục hiện đợc bài tiểu luận này chúng tôi đã sử dụng

đựoc các phơng pháp nghiên cứu sau đây:

Khảo sát, thống kê, phân loại, phân tích, so sánh, tổnghợp, khái quát…

5 Bố cục tiểu luận.

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu thamkhảo, nội dung chính gồm 3 chơng:

Chơng 1: Một số vấn đề chung

Chơng 2: Thống kê phân loại từ chỉ màu sắc trong tập thơ

“Gió lộng” của Tố Hữu

Chơng 3: Hiệu quả nghệ thuật của từ chỉ màu sắc trongtập thơ “Gió lộng” của Tố Hữu

kéo quạt trần xoay làm nghề phát th và cuối cùng làm nghề kýlục cho đến già ông là ngời thích su tầm ca dao tục ngữ vàlàm thơ Đờng Mẹ vốn là con gái của một cụ Tú ở nhà quê nênthuộc rất nhiều câu hát Nhờ vậy mà khi lớn lên Tố Hữu rấtthích làm thơ và có đợc chút ít “vốn” về hình thức thơ cadân gian và cổ điển.

Khi vào trung học ở tuổi 16 ông đã làm thơ lãng mạn đănglên Hà Nội Báo và trào lu thơ ca này đã để lại dấu ấn trongthơ Thế nhng chỉ khi bắt gặp phong trào mặt trận dân chủthì nó nh một luồng gió mới thổi lộng vào tâm hồn nhà thơ.Năm 1937 Tố Hữu thôi học và dấn thân vào con đờng hoạt

động cách mạng Từ khi tiếp nhận đợc ánh sáng của Đảng thì lýtởng cách mạng chi phối cuộc đời ông Thơ ca là niềm say mê,

đối với Tố Hữu là một thứ tình yêu nhng Tố Hữu đã hi sinh tấtcả để làm tròn nhiệm vụ của một ngời cộng sản

Trần Huy Liệu đã khẳng định Tố Hữu là “Một thi sĩ, mộtchiến sỹ” và “thơ Tố Hữu không phải là một trò tiêu khiển mà

là một khí cụ đấu tranh” Trong suốt những năm kháng chiếnchống thục dân Pháp thơ Tố Hữu trực tiếp đi vào cuộc sống,sống trong sự tiếp nhận, trong sự nồng hậu của quần chungkháng chiến Suốt nhiều thập kỷ Tố Hữu vẫn đợc xem là “lá cờ

đầu của thơ ca cách mạng” Ông là ngời đốt lửa và gieo hạttrên cánh đồng thơ ca cách mạng của dân tộc mình với mộttình yêu và một lòng tin không bao giờ vơi cạn

1.1.2 Vai trò của Tố Hữu trong thơ ca cách mạng.

Có thể nói tố hữu là con chim đầu đàn, có vai trò mở đầu

và dẫn dắt nền thơ ca cách mạng Việt Nam

Sở dĩ thơ Tố Hữu có chất men lửa nồng nàn, có sức thnah

lọc tâm hồn và kêu gọi con ngời vơn lên chính là vì trong tráitim ông luôn bừng cháy ngọn lửa lí tởng của chủ nghĩa cộngsản và thơ ông do vậy mang đậm ý thức cánh mạng vô sản vàtính chiến đấu đã có tác dụng thức tỉnh, giục giã con ngời vùnglên đấu tranh.

Thơ Tố Hữu không phải là mục đích mà là phơng tiện làmột thứ vũ khí sắc bén giúp ông làm cách mạng Thơ trớc hết

là “tiếng nói đồng ý, đồng chí, đồng tình” giữa cuộc đời.Chính vì lẽ đó mà thơ ông có tiếng nói sâu xa giữa dòng đời

và có sức lắng đọng trong lòng độc giả Sức cảm hoá đồnghoá, mối giao lu tuyệt diệu ấy đã góp phần đa thơ Tố Hữu cóvai trò hết sức quan trọng trong nền văn học cách mạng vàchính điều này đã giúp cho thơ ông trờng tồn mãi mãi với thờigian

1.2 Vốn từ chỉ màu sắc.

1.2.1 Khái niệm màu sắc.

Màu sắc là hiện tợng phong phú, gần gũi mà con ngời nhậnbiết đợc liên tục hàng ngày Thông thờng mắt con ngời nhậnbiết đợc vô vàn màu sắc và màu sắc luôn biến đổi trong cáctơng quan bất tận của chúng dới tác động của các nguồn ánhsáng khác nhau Nguồn ánh sáng chủ yếu vẫn là ánh sáng mặttrời, ánh sáng mặt trời lại liên tục thay đổi: ánh sáng buổibình minh khác với buổi tra, chiều, tối Nguồn ánh sáng khôngchỉ tác động vào đối tợng có màu mà còn có tác động vào cả

bộ máy quang học của con ngời là đôi mắt Bản thân đôimắt với sự khép mở dới tác động của nguồn sáng, cũng thay

đổi liên tục và tinh vi Nh vậy đó là một hiện tợng hội tụ 3 yếutố: ánh sáng, một vật thể và một hệ thống tiếp thu nh mắt

ánh sáng mặt trời đợc phân tích thành quang phổ gồm 7màu khác nhau mà mắt thờng có thể nhìn thấy đợc: đỏ, dacam, vàng, lục, lam, chàm, tím.

Môi trờng xung quanh chúng ta dù tự nhiên hay nhân tạocũng đều là thế giới của màu sắc Tất cả các vật đều có màu

và rất ít khi màu của chúng trùng hợp nhau, tại sao mỗi vật lại cómàu khác nhau nh thế?

Nh đã nói ánh sáng là một loại có sóng có nguồn sáng phát

ra, 7 ánh sáng khác màu có 7 bớc sóng khác nhau Khi nhữngsóng ánh sáng ấy truyền đi là chiếu vào mắt ta sẽ rạo ra cho

hệ thống thần kinh của chúng ta những cảm giác khác nhau, do

đó ta phân biệt đợc màu sắc khác nhau của sự vật

Nh vậy, thế giới quanh ta mỗi vật có một màu sắc riêng,hoặc có những vật có nhiều màu chính là do mỗi vật có khảnăng hấp thụ và phẩn xạ ánh sáng khác nhau, hoặc cùng mộtvật nhng bộ phận của vật có khả năng phản chiếu một hoặcnhiều loại ánh sáng khác màu này, bộ phận kia lại có khả năngphản chiếu một lúc những ánh sáng màu khác Vì vậy có vậtchỉ một màu đơn thuần, vật khác lại có nhiều màu đậm nhạtkhác nhau

1.2.2 Màu sắc trong ngôn ngữ và vai trò của màu sắc trong thơ.

Ví dụ: bức tranh nhiều màu sắc, màu sắc loè loẹt, màusắc hài hoà.

Bản thân từ “màu” cũng gợi lên sắc thái biểu thị “sắc”,

“từ điển tiếng việt” của Hoàng Phê định nghĩa:

Màu:

- Thuộc tính vật thể hiện ra nhờ tác động của ánh sáng vànhận biết đợc bằng mắt cùng với hình dáng giúp phân biệtvật này với vật khác

Ví dụ: màu đỏ của hoa phợng, màu xanh của nớc biển

- Chất dùng để tô thành các màu khi vẽ

Ví dụ: pha màu, hợp màu

- Màu không kể trắng và đen (nói khái quát)

Ví dụ: ảnh màu, phông màu, phim màu

- Toàn bộ nói chung những biểu hiện bên ngoài tạo nêncảm giác có một tính chất nào đó

Ví dụ: bầu không khí đợm màu tang tóc…

b Đi vào ngôn ngữ, màu sắc mang nghĩa bản thể (nét

nghĩa miêu tả) và nét nghĩa dụng học, nói cách khác nó thuộccấu trúc biểu niệm

Cấu trúc biểu niệm bao gồm nét nghĩa bản thể và nétnghĩa dụng học, các nét nghĩa này không đồng nhất Haithành phần nội dung của ngôn bản là: nội dung miêu tả và nội

dung liên cá nhân Trong cấu trúc ý nghĩa của từ cũng có sựphân biệt các nét nghĩa miêu tả và nét nghĩa liên cá nhân,tức là nét nghĩa dụng học Trong cấu trúc biểu niệm của từ cókhông ít nét nghĩa phản ánh các thuộc tính của sự vật, hoạt

động tính chất…Trong thực tế những thuộc tính này là do conngời gán cho sự vật, hoạt động, tính chất qua sự cảm nhận,qua tri giác, nhận thức của mình Không có con nguời không cónét nghĩa đó Các từ ngữ chỉ màu sắc cũng mang đày đủnhững đặc điểm đó

c Xét ở phơng diện hệ thống: Từ chỉ màu sắc trong tiếng

Ví dụ: Từ “xanh” có khả năng phát sinh các từ mới mang ýnghĩa hẹp nh: xnh lè, xanh xao, xanh rớt…Chính các lớp từ phátsinh làm nên nét độc đáo về ý nghĩa trong vốn từ chỉ màutiếng việt

- Lớp từ cụ thể (hay còn gọi là lớp từ đặc trng) ở đay chúng

đợc mợn trực tiếp của đối tợng, sự vật và thuộc tính sự vậttrong thế giới khách quan, chẳng hạn:

+ Nhóm từ chỉ vải vóc len sợi nh: vàng tơ, vàng cà rốt,xanh công nhân, tím nhung…

+ Nhóm từ gọi tên màu của kim loại khoáng sản: tím than,trắng bạc, màu đồng gỉ…

+ Nhóm từ chỉ màu sắc tự nhiên: Trắng tuyết, xanh datrời, xanh nớc biển…

…

Ngoài ra lớp từ màu sắc trừu tợng và lớp từ chỉ màu sắc cụthể còn có những loại từ khác hình thành bằng từ ghép chỉmàu sắc Nó đợc phát sinh từ 9 màu cơ bản:

Ví dụ: + Từ “đen”: đen nhánh, đen huyền, đen láy, đennhức…

+ Từ “đỏ”: đỏ bừng, đỏ au, đỏ ối…

+ Từ “tím”: tím bầm, tím ngắt, tím biếc…

+ Từ “xám”: xám ngắt, xám xì, xám xịt…

+ Từ “xanh”: xanh ngắt, xanh rì, xanh non…

Nh vậy các từ chỉ khái niệm về màu sắc trớc hết nó mang

ý nghĩa định danh, giúp con ngời phân biệt sự khác nhaugiữa các sắc màu Bên cạnh đó bản thân các từ chỉ màu, nhất

là các từ chỉ màu cụ thể luôn kèm những nét nghĩa nhất

định

1.2.2.2 Vai trò của màu sắc trong thơ.

Màu sắc là lĩnh vực không xa lạ đối với bất cứ một thời đạinào, dân tộc nào, màu sắc đi qua thời gian, đến khắp mọinơi mọi miền và dần dần hình thành nên những hiện tợng

màu sắc mang dấu ấn của thời đại của dân tộc, của cộng

đồng đó Và màu sắc đó đi vào trong thơ cũng rất tự nhiên.Thế giới thiên nhiên muôn màu sắc này đi vào trong thơ quacon mắt của thi nhân trở nên lung linh, đầy ánh màu Chínhvì thề màu sắc trong thơ có vai trò rất quan trọng, nó thểhiện ở một số vai trò sau:

- Màu sắc chuyển tải của thi nhân trớc cuộc đời, cảnh vật

và thơ Tố Hữu trong nền thơ ca hiện đại Việt Nam Đồng thời

ta hiểu đợc màu sắc là gì? Vai trò của màu sắc trong cuộcsống nh thế nào? Và vai trò của màu sắc trong ngôn ngữ đợcthể hiện ra sao? Để từ đó ta có thể khẳng định rằng mầusắc nó là yếu tố vô cùng quan trọng có thể giúp con ngời phânbiệt đợc sự vật này hay sự vật khác trong cuộc sống Và trongthơ văn thì màu sắc không chỉ để phân biệt các sự vật vớinhau mà còn giúp cho các thi nhân bộc lộ tình cảm, nỗi niềmcủa mình để giao hoà với thế giới xung quanh Và từ đó tạonên những bức tranh thiên nhiên quyến rũ lòng ngời

ơi…Ba Lan, Hoa tím, Mẹ Tơm, Mùa thu tới, Ngời con gái ViệtNam, Nhà Lê-Nin, Phạm Hồng Thái, Qua Liễu Châu, Quê mẹ, Thùmuôn đời muôn kiếp không tan, Tiếng chổi tre, Tiếng ru, TrớcKrem-Lin, Xa…nay, Đờng sang nớc bạn, Mục nam quan.

Qua khảo sát chúng tôi đã thống kê ra tất cả các màu sắcxuất hiện trong tập thơ và thu đợc kết quả là tác giả đã sửdụng đén 11 màu sắc khác nhau hoặc gần nhau

Bảng: Thống kê tổng hợp chung

STT Tên gọi màu

sắc

Số lần xuất hiện

Khi quan sát từ ngữ chỉ màu sắc trong thơ Tố Hữu cũng

nh ttrong thơ Việt Nam từ khi có Đảng lãnh đạo thì ta bắt gặpnhiều màu sắc tơi hơn màu tối

Nh chúng ta đã biết Tố Hữu là nhà thơ cách mạng, quátrình sáng tác thơ của Tố Hữu gắn với quá trình giải phóngdân tộc, do vậy mà sáng tác thơ của Tố Hữu luôn luôn hớng

đến một tơng lai tơi sáng của dân tộc, của đất nớc và điềunày thể hiện rõ ở nhừng từ chỉ màu sắc trong thơ ông Và dovậy những câu thơ có màu sắc tơi sáng chiếm số lợng lớn Chonên ta có thể nói rằng màu sắc trong thơ của Tố Hữu nhìnchung là tơi sáng, rực rỡ, phản ánh cái nhìn lạc quan của nhàthơ đối với cảnh vật thiên nhiên

Nh vậy ta có nhận xét chung về một số màu sắc có tần sốxuất hiện cao trong thơ Tố Hữu:

a Màu đỏ.

Trong thơ Tố Hữu màu đỏ gắn với hình ảnh ngọn lửa, đếnmặt trời, đến máu và đặc biệt làm cho con ngời ta nghĩ

đến màu của cách mạng

Ta thấy rằng trong thơ Tố Hữu rực lên một màu đỏ đậm

đặc về tần số cũng nh phong phú về màu vẻ: đỏ của lá cờ,của hoa, của nắng, của đuốc dân công, của đất mới tinh khôi,của chơng sử Đảng, của cả trái tim…một màu đỏ ngự trị trongthơ

Hôm nay đa tôi qua những căn nhà

Kể lại từng chơng sử đỏ

(Với Lê-Nin, 1958)

Hay màu đỏ tợng trng cho màu máu của trái tim:

Ban mê, Lao Bảo, Sơn La

Viết lên tờng đỏ máu: Mạc T Khoa

(Trớc Lin)

Krem-Màu đỏ tợng trng cho tình cảm đỏ, ớc mơ đỏ, tơng lai đỏ,

nụ cời đỏ:

Mà nói vậy: trái tim ta đó

Rất chân thật chia ba phần tơi đỏ

(Bài ca mùa xuân, 1961)

Máu đã rơi nhiều đỏ ớc mơ

(Xuân sớm, 1961)

Hớng đến một tơng lai rực đỏ:

Mà cuộc sống đã tng bừng ngày hội

Nh hôm nay, giữa công trờng đỏ bụi

(Bài ca mùa xuân, 1961)

Hay

Đã vui rồi môi đỏ nụ cời hoa

(Mùa thu mới, 1958)

Và đặc biệt là hình ảnh cờ đỏ xuất hiện rất nhiều, trởthành biểu tợng đẹp đẽ nhất trong thơ của Tố Hữu:

Hai ngọn cờ đỏ máu thơm tơi

Chiến thắng ôm nhau biên cơng mở hội

(Đờng sang nớc bạn, 1956)

Hay

Hôm nay biên giới mùa xuân dậyNúi trắng hoa mơ cờ đỏ đờng

(Mục nam quan, 1957)

Màu đỏ trong tập thơ “Gió lộng” của Tố Hữu xuất hiện vớitần số cao nhất (24 lần) nó gắn liền với nhiều đối tợng vànhững ý nghĩa khác nhau: gắn với máu, với cờ, với tình cảm, với

ớc mơ…Cũng từ đó mà ta ý thức trọn vẹn về màu đỏ tạo nên

sự rực rỡ trong thơ Tuy nhiên không phải màu đỏ trong thơ của

Tố Hữu đã thoát ly khỏi hẳn quá khứ truyền thống Cái gót đỏtrong trắng vô tội trong câu ca dao “còn cha gót đỏ nh son”

đã đợc nhà thơ tái hiện trong câu thơ viết về chị Trần Thị Lý:

Em sẽ đứng dậy trên đôi chân tuổi trẻ

Đôi gót đỏ lại trở về quê mẹ

(Ngời con gái Việt Nam, 1958)

Tuy nhiên hình ảnh này xuất hiện rất ít trong thơ Tố Hữu

và không phải là hình ảnh chủ đạo trong thơ ông

b Màu xanh.

Nếu nh màu đỏ gắn với hình ảnh ngọn lửa, mặt trời, máu

và đặc biệt là làm ngời ta nghĩ đến màu của cách mạng thìmàu xanh thờng gợi cho ta cảm giác non mát và bình yên Nóthờng gắn liền với cỏ cây hoa lá, thờng là biểu tợng cho tuổitrẻ, ớc mơ…Trong tập thơ “Gió lộng” của Tố Hữu thì màu xanhxuất hiện với tần số cao thứ 2 sau màu đỏ (17 lần) Nhìnchung thì nó là màu tơi mát, nó không chỉ là màu xanh của

cỏ cây hoa lá mà còn là màu xanh quê hơng “Tam Đảo, Ba Vìvui núi xuân xanh”, “Xanh nh tóc tuổi mời lăm”, màu ghế

(Mùa thu tới)

Màu xanh còn thể hiện không khí tơi vui, đầm ấm hạnhphúc, đơc hởng độc lập tự do, cuộc sống ấm no của loài ngời:

Đờng lên hạnh phúc rộng thênh thênhTam Đảo, Ba Vì vui núi xuân xanh

(Bài ca mùa xuân 1961)

Trong thơ Tố Hữu màu xanh đợc gắn liền với rất nhiều đốitợng khác nhau, nó không chỉ là màu xanh của cây, của quê h-

ơng, của tình yêu, của tuổi trẻ mà màu xanh còn thể hiện chonhững kỷ niệm tơi tắn của một thời mơ mộng thiết tha, yêu

đất nớc, yêu con ngời…

Lòng ta nh nớc Hơng Giang ấyXanh biếc lòng sông những bóng thông

(Quê mẹ, 1955)

Và màu xanh còn gợi lên cho ta một sự thơng cảm dạt dào

về cái chết đẹp đẽ, một sự hi sinh thanh khiết cao cả…Khi nói

về cái chết của Phạm Hồng Thái tác giả viết: “Chết nh dòng nớcxanh” (1956)

Nh vậy ta thấy rằng trong tập thơ “Gió Lộng” của Tố Hữumàu xanh đợc thể hiện rất nhiều lần, đợc gắn liền với nhiều

đối tợng khác nhau thể hiện sự tơi vui, tơi mát Màu xanhkhông chỉ của cỏ cây, của bầu trời, mà còn là màu xanh củatình yêu, của tuôỉ trẻ, của hi vọng vào tơng lai…Hay nói cáchkhác màu xanh không chỉ là màu xanh của vũ trụ bao la màchính là màu xanh trong tâm hồn gắn với giá trị thiêng liêng.Chính điều này thể hiện một sức sống sự lạc quan vào tơnglai vào cuộc sống

Ôi bóng ngời xa đã khuất rùiTròn đôi nắm đất trắng chân đồi

(Mẹ Tơm)

Thể hiện sự trống rỗng và chết chóc:

Em đã sống, bởi vì em đã thắngCả nớc bên em, quanh dờng nệm trắng

(Ngời con gái Việt Nam)

Tuy nhiên màu trắng trong thơ Tố Hữu còn biểu hiện của

sự thanh khiết:

Đã xoá sạch những ngày Đăng-díchMàu Ba Lan trong trắng đỏ tơi

(Em ơi…Ba Lan)

Sự lạc quan, tin tởng vào cuộc sống vào tơng lai:

Nhà ai mới nhỉ, tờng vôi trắngThơm nức mùi tôm nặng mấy nong