Bài giảng Dịch tễ học bệnh lao phổi - ThS. BS. Trần Nguyễn Du

Bài giảng Dịch tễ học bệnh lao phổi do ThS. BS. Trần Nguyễn Du biên soạn trình bày các nội dung chính sau: Đôi nét lịch sử bệnh lao; Đặc điểm dịch tễ học bệnh lao trên thế giới và tại Việt Nam; Các biện pháp phòng chống bệnh lao. Mời các bạn cùng tham khảo để nắm nội dung chi tiết.

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG

1 Trình bày được đôi nét lịch sử bệnh lao

2 Phân tích được đặc điểm dịch tễ học bệnh

lao trên thế giới và tại Việt Nam

3 Liệt kê được các biện pháp phòng chống

bệnh lao

Tìm thấy tổn thương do lao xương trong xác ướp (2400 B.C)

ĐÔI NÉT LỊCH SỬ

- Nổ ra vào TK 18 ở Anh và

lan tràn khắp châu Âu

- Mô tả trong các tác phẩm

nghệ thuật

- Được cho là bệnh của giới

quý tộc, bậc tinh hoa,

người lãng mạn, ốm yếu

The Sick Child (1885-86) by Edvard Munch

ĐÔI NÉT LỊCH SỬ

1882: tìm ra trực khuẩn lao (Bacille de Koch)

1905: Nobel Y học cho các công trình nghiên cứu bệnh lao

Robert Koch (1843-1910)

ĐÔI NÉT LỊCH SỬ

1921: tiêm vaccine BCG

(Bacillium Calmette Guérin) cho trẻ sơ sinh

ở Paris

ĐÔI NÉT LỊCH SỬ

Nhiễm khuẩn Mycobacterium Tuberculosis

Lao màng não, lao hạch, lao xương, lao ruột,… Thường gặp nhất: lao phổi

Giai đoạn bệnh

- Lao nhiễm

- Lao bệnh

ĐẠI CƯƠNG

Ca bệnh xác định

- AFB (+)

- Mantoux (+)

- X-quang: tổn thương nhu mô phổi

- Cấy đờm thấy trực khuẩn lao

 Chẩn đoán xác định: ít nhất 1 mẫu AFB(+) + hình ảnh X-quang và/hoặc 2 mẫu đờm (+)

ĐẠI CƯƠNG

TÁC NHÂN GÂY BỆNH

+ 5 – 10% người nhiễm vk lao phát triển thành bệnh lao

- Tử vong: 1,3 triệu người

TÌNH HÌNH BỆNH LAO TRÊN THẾ GIỚI

Tình hình tử vong do bệnh lao năm 2016 và 2017

TÌNH HÌNH BỆNH LAO TRÊN THẾ GIỚI

Tỷ suất mới mắc bệnh lao các khu vực trên thế giới 2017 (WHO)

TÌNH HÌNH BỆNH LAO TRÊN THẾ GIỚI

Chiều hướng mới mắc bệnh lao 200-2017 tại các vùng trên thế giới (WHO)

TÌNH HÌNH BỆNH LAO TRÊN THẾ GIỚI

Chiều hướng mới mắc bệnh lao 200-2017 một số quốc gia trong khu vực (WHO)

TÌNH HÌNH BỆNH LAO TRÊN THẾ GIỚI

Xếp thứ 13/30 về lao đa kháng thuốc

TÌNH HÌNH BỆNH LAO TẠI VIỆT NAM

Lây bệnh

- Người  người qua đường hô hấp

- Lây mạnh khi chưa được điều trị vào thời kỳ

toàn phát

- 1 người bệnh  lây 10 – 15 người khác

- Khi điều trị khả năng lây thấp

ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ HỌC

Nguồn truyền nhiễm

Truyền nhiễm theo

Truyền nhiễm theo đường

Lan tràn theo máu và bạch huyết

- Ổ nhiễm  lan tràn ngoài phổi 

lao hạch, lao niệu – dục, lao màng

não,lao xương – khớp,…

Lan tràn theo đường khác

- Da, niêm mạc, bào thai  hiếm

gặp

ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ HỌC

Tính cảm nhiễm và miễn dịch

- Tất cả mọi người đều có thể mắc

- Gặp nhiều: người có miễn dịch kém

- Miễn dịch với lao không truyền từ mẹ sang con  cần tiêm chủng BCG cho trẻ sơ sinh

ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ HỌC

Yếu tố nguy cơ

- Giới tính: nam > nữ

- Tuổi: 90% ≥ 15 tuổi

- Suy giảm miễn dịch/miễn dịch kém: HIV, ĐTĐ, ung thư, trẻ nhỏ, người già

- Lối sống: hút thuốc lá, thức khuya, mất ngủ,…

- KT-XH: nghèo đói, lạc hậu, dinh dưỡng kém,…

- Nơi sống và làm việc: bệnh viện lao, trại tị nạn,…

ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ HỌC

Quan trọng nhất là cắt đứt nguồn lây

- Phát hiện sớm  điều trị sớm

Truyền thông

- Bệnh lao có thể phòng và có thể chữa khỏi

Kiểm soát phòng chống lây nhiễm tại các cơ sở y tế

- Trang phục bảo hộ

- Xây dựng phòng tận dụng ánh sáng mặt trời

- Tạo điều kiện thông gió

DỰ PHÒNG

DỰ PHÒNG