Điều rất quan trọng cần phải làm nổi bật là sự nhất quán giữa đời hoạt động chính trị lay trời chuyển đất với đời sống bình thường vô cùng giản dị và khiêm tốn của Hồ Chủ tịch …Bác suốt [r]
Trang 1Lớp: 7A 4
Giáo viên: Hà Thị Huyền
Trang 2Kiểm tra bài cũ:
Nêu vài nét về tác giả Hoài Thanh? Qua tác phẩm
“Ý nghĩa văn chương”, em hãy cho biết quan niệm của
Hoài Thanh về nguồn gốc cốt yếu và ý nghĩa của văn chương?
Trang 3Tiết 98, 99:
ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN
Trang 5B Mùa xuân của tôi
C Cuộc chia tay của những con búp bê
D Ý nghĩa văn chương
B Đức tính giản dị của Bác Hồ
D Ý nghĩa văn chương Các văn bản nghị luận đã học:
Trang 6D Ý nghĩa văn chương
B Tinh thần yêu nước của nhân dân ta Các văn bản nghị luận đã học:
Trang 7A Tiếng Việt giàu và đẹp
B Sự giàu đẹp của Tiếng Việt
C Tiếng Việt giàu đẹp
D Nét giàu đẹp Tiếng Việt
B Đức tính giản dị của Bác Hồ
D Ý nghĩa văn chương
B Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
B Sự giàu đẹp của Tiếng Việt Các văn bản nghị luận đã học:
Trang 8Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là truyền
thống quý báu của ta…
Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ
tinh thần yêu nước của dân ta…Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung…
Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta
ngày trước Từ các cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ, …
Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi
được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất dấu kín đáo trong rương, trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những thứ của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.
(Tinh thần yêu nước của nhân dân ta)
Đọc một số đoạn văn tiêu biểu:
Trang 9Tiếng Việt có những đặc sắc của một thứ tiếng đẹp, một thứ tiếng hay Nói thế có nghĩa là nói rằng: tiếng Việt là một thứ tiếng hài hòa về mặt âm hưởng, thanh điệu mà cũng rất tế nhị, uyển chuyển trong cách đặt câu Nói thế cũng
có nghĩa là nói rằng: tiếng Việt có đầy đủ khả năng để diễn đạt tình cảm, tư tưởng của người Việt Nam và để thỏa mãn cho yêu cầu của đời sống văn hóa nước nhà qua các thời kì lịch sử…
(Sự giàu đẹp của tiếng Việt)
Trang 10Điều rất quan trọng cần phải làm nổi bật là sự nhất quán giữa đời hoạt động chính trị lay trời chuyển đất với đời sống bình thường vô cùng giản dị
và khiêm tốn của Hồ Chủ tịch
…Bác suốt đời làm việc, suốt ngày làm việc, từ việc rất lớn: việc cứu nước, cứu dân đến việc rất nhỏ, trồng cây trong vườn, viết một bức thư cho các đồng chí, nói chuyện với các cháu miền Nam, đi thăm nhà ăn tập thể của công nhân từ nơi làm việc đến phòng ngủ, nhà ăn
…Giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi người, trong tác phong, Hồ Chủ tịch cũng rất giản dị trong lời nói và bài viết, vì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm được…
(Đức tính giản dị của Bác Hồ)
Trang 11…Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài…
Văn chương sẽ là hình dung của sự sống
muôn hình vạn trạng Chẳng những thế, văn
chương còn sáng tạo ra sự sống…
Văn chương gây cho ta những tình cảm ta
không có, luyện những tình cảm ta sẵn có;…
…Nếu trong pho lịch sử loài người xóa các
thi nhân, văn nhân và đồng thời trong tâm linh loài người xóa hết những dấu vết họ còn lưu lại thì cái cảnh tượng nghèo nàn sẽ đến bực nào!
(Ý nghĩa văn chương)
Trang 12Tiết 98, 99 ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN
I Các văn bản nghị luận đã học:
Trả lời nhanh:
Hãy cho biết ông là ai?
Ông là người đã nêu lên nhận định “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là truyền thống quý báu của ta.”?
Trang 13Tiết 98, 99 ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN
I Các văn bản nghị luận đã học:
Hồ Chí Minh (1890 – 1969)
Trang 14Tiết 98, 99 ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN
I Các văn bản nghị luận đã học:
Hãy cho biết ông là ai?
Ông là nhà giáo, nhà nghiên cứu văn học, nhà hoạt động văn hóa, xã hội nổi tiếng và là người đã ca ngợi:
“Tiếng Việt có những đặc sắc của một thứ tiếng đẹp,
một thứ tiếng hay.”?
Trang 15Tiết 98, 99 ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN
I Các văn bản nghị luận đã học:
Đặng Thai Mai (1902 – 1984)
Trang 16Tiết 98, 99 ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN
I Các văn bản nghị luận đã học:
Hãy cho biết ông là ai?
Ông vừa là học trò vừa là cộng sự gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh Ông từng là thủ tướng chính phủ trên ba mươi năm đồng thời cũng là nhà hoạt động văn hóa nổi tiếng?
Trang 17Tiết 98, 99 ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN
I Các văn bản nghị luận đã học:
Phạm Văn Đồng(1906 - 2000)
Trang 18Tiết 98, 99 ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN
I Các văn bản nghị luận đã học:
Hãy cho biết ông là ai?
Ông là nhà phê bình văn học xuất sắc của nước ta
ở thế kỉ XX Là tác giả của công trình nghiên cứu nổi
tiếng về phong trào Thơ mới – “Thi nhân Việt Nam”?
Trang 19Tiết 98, 99 ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN
I Các văn bản nghị luận đã học:
Hoài Thanh (1909 – 1982)
Trang 20Tên bài Tác giả Vấn đề nghị luận Luận điểm lập luận Phép
- Nhóm 2 : văn bản “Sự giàu đẹp của tiếng Việt”
- Nhóm 3 : văn bản “Đức tính giản dị của Bác Hồ”
- Nhóm 4 : văn bản “Ý nghĩa của văn chương”
Trang 21Tên bài Tác giả Vấn đề nghị luận Luận điểm lập luận Phép
Hồ Chí Minh
Tinh thần yêu nước của dân tộc Việt Nam
Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước
Đó là truyền thống quý báu của dân tộc ta.
Chứng minh
Tinh thần
yêu nước
của nhân
dân ta
Trang 22Tên bài Tác giả Vấn đề nghị luận Luận điểm Phép lập luận
Tinh thần yêu nước của dân tộc Việt Nam
Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước
Đó là truyền thống quý báu của dân tộc ta.
Chứng minh
Sự giàu đẹp của Tiếng Việt
Tiếng Việt có những nét đặc sắc của một thứ tiếng đẹp, một thứ tiếng hay.
Chứng minh kết hợp giải thích
Trang 23Tên bài Tác giả Vấn đề nghị luận Luận điểm Phép lập luận
Tinh thần yêu nước của dân tộc Việt Nam
Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước
Đó là truyền thống quý báu của dân tộc ta.
Chứng minh
Sự giàu đẹp của Tiếng Việt
Tiếng Việt có những nét đặc sắc của một thứ tiếng đẹp, một thứ tiếng hay.
Chứng minh kết hợp giải thích
Đức tính
giản dị của
Bác Hồ
Phạm Văn Đồng
Đức tính giản dị của Bác Hồ
Bác giản dị trong đời sống, trong quan
hệ với mọi người, trong lời nói và bài viết.
Chứng minh kết hợp giải thích và bình
luận
Trang 24Tên bài Tác giả Vấn đề nghị luận Luận điểm Phép lập luận
Tinh thần yêu nước của dân tộc Việt Nam
Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là truyền thống quý báu của dân tộc ta Chứng minh
Sự giàu
đẹp của
Tiếng Việt
Đặng Thai Mai
Sự giàu đẹp của Tiếng Việt
Tiếng Việt có những nét đặc sắc của một thứ tiếng đẹp, một thứ tiếng hay.
Chứng minh kết hợp giải thích
Đức tính
giản dị của
Bác Hồ
Phạm Văn Đồng
Đức tính giản
dị của Bác Hồ Bác giản dị trong cách ăn, ở,
mặc, trong cách nói và viết.
Chứng minh kết hợp giải thích và bình luận
Ý nghĩa
văn
chương
Hoài Thanh
Văn chương
và ý nghĩa của
nó với đời sống con người
Nguồn gốc của văn chương
là tình thương người và yêu vạn vật Văn chương hình dung của sự sống và sáng tạo
ra sự sống Văn chương bồi dưỡng tình cảm cho con người.
Giải thích kết hợp bình luận
Trang 25Tiết 98, 99 ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN
I Các văn bản nghị luận đã học:
II Đặc sắc nghệ thuật:
Thể lệ : trong vòng một phút nhắc lại được đúng những nét đặc sắc của một tác phẩm nghị luận đã học thì sẽ được cộng 2 điểm vào điểm
miệng.
Trò chơi “Ai nhanh hơn” sẽ được điểm thưởng
Trang 26Tiết 98, 99 ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN
I Các văn bản nghị luận đã học:
II Đặc sắc nghệ thuật:
1 Tinh thần yêu nước của nhân dân ta:
- Xây dựng luận điểm ngắn gọn, súc tích, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng toàn diện, tiêu biểu, chọn lọc theo các phương diện:
+ Lứa tuổi.
+ Nghề nghiệp.
+ Vùng miền…
- Sử dụng từ ngữ gợi hình ảnh (làn sóng, lướt qua, nhấn chìm
…), câu văn nghị luận hiệu quả (câu có từ quan hệ từ … đến).
- Sử dụng biện pháp liệt kê nêu tên các anh hùng dân tộc trong lịch sử chống ngoại xâm của đất nước, nêu các biểu hiện của lòng yêu nước của nhân dân ta.
Trang 27Tiết 98, 99 ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN
I Các văn bản nghị luận đã học:
II Đặc sắc nghệ thuật:
1 Tinh thần yêu nước của nhân dân ta:
2 Sự giàu đẹp của Tiếng Việt:
- Kết hợp hài hòa, khéo léo và có hiệu quả giữa lập luận giải thích với lập luận chứng minh bằng những
lí lẽ, dẫn chứng xác đáng, toàn diện, phong phú và chặt chẽ.
- Ngôn ngữ lập luận chặt chẽ, linh hoạt.
Trang 28Tiết 98, 99 ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN
I Các văn bản nghị luận đã học:
II Đặc sắc nghệ thuật:
1 Tinh thần yêu nước của nhân dân ta:
2 Sự giàu đẹp của Tiếng Việt:
Trang 29Tiết 98, 99 ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN
I Các văn bản nghị luận đã học:
II Đặc sắc nghệ thuật:
1 Tinh thần yêu nước của nhân dân ta:
2 Sự giàu đẹp của Tiếng Việt:
3 Đức tính giản dị của Bác Hồ:
4 Ý nghĩa văn chương:
- Có luận điểm rõ ràng, được luận chứng minh bạch
Trang 31II Đặc điểm nghệ thuật của các bài văn nghị luận.
của Bác Hồ - Kết hợp chứng minh với giải thích bình luận ngắn gọn - Dẫn chứng cụ thể, toàn diện, đầy sức thuyết phục.
- Lời văn giản dị tràn đầy nhiệt tình, cảm xúc.
Ý nghĩa văn
chương - Kết hợp giải thích với bình luận ngắn gọn. - Trình bày vấn đề phức tạp một cách dung dị, dễ hiểu.
- Lời văn giàu cảm xúc, hình ảnh.
Trang 32Tiết 98, 99 : Ôn tập văn nghị luận
I Hệ thống hóa các văn bản nghị luận đã học ( Bài 20,21,23,24 )
II Những nét đặc sắc về nghệ thuật của các văn bản nghị luận đã học
III So sánh văn nghị luận với các thể loại
hình trữ tình và tự sự ?
Đọc thầm đoạn thơ và các đoạn văn sau và trả lời câu hỏi :
- Về nội dung chúng có điểm gì giống nhau ?
- Về cách thức thức biểu đạt chúng có gì khác nhau ? Phân
tích chỉ rõ những điểm khác nhau đó ?
Trang 33Có một lần các cháu thiếu nhi đến thăm Bác Chú bảo vệ bảo Bác rất bận, không thể tiếp các cháu đ ợc Bác biết chuyện liền ra ón các cháu vào đ Bác trò chuyện vui vẻ, dặn dò các cháu chăm ngoan, học giỏi, biết vâng lời ông bà cha mẹ, thầy cô Khi các cháu ra về, Bác tiễn đến tận ngõ Xe từ từ lăn bánh, ngoái lại nhìn các cháu vẫn còn thấy một cụ già hiền từ đứng nhìn theo và vẫy chào tạm biệt.
(Chuyện đời th ờng của Bác Hồ)
Ph ơng thức biểu đạt: Tự sự.
Căn cứ xác định: Đoạn văn đã kể lại câu chuyện các cháu thiếu nhi đến thăm Bác Hồ.
Trang 34
“ Đêm qua em mơ gặp Bác Hồ, râu Bác dài, tóc Bác bạc phơ ”
Tr ớc mắt tôi hiện lên hình ảnh Bác thật hiền từ nh một
ông Bụt vậy Nh ng Bác không mặc áo dài thụng, tay chống gậy trúc mà là bộ quần áo kaki đã bạc màu, miệng t ơi c ời , tay cầm
đĩa kẹo để chia cho các cháu thiếu nhi Hôm qua tôi đ ợc
điểm m ời, nên tôi cũng đ ợc Bác chia kẹo Tôi háo hức mong chờ
đến l ợt mình Chao ôi, ánh mắt Bác nhìn tôi mới thật trìu mến và
ấm áp làm sao! Tôi ngỡ nh ông ngoại đang nhìn tôi vậy Ôi! Không lẽ đây lại là một giấc mơ sao? Một giấc mơ kỳ diệu mà tôi
Trang 35Anh đội viên mơ màng Như nằm trong giấc mộng Bóng Bác cao lồng lộng
Ấm hơn ngọn lửa hồng ( Minh Huệ )
Anh đội viên thức dậy
Thấy trời khuya lắm rồi
Mà sao Bác vẫn ngồi
Đêm nay Bác không ngủ
Đêm nay Bác không ngủ
- Đoạn thơ tự sự kể về việc anh đội viên chứng kiến việc làm của Bác vào một đêm không ngủ Anh bày
tỏ sự kính trọng , ngưỡng mộ Bác
- Đoạn thơ có nhịp điệu tha thiết
và cách gieo vần linh hoạt
Trang 36“ Con người của Bác , đời sống của Bác giản dị như thế nào , mọi người
chúng ta đều biết : bữa cơm , đồ dùng, cái nhà , lối sống Bữa cơm chỉ có vài
ba món rất giản đơn , lúc ăn Bác không để rơi vãi một hột cơm ,ăn xong cái
bát bao giờ cũng sạch và thức ăn còn lại thì được sắp xếp tươm tất Ở việc
làm nhỏ đó , chúng ta càng thấy Bác quý trọng biết bao kết quả sản xuất của con người và kính trọng như thế nào người phục vụ Giản dị trong đời
sống ,trong quan hệ với mọi người , trong tác phong , Hồ Chủ Tịch cũng rất giản dị trong lời nói và bài viết , vì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu
được , nhớ được và làm được
Trích “ Đức tính giản dị của Bác Hồ” – Phạm Văn Đồng
- Bác giản dị trong cách nói và cách viết.
bữa cơm , đồ dùng, cái nhà , lối sống
- Hồ Chủ Tịch cũng rất giản dị trong lời nói và bài viết , vì muốn cho quần
chúng nhân dân hiểu được , nhớ được và làm được
Trang 37TT Thể loại Yếu tố chủ yếu Tên bài ví dụ
III So sánh văn nghị luận với các thể loại hình trữ tình và tự sự
- Ca dao dân ca trữ tình.
- Cảnh khuya , Một thứ quà của lúa
non : Cốm , Mùa xuân của tôi
- Đêm nay Bác không ngủ
Trang 38Tiết 98, 99 : Ôn tập văn nghị luận
I Hệ thống hóa các văn bản nghị luận đã học ( Bài
20,21,23,24 ) 1 Điền vào bảng trống theo mẫu dưới đây :
Tên bài Tác giả Đề tài nghị luận Luận
điểm chính
Phương pháp lập luận
2 Nêu tóm tắt những nét đặc sắc về nghệ thuật của các văn bản nghị luận
đã học ?
3 So sánh văn nghị luận với các thể loại hình trữ tình và tự sự ?
* Những câu tục ngữ trong bài 18 ,19 có phải là văn
bản nghị luận đặc biệt không ? Vì sao ?
* Ghi nhớ SGK /67
IV Hướng dẫn về nhà :
- Chọn một câu tục ngữ trong bài 19 rồi lập dàn bài cho bài văn
chứng minh câu đó ?