Bài giảng Bài 3 nói và viết (Kết nối tri thức)

Bài giảng Bài 3 nói và viết, Con chào mào, Gió lạnh đầu mùa, Bài giảng Bài 3 nói và viết, Con chào mào, Gió lạnh đầu mùa, Bài giảng Bài 3 nói và viết, Con chào mào, Gió lạnh đầu mùa,Bài giảng Bài 3 nói và viết, Con chào mào, Gió lạnh đầu mùa,Bài giảng Bài 3 nói và viết, Con chào mào, Gió lạnh đầu mùa

Nhóm 1 Ngôi kể thứ

nhất

Nhóm 2 Ngôi kể thứ ba

Nhiệm vụ.

Nhóm 1 Phần nào, đoạn nào giới thiệu câu chuyện?

Nhóm 2: Phần nào tập trung vào các sự việc của câu chuyện?

PHIẾU TÌM Ý

Họ và tên HS: ……….

Nhiệm vụ: Tìm ý cho bài văn Kể lại một trải nghiệm của bản thân Gợi ý: Để nhớ lại các chi tiết, hãy viết tự do theo trí nhớ của em bằng cách trả lời vào cột bên phải ở các câu hỏi ở cột trái. Đó là chuyện gì? Xảy ra khi nào? ……

Những ai có liên quan đến câu chuyện? Họ đã nói gì và làm gì? ………

Điều gì xảy ra? Theo thứ tự thế nào? ………

Vì sao truyện lại xảy ra như vậy? ………

Cảm xúc của em như thế nào khi câu chuyện diễn ra và khi kể lại câu chuyện? ………

Câu chuyện đó cho em rút ra bài học gì? Nó có ý nghĩa, sự quan trọng ntn đối với em? ………

Đó là chuyện gì? Xảy ra khi nào? ……

Những ai có liên quan đến câu chuyện? Họ đã nói gì và làm gì? ……….

Điều gì xảy ra? Theo thứ tự thế nào? ………,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

Vì sao truyện lại xảy ra như vậy? ………

Cảm xúc của em như thế nào khi câu chuyện diễn ra và khi kể lại câu chuyện? ………

Câu chuyện đó cho em rút ra bài học gì? Nó có ý nghĩa, sự quan trọng ntn đối với em? ………

Yêu cầu của kiểu bài kể về

trải nghiệm

- Kể về trải nghiệm của bản thân.

- Người kể: kể ở ngôi thứ nhất (xưng “tôi”).

- Tập trung vào sự việc đã xảy ra. .

- Sắp xếp các sự việc, chi tiết theo trình tự hợp lí.

- Sử dụng các chi tiết miêu tả cụ thể vê' thời gian, không

gian, nhân vật và diễn biến câu chuyện.

- Thể hiện được cảm xúc của người viết trước sự việc được kể; rút ra được ý nghĩa, sự quan trọng của trải nghiệm đối với người viết.

a) Lựa chọn đề tài b) Tìm ý

c) Lập dàn ý

- Mở bài: giới thiệu câu chuyện.

- Thân bài:Kể diễn biến câu chuyện.

+ Giới thiệu thời gian, không gian xảy ra câu chuyện và những người

có liên quan.

+ Kể lại các sự việc trong câu chuyện theo trình tự hợp lý.

- Kết bài: Nêu cảm xúc của người viết và và rút ra ý nghĩa, sự quan

trọng của trải nghiệm đối với bản thân.

Đó là chuyện gì? Xảy ra khi nào? ……

Những ai có liên quan đến câu chuyện? Họ đã nói gì và làm gì? ………

Điều gì xảy ra? Theo thứ tự thế nào? ………

Vì sao truyện lại xảy ra như vậy? ………

Cảm xúc của em như thế nào khi câu chuyện diễn ra và khi kể lại câu chuyện? ………

Câu chuyện đó cho em rút ra bài học gì? Nó có ý nghĩa, sự quan trọng ntn đối với em? ………

- Viết theo dàn ý.

- Nhất quán về ngôi kể.

- Sử dụng biện pháp tu từ so sánh (nếu có thể).

Bước 3: CHỈNH SỬA BÀI VIẾT

- Đọc lại bài.

- Sửa lại bài viết (nếu cần) Dựa vào yêu cầu của bài và dựa vào phiếu tìm ý để sửa.

1 Nhắc lại yêu cầu của kiểu bài.

- Kể về một trải nghiệm của bản thân.

- Người kể: sử dụng ngôi kể thứ nhất (xưng “tôi).

- Tập trung vào sự việc xảy ra.

- Sử dụng các chi tiết miêu tả cụ thể về thời gian, không gian, diễn biến…

- Cảm xúc của người viết, ý nghĩa của trải nghiệm

2 Đọc và sửa bài.

PHIẾU CHỈNH SỬA BÀI VIẾT CHO BẠN  

Họ và tên người chỉnh sửa:……….

Họ và tên tác giả bài viết:……… Nhiệm vụ: Hãy đọc bài viết của bạn và giúp bạn hoàn chỉnh bài viết bằng cách trả lời các câu hỏi sau:

1.Bài viết giới thiệu đươc trải nghiệm đáng nhớ chưa?

Chưa có chuyện để kể Có chuyện để kể nhưng

chưa hay Câu chuyện hay và ấn tượng

Có đủ chi tiết để hiểu người nghe hiểu được nội dung câu chuyện

Nội dung câu chuyện phong phú và hấp dẫn

Điệu bộ tự tin, mắt nhìn vào người nghe; nét mặt biểu cảm phù hợp với nội dung câu chuyện

Điệu bộ rất tự tin, mắt nhìn vào người nghe; nét mặt sinh động

5 Mở đầu và

kết thúc hợp lí Không chào hỏi/ và không có lời kết thúc bài nói Có chào hỏi/ và có lời kết thúc bài nói Chào hỏi/ và kết thúc bài nói một cách hấp dẫn

TRƯỚC KHI NÓI

1 Chuẩn bị nội dung

- Xác định mục đích nói và người nghe.

2 Tập luyện

- Tập nói một mình.

- Tập nói trước nhóm.

KHI NÓI

- Yêu cầu nói:

+ Nói đúng mục đích (kể lại một trải nghiệm) + Nội dung nói có mở đầu, có kết thúc hợp lí.

+ Nói to, rõ ràng, truyền cảm.

+ Điệu bộ, cử chỉ, nét mặt, ánh mắt… phù hợp.

Chưa có chuyện để kể Có chuyện để kể nhưng

chưa hay Câu chuyện hay và ấn tượng

Có đủ chi tiết để hiểu người nghe hiểu được nội dung câu chuyện

Nội dung câu chuyện phong phú và hấp dẫn

Điệu bộ tự tin, mắt nhìn vào người nghe; nét mặt biểu cảm phù hợp với nội dung câu chuyện

Điệu bộ rất tự tin, mắt nhìn vào người nghe; nét mặt sinh động

5 Mở đầu và

kết thúc hợp lí Không chào hỏi/ và không có lời kết thúc bài nói Có chào hỏi/ và có lời kết thúc bài nói Chào hỏi/ và kết thúc bài nói một cách hấp dẫn

Video: Câu chuyện về hai biển hồ

Quan sát, suy nghĩ cá nhân và tìm ra thông

điệp được truyền tải qua video

Thương người như thể thương thân

Như cỏ cây cần ánh nắng, con người cần tình yêu thương để nuôi dưỡng, sưởi ấm tâm hồn Điều kì diệu nhất của yêu thương

là càng chia sẻ lại càng

giàu có ; là cùng lúc mang đến niềm vui, hạnh phúc cho cả người được đón nhận và người trao tặng.

• Viết được bài văn kể lại một trải nghiệm

• Biết nói về một trải nghiệm đáng nhớ đối với bản thân

• Biết đồng cảm và giúp đỡ những người thiệt thòi, bất hạnh

Em đã đọc một câu chuyện hoặc xem một bộ phim có nhân vật chính là trẻ em chưa? Hãy giới thiệu ngắn gọn

về câu chuyện hoặc

bộ phim em ấn tượng nhất?

AN – ĐÉC- XEN

viết cho trẻ em.

Nhìn ảnh đoán tên truyện

- Cái chết thương tâm của cô bé

Truyện đồng thoại (cổ tích)

Ngôi thứ 3

Tự sự

Cô bé ở ngoài phố trong

một đêm ntn? Vì sao em

không dám về nhà?

Tìm Chi tiết miêu tả ngoại hình, hoàn cảnh của cô bé bán diêm:

START TIMES TIME’S UP!

Cô bé ở ngoài phố trong

+ Dò dẫm trong bóng tối + Bụng đói, giá rét.

Thời gian, không gian này có tác dụng gì trong việc khắc họa hoàn cảnh của cô bé?

 Càng làm tăng thêm hoàn cảnh đáng thương của cô bé

Hãy nhận xét

về hoàn cảnh

của cô bé

Nghèo khổ, bất hạnh, cô đơn, vất vả.

THẢO LUẬN NHÓM LỚN

Hoàn thành phiếu học tập số 2

- Hoạt động cá nhân (2 phút)

- Thảo luận nhóm (5 phút)

số 2

START TIMES TIME’S UP!

- Hình ảnh: Cây thông Noel

- Mong ước: Được vui chơi

d) Lần quẹt diêm thứ 4

- Hình ảnh: Bà nội

- Mong ước: Được yêu thương

Không thể thay đổi trình tự xuất hiện của các hình ảnh trong 4 lần quẹt diêm được Vì đây là trình tự hợp lí trong cuộc sống, phù hợp hoàn cảnh nhân vật.

Không thể thay đổi trình tự xuất hiện của các hình ảnh trong 4 lần quẹt diêm được Vì đây là trình tự hợp lí trong cuộc sống, phù hợp hoàn cảnh nhân vật.

Nỗ lực để bảo vệ

và tự cứu lấy bản thân

Đáp án phiếu

HT số 2

Mong được vui

Tìm những chi tiết tác giả miêu

tả về cái chết của

cô bé bán diêm? Nhận xét về tình cảm của tác giả dành cho cô bé?

Tìm những chi tiết tác giả miêu

tả về cái chết của

cô bé bán diêm? Nhận xét về tình cảm của tác giả dành cho cô bé?

- ‘một em gái có đôi má hồng,

đôi môi đang mỉm cười’

- ‘tử thi em bé ngồi giữa

những bao diêm’

- ‘chẳng ai biết những cái kì

diệu em đã trông thấy nhất

là cảnh huy hoàng lúc hai bà

cháu bay lên để đón lấy

những niềm vui đầu năm.

Tình yêu thương của tác giả dành cho

em bé

(Giá trị nhân đạo)

Những bức ảnh sau cho các em thấy điều gì?

Những bức ảnh sau cho các em thấy điều gì?

Chia sẻ suy nghĩ của em khi xem bức tranh này?

trên phố  

Không khí ngày đầu năm

Phiếu HT số 3: Tìm các chi tiết thể hiện nghệ

thuật tương phản trong truyện

START TIMES TIME’S UP!

trên phố  

Không khí ngày đầu năm

-Trời trong, sáng, nắng ấm

- Mọi người vui

vẻ ra ngoài

- Người ta tò mò bàn tán

Gợi ý đáp án Phiếu HT số 3:

Nội dung

Truyện kể về cô bé bán diêm trong đêm giao thừa với cái chết đau khổ của cuộc đời bất hạnh để lại cho ta lòng cảm thương sâu sắc.

Hãy tóm tắt lại truyện

theo tranh

Bằng lời kể của em

Viết đoạn văn (từ 5 – 7 câu) với nhan đề:

Gửi tác giả truyện “Cô bé bán diêm”

I TÌM HIỂU CHUNG :

1 Tác giả :

CON CHÀO MÀO Mai Văn Phấn

- Mai Văn Phấn: sinh năm

1955

- Quê quán: Ninh Bình

- Ông sáng tác thơ và viết

tiểu luận phê bình Thơ Mai

Văn Phấn rất phong phú về

đề tài; có những cách tân về

nội dung và nghệ thuật; một

số bài thơ được dịch ra nhiều

thứ tiếng.

I TÌM HIỂU CHUNG :

1 Tác giả :

CON CHÀO MÀO Mai Văn Phấn

Bài thơ Con chào mào

được trích trong Bầu trời

không mái che, NXB Hội

nhà văn, 2010.

2 Tác phẩm :

cảm xúc của nhân vật “tôi” muốn

giữ con chim ở lại bên mình;

- Phần 3: Còn lại: hình ảnh và tiếng

chim chào mào đã được nhân vật

“tôi” lưu giữ trong ký ức.

thơ tự do

3 phần

I TÌM HIỂU CHUNG :

CON CHÀO MÀO Mai Văn Phấn

II ĐỌC –HIỂU VĂN BẢN

III TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Hình ảnh và tiếng hót của con chào mào.

- Vị trí: trên cây cao chót vót

 Khung cảnh thiên nhiên thoáng đãng, bình

yên.

- Màu sắc: đốm trắng màu đỏ  rực rỡ

- Âm thanh: hót triu uýt huýt tu hìu

 Tiếng hót dài, trong trẻo

=> Đây không chỉ là âm thanh của tiếng

chim hót mà còn là âm thanh vang vọng của

thiên nhiên.

=> Bút pháp tả thực, bức tranh tràn ngập

màu sắc và âm thanh.

Con chào mào đốm trắng mũ đỏ

Hót trên cây cao chót vót Triu uýt huýt tu hiu

I TÌM HIỂU CHUNG :

CON CHÀO MÀO Mai Văn Phấn

II ĐỌC –HIỂU VĂN BẢN

III TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Hình ảnh và tiếng hót của con chào mào.

Lúc đầu

“Vội vẽ chiếc lồng trong ý nghĩ” , “Sợ

chim bay đi”

2 Cảm xúc của nhân vật “tôi” về tiếng chim.

=>Thích tiếng chim, muốn tiếng chim

là của riêng mình (“độc chiếm”),

muốn giữ mãi ở bên cạnh.

Lúc sau

“Chẳng cần chim lại bay về Tiếng hót ấy giờ tôi nghe rất rõ”

=> Vẫn rất thích tiếng chim, nhưng hiểu chim chào mào là một phần của thiên nhiên.

Trân trọng tiếng chim và lưu giữ nó trong ký ức của thiên nhiên và tình yêu của con người đối với thiên nhiên.



III TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Hình ảnh và tiếng hót của con chào mào.

2 Cảm xúc của nhân vật “tôi” về tiếng chim.

1.Hãy đọc thuộc lòng một đoạn thơ mà em

thích nhất trong bài thơ “ con chào mào”

1.Hãy đọc thuộc lòng một đoạn thơ mà em

thích nhất trong bài thơ “ con chào mào”

TIẾT 33 + 34

Thạch Lam

70

Tác giả Cuộc đời

Thạch Lam (1910 –

1942) tên khai sinh là

Nguyễn Tường Vinh

- Quê: Hà Nội

- Xuất thân: gia đình

công chức gốc quan lại

- Quan niệm văn cương lành mạnh, tiến bộ: Văn học:làm

cho lòng người thêm trong sạch, phong phú; Nhà văn: phải nâng đỡ cái tốt

- Đặc điểm sáng tác: Có biệt

tài về truyện ngắn Truyện không có chuyện, chủ yếu khai thác nội tâm nhân vật

Văn Thạch Lam trong sáng, giản dị, thâm trầm, sâu sắc

Thạch Lam là nhà văn xuất sắc của văn học

Việt Nam giai đoạn 1930 - 1945

Cha: Nguyễn Tường Nhu

(Quê: Quảng Nam )

Nguyễn Tường Tam Nguyễn Tường Long Nguyễn Tường Vinh

Mẹ: Lê Thị Sâm (Quê: Hải

Dương )

CÁC NHÀ VĂN, NHÀ THƠ TRONG NHÓM “TỰ LỰC

VĂN ĐOÀN” ” (1933 - 1943)

CÁC TẬP TRUYỆN NGẮN

TIỂU THUYẾT TIỂU LUẬN TUỲ BÚT

và con người khi thời tiết chuyển lạnh;

- Đoạn 2: Tiếp trong ḷng tự nhiên thấy

ấm áp vui vui: Sơn và Lan ra ngoài chơi với các bạn nhỏ ngoài chợ và quyết

định cho bé Hiên chiếc áo

- Đoạn 3: CC̣n lại: Thái độ và cách ứng

xử của mọi người khi phát hiện hành

động cho áo của Sơn.

Hai chị em (Nhân vật Sơn và Lan)

a Buổi sáng khi ở trong nhà

Gia cảnh Cách xưng hô Khi nghe nói chuyện về em Tâm trạng

Gia đđ́nh sung túc, giàu tđ́nh cảm.Bằng lời văn giản dị,

mộc mạc, TL gợi lên bao nỗi đau và tình thương: tình

mẹ con, tình anh em, tình thương của vú già nhân hậu Tình tiết nói về chiếc áo bé Duyên cho thấy ngòi bút

Thạch Lam rất tinh tế, giàu xúc cảm.

=> Biết quan tâm tới đồng loại, biết san sẻ, cảm thông với bạn bè chỉ có ở những trái tim nhân ái, những tấm lòng nhân hậu.

b Khi ra ngoài chơi với các bạn nhỏ nghèo ở chợ

+ không kiêu kỳ và khinh khỉnh

+ Quyết định đem cho Hiên chiếc áo

-> Sơn là một em bé sống với bạn bè rất có tình người

- cử chỉ, hành động:

tình cảm trong sáng của trẻ thơ, tâm hồn nhân hậu của chị em Sơn + Quyết định đem cho Hiên

chiếc áo

c Chiều tối khi trở về nhà

Ngây thơ, sợ hăi, đi tt́m Hiên để đđ̣i áo

Lúc đó mới hiểu mẹ rất quư chiếc áo bông ấy; vẫn có sự trẻ con: đă cho bạn rồi cđ̣n đđ̣i lại.

Lối miêu tả chân thực, tự nhiên của Thạch Lam khi khắc họa nhân vật trẻ em.

Nhân vật Hiên và những đứa trẻ nghèo

Không gian, dáng vẻ, Thái độ

Yên ả, vắng lặng, nghèo, lại thêm mùa

đông càng khắc họa sâu về tt́nh cảnh khốn khó.

Hiên và những đứa trẻ khác ăn mặc phong phanh, rách rưới, vá víu, không đủ ấm

Chúng rất thích chơi với Sơn và Lan nhưng chúng không dám thái quá.

=> Gợi lên nghèo đói

+ Khi được hỏi bịu xịu trả lời: mặt xị xuống, thường đi kèm

những lời có ư buồn tủi mặc cảm, có sự tủi thân.

=> Một cô bé có tâm hồn nhạy cảm, tinh tế số phận bất hạnh.

Hai người mẹ: mẹ của Sơn và mẹ của Hiên

a Mẹ của Hiên

- Nghề: chỉ có nghề đi ṃ cua bắt ốc không đủ tiền

để may áo cho con

- Thái độ và hành động khép nép, nhưng cư xử

đúng đắn, tự trọng của một người mẹ nghèo khổ.

Truyện ngắn khắc họa ht́nh ảnh những người ở làng

quê nghèo khó, có ḷng tự trọng và những người có điều kiện sống tốt hơn biết chia sẻ, yêu thương người khác

Từ đó đề cao tinh thần nhân văn, biết đồng cảm, sẻ

chia, giúp đỡ những người thiệt tḥi, bất hạnh.