Vậy viết đúng là: phía, của, múa, tía,… - Đối với các chữ cả hai kí hiệu ghi âm chính đều có dấu phụ như: nước, bưởi, tưới, khước, khướt,… Để tránh xa những sai lầm trên, trong quá trìn[r]
Trang 1MỤC LỤC
I.ĐẶT VẤN ĐỀ
1.Lí do chọn đề tài
2.Lịch sử của đề tài
3.Mục đích nghiên cứu của đề tài
4.Nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu
5.Phạm vi nghiên cứu
6.Điểm mới nhất trong đề tài nghiên cứu
II.GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1.Cơ sở lí luận
2.Các biện pháp giải quyết
III.DẠNG BÀI TẬP PHÂN BIỆT VẦN KHÓ
IV.DẠNG BÀI TẬP PHÂN BIỆT DẤU
V.DẠNG BÀI TẬP PHÂN BIỆT ÂM ĐẦU
VI.DẠNG BÀI TẬP PHÁT HIỆN SAI QUY TẮC VIẾT HOA VIIHIEEUJ QUẢ CỦA ĐỀ TÀI
VI.KẾT LUẬN
Trang 2TÀI LIỆU THAM KHẢO
Để học tốt phân môn chính tả ở Tiểu học
Đổi mới nội dung và phương pháp dạy học ở Tiểu học.Sách giáo khoa – Sách giáo viên lớp 3
Trang 3Ý KIẾN NHẬN XÉT ĐỀ TÀI
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Trang 4RÈN KĨ NĂNG KHẮC PHỤC MỘT SỐ LỖI CHÍNH TẢ THƯỜNG GẶP
Ở ĐỊA PHƯƠNG Ở PHÂN MÔN CHÍNH TẢ CHO HỌC SINH LỚP 3
TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC VẠN KHÁNH 1.
tả càng có vị trí quan trọng bởi vì giai đoạn tiểu học là giai đoạn then chốt trong quá trình hình thành kĩ năng chính tả cho học sinh Vì nó có một vị trí đặc biệt
Từ vị trí ở bên, phân môn chính tả có nhiệm vụ là cung cấp cho học sinh các quytắc viết chính tả và hình thành kĩ năng viết chính tả Ngoài ra chính tả còn rèn luyện cho học sinh các phẩm chất như: cẩn thận, tính thẩm mĩ, tình yêu đối với tiếng Việt Xuất phát từ lí do trên tôi chọn nghiên cứu đề tài “Rèn kĩ năng khắc phục một số lỗi chính tả thường gặp ở địa phương ở phân môn chính tả cho học sinh lớp 3 tại trường Tiểu học Vạn khánh 1”
2 Lịch sử của đề tài:
Để chuẩn hóa ngôn ngữ một dân tộc, cần phải chuẩn hóa hai mặt: chính
âm và chính tả Chính âm giúp cho việc thống nhất cách đọc, chính tả giúp choviệc thống nhất cách viết Chính tả có tính chất xã hội, nó là những quy ước của
xã hội trong ngôn ngữ khi dùng mã chữ viết làm phương tiện giao tiếp Vì vậy,
để bảo đảm cho người phát và người nhận đều hiểu nội dung của văn bản mộtcách thống nhất, người ta phải đưa ra hệ thống quy tắc về cách viết cho các từcủa một ngôn ngữ
3 Mục đích nghiên cứu của đề tài:
Nó là phương tiện thuận tiện cho việc giáo tiếp bằng chữ viết đảm nhiệmtrược tình hình như vậy, việc nhìn nhận thực trạng về việc dạy chính tả tôi mạnhdạn nghiên cứu đề tài này để giúp học sinh lớp ba khắc phục một số lỗi chính tảthường gặp ở địa phương
- Điều tra lỗi cơ bản hay mắc phải của học sinh, nguyên nhân của các lỗi
Trang 5Nhiệm vụ của người giáo viên ngoài việc nâng cao chất lượng toàn diệncòn phải quan tâm đến chữ viết của học sinh Chữ viết đẹp, đúng chính tả thìmới thu hút được người đọc Do đó dạy môn chính tả trong Trường Tiểu học làrất quan trọng mà người giáo viên cần phải quan tâm
Để nghiên cứu đề tài này có hiệu quả Tôi đã sử dụng các phương phápsau:
- Phương pháp điều tra quan sát: ( Khảo sát nội dung sách giáo khoa, tìmhiểu thực tiễn ở lớp mình dạy, tìm hiểu về năng lực viết chính tả của học sinh
- Phương pháp phân tích tổng hợp: Tôi đã phân tích các ngữ liệu để thấyđược bản chất của ngôn ngữ đó Rồi tổng hợp các hiện tượng
- Phương pháp thực nghiệm: Tôi đưa ra các đề xuất trong đề tài của mìnhvào tổ chức dạy ở lớp ba dể đánh giá khả thi của phương pháp đó
- Phương pháp quan sát, phương pháp trò chuyện
5 Giới hạn ( phạm vi) nghiên cứu:
Qua đề tài này tôi muốn được đóng góp một phần nhỏ vào việc rèn chohọc sinh lớp ba các kĩ năng chính:
- Viết đúng chữ Tiếng Việt
- Biết cách trình bày đẹp một đoạn văn, đoạn thơ
Đối tượng tôi nghiên cứu là học sinh lớp 3A Trường Tiểu học VạnKhánh 1
6 Điểm mới trong đề tài nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu : Kết quả đưa lại, học sinh hứng thú, say mêvới môn học, phát huy được tính tích cực chủ động sáng tạo đem lại kết quả cao
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
1.Cơ sở lí luận:
Trong nhà trường tiểu học, chính tả được dạy với tư cách là một phân môncủa Tiếng Việt Như vậy, chính tả có một vị trí quan trọng là hình thành nănglực, thói quen viết đúng chính tả, tức là hình thành một trong những năng lựcgiao tiếp bằng ngôn ngữ cho học sinh
Chỉ có trong nhà trường tiểu học chính tả mới được dạy và học với một tưcách là một môn học Vì vậy, nó có một vị trí đặc biệt Từ vị trí ở bên, phânmôn chính tả có nhiệm vụ là cung cấp cho học sinh các quy tắc viết chính tả vàhình thành kĩ năng viết chính tả Ngoài ra chính tả còn rèn luyện cho học sinhcác phẩm chất như: cẩn thận, tính thẩm mĩ, tình yêu đối với tiếng Việt
Để hình thành cho học sinh thói quen và năng lực viết chính tả, trong thực
tế dạy học cũng đã đi theo hai con đường, đó là: dạy học chính tả đi theo conđường máy móc, cơ giới tức là trong quá trình dạy học không cần biết đến sự
Trang 6tồn tại của các quy tắc chính tả Con đường thứ hai là dạy học chính tả từ việccung cấp các kiến thức chính tả cần thiết cho học sinh như các qui tắc chính tả,các mẹo luật, các cách ghi nhớ có ý thức Tuy nhiên trong thực tế, do nhiềunguyên nhân mà chữ viết tiếng việt không tuân thủ theo nguyên tắc “một – một
” Có nhiều âm được biểu thị bằng nhiều ký hiệu Ngược lại có những ký hiệulại được biểu thị bằng nhiều âm Mặt khác, do tiếng Việt có nhiều phương ngữ,thổ ngữ nên bên cạnh tính thống nhất là chủ đạo nó còn có những nét dị biệt khá
rõ ràng trong cách phát âm, cách dùng từ giữa các vùng và tạo ra ấn tượng mạnh
mẽ về sự tồn tại trong thực tế ba “ giọng ” nói khác nhau tương ứng với ba vùngphương ngữ Mỗi một phương ngữ có những đặc điểm phát âm tiếng việt khácnhau và khác với âm chuẩn nên dẫn đến tình trạng học sinh “ nói như thế nàoviết như thế đấy ” Bởi thế mà ở bậc Tiểu học, học sinh còn mắc phải nhiều lỗichính tả trong khi viết, từ thực tiễn vấn đề trên, tôi mạnh dạn nêu ra một vàikinh nghiệm nhỏ đóng góp phần giúp học sinh tiểu học khắc phục một số lỗichính tả thường gặp trên địa phương mình
2 Thực trạng của vấn đề:
a Thực trạng về giáo viên:
Qua dự giờ thăm lớp nhìn chung các tiết dạy chính tả chưa được đầu tưcao, một số giáo viên chưa chú ý đến đặc điểm phương ngữ vùng miền đang ở,chưa xác định được lỗi chính tả của học sinh, việc rèn chưa sát thực, khi dạyxong ít củng cố và khắc sâu học sinh không nắm được quy tắc, mẹo luật chính
tả Một số giáo viên phát âm chưa chuẩn dẫn đến học sinh viết sai lỗi Ngoài racòn thực trạng khác khả phổ biến ở giáo viên chỉ tập trung nghiên cứu đọc chuẩn
ở môn tập đọc, chính tả còn các môn khác phát âm bình thường theo người địaphương
b Thực trạng về học sinh:
Gần đây phong trào chữ viết đã được chú trọng nâng cao Tuy nhiên quakhỏa sát bài viết của học sinh lớp ba vẫn còn hạn chế, nhiều em chưa nắm quytắc, mẹo luật chính tả, nhiều em phát âm sai dẫn đến viết sai lỗi nhiều, một số
em chưa cẩn thận nên viết thiếu nét, thiếu dấu Sau khi khảo sát một số bài chính
tả, tôi thống kê được một số lỗi của học sinh mắc phải như sau:
Trang 730 8 26.7 15 50 7 23
3 Các biện pháp giải quyết:
* Muốn học sinh viết đúng chính tả giáo viên phải chú ý luyện đọc chuẩn,
từ đó rèn cho học sinh phát âm đúng và chính xác Điều chỉnh mục đích củamôn chính tả cho phù hợp với lớp mình phụ trách
* Từ đầu năm học tôi đã diều tra qua giáo viên chủ nhiêm, phụ huynh, dểtìm hiểu học sinh hay mắc những lỗi nào để điều chỉnh kịp thời
a Lỗi chính tả do sai về nguyên tắc chính tả hiện hành
b Lỗi sai do không nắm được sự thể hiện chữ viết cùng thể hiện một âm.+ Viết sai giữa “ i” và “ y” ; “ iê” và “ yê” ; “ ia” và “ ya”
Qua thực tế kiểm tra ở lớp tôi thấy học sinh còn nhầm lẫn
í nghĩchiến sỹ
kỹ sưđịa lý
kỹ thuậtyêu quíquí hiếmluiện tậpđêm khuiaNguyên nhân dẫn đến học sinh viết sai như trên là do các em chưa nắmđược nguyên tắc phân bố kí hiệu cùng biểu thị âm /i / Bởi vậy giáo viên cầngiúp học sinh rõ: Trong trường hợp “ i” và “ y” làm âm chính ( hoặc một kí hiệucủa nguyên âm đôi làm âm chính) thì:
+ Ta viết “ i” khi nó đứng sau các âm đầu: m,k,ph,ch,kh,l,th,đ,s,r
Ví dụ : Sĩ , đi, phi, lí, kĩ ,mĩ, thì, lì, chì, …
+ Ta viết “ i” khi nó đứng đầu tiếng mà sau có âm cuối :
Ví dụ : im ỉm, in ít , inh ỏi, ỉu xìu, …
+ Ta viết “ y” khi nó đứng sau âm đệm “ u”
Trang 8Ví dụ : quý , luyện, tuyên, quyên, chuyên, quýnh ,
+ Ta viết iê ‘’ đi đằng trước nó không có âm đệm, đằng sau có âm cuối
Ví dụ : Tiên tiến ,thiêng liêng,nhiệt liệt,chiến dịch ,
+ Ta viết ‘’ yê’’ khi mở đầu âm tiết, hoặc viết sau âm đệm trước âm cuối:
Ví dụ : yêu , yên,yếm , yểng , tuyên truyền , truyền thuyết,
+ Ta viết ‘’ ia’’ khi đứng sau âm đầu không có âm cuối:
Ví dụ : Chia , phía, lìa ,
+ Ta viết ‘’ ya’’ khi đứng sau âm đệm không có âm cuối:
Ví dụ : Khuya , luya ,…
Đối với giáo viên cần năm thêm:
+ Khi / i / đứng một mình và nếu là từ thuần Việt thì viết ‘’ i’’
Chúng ta thấy rằng trên thực tế, cũng như trên sách vở, báo chí, việcviết ‘’ i’’hay ‘’ y’’ còn khá tùy tiện , tạo nên hiện tượng ‘’ song tồn ’’trongcách viết chính tả âm / i /
Trang 9Nhưng đối với bậc tiểu học là bậc học nền tảng, là giai đọan bắt đầu họcsinh làm quen với âm vần và tập viết, nên giáo viên cần nắm vững quy tắc viếtchính tả đối với âm / i /.
Để giúp học sinh nắm vững cách viết trong khi viết, tránh dẫn đến nhữngsai lầm như trên
c Lỗi viết sai giữa ‘’ g’’và ‘’ gh’’ ; ‘’ ng ’’và ‘’ ngh’’ ; ‘’ k,c,q ’’
Hiện tượng viết sai âm đầu ‘’ g’’và ‘’ gh’’ ; ‘’ ng’’và ‘’ngh’’ ; ‘’k,c,q
’’chủ yếu xảy ra đối với các em học sinh lớp một Cụ thể khi giáo viên đọc
gế gỗnge nhạcngiêm túcnghày mớithơm nghát
cổ cínhkân lườngcủa cúy
cệ sách
Lỗi sai trên là do học sinh chưa nắm vững nguyên tắc kết hợp của các âm
và sự thể hiện chữ viết cùng biểu thị âm ‘’ gờ’’ , ‘’ ngờ’’ , ‘’ cờ’’.Để tránh đượcnhững sai lầm trên , giáo viên lớp một khi dạy bài âm ‘’ g’’và ‘’ gh’’ ; ‘’ ng ’’và
‘’ ngh’’ ; ‘’ k,c,q’’,ngoài giúp học sinh nhận biết và đọc tốt các âm trên cần phảigiúp các em nắm vững nguyên tắc kết hợp của nó
Cụ thể : + Am ‘’ g, ng, c’’kết hợp được với các âm : ‘’ a, ă, â o, ô, ơ, u, ư
’’ Nên khi viết, ta viết con chữ ‘’ g’’, ‘’ ng ’’, ‘’ c ’’trước các kí hiệu ghinguyên âm ( hoặc bộ phận nguyên âm đôi ) : ‘’ a , ă , â , o , ô,ơ ,u ,ư ’’
Ví dụ : Nga, ngăn, gò, gô, ngơ, ngưng, nguội, ngước, ca, căn, cân, cô,cư,
+ Âm ‘’ gh, ngh, k ’’kết hợp được với các nguyên âm: ( hoặc bộ phậnnguyên âm đôi ) : ‘’ e , ê , i ’’
Trang 10Ví dụ : ghe, nghe, nghề, nghĩ, ghim, ghép, ghế, kính, kiến, kẹo, kiện, …( Riêng trường hợp “ ka, ki ” vẫn viết theo thói quen: “ k ” viết trước “ a”.+ Âm “ q” nó chỉ xuất hiện trong các trường hợp: “ quy , quả, quang,quăng …” Vậy lưu ý học sinh khi viết trước âm đệm “ u” thì ta viết “ q”
Đối với học sinh lớp một, nếu giáo viên chỉ nói mà học sinh không thựchành nhiều thì các em rát dễ quên Bởi vậy trong những giờ luyện tập buổi chiềugiáo viên cần chú ý cho học sinh được luyện viết nhiều những tiếng, từ có chứa
âm “ g , gh, ng, ngh, k, c, q ” và tổ chức cho học sinh chơi trò chơi tìm tiếng , từchứa các âm đó và nên thể hiện cách viết của mình trên bảng
d Lỗi sai do không nắm được sự thể hiện chữ viết của âm đệm: “ o,u”.Qua khảo sát ở lớp một , ngoài những lỗi viết sai các phụ âm đầu như đãnêu trên; nhiều học sinh trong khi viết còn nhầm lẫn giữa âm đệm “ o” và “ u”
+ Nguyên nhân dẫn đến viết sai: quả – qoả là do học sinh không nắmđược sự thể hiện bằng chữ viết của âm đệm trong tiếng Việt
Trong trường hợp phụ âm đầu “ cờ ” được viết “ q” thì bất cứ âm chính viết sau
âm đệm là âm gì, thì âm đệm vẫn được viết là “ u” Vì vậy viết đúng là “ quả ”
+ Học sinh viết sai: khoăn - khuăn vì học sinh chưa nắm được quy tắc :Khi đứng trước nguyên âm rộng ( ví dụ : a ,ă ) hoặc hơi rộng ( ví dụ : e ) âmđệm được viết là “ o” ví dụ ( oa , oăn , oe ,…) vì vậy viết đúng là: băn khoăn
+ Học sinh viết: “ ngoằn - nguằn” nguyên nhân mắc lỗi như trường hợp
“ khuăn ” nói trên Còn chữ “ngèo ” do học sinh vừa không nắm được cấu tạocủa “ vần khó ” này, lại vừa không nắm được sự thể hiện bằng chữ viết của âmđệm Vậy viết đúng là “ ngoằn ngoèo ”
+ Học sinh viết “ quét nhà”: vì do các em không nắm được cấu tạo củaphần vần trong tiếng này Pvần của tiếng “ quét ” gồm âm đệm: ( viết là: “ u” )
âm chính ( viết là : “ e” ), âm cuối ( viết là: “ t” ) Vì vậy viết “ quýet ” là thừachữ “ y” Bởi vậy viết đúng là: “ quét nhà ”
Như vậy, để học sinh không mắc những lỗi chính tả trên, giáo viên lưu ýhướng dẫn các em nắm được cấu tạo một số vần khó (đa số là vần có âm đệm)
và nắm được sự thể hiện bằng chữ viết của âm đệm trong tiếng Việt
Trang 11Ví dụ : Đứng sau “ q” âm đệm viết là “ u” ( quả quyết , quanh quẩn ) Đứng trước “ a, ă , e …” âm đệm là “ o” ( lòa xòa , loăn xoăn, lòe loẹt ).Đứng trước “ y, ê, ơ, â, …” âm đệm viết là “ u” ( túy lúy, hoa huệ, huơ tay, mùa xuân ).
e Lỗi sai do không nắm vững quy tắc viết hoa:
Qua kiểm tra học sinh, tôi thấy nhiều em viết hoa tùy tiện trong chính tảtiếng việt cũng như tiếng nước ngoài Cụ thể:
ê Lỗi sai khi viết địa danh Việt Nam
Ví dụ : + Giáo viên đọc: Quê tôi ở xã Vạn Khánh, huyện Vạn Ninh,thành phố Nha Trang
Học sinh viết: Quê tôi ở Xã Vạn Khánh, Huyện Vạn Ninh,Thành phố NhaTrang
+ Giáo viên đọc: Khánh Hòa quê ta có sông Lô đẹp tuyệt vời
Học sinh viết: Khánh Hòa quê ta có Sông Lô đẹp tuyệt vời
Nguyên nhân dẫn đến học sinh viết sai như trên là do các em chưa phânbiệt được đâu là danh từ riêng chỉ tên, xã, huyện, thành phố, … ; đâu là danh từchung chỉ các đơn vị hành chính Bởi vậy, giáo viên cần giúp học sinh phân tích:
xã, huyện, thành phố, … là danh từ chung, Vạn Khánh, Vạn Ninh, Nha Trang,…
là danh từ riêng Nên viết đúng là: xã Vạn Khánh, huyện Vạn Ninh, thành phốNha Trang
Tương tự như vậy thì học sinh sẽ xác định được: sông, …là danh từchung ; còn Vạn Ninh là danh từ riêng, ta viết đúng là dòng Sông Lô
Giáo viên đọc: Tam Đảo là khu du lịch nổi tiếng thuộc tỉnh Vĩnh Phúc
Khánh Hòa là quê hương thứ hai của tôi
Học sinh viết: Tam đảo là khu du lịch nổi tiếng thuộc tỉnh Vĩnh phúc.Khánh - hòa là quê hương thứ hai của tôi
Nguyên nhân dẫn đến học sinh viết sai như trên do các em chưa nắm vữngquy tắc viết hoa tên địa lí Việt Nam Cụ thể là khi viết tên địa lí Việt Nam taphải viét hoa chữ cái đầu mỗi tiếng tạo thành tên đó và không dùng gạch nốigiữa các tiếng Vì vậy viết đúng là: Tam Đảo ……… Vĩnh Phúc
Hà Nội …………
g Lỗi viết sai tên riêng chỉ người Việt Nam
Trang 12Lê Nguyễn Anh Đào Lê nguyễn anh ĐàoNguyên nhân dẫn đến lỗi viết sai cơ bản như trên là do học sinh chưa nắmquy tắc: Viết hoa tên người Việt Nam phải viết hoa tất cả các chữ cái đầu củamỗi tiếng tạo thành tiếng đó Vì vậy viết đúng là: Nguyễn Thị Nhung, LêNguyễn Anh Đào.
h Lỗi viết sai tên tổ chức, cơ quan…
Trường Đại học Nha Trang
Nhà hát Tuổi trẻ
Nhà xuất bản Giáo Dục
Trường Mầm non Bình Minh
Trường đại học Nha TrangNhà hát tuổi trẻ
Nhà xuất bản giáo dụcTrường mầm non Bình MinhĐối với cách viết hoa tên tổ chức cơ quan,…còn là một vấn đề hết sứckhó đối với giáo viên và học sinh Bởi vì cùng một tên tổ chức , cơ quan còn tồntại nhiều cách viết khác nhau ( khác giữa chương trình cũ và chương trình mới) Bởi vậy theo tôi giáo viên cần yêu cầu học sinh phải tuân thủ một cách chuẩn:Viết hoa chữ cái đầu của mỗi bộ phận tạo thành tên đó, bộ phận thứ ba là danh
từ riêng nên viết hoa theo quy tắc viết hoa tên người, tên địa lí Việt Nam
Vạn Phước
i Lỗi viết sai khi khi viết tên người, tên địa lí nước ngoài
Giáo viên đọc Học sinh viết
Lép – Tôn – x tôi
Hi – ma – lay - a
Lép tôn xtôi ( hoặc ) Lép Tôn X tôi
Hy malayaNguyên nhân dẫn đến viết sai như trên là do các em chưa nắm vững quytắc viết hoa tên người, tên địa lí nước ngoài, còn có phần nhầm lẫn như khi viếttên người, tên địa lí Việt Nam Giáo viên cần giúp học sinh hiểu rõ: Khi viết tênngười, tên địa lí nước ngoài ta chỉ viết hoa chữ cái đầu của mỗi bộ phận tạo nên
đó Nếu bộ phận tạo thành tên gồm nhiều tiếng thì giữa các tiếng cần có gạchnối