Kể chuyện là một môn học có sức mạnh riêng trong việc giáo dục trẻ. Sức mạnh này bắt nguồn từ sức mạnh của công cụ mà môn kể chuyện sử dụng, đó là tác phẩm văn học nghệ thuật giáo viên d[r]
Trang 1A PHẦN MỞ ĐẦU
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI :
1) Ý ghĩa về lý thuyết :
1.1) Dạy kể chuyện góp phần hình thành nhân cách, đem lại những cảm xúc thẩm mỹ lành mạnh cho tâm hồn học sinh :
Kể chuyện là một môn học có sức mạnh riêng trong việc giáo dục trẻ Sức mạnh này bắt nguồn từ sức mạnh của công cụ mà môn kể chuyện sử dụng, đó là tác phẩm văn học nghệ thuật giáo viên dùng để kể trong lớp Các tác phẩm văn học có tác dụng lớn đến tâm hồn và cảm xúc của các em, đem lại những cảm xúc thẩm mỹ lành mạnh Nội dung của những tác phẩm văn học từ những câu chuyện cổ tích đến những câu chuyện hiện đại đều tập trung vào một mục tiêu duy nhất là giáo dục nhân cách, xây dựng cảm xúc thẩm mỹ lành mạnh cho học sinh thông qua chi tiết từng câu chuyện Tác phẩm văn học gắn liền với cái đẹp góp phần phát triển các xúc cảm thẩm mỹ mà thiếu nó không thể có tâm hồn cao thượng, lòng mẫn cảm con người trước nội dung câu chuyện
1.2) Dạy kể chuyện góp phần tích luỹ vốn văn học, mở rộng vốn sống cho trẻ em :
Tiết kể chuyện giúp cho trẻ sớm tiếp xúc với tác phẩm văn học Suốt 5 năm học ở tiểu học, các em được nghe và kể hàng trăm câu chuyện với nhiều thể loại gồm các tác phẩm của Việt Nam và thế giới Do đó vốn văn học của các em được tích luỹ dần, đây cũng là những hành trang quý giá đi theo các em trong suốt cuộc đời
Giờ kể chuyện còn mở rộng tầm hiểu biết, khơi gợi trí tưởng tượng cho các
em Qua từng câu chuyện, thế giới muôn màu muôn sắc mở rộng trước các em
từ đó làm tăng thêm vốn hiểu biết về thế giới và xã hội loại người cho học sinh Không những thế kể chuyện còn chắp cánh cho trí tưởng tượng của các em bay bổng Cùng với lý tưởng, óc tưởng tượng là những bệ phóng cho những hoài bão, ước mơ cao đẹp cho các em khi bước vào cuộc sống
Trang 21.3) Giờ kể chuyện góp phần rèn luyện và phát triển kỹ năng nói và kể trước đám động một cách có nghệ thuật, góp phần khêu gợi tư tuy hình tượng của trẻ
Sống với các nhân vật trong truyện, tư duy hình tượng của trẻ được khêu gợi và có điều kiện phát triển cùng với cảm xúc thẩm mỹ Qua từng câu chuyện các em biết giá trị của từng chi tiết, thấm thía với từng hình ảnh nghệ thuật từng nhân vật… do đó kể chuyện là miếng đất màu mỡ để trên đó tư duy hình tượng của các em được phát triển
2) Ý nghĩa về thực tiễn :
Phân môn kể chuyện ở tiểu học là một trong những phân môn đóng vai trò quan trọng đối với việc dạy – học tiếng Việt Môn học có mục đích góp phần rèn luyện và phát triển kỹ năng nói và kể trước đám đông một cách có nghệ thuật, góp phần khêu gợi tư tuy hình tượng của trẻ bồi dưỡng tâm hồn, vốn sống
và năng lực văn học cho học sinh, hình thành nhân cách, đem lại những cảm xúc thẩm mỹ lành mạnh cho tâm hồn học sinh giáo dục cho các em lòng nhân ái, tình yêu quê hương đất nước, đề cao trí tuệ của con người và ca ngợi lòng dũng cảm
Từ những mục đích giáo dục trên, truyện kể nước ngoài được đưa vào chương trình sách giáo khoa lớp 4,5 có một vai trò to lớn trong đời sống tinh thần của các em học sinh Đó là những truyện kể dân gian, những truyện ngắn hiện đại,… đã được chọn lọc kỹ lưỡng về nhiều phương diện nhằm phục vụ mục đích giáo dưỡng và giáo dục học sinh tiểu học Nội dung của truyện kể nước ngoài đã để lại trong tâm trí các em những kiến thức phong phú về đời sống, những khát vọng cao cả, đẹp đẽ của loài người, những bài học nhẹ nhàng mà sâu lắng về lòng nhân ái, vị tha, các em được tiếp xúc với những truyện dân gian hấp dẫn với những hình tượng bay bổng, gợi lên niềm hưng phấn và ước mơ đẹp
đẽ, được tiếp xúc và học tập những trang văn đẹp, vừa trữ tình vừa sống động,
mà ở đó, con người và cảnh vật hoà quyện hài hoà với nhau
Trang 33/ Lịch sử của vấn đề nghiên cứu :
Môn tiếng Việt trong chương trình giáo dục ở tiểu học trước đây phân môn
kể chuyện được tách riêng thành một môn học độc lập với tên gọi Kể chuyện và được bố trí 1 tiết/ một tuần (vào thứ sáu hàng tuần) Nhưng những năm sau này, khi chương trình đổi mới, môn kể chuyện được gộp lại vào môn tiếng Việt cho học sinh với các phân môn khác nhau : Tập đọc, chính tả, Kể chuyện, Luyện từ
và câu, Tập làm văn Môn kể chuyện lúc này cũng có nhiều thay đổi so với với trước kia, số lượng câu chuyện nhiều hơn, có những nội dung phong phú hơn Với một hệ đề tài đa dạng, cốt truyện hấp dẫn, những trang viết giản dị, trong sáng, giàu chất thơ, trang trang văn học nước ngoài đêm đến cho học sinh những bài học quý về giá trị nhân bản Đó là những tình cảm cao đẹp của con người : lòng nhân ái vị tha, tình yêu quê hương đất nước, khát vọng trí tuệ và chuẩn mực đạo đức
Kể chuyện là môn học có tầm quan trọng rất lớn trong việc giáo dục học sinh tiểu học nói chung, học sinh lớp 4, 5 nói riêng, trong đó truyện kể nước ngoài đóng góp một phần không nhỏ trong việc giáo dục đó Nội dung của phân môn kể chuyện có tình tiết đơn giản, có giá trị nghệ thuật và tác dụng cao kể cả truyện trong nước và nước ngoài (thần thoại, cổ tích, ngụ ngôn, truyện cười, truyện về các danh nhân lịch sử, khoa học, truyện về người tốt việc tốt, …)
4/ Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
4.1) Đối tượng nghiên cứu :
Đối tượng nghiên cứu đề tài này là về nội dung phân môn kể chuyện nước ngoài ở sách giáo khoa khối lớp 4, 5 mới
4.2) Phạm vi nghiên cứu :
- Do thời gian nghiên cứu hạn chế và lần đầu tiên tập dượt nghiên cứu bài tập khoa học giáo dục nên phạm vi nghiên cứu của đề tài chỉ tập trung nghiên cứu một số đặc điểm sau :
+ Những vấn đề chung về lý thuyết thể loại
Trang 4+ Hệ thống loại truyện kể nước ngoài ở tiểu học nói chung và lớp 4, 5 nói riêng
+ Sách giáo khoa và cấu trúc chương trình
5/ Phương pháp nghiên cứu.
a Phương pháp thống kê :
Căn cứ vào những tư liệu đã thu thập được tại trường tiểu học – – , kết hợp với những hướng dẫn đã được tham khảo qua sách, tài liệu tham khảo Chúng tôi tiến hành thống kê những yếu tố cơ bản về truyện kể nước ngoài lớp 4, 5 trong trường tiểu học làm cơ sở cho vấn đề nghiên cứu
b Phương pháp phân loại.
Sau khi đã thống kê chương trình truyện kể của nước ngoài lớp 4,5 chúng tôi tiến hành phân loại các dạng truyện kể đó để nghiên cứu và lấy căn cứ khi trình bày nội dung
c Phương pháp phân tích.
Tiến hành điều tra tìm hiểu và phân tích các tư liệu về truyện kể nước ngoài lớp 4, 5 trong phân môn kể chuyện ở tiểu học để nghiên cứu và trình bày vấn đề
Ngoài ra tôi còn sử dụng thêm một số phương pháp nghiên cứu khác để thực hiện hoàn thành nội dung của đề tài
Trang 5B PHẦN NỘI DUNG
I/ NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ LÝ THUYẾT THỂ LOẠI :
1) Khái niệm về các thể loại :
1.1) Truyện thần thoại :
Thần thoại là một loại hình văn học dân gian ra đời và phát triển trong thời
kỳ công xã nguyên thuỷ Nó là một hệ thống truyện kể hoang đường kỳ ảo về các vị thần tạo lập vũ trụ, các nhân vật sáng tạo văn học, các anh hùng dũng sĩ thời cổ đại Chức năng chủ yếu của thần thoại là giải thích nguồn gốc của vũ trụ, các hiện tượng tự nhiên, sự ra đời của các muôn loài và sự hình thành các tộc người Nhân vật trung tâm của thần thoại là các vị thần
1.2) Truyện truyền thuyết :
Truyền thuyết là một loại truyện dân gian ra đời và tiếp nối thần thoại có chức năng chủ yếu là nhận thức, phản ánh các sự kiện, các nhân vật lịch sử có vai trò và ảnh hưởng quan trọng đối với một thời kỳ, một cộng đồng bộ tộc, cộng đồng dân tộc hoặc đối với một địa phương hoặc một quốc gia Đặc trưng của truyền thuyết là tính xác thực cụ thể dựa trên những sự kiện và nhân vật lịch
sử có thật
1.3) Truyện cổ tích :
Cổ tích là một loại truyện dân gian Khi thần thoại trên bước đường tan rã thì cổ tích dần dần được hình thành Cùng với sử thi những truyện cổ tích đầu tiên có mầm mống từ thần thoại, nảy sinh từ giai đoạn của của xã hội nguyên thuỷ, nhưng chủ yếu phát triển trong xã hội phong kiến, xã hội có sự phân chia giai cấp sâu sắc Do đó đối tượng thẩm mỹ của nó khác với thần thoại Truyện
cổ tích hướng vào đời sống thời cổ những xung đột đa phát sinh áp bức giai cấp Truyện cổ tích phản ánh hiện thực từ góc độ đạo đức Nhân vật truyện cổ tích là những con người bình thường, những con người không bao giờ gắn với những sự kiện như ở truyền thuyết
1.4) Truyện ngụ ngôn :
Trang 6ĐỂ TẢI ĐẦY ĐỦ NỘI DUNG MỜI QUÝ THẦY, CÔ BẤM VÀO ĐÂY:
http://tailieugiaoduc.edu.vn/t.aspx?id=292