Bai Tiet Nuoc Tieu

Nước tiểu được thải ra ngoài nhờ hoạt động của cơ vòng ống đái, cơ bóng đái và cơ bụng... C – Em có biết[r]

Bài 39: Bài tiết nước tiểu

Thực hiện: Nguyễn Đoàn Hương

Quỳnh

A - Kiểm tra bài cũ

 1 Bài tiết đóng vai trò quan trọng như thế nào đối với cơ thể sống? Các sản phẩm bài tiết được sinh ra từ đâu?

A – Kiểm tra bài cũ

 1 _Bài tiết đóng 1 vai trò vô cùng quan trọng đối với cơ thể sống: nó giúp duy trì tính ổn định của môi trường trong, giúp hoạt động trao đổi chất

trong cơ thể diễn ra bình thường.

_Các sản phẩm bài tiết phát sinh từ hoạt

động trao đổi chất của tế bào và một số chất đưa vào cơ thể quá liều lượng có thể gây hại.

2 Hệ bài tiết nước tiểu có cấu tạo như thế nào?

A – Kiểm tra bài cũ

 2 Hệ bài tiết nước

tiểu gồm:

 2 quả thận: có vỏ, tủy

(chứa khoảng 2 triệu

đơn vị chức năng), ống góp, bể thận.

I Tạo thành nước tiểu:

_Màng lọc là vách mao mạch với các lỗ 30-40Å.

_Sự chênh lệch áp suất (trong máu nhiều loại chất, trong nang cầu thận ít chất hơn) tạo ra lực đẩy các chất qua lỗ lọc.

I – Tạo thành nước tiểu:

I – Tạo thành nước tiểu:

+Các chất cặn bã: axit uric,

creatin…

+Các chất thuốc.

+Các ion thừa: H+, K+…

I Tạo thành nước tiểu:

trong máu (do 2 loại tế bào này kích thước lớn hơn lỗ lọc nên vẫn ở lại trong máu).

_Nồng độ các chất hòa tan loãng

_Nồng độ các chất cặn bã và chất độc cao.

_Rất ít hoặc ko có chất dinh dưỡng.

II Thải nước tiểu:

 _Nước tiểu chính thức => bể thận

=> ống dẫn nước tiếu => bóng đái

=> ống đái => ra MT ngoài

 _Chỗ bóng đái thông với ống đái

có 2 vòng cơ bịt chặt: đó là cơ vân hoạt động theo ý muốn

 _Sự tạo thành nước tiểu ở các

đơn vị chức năng của thận diễn ra liên tục, nhưng sự thải nước tiểu

ra khỏi cơ thể chỉ xảy ra vào

những lúc nhất định Có sự khác nhau là do đâu?

II Thải nước tiêu:

 _Sự khác nhau là do:

+Máu tuần hoàn liên tục qua thận

để lọc và tạo thành nước tiểu (ko theo ý muốn)

+Nước tiểu chính thức được tích trữ tại bóng đái Khi lên tới

200ml sẽ đủ áp lực để gây

cảm giác buồn đi tiểu Nếu cơ vòng mở ra (có sự phối hợp của bóng đái và cơ bụng) => thì nước tiểu mới thoát ra

ngoài

_Tại sao ta không nên nhịn tiểu lâu?

II – Thải nước tiểu:

 _Không nên nhịn tiểu lâu vì:

+Tránh làm cho nước tiểu chứa các chất độc hại ứ đọng lâu trong

Bài 39: Bài tiết nước tiểu:

 *Ghi nhớ: SGK/127: Sơ đồ tư duy:

Bài tiết nước tiểu

Tạo thành nước tiểu

Thải nước tiểu

Nước tiểu chính thức Bể thận

Ống dẫn nước tiểu

Bóng đái

MT ngoài (nhờ hoạt động của

III Câu hỏi và bài tập:

 1 Trình bày quá trình tạo thành nước tiểu ở các đơn vị chức năng của thận?

 2.Thực chất quá trình tạo thành nước tiểu là gì?

III Câu hỏi và bài tập:

 1 Sự chênh lệch áp suất

tạo ra lực đẩy các chất qua

lỗ lọc ở màng lọc => các

chất độc hại và một số chất

dinh dưỡng tạo thành nước

tiểu đầu => chảy qua ống

thận => các chất được hấp

thụ lại vào máu => máu

được bài tiết tiếp => lại đổ

vào ống thận => tạo thành

nước tiểu chính thức

 2 Thực chất quá trình tạo

nước tiểu là quá trình lọc

máu và thải loại các chất

độc hại, chất dư thừa từ cơ

thể ra MT ngoài.

III Câu hỏi và bài tập:

 3 Nước tiểu chính thức đổ vào bể thận, qua ống dẫn nước tiểu xuống tích trữ ở bóng đái Khi lên tới khoảng 200ml sẽ làm căng bóng đái, cảm giác buồn đi tiểu xuất hiện Nước tiểu được thải ra ngoài nhờ hoạt động của

cơ vòng ống đái, cơ bóng đái và cơ bụng.

do nhiễm độc những chất thải của chính cơ thể

mình.

 _Hiện nay, họ có thể cứu sống được nếu cấp cứu kịp thời với sự hỗ trợ của thận nhân tạo.

C – Em có biết?

 _Thận nhân tạo là một máy lọc máu mà phần cơ bản quan trọng của nó là lớp màng lọc được con người chế tạo mô phỏng cấu trúc của vách mao mạch cầu thận Phía trong lớp màng này là máu động mạch của cơ thể với áp lực cao nhờ sự hỗ trợ cúa máy bơm Phía ngoài màng là dung dịch nhân tạo được pha

C – Em có biết?

 _Cuối những năm 30, khi chứng kiến một thanh niên chết mòn vì bệnh

thận, một nhà vật lý người Hà Lan đã quyết tâm xây dựng hệ thống có thể hoạt động thay thế thận Dù phải sống trong điều kiện thiếu thốn, khó khăn của Thế chiến thứ nhất và thứ hai,

Tiến sỹ Willem Kolff vẫn kiên trì với nghiên cứu của mình Đến năm 1943, ông cho ra đời một bộ thận nhân tạo, giúp lọc độc tố trong máu Nó trở

thành sản phẩm chuẩn mực trong suốt một thập kỷ trước khi được nâng cấp lên những phiên bản thế hệ mới (như trong bức ảnh trên) Tuy mục đích

ban đầu của Kolff chỉ là hỗ trợ hoạt động của thận, hệ thống này được coi

là một trong những phát minh lỗi lạc nhất của lịch sử y tế hiện đại

C - Em có biết?

 _Độ co duỗi của bàng quang có giới hạn nhất

định Khi nước tiểu tích trữ đến một lượng nào

đó, vách bàng quang bị áp lực của nước tiểu

kích thích, nhất là tác dụng điều tiết của đại não,

ta sẽ có cảm giác buồn đi tiểu Lúc đó đại não ra lệnh cho van niệu đạo co lại, khiến miệng niệu đạo càng bóp chặt hơn Khi đi tiểu, đại não ra

lệnh cho các cơ của bàng quang co bóp mạnh khiến cơ của niệu đạo chùng ra, van được mở, lúc đó cơ bụng cũng phối hợp co bóp, nước tiểu trong bàng quang được tiết ra ngoài.

Bài 39: Bài tiết nước tiểu

 _Học thuộc bài và phần ghi nhớ.

 _Làm bài tập trong vở bài tập.

 _Đọc và nghiên cứu trước bài 40: Vệ sinh hệ bài tiết nước tiểu.