tất cả những ảnh hưởng quốc tế đó ..., một nhân cách rất Việt Nam, một lối sống rất bình dị, rất Việt Nam, rất phương Đông, nhưng cũng đồng thời rất mới, rất hiện đại.. Lê Anh Trà, Phong[r]
Trang 1BAI GIẢNG TIẾNG VIỆT
TIẾT: 146 – 147
TỔNG KẾT NGỮ PHÁP
GV: NGUYỄN TUẤN KIỆT
Trang 2A TỪ LOẠI :
I DANH TỪ, ĐỘNG TỪ, TÍNH TỪ :
TỔNG KẾT VỀ NGỮ PHÁP
Trang 3Từ loại Danh từ Động từ Tính từ
Ý nghĩa
khái
quát
Chỉ người, vật, hiện tượng, khái
niệm
Chỉ hoạt động,
trạng thái của sự
vật.
Chỉ đặc điểm, tính chất của
sự vật, hoạt động, trạng thái.
A- TỪ LOẠI:
I Danh từ, động từ, tính từ:
Tiết 146-147: TỔNG KẾT VỀ NGỮ PHÁP
Trang 4Tiết 146-147: TỔNG KẾT VỀ NGỮ PHÁP
A- TỪ LOẠI:
I Danh từ, động từ, tính từ:
a/ Một bài thơ hay không bao giờ ta đọc qua một lần mà bỏ xuống được.
b/ Mà ông, thì ông không thích nghĩ ngợi như thế một tí nào.
c/ Xây cái lăng ấy cả làng phục dịch , cả làng gánh gạch, đập
đá, làm phu hồ cho nó.
d/ Đối với cháu, thật là đột ngột […].
e/ - Vâng ! Ông giáo dạy phải Đối với chúng mình thì thế là
BT1/130 Trong số những từ in màu xanh sau đây, từ nào là danh từ, từ nào động từ, từ nào là tính từ ?
DT ĐT
TT
ĐT
TT
Trang 5Bµi 2: Chọn một từ trong ba nhóm từ sau để điền vào chỗ trống cho thích hợp:
/ / hay / / đọc / / lần / / nghĩ ngợi
những
các
một
hãy
đã vừa
rất hơi quá
rất hãy một vừa
TiÕt 146,147: Tæng kÕt vÒ ng÷ ph¸p.
Trang 6/ / cái (lăng) / / phục dịch / / làng
/ / đập
TỔNG KẾT VỀ NGỮ PHÁP
những
các
một
hãy
đã vừa
rất hơi
những đã
các hãy
Trang 7/ / đột ngột
/ / ông (giáo)
/ / ph i ả / / sung sướng
những các một
hãy
đã vừa
rất hơi quá
quá
rất
TiÕt 146,147: Tæng kÕt vÒ ng÷ ph¸p.
Trang 8TỔNG KẾT VỀ NGỮ PHÁP
có thể đứng sau những từ nào?
Danh từ có thể đứng sau : những, các, một.
Động từ có thể đứng sau : hãy, đã, vừa.
Tính từ có thể đứng sau : rất, hơi, quá.
Trang 9Tiết 146-147: TỔNG KẾT VỀ NGỮ PHÁP
A- TỪ LOẠI:
I Danh từ, động từ, tính từ:
BT4/131 Kẻ bảng theo mẫu dưới đây và điền các từ có thể kết hợp với DT, ĐT, TT vào những cột để trống.
BẢNG TỔNG KẾT VỀ KHẢ NĂNG KẾT HỢP CỦA DANH TỪ, ĐỘNG TỪ, TÍNH TỪ
Ý nghĩa khái quát của
từ loại Khả năng kết hợp
Kết hợp về phía
trước Từ loại Kết hợp về phía sau
Chỉ vật (người, vật,
hiện tượng, khái niệm)
danh từ
Chỉ hoạt động, trạng
thái của sự vật
động từ
Chỉ đặc điểm, tính chất
của sự vật, hoạt động,
trạng thái
tính từ
những, các, một … hãy, đã, vừa …
rất, hơi, quá …
kia,ấy, nọ …
xong, rồi …
quá, lắm …
Trang 10Bài 5: Cỏc từ in đậm (màu đỏ) vốn thuộc từ loại nào
và ở đõy chỳng được dựng như từ thuộc từ loại nào ?
a.Nghe gọi, con bộ giật mỡnh, trũn mắt nhỡn.
Nú ngơ ngỏc, lạ lựng Cũn anh, anh khụng
ghỡm nổi xỳc động
(Nguyễn Quang Sỏng, Chiếc lược ngà)
( ĐT )
Tiết 146,147: Tổng kết về ngữ pháp.
Trang 11TỔNG KẾT VỀ NGỮ PHÁP
chứ.
c Những băn khoăn ấy làm cho nhà hội họa không
nhận xét được gì ở cô con gái ngồi trước mặt đằng kia
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ SaPa)
- Lý tưởng Danh từ
( TT )
- Băn khoăn Tính từ
( DT )
Trang 12II CÁC TỪ LOẠI KHÁC:
Số
từ
Lượng
từ Chỉ từ Phó từ Quan hệ từ Trợ từ Tình thái
từ
Thán từ
chỉ ba
cả
ở
của
tôi
bao nhiêu
nhưng bao giờ
ấy
ngay
mới đã
Trời ơi
hả
1 Bảng tổng kết về các từ loại khác:
TiÕt 146,147: Tæng kÕt vÒ ng÷ ph¸p.
Trang 13Tiết 146-147: TỔNG KẾT VỀ NGỮ PHÁP
A- TỪ LOẠI:
I Danh từ, động từ, tính từ:
II Các từ loại khác:
Số
từ Đại từ Lượng từ Chỉ từ Phó từ Quan hệ từ Trợ từ thái từ Tình Thán từ
BẢNG THỐNG KÊ CÁC TỪ LOẠI KHÁC (NGOÀI BA TỪ LOẠI CHÍNH)
- chỉ
- cả
- ở
- ba - tôi
- bao nhiêu
- bao giờ - của -
nhưng
- như
- ấy
- bấy giờ
- những - đã
- mới
- đã - ngay
- Trời ơi
- hả
- đang - chỉ
BT1/132
BT2/133
Từ chuyên dùng ở cuối câu để tạo câu nghi vấn là: à, ư,
hử, hở, hả, … Chúng thuộc loại tình thái từ.
Trang 14B CỤM TỪ :
TỔNG KẾT VỀ NGỮ PHÁP
1 Tìm phần trung tâm của các cụm danh từ in đậm Chỉ ra những dấu hiệu cho biết đó là cụm danh từ
a tất cả những ảnh hưởng quốc tế đó , một nhân cách rất Việt Nam, một lối sống rất bình dị, rất Việt Nam, rất phương Đông, nhưng cũng
đồng thời rất mới, rất hiện đại
ảnh hưởng
Trang 15b Ông khoe những ngày khởi nghĩa dồn dập ở
làng
(Kim Lân, Làng)
c Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng.
Tiếng cười nói xôn xao của đám người mới tản
cư lên ấy vẫn dõi theo.
(Kim Lân, Làng)
ngày
Tiếng
TiÕt 146,147: Tæng kÕt vÒ ng÷ ph¸p.
Trang 16Tiết 146-147: TỔNG KẾT VỀ NGỮ PHÁP
A- TỪ LOẠI:
BT2/133 Tìm phần trung tâm của các cụm từ in màu xanh Chỉ ra những dấu hiệu cho biết đó là cụm động từ.
B- CỤM TỪ:
a/ Vừa lúc ấy, tôi đã đến gần anh Với lòng mong nhớ của anh, chắc anh nghĩ rằng, con anh sẽ chạy xô vào lòng anh , sẽ ôm chặt lấy cổ anh
b/ Ông chủ tịch làng em vừa lên cải chính …
* Phần trung tâm của các cụm động từ:
a/ đến, chạy, ôm. Dấu hiệu là phó từ : đã, sẽ, sẽ đứng trước.
b/ lên (cải chính). Dấu hiệu là phó từ “vừa” đứng trước.
Trang 17TỔNG KẾT VỀ NGỮ PHÁP
3 Tìm phần trung tâm của các cụm từ in đậm Chỉ ra những yếu tố phụ đi kèm với nó.
một lối sống rất bình dị, rất Việt Nam,
rất phương Đông, nhưng cũng đồng thời
rất mới, rất hiện đại.
(Lê Anh Trà, Phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản dị)
Việt Nam bình dị
phương Đông
Việt Nam
Cụm tính từ
Trang 18b Những khi biết rằng cái sắp tới sẽ không êm ả thì chị
tỏ ra bình tĩnh đến phát bực.
(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)
c Không, lời gởi của một Nguyễn Du, một Tôn-xtôi cho
nhân loại phức tạp hơn, cũng phong phú và sâu sắc
hơn.
(Nguyễn Đình Thi, Tiếng nói của văn nghệ)
êm ả
Dấu hiệu: Có thể thêm “rất” vào phía trước phần trung tâm
TiÕt 146,147: Tæng kÕt vÒ ng÷ ph¸p.