Mỗi một quốc gia và một dân tộc có những nét đặc trng văn hoá riêng do vậy để hiểu biết, giao lu tìm hiểu và thởng thức buộc con ngời phải có hoạt động đi du lịch và thông qua du lịch cả
Trang 1Lời mở đầu
Văn hoá là một sản phẩm do con ngời tạo nên, nó không do một cá nhân
mà do cả một cộng đồng, tập thể ngời Tơng ứng với mỗi một thời kỳ phát triển của loài ngời là một nền văn hoá tập trung riêng Đồng thời văn hoá tự
đánh giá phần nào sự phát triển của văn minh nhân loại và ngày nay văn hoá còn là một yếu tố cấu thành thúc đẩy động cơ đi du lịch Mỗi một quốc gia và một dân tộc có những nét đặc trng văn hoá riêng do vậy để hiểu biết, giao lu tìm hiểu và thởng thức buộc con ngời phải có hoạt động đi du lịch và thông qua du lịch cảm thấy gần gũi thân thiết với nhau hơn.
ở Việt Nam bắt đầu từ nền văn hoá đất nớc trải dài theo thời gian thông qua năm tháng đã tích lũy đợc một kho tàng văn hoá lớn và nó ngày càng có sức thu hút sự quan tâm chú ý của mọi ngời ở các quốc gia khác nhau Hơn bất cứ một ngành nào du lịch ngày càng có mối quan hệ mật thiết với văn hoá Văn hoá không chỉ là động lực của sự phát triển mà còn đợc gọi
là điểm tựa, là nền tảng cho sự phát triển bền vững Văn hoá du lịch đang trở thành xu thế chủ đạo trong chiến lợc phát triển của ngành du lịch thế giới Trong Nghị quyết đại hội Đảng lần thứ VIII đã nêu rõ "Phát triển du lịch tơng xứng với tiềm năng du lịch to lớn của đất nớc theo hớng du lịch văn hoá sinh thái, môi trờng xây dựng các chơng trình và các điểm hấp dẫn du lịch về văn hoá, di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh.
Hà Nội đợc coi là cái nôi văn hoá của cả nớc, nơi tập trung nhiều giá trị văn hoá gồm cả văn hoá vật chất và văn hoá tinh thần, có sức thu hút lôi cuốn ngày càng nhiều khách du lịch.
Để phát triển du lịch không một quốc gia nào trên thế giới lại không coi trọng sự phát triển của du lịch văn hoá bởi vì du lịch văn hoá là một loại hình
du lịch có nhiều u điểm không phụ thuộc vào thời tiết có thể phát triển quanh năm Nguồn thu từ du lịch văn hóa là nguồn thu ổn định với mức tăng trởng ngày càng lớn nó giúp con ngời hiểu biết sâu sắc về thế giới xung quanh Điều
đó rất phù hợp với thời đại ngày nay quan trọng hơn việc khai thác tiềm năng văn hoá truyền thống trong kinh doanh du lịch cũng là một cách tốt nhất đợc tiến hành đồng thời đã đợc bảo tồn tôn tạo chúng Phát triển một cách hiệu quả các tiềm năng, khuyến khích sự phát triển của du lịch văn hoá trong giai
đoạn mới.
Trang 2Mục lục
Trang
Chơng I Sự cần thiết để phát triển du lịch văn hoá trong thời kỳ
I Vai trò và vị trí của du lịch văn hoá trong sự phát triển của du lịch 2
II Mối quan hệ giữa du lịch văn hoá với quá trình công nghiệp hoá
Chơng II Tiềm năng và thực trạng phát triển du lịch văn hoá ở
Hà Nội
9
I Tiềm năng phát triển du lịch văn hoá ở Hà Nội 9
Chơng III Kiến nghị một số giải pháp 25
Trang 3Chơng I Sự cần thiết để phát triển Du lịch văn hoá
trong thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH
I Vai trò và vị trí của Du lịch văn hoá trong sự phát triển của Du lịch
1 Những nét khái quát về Du lịch văn hoá
Có lẽ hiếm có một quốc gia nào trên thế giới muốn phát triển ngành Du lịch của mình mà lại không coi trọng du lịch văn hoá? Nhng không phải bất
cứ quốc gia nào cũng có điều kiện phát triển du lịch văn hoá
Du lịch văn hoá chỉ phát triển ở những nớc có nền văn minh cổ đại nổi tiếng, có nghệ thuật dân tộc đặc sắc, có những cảnh đẹp làm đắm say lòng
ng-ời Nếu Ai Cập không có kim tự tháp đồ sộ, Hy Lạp không có những đề tài nguy nga thì mỗi năm không thể có hàng chục triệu khách đến du lịch ở nớc này
Có thể hiểu Du lịch văn hoá là một loại du lịch mà mục đích chính là nâng cao hiểu biết cho cá nhân đáp ứng sự ham hiểu biết Qua các chuyến đi
đến những vùng đất mới, tìm hiểu và nghiên cứu lịch sử, kiến trúc, kinh tế, chế
độ xã hội, cuộc sống và phong tục tập quán của địa phơng đất nớc đến du lịch hoặc là kết hợp với những mục đích khác nữa
Du lịch văn hoá vừa là phơng tiện, vừa là mục đích của kinh doanh du lịch Du lịch văn hoá nhằm chuyển hoá các giá trị văn hoá Các giá trị vật chất cũng nh tinh thần cho hoạt động du lịch Du lịch văn hoá là phơng thức hấp dẫn vì nó giải quyết những nhu cầu về cảm thụ cảnh quan của quốc gia và
du lịch văn hoá thờng để dành cho những du khách có trình độ cao trong xã hội
Du lịch văn hoá đợc xem là tổng thể của Du lịch - xem đó là một hiện t-ợng văn hoá nhằm thu hút khách ở các điểm du lịch phải mang tính văn hoá Tuỳ theo các tiêu thức khác nhau mà ngời ta có thể chia du lịch văn hoá ra nhiều loại
+ Du lịch tìm hiểu bản sắc văn hoá: Khách đi tìm hiểu các nền văn hoá
là chủ yếu Mục đích chuyến đi mang tính chất khảo cứu nghiên cứu Đối t-ợng khách chủ yếu là các nhà nghiên cứu, học sinh, sinh viên
Trang 4+ Du lịch tham quan văn hoá: Đây là loại hình du lịch phổ biến nhất du khách thờng kết hợp giữa tham quan Với nghiên cứu tìm hiểu văn hoá trong một chuyến đi Đối tợng tham gia vào loại hình du lịch này rất phong phú, bên cạnh những khách vừa kết hợp đi để tham quan vừa để nghiên cứu còn có những khách chỉ để chiêm ngỡng để biết, để thoả mãn sự tìm hoặc có thể theo trào lu Do vậy trong một chuyến du lịch du khách thờng đi đến nhiều điểm
du lịch, trong đó vừa có những điểm du lịch văn hoá, vừa có những điểm du lịch núi, du lịch biển, du lịch dã ngoại, săn bắn Đối tợng khách là những
ng-ời a phiêu lu mạo hiểm, thích tìm cảm giác mới và chủ yếu là những ngng-ời trẻ tuổi
+ Du lịch kết hợp giữa thăm quan văn hoá với các mục đích khác Mục
đích chính của khách là trong chuyến đi nhằm thực hiện công tác hoặc nghề nghiệp nào đó và có kết hợp với tham quan văn hoá Đối tợng của loại hình này là những ngời đi tham dự hội nghị, hội thảo, kỷ niệm những ngày lễ lớn, các cuộc triển lãm Loại khách này đòi hỏi trình độ phục vụ hiện đại, phong phú có chất lợng cao, quy trình phục vụ đồng bộ, chính xác, họ có khả năng thanh toán cao, nhng nói chung thời gian dành cho du lịch của họ rất ít Thể loại du lịch cụ thể của loại hình du lịch này là du lịch công vụ
Tuy nhiên, sự phân loại Du lịch văn hoá thành các loại hình trên chỉ là
t-ơng đối Vì trong một cht-ơng trình đợc kết hợp với nhiều hoạt động khác nhau
Du lịch văn hoá là loại hình du lịch tiềm năng và nó ít chịu sự chi phối của yếu tố thời vụ du lịch (thời tiết, khí hậu) nhng nó phụ thuộc vào đặc điểm nhân khẩu học nh: giới tính, độ tuổi, trình độ văn hoá, nghề nghiệp, tôn giáo của du khách
2 Vị trí và vai trò của du lịch văn hoá với quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nớc:
a) Vị trí của du lịch văn hoá
Trong quá trình phát triển kinh tế xã hội thời kỳ CNH-HĐH hiện nay, vấn đề giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc là sợi chỉ đỏ trong đờng lối văn hoá của Đảng ta Bởi vì nói đến văn hoá là nói đến dân tộc Nớc Việt Nam ta đã trải qua hàng nghìn năm sinh tử trong gian truân, vất vả, nhân dân các dân tộc
đã sáng tạo, nâng cao, bảo tồn, chắt chiu để có những công trình kiến trúc,
đền chùa, miếu mạo của các thiên tài kỳ vĩ nh Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Hồ Xuân Hơng, Nguyễn Gia Thiều, Đoàn Thị Điểm làm nên diện mạo nền văn
Trang 5học, nền văn hoá Việt Nam Từ ngọn bút tháp bên Hồ Gơm hay những món
ăn truyền thống đều là di sản văn hoá dân tộc, đó là những tài sản quốc gia, cũng là một trong những tiềm năng của du lịch ngày nay Do vậy mà chúng ta cần phải giữ gìn và phát huy các giá trị văn hoá dân tộc đúng nh trong diễn văn khai mạc Thập kỷ Quốc tế phát triển văn hoá 1900-2000 ông Federico Mayor, Tổng th ký Unesco đã nói "Cần phải giữ gìn cho đợc mọi giá trị văn hoá dân tộc, một cộng đồng ngời, thậm chí một cá thể là những điều không thể thay thế đợc"
Trên thế giới ngày nay đang phát triển nhiều loại hình du lịch nh du lịch hoài cổ, du lịch tìm cái mới, du lịch tìm hiểu phong tục nhng du lịch kiểu nào,
ở đây, đến nớc nghèo hay nớc công nghiệp phát triển du lịch bao giờ cũng gắn liền với văn hoá, với bản sắc của mỗi quốc gia luôn đầy ắp giá trị Vì văn hoá
là yếu tố tiềm ẩn hoá thân trong hoạt động du lịch và hoạt động du lịch trớc hết là hoạt động nhằm đi tìm các giá trị văn hoá dân tộc và nhân loại để thởng thức, khám phá, hởng thụ và sáng tạo Ta có thể khẳng định rằng du lịch không thể tự mình phát triển đợc nếu không dựa trên một nền tảng văn hoá và ngợc lại nhờ có du lịch mà các dân tộc hiểu biết đợc những thành tựu rực rỡ của nền văn hoá nhân loại, tạo ra những điều kiện cần thiết cho sự xích lại gần nhau giữa các nền văn hoá nhằm làm cho các dân tộc ngày càng hiểu rõ nhau hơn Nhng du lịch không chỉ dừng lại ở sự thởng ngoạn cảnh đẹp thiên nhiên, ngắm nhìn các công trình văn hoá, tìm hiểu các di tích lịch sử để cảm thụ mà du lịch còn là một hoạt động khám phá sáng tạo theo quy luật của cái
đẹp
Du lịch và văn hoá là hai khái niệm khác nhau nhng lại đồng nhất trong mỗi khát vọng của mỗi con ngời Lịch sử phát triển du lịch từ xa đến nay đã cho thấy nhờ du lịch mà con ngời đã khám phá ra nhiều điều mới mẻ và đã chuyển hoá khá nhiều giá trị văn hoá thành sản phẩm du lịch hấp dẫn Nh vậy
du lịch là một nhu cầu không thể thiếu đợc của con ngời trong quá trình hiểu biết để hởng thụ và sáng tạo Sự đóng góp cho quá trình tăng trởng kinh tế cho
sự phát triển nguồn thu từ du lịch có nguyên nhân từ nhu cầu này - du lịch phát triển không tách rời nhu cầu hiểu biết, khám phá, sáng tạo Theo đặc trng của văn hoá trên cơ sở biết đánh thức các giá trị văn hoá của dân tộc, biết xem các di sản văn hoá, di tích lịch sử Sự phát triển của du lịch ở Hà Nội, cũng
Trang 6nh Huế, Quảng Ninh, Quảng Nam - Đà Nẵng là nhờ vào tiềm năng vô giá
đó
b) Vai trò và ý nghĩa của du lịch văn hoá
Nói đến du lịch văn hoá không có nghĩa rằng du lịch là chỗ dựa duy nhất của sự phát triển văn hoá Không nhận thức rõ điều này, thì vô tình sự phát triển chỉ có thể thành công xét về góc độ kinh tế, còn sẽ thất bại về việc giữ gìn bản sắc dân tộc do sự tiếp xúc với du khách từ khắp năm châu đến Việt Nam
Phát triển du lịch văn hoá là một định hớng đúng trong quá trình CNH-HĐH đất nớc Văn hoá chính là nền tảng, là động lực thúc đẩy sự phát triển
du lịch và du lịch văn hoá Kinh nghiệm trên thế giới và nớc ta cho thấy cần phải thực hiện đồng thời và đồng bộ nh: phải tạo ra một môi trờng văn hoá vừa tiên tiến vừa đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc, làm sống lại các giá trị văn hoá truyền thống, giữ vững sự ổn định chính trị và an ninh xã hội, xây dựng
đội ngũ cán bộ, nhân viên làm du lịch tốt nhằm tạo ra sức hấp dẫn khách thập phơng
Hoạt động du lịch càng hiện đại hoá thì càng phải làm giàu thêm bản sắc
và truyền thống dân tộc Nhng văn hoá phải thật sự là yếu tố nhân bản, là những giá trị hữu hình và vô hình Cái gọi là tài sản vô hình đó chính là sự chuyển hoá các năng lực tinh thần của con ngời vào hoạt động kinh doanh, đó chính là văn hoá
Vai trò và ý nghĩa của du lịch văn hoá đối với kinh doanh du lịch là hết sức quan trọng, nó góp phần thúc đẩy cho du lịch vơn lên, tạo đà cho du lịch ngày một phát triển đem lại hiệu quả to lớn và ổn định cho nền kinh tế Nó có hiệu quả là càng tăng giá trị văn hoá - văn minh, bản sắc dân tộc thì hiệu quả kinh doanh du lịch càng cao Nhận biết đợc các vấn đề đó các nhà kinh doanh
du lịch, các nhà quản lý kinh tế phải không những kiểm tra ngăn chặn những mặt phi văn hoá bằng hệ thống pháp luật mà vấn đề lâu dài và quan trọng hơn
là xây dựng tạo ra để hấp dẫn từ bản sắc, "thuần - phong - mỹ - tục" dân tộc, bảo tồn nâng cấp các di tích lịch sử văn hoá, kiến trúc
II Mối quan hệ giữa du lịch văn hoá với quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá
1 Điều kiện để phát triển du lịch văn hoá:
Trang 7Kinh doanh du lịch là một loại hình kinh doanh cao cấp không thể tách rời văn hoá vì xét cho cùng du lịch là hoạt động văn hoá Văn hoá là nhu cầu thiết yếu trong đời sống xã hội đồng thời nó cũng là nhu cầu đặc trng của con ngời khi đi du lịch do vậy văn hoá là yếu tố quyết định tính hấp dẫn của sản phẩm du lịch vì nó giải quyết nhu cầu về nhận thức và thẩm mỹ Có nghĩa là
đến điểm du lịch nếu đi phải có cái gì cho ngời ta xem và ngợc lại
Xét về hai khía cạnh: ngời đi du lịch và những nhà kinh doanh đi du lịch
để phát triển du lịch văn hoá thì yếu tố đó là tài nguyên văn hoá bởi vì:
* Khách du lịch: với ớc muốn tìm tòi, hiểu biết thêm về những giá trị văn hoá tinh thần của một dân tộc, một vùng, một địa phơng nào đó và do vậy họ
sẽ đến với du lịch văn hoá Du lịch văn hoá chỉ có thể phát triển ở một vùng, một địa phơng, một đất nớc nếu ở đó có tài nguyên văn hoá phong phú, đa dạng, độc đáo mang đậm bản sắc dân tộc cùng kết hợp với một số yếu tố khác tạo nên những địa điểm du lịch văn hoá đầy hấp dẫn, cuốn hút Chính những yếu tố đó đã đa khách du lịch tìm đến những nơi có tài nguyên văn hoá, lôi cuốn và do đó tài nguyên văn hoá là yếu tố quan trọng nhất đối với lu lợng đi du lịch văn hoá ngày càng tăng của khách du lịch
* Nhà kinh doanh: mục đích của những nhà kinh doanh du lịch là làm sao thu hút đợc nhiều khách tham quan, vui chơi giải trí, tìm hiểu về các lĩnh vực văn hoá để từ đó có đợc doanh thu cao lợi nhuận lớn Muốn đạt đợc mục đích đó để phục vụ khách du lịch đến tham quan tìm hiểu thì điều kiện
đầu tiên là phải có tài nguyên du lịch thì mới có thể kinh doanh du lịch đợc Khi có tài nguyên du lịch thì khách mới có thể thu hút đợc lợi nhuận từ đây ngành du lịch cũng vì vậy mà phát triển hơn
Để phát triển du lịch văn hoá thì cũng cần phải có tài nguyên văn hoá,
đây là yếu tố quyết định Tài nguyên văn hoá với những đặc điểm kỳ diệu, thú
vị, đa dạng độc đáo sẽ ngày càng thu hút khách du lịch đến tham quan nhằm thoả mãn trí tò mò cũng nh phần nào đáp ứng đợc lòng mong muốn hiểu biết sâu rộng về cái hay cái đẹp của mỗi vùng, mỗi địa phơng, mỗi đất nớc Tài nguyên văn hoá bao gồm những tài nguyên có giá trị về văn hoá vật chất qua các di tích lịch sử, văn hoá, các danh lam, thắng cảnh, các công trình kiến trúc Ngoài ra nó còn thu hút khách du lịch bởi các giá trị văn hoá phi vật chất đó là các loại hình nghệ thuật: tuồng, chèo, múa với múa dân ca là những nét đặc sắc dân gian và huyền thoại cho các lễ hội
Khác với nguồn tài nguyên tự nhiên, tài nguyên văn hoá không hề bị can thiệp nếu chúng ta biết duy trì tôn tạo, bảo vệ và phát triển đừng để cho chúng bị
Trang 8suy thoái Theo thời gian và không gian, khai thác hợp lý nguồn tài nguyên văn hoá cho phát triển du lịch là một hớng đi đúng hiện nay và trong tơng lai
2 Phát triển du lịch văn hoá trong thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH đất n-ớc
a) Sự phát triển của du lịch văn hoá góp phần làm tăng thu nhập quốc dân cho địa phơng - đất nớc du lịch thông qua hệ thống thuế trực tiếp và gián tiếp trong du lịch, có những nớc thu nhập từ du lịch chiếm trên 50% tổng thu nhập bằng ngoại tệ (Mêhicô, Tây Ban Nha ) Du lịch phát triển tạo ra hiệu quả số nhận về thu nhập góp phần thúc đẩy sự phát triển nền kinh tế địa
ph-ơng đất nớc du lịch đánh thức một số ngành sản xuất thủ công cổ truyền của dân tộc, góp phần giải quyết số lợng lớn công ăn việc làm cho xã hội mà biểu hiện là khi du lịch phát triển sẽ tạo ra hiệu quả số nhân về việc làm Mặt khác
du lịch phát triển sẽ thu hút nguồn vốn đầu t từ nớc ngoài
b) Du lịch văn hoá nói riêng và du lịch nói chung là một trong những lĩnh vực xuất khẩu có hiệu quả nhất của nền kinh tế góp phần tăng nguồn thu ngoại tệ cho đất nớc và đẩy mạnh cán cân thanh toán quốc tế: thông qua việc tiêu dùng của du khách ngời ta có thể thực hiện xuất khẩu tại chỗ "xuất khẩu" bằng con đờng du lịch là xuất khẩu đa số các dịch vụ (dịch vụ lu trú, dịch vụ
bổ sung, trung gian ) đó là những điều ngoại thơng không thể làm đợc Hơn nữa thông qua du lịch ta có thể thực hiện xuất khẩu những nguyên liệu và hàng hoá vật khó xuất khẩu qua con đờng ngoại thơng nh hàng ăn uống, hoa quả hàng lu niệm mà nếu muốn xuất khẩu qua con đờng ngoại thơng đòi hỏi phải đầu t nhiều chi phí cho đóng góp, bảo quản, vận chuyển
c) Phát triển du lịch văn hoá góp phần mở rộng và củng cố các mối quan
hệ quốc tế, tăng cờng tình hữu nghị giữa các dân tộc, củng cố nền hoà bình thế giới Thông qua sự giao lu văn hoá giữa các vùng các quốc gia tạo sự thúc
đẩy nền văn hoá thế giới phát triển
d) Du lịch văn hoá phát triển giúp cho các quốc gia giảm bớt sự căng thẳng của các trung tâm đô thị hoá cho công nghiệp mang lại, giảm bớt sự ô nhiễm môi trờng trong đô thị
e) Sự phát triển du lịch văn hoá có ý nghĩa lớn đối với việc góp phần khai thác bảo tồn các di sản văn hoá dân tộc, bảo vệ và phát triển môi trờng tự nhiên xã hội, trong quá trình CNH-HĐH
h) Du lịch văn hoá là một loại hình có thể phát triển quanh năm, đó là một lợi thế lớn cho các nhà kinh doanh du lịch bởi vì họ sẽ tiết kiệm đợc chi phí về cơ sở vật chất kỹ thuật đảm bảo chất lợng phục vụ và chất lợng đội ngũ lao động tuỳ thuộc vào điều kiện hoàn cảnh của từng địa điểm du lịch mà sự
Trang 9phát triển du lịch nói chung và cụ thể là sự phát triển du lịch văn hoá sẽ tác
động tiêu cực đến đời sống kinh tế từng vùng - đất nớc du lịch
Chơng II Tiềm năng và thực trạng phát triển du lịch
văn hoá ở Hà Nội
I Tiềm năng phát triển du lịch văn hoá ở Hà Nội
1 Tài nguyên du lịch văn hoá
Việt Nam là đất nớc có truyền thống văn hiến Cuộc đấu tranh trờng kỳ của dân tộc trong lịch sử giữ nớc là truyền thống điểm tựa vững chắc cho du lịch văn hoá Đất nớc với những chiến công hiển hách từ chống giặc phơng Bắc (Đờng, Hán, Tống, Nguyên, Minh, Thanh ) Những kỳ tích hào hùng qua cuộc kháng chiến chống Pháp (80 năm), Mỹ (21 năm) Việt Nam đã trở thành "lơng tâm thời đại"
Do những chiến công mà mỗi mảnh đất, mỗi con sông, ngọn núi đều trở thành huyền thoại
Hà Nội ngàn xa, chiếc nôi hồng lịch sử, trái tim thiêng liêng của đất nớc, mảnh đất "Thăng Long"
Hà Nội là một trong những thành phố đẹp của châu á Trên thế giới có nhiều thành phố đẹp, mỗi thành phố có một vẻ đẹp riêng và mang theo mình những dấu ấn lịch sử khác nhau Nhng không phải thành phố nào cũng đẹp, cũng sang, cũng đồ sộ nguy nga và thu hút lòng ngời
Cái đẹp của thành phố khác với cái đẹp của con ngời hay của thiên nhiên Thành phố đẹp cơ bản là do con ngời tạo ra Tuy nhiên cùng có những chỗ giống nhau ở điểm xuất phát do "trời phú" cho nữa, nói theo nghĩa bóng
Hà Nội cũng đã có một vị trí thuận lợi cảnh sắc thiên nhiên phong phú
* Hà Nội - đặc điểm về vị trí địa lý, địa thế
Hà Nội nằm ở trung tâm bắc bộ giữa vùng đồng bằng phù sa châu thổ sông Hồng, nổi tiếng là trù phú với diện tích 920,5 km2 Trong đó nội thành
có diện tích 40 km2, ngoại thành có diện tích 880,5 km2
Với vị trí địa lý và địa thế tự nhiên của mình, Hà Nội đã sớm có một vai trò đặc biệt trong sự hình thành và phát triển của dân tộc Việt Nam Từ một nghìn năm nay Hà Nội đã đợc ông cha ta chọn làm thủ đô Trong "chiếu dời
Trang 10đô" của Lý Công Uẩn viết vào năm Canh Tuất (1010) đã nhận xét về thành
Đại La (Hà Nội ngày nay) nh sau: " Thành Đại La nằm ở trung tâm của trời
đất có các hình thể nh hổ phục rồng chầu đúng các vị trí bốn phơng Đông, Tây, Nam, Bắc, trớc mặt và sau lng đều có sự thuận tiện của sông núi Đất ấy rộng mà bằng phẳng, cao ráo mà sáng sủa, dân c không phải cái nạn tối tăm,
ẩm thấp, muôn vật cực kỳ giàu thịnh, đông vui Xem khắp đất Việt, đó là chỗ danh thắng, thật là đô hội trọng yếu để bốn phơng sum họp và là đô thành bậc nhất đáng đặt làm kinh s cho muôn đời "
Từ đó đến nay Hà Nội luôn là trung tâm chính trị, kinh tế văn hoá xã hội của cả nớc Đây cũng chính là tiềm năng cho Hà Nội trở thành trung tâm du lịch hàng đầu của nớc ta
* Hà Nội - vị trí đầu mối giao thông quan trọng
Với vị trí trung tâm kinh tế chính trị của cả nớc và với vị trí thuận lợi trung tâm châu thổ Bắc Bộ, Hà Nội đã trở thành trung tâm đầu mối các hệ thống mạng lới giao thông: đờng bộ, đờng sắt, đờng không từ Hà Nội toả đi các miền của đất nớc, còn nối tiếp nớc ta với các nớc láng giềng và thế giới
Do đầu mối giao thông quan trọng nh vậy, khách du lịch quốc tế có thể
từ tuyến đờng không, qua cửa khẩu Nội Bài và dừng chân ở Hà Nội để lựa chọn các phơng tiện giao thông phù hợp với các chơng trình hấp dẫn của chuyến đi
Trong vòng bán kính xấp xỉ 60-80 km, khách du lịch có thể đến đền Hùng, Tam Đảo (Vĩnh Phú), Hồ Đại Nải, Ba Vì, các làng quan họ ở Hà Bắc, Côn Sơn - Kiếp Bạc (Hải Dơng), Hoa L - Cúc Phơng - Nhà thờ đá Ninh Bình
- Trong vòng bán kính xấp xỉ 100 km khách có thể đến thăm cảng Hải Phòng, hải đảo Cát Bà, vịnh Hạ Long nổi tiếng
Tính đến năm 2000 thủ đô Hà Nội đã có 201 di tích Mật độ di tích của
Hà Nội thuộc loại cao nhất cả nớc (0,24 di tích trên 1 km2) Nhiều quận, huyện có từ 25 - 50 di tích lịch sử, văn hoá, các danh thắng đã đợc xếp hạng Các di tích lịch sử, văn hoá, danh thắng tiêu biểu ở thủ đô Hà Nội:
- Chùa Một Cột: Một trong những công trình tiêu biểu cho vẻ đặc sắc của nghệ thuật kiến trúc Việt Nam Đợc dựng năm 1049 chùa có tên là Diên Hựu, nghĩa là phúc ấm dài lâu Tơng truyền vua Lý Thái Tông nằm mộng đợc Phật