Nhưng muốn thực hiện thắng lợi mục tiêu của kể chuyện lớp 5 và phát triển những kỹ năng cần thiết cho các em thì các ban ngành trong nhà trường, người giáo viên trực tiếp giảng dạy phải [r]
Trang 1LỜI CẢM ƠN
Đề tài : “Phát triển kỹ năng kể chuyện lớp 5” là một nội dung nghiên cứu rộng lớn, có nhiều chi tiết sâu rộng, vì thế để thực hiện thành công của đề tài với khả năng của cá nhân tôi thì không thể thực hiện được mà cần rất nhiều đến sự giúp đỡ tận tình, quý báu của các thầy cô và các bạn bè đồng nghiệp Tôi xin chân thành cảm ơn các bậc thầy cô giáo giảng dạy khoa giáo dục tiểu học Trường Đại học Quy Nhơn trong suốt thời gian học tập qua
Đặc biệt nhất tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến cô giáo hướng dẫn Trần Thị Giang, người đã tận tình chỉ bảo và cung cấp những kiến thức cần thiết cho tôi trong quá trình thực hiện đề tài này
Lần đầu tiên thực hiện đề tài, tuy rằng nội dung trình bày chưa thực sự sâu sắc nhưng đến nay đã hoàn thành Nội dung, kết quả nghiên cứu trong đề tài chỉ là những kết quả nghiên cứu bước đầu không thể tránh khỏi những thiếu sót Tôi mong nhận được những góp ý chân tình của các thầy cô giáo và bạn bè để đề tài được hoàn thiện hơn
……., ngày 30 tháng 8 năm 2014
Người trình bày
Trang 2A PHẦN MỞ ĐẦU
1/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Những vấn đề cơ bản về chương trình sách giáo khoa và phương pháp dạy học mới hiện nay của lớp 5 tập trung chủ yếu vào việc tiếp tục củng cố các kỹ năng kể chuyện đã được hình thành từ lớp 4, Góp phần rèn luyện phát triển năng lực tư duy, khả năng suy luận hợp lý và kích thích trí tưởng tượng; gây hứng thú học tập phân môn kể chuyện, hình thành bước đầu phương pháp tự học và tìm tòi những hiểu biết về văn học từ đó tích luỹ vốn văn học, mở rộng vốn sống cho học sinh Cùng với tất cả các môn học khác trong chiến lược phát triển toàn diện, có thể nói kể chuyện đóng một vai trò hết sức quan trọng nó rèn luyện cho các em không phải đơn thuần là hình thành nhân cách, cảm xúc thẩm mỹ hay tích luỹ vốn văn học mà thế mạnh của kể chuyện mà điều chủ yếu là rèn luyện và phát triển kỹ năng nói và kể trước đám đông một cách có nghệ thuật, góp phần khêu gợi tư duy hình tượng cuả trẻ Chính nhờ đó mà các thuậtem mới có thể nhanh nhẹn, nhạy bén hơn trong nhiều môn học khác Phát triển kỹ năng kể chuyện không có nghĩa đơn giản
là làm cho các em kể thành thạo mà chính là rèn luyện tư duy cho các em trở nên linh hoạt hơn khi tiếp cận với những vấn đề trong nhà trường hoặc ở cương vị cao hơn trên bước đường mai sau
Nhưng muốn thực hiện thắng lợi mục tiêu của kể chuyện lớp 5 và phát triển những kỹ năng cần thiết cho các em thì các ban ngành trong nhà trường, người giáo viên trực tiếp giảng dạy phải làm thế nào? biện pháp tổ chức ra sao để vừa giúp cho học sinh nắm vững kiến thức vừa phát triển được kỹ năng kể chuyện, thì mới là vấn đề cần nhìn nhận một cách nghiêm túc Đó cũng là nội dung chính của
đề tài : “ Phát triển kỹ năng kể chuyện lớp 5 ” mà tôi đang nghiên cứu
2/ LỊCH SỬ CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU :
Trang 3Xuất phát từ môn Tiếng Việt, môn học có vị trí nhiệm vụ rất quan trọng trong việc hình thành ngôn ngữ giao tiếp, là thứ ngôn ngữ dùng trong giao tiếp chính thức của cộng đồng các dân tộc trên đất nước Việt nam Ngoài các phân môn khác của tiếng Việt, phân môn kể chuyện ra đời với mục tiêu góp phần hình thành nhân cách, đem lại những cảm xúc thẩm mỹ lành mạnh cho tâm hồn học sinh qua đó tích luỹ vốn văn học, mở rộng vốn sống cho trẻ em và rèn luyện, phát triển kỹ năng nói và kể trước đám đông một cách có nghệ thuật, góp phần khêu gợi tư duy hình tượng của trẻ
Đối với học sinh lớp 5 là giai đoạn tiếp thu kiến thức khá cao, yêu cầu của phân môn kể chuyện càng được nâng lên theo một hình thức mới Ngoài việc thực hiện nhưng mục tiêu nói trên, kể chuyện còn là nơi đem lại niềm vui cho học sinh, giáo dục các em tư tưởng, tình cảm lành mạnh, cung cấp cho các em vốn hiểu biết
về Văn, tiếng Việt và luyện ngôn ngữ nói cho các em
3/ PHẠM VI NGHIÊN CỨU :
Với thời gian nghiên cứu cũng như trình độ nghiệp vụ còn hạn chế nên phạm vi của đề tài này chỉ tập trung nghiên cứu về sự phát triển kỹ năng kể chuyện
ở học sinh lớp 5 trong trường tiểu học – xã – huyện Đề xuất các biện pháp để nâng cao kỹ năng kể chuyện cho học sinh lớp 5 tại trường tiểu học nói riêng, cho học sinh tiểu học nói chung
4/ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU :
Với thời gian có hạn như đã nêu ở trên nên tôi chỉ chọn 1 lớp 5A trường tiểu học – xã – huyện làm thực nghiệm cho vấn đề nghiên cứu nhằm rút ra những vấn đế cần thiết để từ đó lấy cơ sở cho việc đề xuất một số biện pháp dạy học có hiệu quả hơn, phát triển kỹ năng kể chuyện ở lớp 5 trong trường tiểu học
5/ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU :
Trang 4Do lần đầu tiên nghiên cứu bài tập khoa học giáo dục và thời gian nghiên cứu hạn chế, tôi chỉ hướng tới giải quyết các nhiệm vụ sau :
a) Tìm hiểu thực trạng kỹ năng kể chuyện của một số học sinh tiểu học trường tiểu học – xã – huyện Khảo sát về khả năng thực hiện của một số giáo viên trong việc phát triển kỹ năng kể chuyện cho học sinh lớp 5 theo chương trình đổi mới
b) Xây dựng một số biện pháp nhằm nâng cao kỹ năng kể chuyện cho học sinh lớp 5 ở trường tiểu học nói riêng và ở trường tiểu học nói chung
6/ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU :
1 Phương pháp thực nghiệm : là phương pháp chính của quá trình nghiên cứu Tôi sử dụng phương pháp này để tìm hiểu thực trạng hiện nay của việc dạy học kể chuyện nhằm phát triển kỹ năng cho học sinh làm cơ sở cho vấn đề nghiên cứu
2 Phương pháp điều tra ( phỏng vấn ) : Đây là phương pháp nhằm tìm hiểu thêm về những thuận lợi, khó khăn trong việc dạy kể chuyện của giáo viên lớp 5 trường tiểu học
3 Phương pháp đọc sách và tài liệu : tôi sử dụng phương pháp này để Nắm bắt được vấn đề mà đề tài đề cập, lấy căn cứ lý luận và các luận chứng để lý giải kết quả của đề tài
4 Phương pháp tổng hợp : Là phương pháp đánh giá tổng thể quá trình thực nghiệm và kết luận vấn đề để từ đó tiến hành đề xuất biện pháp thực hiện Ngoài ra tôi còn sử dụng thêm một số phương pháp khác để giúp cho quá trình nghiên cứu được đảm bảo đúng yêu cầu
Trang 5B PHẦN NỘI DUNG
I Ý NGHĨA, MỤC TIÊU CỦA VIỆC DẠY KỂ CHUYỆN LỚP 5 TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC:
1) Ý nghĩa của vấn đề nghiên cứu :
Dạy phân môn kể chuyện ở lớp 5 trong trường tiểu học tiếp tục củng cố các kỹ năng kể chuyện đã được hình thành ở lớp 4 thông qua đó, kể chuyện lớp 5 mở rộng và tích cực hoá vốn từ ngữ, phát triển tư duy, nâng cao hiểu biết về đời sống, góp phần hình thành nhân cách con người mới
2) Mục tiêu của việc dạy kể chuyện lớp 5 trong trường tiểu học
Nội dung, chương trình dạy kể chuyện ở lớp 5 có hai mục tiêu chính : đó là rèn kỹ năng kể chuyện và mở rộng tích cực hoá vốn ngôn ngữ, phát triển tư duy, hình thành nhân cách
a) Rèn kỹ năng kể chuyện : Cũng giống như ở lớp 4 để giúp cho học sinh phát triển kỹ năng kể chuyện thì ở lớp 5 chương trình kể chuyện tiếp tục với ba kiểu bài tập:
- Kiểu bài tập nghe, kể (câu chuyện vừa nghe thầy (cô) kể trên lớp) : đây là kiểu bài tập phát triển cho học sinh kỹ năng nghe và nói
- Kiểu bài tập kể chuyện đã nghe, đã học (ngoài giờ lên lớp) : đây là kiểu bài tập vừa phát triển cho học sinh kỹ năng nghe, nói vừa kích thích tính ham đọc sách
- Kiểu bài tập kể chuyện được chứng kiến hoặc tham gia : đây là kiểu bài tập vừa phát triển cho học sinh kỹ năng nghe, nói vừa khắc phục nhược điểm của giờ tập làm văn miệng giai đoạn trước (học sinh chỉ cầm giấy đọc lại nội dung đã chuẩn bị)
Trang 6Riêng về hai kiểu bài tập “Kể chuyện đã nghe, đã đọc” và “Kể chuyện được chứng kiến hoặc tham gia” còn có chung mục tiêu nữa, đó là bộc lộ năng lực cá nhân và thói quen quan sát ghi nhớ
II KHẢO SÁT THỰC TRẠNG VIỆC DẠY KỂ CHUYỆN LỚP 5 TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC :
1) Khảo sát tình hình thực tế :
Dựa trên mục tiêu của phân môn kể chuyện kết hợp với các luận chứng mà tôi tham khảo, tôi đã tiến hành khảo sát thực trạng việc dạy kể chuyện cho học sinh lớp 5 ở trường tiểu học – xã – huyện để nắm bắt tình hình Được
sự nhất trí của ban giám hiệu nhà trường và giáo viên chủ nhiệm, tôi đã dự giờ 3 tiết dạy kể chuyện lớp 5 ở 3 kiểu bài Do hạn chế về mặt thời gian, ở đây tôi chỉ trình bày những bước chính trong tiết dạy của GV để tìm hiểu phương pháp và hình thức tổ chức của tiết dạy mà giáo viên thực hiện :
Tiết 1 : Tôi đã dự một tiết dạy kể chuyện của cô giáo Hoàng Thị Minh Thuỷ lớp 5A (tổng số 28 em, 4 em đồng bào Êđê, còn lại là người Kinh) qua kiểu bài nghe, kể (câu chuyện vừa nghe thầy (cô) kể trên lớp) với bài dạy : Lý Tự Trọng
* Phần bài mới :
Bước 1 : Giới thiệu bài : GV giới thiệu bài, HS quan sát tranh trong SGK và nhắc lại đầu bài
Bước 2 : Học sinh nghe kể chuyện :
- Lần 1 : GV kể chuyện (HS lắng nghe)
- Lần 2 : GV kể chuyện kết hợp với tranh (HS theo dõi tranh trong SGK và nghe GV kể)
- Lần 3 : GV kể lại câu chuyện bằng lời
Bước 3 : HS kể tập chuyện và trao đổi ý nghĩa
- GV tổ chức cho HS lập nhóm (nhóm 4)
Trang 7- GV tổ chức cho HS kể theo nhóm : học sinh kể từng đoạn nối tiếp nhau trong nhóm rối kể toàn bộ câu chuyện trong nhóm
- Tổ chức thi kể chuyện trước lớp :
+ Kể thi theo nhóm : Các nhóm kể từng đoạn nối tiếp nhau trước lớp
+ Kể toàn bộ câu chuyện : Cả nhóm kể lại toàn bộ câu chuyện trước lớp
Bước 4 : Học sinh tìm hiểu nội dung, ý nghĩa câu chuyện
- GV gọi học sinh nói về nhân vật Lý Tự Trọng
- Học sinh tiếp tục tìm hiểu về ý nghĩa câu chuyện
Giáo viên nhận xét bổ sung
Bước 5 : Củng cố dặn dò
- GV hệ thống nội dung bài học
- Nhận xét đánh giá tiết học
ĐỂ TẢI ĐẦY ĐỦ NỘI DUNG, MỜI QUÝ THẦY CÔ BẤM VÀO ĐÂY:
http://tailieugiaoduc.edu.vn/t.aspx?id=292