LỜI NÓI ĐẦUCông tác thi hành án dân sự giữ vai trò quan trọng trong việc bảo đảmhiệu lực của các Bản án, Quyết định của Tòa án và các cơ quan có thẩm quyềnkhác, góp phần bảo về lợi ích c
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU 2
I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THI HÀNH ÁN DÂN SỰ 4
II THỰC TRẠNG VỀ CÔNG TÁC THI HÀNH ÁN DÂN SỰ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VINH TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 10
1 Một số đặc điểm tình hình Chi cục thi hành án Dân sự thành phố Vinh 10
2 Những ưu điểm 10
3 Những tồn tại và hạn chế 12
4 Nguyên nhân 13
5 Bài học kinh nghiệm 15
III MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CÔNG TÁC THI HÀNH ÁN DÂN SỰ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VINH THỜI GIAN TỚI 17
IV KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 19
1 Kết luận 19
2 Kiến nghị 20
KẾT LUẬN 22
TÀI LIỆU THAM KHẢO 24
Trang 2LỜI NÓI ĐẦU
Công tác thi hành án dân sự giữ vai trò quan trọng trong việc bảo đảmhiệu lực của các Bản án, Quyết định của Tòa án và các cơ quan có thẩm quyềnkhác, góp phần bảo về lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổchức, cá nhân, giữ trật tự an toàn xã hội Hiến pháp năm 1992 khẳng định: "Cácbản án và quyết định của Tòa án nhân dân đã có hiệu lực pháp luật phải đượccác cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, các đơn vị vũ trang nhândân và mọi công dân tôn trọng; Những người và đơn vị hữu quan nghiêm chỉnhchấp hành"
Nhận thức được tầm quan trọng của công tác này, trong thời gian qua,được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Thành ủy, UBND thành phố Vinh, sự nổlực của Cơ quan thi hành án thành phố Vinh, sự phối hợp của các Ban, Ngành,đoàn thể, cơ quan chức năng và chính quyền các phường xã nên hoạt động thihành án dân sự trên địa bàn thành phố Vinh đã thu được nhiều kết quả tích cực.Kết quả thi hành án năm sau cao hơn năm trước; Lợi ích của nhà nước, quyền vàlợi ích hợp pháp của công dân, các tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội được đảmbảo, góp phần đáng kể vào việc giữ dìn trận tự, an toàn xã hội, bảo đảm sựnghiêm minh của pháp luật Tổ chức bộ máy của cơ quan thi hành án dân sựtừng bước được kiện toàn Trình độ lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ củaChấp hành viên và Cán bộ thi hành án đã đần được nâng lên
Tuy nhiên bên cạnh những kết quả đạt được, công tác tổ chức thi hành ándân sự trên địa bàn thành phố Vinh vẫn còn bộc lộ những tồn tại, hạn chế cầnphải khắc phục, một trong những tồn tại lớn nhất hiện nay đó là: Lượng án tồnđọng vẫn còn lớn, kéo dài với số lượng ngày càng tăng, song chưa có biện pháphữu hiệu để giải quyết
Đây là vấn đề bức xúc đặt ra trong công tác thi hành án dân sự của cả
Trang 3từ nguyên nhân: Ý thức tuân thủ pháp luật của một số bộ phận nhân dân nóichung và một số cơ quan, tổ chức, các nhà quản lý doanh nghiệp và cá nhân (kể
cả chính quyền địa phương) còn yếu kém Mặt khác là do chưa có sự phối hợpđồng bộ, chặt chẽ giữa các cơ quan bảo vệ pháp luật, cũng như cơ quan hữuquan trong quá trình thi hành án; Cơ sở pháp lý về tổ chức và hoạt động thi hành
án dân sự chưa được hoàn thiện, hệ thống các văn bản pháp lý về thi hành ándân sự chưa đầy đủ, chậm được bổ sung, sửa đổi kip thời đã làm giảm hiệuquả công tác thi hành án dân sự nới chung và thi hành án dân sự nói riêng
Vì vậy, muốn giải quyết những tồn tại nói trên, nhằm nâng cao hiệu quảcông tác thi hành án dân sự trên địa bàn thành phố Vinh trong giai đoạn hiện naycần nghiên cứu đề ra các giải pháp đồng bộ
Với những lý do nêu trên, là một sinh viên thực tập tại chi cục Thi hành
án Dân sự thành phố Vinh được sự giứp đỡ, hướng dẫn nhiệt tình của các cán
bộ, chuyên viên cùng với sự tích luỹ về kinh nghiệm làm việc do vậy tôi đã chọn
THÀNH PHỐ VINH TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY, THỰC TRẠNG
VÀ GIẢI PHÁP
Trong khuôn khổ tiểu luận này, chúng tôi xin đề xuất một số giải pháp chủyếu nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động công tác thi hành án dân sự trên địa bànthành phố Vinh thời gian tới
Trong quá trình viết đề tài này bản thân tôi còn gặp nhiều khó khăn vềtrình độ ,nhận thức ,trong khi đó vấn đề thi hành án đân sự là một vấn đề rấtrộng ,nó liên quan đến nhiều vấn đề khác Do vậy, Rất mong được sự quan tâm,giúp đỡ, tạo điều khiện của thầy ,cô giáo để tôi hoàn thành tốt đề tài này
Tôi xin chân thành cảm ơn !
Trang 4I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THI HÀNH ÁN DÂN SỰ
Thi hành án là giai đoạn cuối cùng của quá trình tố tụng, từ điều tra - Truy
Ngoài ra, trong quân đội có các cơ quan thi hành án do Bộ quốc phòngđảm nhiệm
Như vậy, thi hành án Dân sự là một trong những hoạt động quan trọng củaNhà nước, nhằm đưa các Bản án, Quyết định của Tòa án đã có hiệu lực phápluật ra thi hành trên thực tế
Do đó, hoạt động thi hành án có hiệu quả, một mặt đảm bảo việc thựchiện có hiệu quả quyền tư pháp của Nhà nước, thể hiện sự tôn trọng của xã hội,mặt khác nó là công cụ hữu hiệu để khôi phục lại các quyền và lợi ích hợp phápcủa xã hội và công dân khi bị xâm hại
Hoạt động thi hành án Dân sự vừa là hoạt động nghiệp vụ chuyên môn,vừa thể hiện quyền lực Nhà nước, xuất phát từ nguyên tắc hiến định: Các Bản
án, Quyết định của Tòa án nhân dân đã có hiệu lực pháp luật, phải được các cơquan Nhà nước, các tổ chức Kinh tế, tổ chức Xã hội, các đơn vị Vũ trang nhândân và mọi công dân tôn trọng; Những người và đơn vị hữu quan thì phảinghiêm chỉnh thi hành (Điều 136 Hiến pháp 1992)
Luật thi hành án Dân sự năm 2008 được Quốc hội Nước cộng hòa xã hộichủ nghĩa Việt Nam khóa XII, kỳ họp thứ IV thông qua ngày 14 tháng 11 năm
2008, có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2009, tại Điều 2 quy địnhnhững Bản án, Quyết định được các cơ quan thi hành án Dân sự đưa ra thi hànhbao gồm:
Trang 5- Bản án, Quyết định hoặc phần Bản án, Quyết định của Tòa án cấp sơthẩm không bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm;
- Bản án, Quyết định của Tòa án cấp phúc thẩm;
- Quyết định Giám đốc thẩm hoặc tái thẩm của Tòa án;
- Bản án, Quyết định dân sự của Tòa án Nước ngoài, quyết định củaTrọng tài Nước ngoài đã được Tòa án Việt Nam công nhận và cho thi hành tạiViệt Nam;
- Quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh của Hội đồng xử lý vụ việc cạnhtranh mà sau 30 ngày kể từ ngày có hiệu lực pháp luật đương sự không tựnguyện thi hành, không khởi kiện tại Tòa án;
- Quyết định của Trọng tài thương mại;
- Những Bản án, Quyết định sau đây của Tòa án cấp sơ thẩm được thihành ngay, mặc dù có thể bị kháng cáo, kháng nghị:
+ Bản án, quyết định về cấp đưỡng, trả lương, trả công lao động, trợ cấpthôi việc, trợ cấp mất việc làm, trợ cấp mất sức lao động hoặc bồi thường thiệthại về tính mạng, sức khỏe, tổn thất về tinh thần, nhận người lao động trở lạilàm việc;
+ Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời
Trong thi hành án dân sự thì "Chấp hành viên" là người được Nhà nướcgiao nhiệm vụ thi hành các bản án, quyết định theo quy định đã nêu ở trên Chấphành viên có ba ngạch là Chấp hành viên sơ cấp, Chấp hành viên trung cấp,Chấp hành viên cao cấp
Chấp hành viên do Bộ tư pháp bổ nhiệm, với điều kiện và tiêu chuẩn là:Công dân Việt Nam trung thành với tổ quốc, trung thực, liêm khiết, có phẩmchất đạo đức tốt, có trình độ Cử nhân Luật trở lên, có sức khỏe để hoàn thànhnhiệm vụ được giao và có thời gian làm công tác pháp luật từ 03 năm trở lên;
Đã được đào tạo nghiệp vụ thi hành án dân sự; Trúng tuyển kỳ thi tuyển Chấphành viên
Trang 6Khi thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình Chấp hành viên phải tuântheo pháp luật, chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc thi hành án và đượcpháp luật bảo về tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm và uy tín.
Về trình tự thủ tục thi hành án Dân sự: Sau khi án có hiệu lực pháp luậtquy định tại Điều 2 Luật thi hành án Dân sự, thì Tòa án đã ra Bản án, Quyết địnhphải chuyển giao cho Cơ quan thi hành án Dân sự có thẩm quyền Thủ trưởng cơquan thi hành án Dân sự có thẩm quyền sẽ chủ động ra quyết định thi hành ánđối với phần Bản án, Quyết định sau đây và phân công Chấp hành viên tổ chứcthi hành phần:
- Hình phạt tiền, truy thu tiền, tài sản thu lợi bất chính, án phí;
- Trả lại tiền, tài sản cho đương sự;
- Tịch thu sung công quỹ Nhà nước, Tịch thu tiêu hủy vật chứng, tài sản;
- Thu hồi quyền sử dụng đất và tài sản khác thuộc diện sung công quỹNhà nước;
- Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời
Ngoài các trường hợp quy định trên, Thủ trưởng Cơ quan thi hành án Dân
sự chỉ ra quyết định thi hành án khi có đơn yêu cầu thi hành án Thời hiệu yêucầu thi hành án là 05 năm, kể từ ngày Bản án, Quyết định có hiệu lực pháp luật,người được thi hành án, người phải thi hành án có quyền yêu cầu Cơ quan thihành án dân sự có thẩm quyền ra quyết định thi hành án
Quyết định về thi hành án, giấy báo, giấy triệu tập và văn bản khác có liênquan đến việc thi hành án phải thông báo cho đương sự, người có quyền, nghĩa
vụ liên quan để họ thực hiện quyền nghĩa vụ theo nội dung văn bản đó
Trường hợp chủ động ra quyết định thi hành án, Chấp hành viên phải tiếnhành xác minh điều kiện thi hành án của người phải thi hành án
Trường hợp thi hành án theo đơn yêu cầu, nếu người được thi hành án đã
áp dụng các biện pháp cần thiết mà không thể tự mình xác minh được điều kiệnthi hành án của người phải thi hành án thì có thể yêu cầu Chấp hành viên tiến
Trang 7hành xác minh Việc yêu cầu này phải được lập thành vaă bản và phải ghi rõcác biện pháp đã được áp dụng nhưng không có kết quả, kèm theo tài liệuchứng minh.
Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày chủ động ra quyết định thi hành ánhoặc kể từ ngày nhận được yêu cầu xác minh của người được thi hành án, Chấphành viên phải tiến hành việc xác minh; Trường hợp thi hành quyết định áp dụngbiện pháp khẩn cấp tạm thời thì phải xác minh ngay
Việc xác minh phải được lập thành biên bản, có xác nhận của Tổ trưởng
tổ dân phố; Ủy ban nhân dân, Công an cấp xã hoặc Cơ quan, Tổ chức tiến hànhxác minh
Thời hạn tự nguyện thi hành án là 15 ngày, kể từ ngày người phải thi hành
án nhận được hoặc được thông báo hợp lệ quyết định thi hành án
Trường hợp cần ngăn chặn người phải thi hành án có hành vi tẩu tán, hủyhoại tài sản hoặc trốn trách việc thi hành án thì Chấp hành viên có quyền ápdụng ngay các biện pháp bảo đảm và cưỡng chế theo quy định của Luật thi hành
án Dân sự
Hết thời hạn tự nguyện quy định trên, người phải thi hành án có điều kiệnthi hành án mà không tự nguyện thi hành án thì bị cưỡng chế bằng biện phápbảo đảm thi hành án (phong tỏa tài khoản; Tạm giữ tài sản, giấy tờ; Tạm dừngviệc đăng ký, chuyển dịch, thay đổi hiện trạng về tài sản) hoặc biện pháp cưỡngchế thi hành án (khấu trừ tiền trong tài khoản; Thu hồi xử lý tiền, giấy tờ có giácủa người phải thi hành án; Trừ vào thu nhập của người phải thi hành án; Kêbiên, xử lý tài sản của người phải thi hành án, kể cả tài sản đang do người thứ 3giữ; Khai thác tài sản của người phải thi hành án; Buộc chuyển giao vật, chuyểngiao quyền tài sản, giấy tờ; Buộc người phải thi hành án thực hiện hoặc khôngthực hiện công việc nhất định)
Qua xác minh nếu người phải thi hành án không có điều kiện thi hành ánthì xử lý như sau:
Trang 8- Thủ trưởng cơ quan thi hành án Dân sự có quyền ra quyết định đình chỉthi hành án trong các trường hợp sau:
+ Người phải thi hành án chết không để lại di sản hoặc theo quy định củapháp luật nghĩa vụ của người đó theo Bản án, Quyết định không được chuyểngiao cho người thừa kế;
+ Người được thi hành án chết mà theo quy định của pháp luật quyền vàlợi ích của người đó theo Bản án, Quyết định không được chuyển giao chongười thừa kế hoặc không có người thừa kế;
+ Đương sự có thỏa thuận bằng văn bản hoặc người được thi hành án cóvăn bản yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự không tiếp tục việc thi hành án, trừtrường hợp việc đình chỉ thi hành án ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp củangười thứ ba;
+ Bản án, Quyết định bị hủy một phần hoặc toàn bộ;
+ Người phải thi hành án là tổ chức đã bị giải thể, không còn tài sản màtheo quy định của pháp luật nghĩa vụ của họ không được chuyển giao cho tổchức khác;
+ Có quyết định miễn hoặc giảm một phần nghĩa vụ thi hành án;
+ Tòa án ra quyết định mở thủ tục phá sản đối với người phải thi hành án;+ Người chưa thành niên được giao nuôi dưỡng theo bản án, quyết định
+ Người phải thi hành án không có thu nhập hoặc mức thu nhập thấp, chỉđảm bảo cuộc sống tối thiểu cho người phải thi hành án và gia đình;
Trang 9+ Tài sản kê biên không bán được mà người được thi hành án không nhận
- Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự có quyền ủy thác thi hành án cho
cơ quan thi hành án dân sự nơi người phải thi hành có tài sản, làm việc, cư trúhoặc có trụ sở để thi hành án theo quy định
- Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự có quyền ra quyết định hoãn thihành án; Tạm đình chỉ thi hành án và miễn, giảm nghĩa vụ thi hành án đối vớikhoản thu nộp ngân sách Nhà nước theo quy định của Luật thi hành án dân sự
Như vậy, có thể nói cơ sở lý luận về thi hành án dân sự đã được pháp lụâthiện hành quy định khá chặt chẽ và cụ thể Qua đó ta có thể phân biết được thihành án Dân sự với thi hành án hình sự; Nhiệm vụ quyền hạn của Chấp hànhviên; Cũng như trình tư thủ tục trong thi hành án Dân sự
Để vận dụng cơ sở lý luận trên vào hoạt động thực tiễn, ta nghiên cứuthực trạng về công tác thi hành án Dân sự trên địa bàn thành phố Vinh trong giaiđoạn hiện nay
Trang 10II THỰC TRẠNG VỀ CÔNG TÁC THI HÀNH ÁN DÂN SỰ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VINH TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
1 Một số đặc điểm tình hình Chi cục thi hành án Dân sự thành phố Vinh
Chi cục thi hành án Dân sự thành phố Vinh được tách ra khỏi Cơ quanTòa án nhân dân thành phố Vinh từ tháng 7 năm 1993 Tổng số cán bộ côngnhân viên hiện có 23 người, trong đó 20 biên chế chính thức, 03 hợp đồng laođộng Được chia thành các chức danh: 08 Chấp hành viên (trong đó có 01 Chicục trưởng, 02 Chi cục phó, 01 Thẩm tra viên); 08 Cán bộ thi hành án; 01 Kếtoán trưởng; 01 Kế toán thi hành án; 01 Thủ kho kiêm quỹ; 01 Văn thư lưu trử;
01 Hợp đồng kế toán; 01 Hợp đồng tạp vụ đánh máy; 01 Hợp đồng bảo vệ
Về trình độ chuyên môn: Cử nhân luật: 13; Cao đẳng: 01; Trung cấp: 6.Trụ sở làm việc: Có 01 ngôi nhà 03 tầng nằm trên diện tích đất 480m2 tại
Số 146 đường Đinh Công Tráng, phường Lê Mao, thành phố Vinh với trangthiết bị tương đối đầy đủ, đảm bảo phục vụ kịp thời cho hoạt động chuyên môn
So với yêu cầu nhiệm vụ được giao, với con người và trang thiết bị hiện
có thì nhìn chung trước mắt đáp ứng được, nhưng về lâu dài cũng cần được tiếptục đào tạo và đào tạo lại để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cũng như
lý luận chính trị, tin học, ngoại ngữ; Cơ sở vật chất, phương tiện phục vụ chocông tác cần được trang bị đầy đủ hơn để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao củacông việc
Qua kết quả hoạt động hàng năm, nó đã phản ánh thực trạng công tác thihành án dân sự trên địa bàn thành phố Vinh trong giai đoạn hiện nay có những
ưu điểm và tồn tại sau:
Trang 11hoạt động thi hành án Dân sự trên địa bàn thành phố Vinh đã có sự chuyển biếntích cực Kết quả thi hành án Dân sự năm sau cao hơn năm trước và lợi ích củaNhà nước, quyền vào lợi ích hợp pháp của Công dân, các tổ chức Kinh tế, tổchức Xã hội được đảm bảo, góp phần đáng kể vào việc giữ dìn trật tự an toàn xãhội, đảm bảo sự nghiêm minh của Pháp luật Tổ chức bộ máy và cơ sở vật chấttrang thiết bị từng bước được kiện toàn Trình độ lý luận chính trị chuyên môn,kinh nghiệm trong việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ của Chấp hành viên và Cán
bộ thi hành án đã dần được nâng lên
Cụ thể qua số liệu báo cáo Thống kê kết quả thi hành án 5 năm từ 2007đến 2011 của Chi cục thi hành án Dân sự thành phố Vinh như sau: Số liệu báocáo hàng năm theo quy định được tính từ 1/10 năm trước đến 1/10 năm báo cáo:
Bảng thống kê số việc, tiền từ năm 2007-2011
Đơn vị tính: Việc; 1000 đồng.
Năm Loại
việc
Tổng số phải thi hành
Trong đó số
có điều kiện thi hành
Số đã giải quyết xong
Số chuyển sang kỳ sau
Tỷ lệ % đạt được trên số có điều kiện
Trang 12thì số việc có điều kiện bình quân khoảng 2.600 việc chiếm 65% và số tiền cóđiều kiện bình quân hơn 18 tỷ chiếm hơn 45% tổng số phải thi hành.
Về kết quả thi hành đã giải quyết xong bình quân hàng năm hơn 2.400việc, đạt tỷ lệ hơn 90%, số tiền đã giải quyết xong bình quân hàng năm hơn 15
tỷ đạt tỷ lệ 87% so với số có điều kiện So các chỉ tiêu thi đua của ngành đề rathì đều đạt và vượt, vì vậy liên tục từ năm 2004 cho đến nay năm nào cũng được
Bộ tư pháp và Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ tặng cờ thi đua xuất sắc, năm 2009được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương lao động Hạng 3
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tích đã đạt được, công tác thi hành ánDân sự trên địa bàn thành phố Vinh trong thời gian qua cũng còn bộc lộ nhữnghạn chế
3 Những tồn tại và hạn chế
Một trong những tồn tại lớn nhất hiện nay đó là lượng án tồn đọng hàngnăm vẫn còn nhiều; Ngoài ra còn một số vụ việc phức tạp kéo dài nhiều nămnhưng vẫn chưa giải quyết dứt điểm Lực lượng cán bộ thi hành án còn mỏng sovới khối lượng vụ việc phải thi hành hàng năm, so với cả tỉnh Nghệ An thì thànhphố Vinh chiếm gần 1/3 số vụ việc phải thi hành của cả Tỉnh; Mối quan hệ phốihợp giữa các cơ quan, hữu quan trong hoạt động thi hành án dân sự hiệu quảchưa cao đã làm ảnh hưởng đến phần nào kết quả hoạt động công tác thi hành
án dân sự trên địa bàn
Qua bảng thống kê số liệu trên ta có thể thấy: Số án tồn đọng chuyển sang
kỳ sau tính từ năm 2007 đến 2011 bình quân hàng năm hơn 1.500 việc, riêngnăm 2011 có 1.392 việc còn tồn đọng tương ứng với số tiền là gần: 23 tỷ đồng
Số vụ việc tồn đọng này kéo dài từ năm này sang năm khác, tính từ tháng7/1993 cho đến nay song chưa có biện pháp hữu hiệu để giải quyết Một số vụ
án lớn nhiều tiền, người phải thi hành án là các doanh nghịêp, tài sản đã thế chấphết cho các Ngân hàng, nên không có điều kiện xử lý dứt điểm Một số vụ ántuyên không rõ, khó thi hành