Bệnh Tai mũi họng là bệnh phổ biến ở nước ta do các yếu tố ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới nóng và ẩm, do ô nhiễm môi trường không khí và ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đang gia tăng. Bài viết trình bày đánh giá kiến thức về phòng chống các bệnh Tai mũi họng của người dân tộc Thái đến khám bệnh tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Sơn La năm 2018.
Trang 1
VIN
C KH EC NG
NG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
THỰC TRANG KIẾN THỨC VỀ PHÒNG CHỐNG CÁC BỆNH TAI MŨI HỌNG CỦA NGƯỜI DÂN TỘC THÁI ĐẾN KHÁM BỆNH TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH SƠN LA NĂM 2018
TÓM TẮT
Từ tháng 8/2018 đến hết tháng 12/2018 chúng tôi
tiến hành khảo sát thực trạng kiến thức, về bệnh tai mũi
họng của người dân tộc Thái đến khám tại bệnh việc đa
khoa tỉnh Sơn La năm 2018 chúng tôi đã thực hiện phỏng
vấn trên 402 đối tượng và thu được kết quả: Tỷ lệ người
dân được nghe nói về bệnh tai mũi họng lần lượt là bệnh
về tai chiếm 93,3%, bệnh về mũi chiếm 96% và bệnh về
họng chiếm 97,3% Kiến thức của người dân về nguyên
nhân gây bệnh về tai còn chưa tốt, trong đó biết nguyên
nhân gây bệnh về tai chỉ chiếm 9,2%, bệnh về mũi chiếm
71,7% và bệnh về họng là 3,2%, đa số người dân cho rằng
bệnh ở tai là do viêm mũi họng lan sang Nghiên cứu về
kiến thức của người dân phòng bệnh về tai cho kết quả
lựa chọn giữ vệ sinh tai có tỷ lệ cao nhất chiếm 79,4%,
còn trong phòng bênh về mũi cho kết quả lựa chọn giữ
vệ sinh mũi là cao nhất chiếm 85,6% và cuối cùng trong
phòng bệnh về họng lựa chọn mặc quần áo ấm là cao nhất
chiếm 87,8%
Từ khóa: Kiến thức về phòng chống các bệnh tai
mũi họng, người dân tộc Thái
ABSTRACT:
THE ACTUAL SITUATION OF THAI
ETHINIC PEOPLE’S KNOWLEDGE ABOUT
THE PREVENTION OF ENT DISEASE COMING
FOR EXAMINATION IN SON LA PROVINCE
GENERAL HOSPITAL IN 2018
We conduct a survey on the actual situation of
people’s knowledge about the prevention of ENT disease
of thai ethnic people on 402 people in Son La province
general hospital from August 2018 to December 2018,
we get the results: the percentage of people who heard
about ear disease accounted for 93,3%, nosr disease
accounted for 96% and throat disease accounted for
97,3% People’s knowledge about the causes of ear disease is not good, in which the cause of ear disease is only 9.2%, nose disease accounts for 71.7% and throat disease is 3.2% Most people believe that ear disease
is caused by a spread of nose and throat The study on people’s knowledge about ear prevention gave the highest rate of choosing ear hygiene to account for 79.4%, while
in the nose prevention, the results of choosing to keep the nose hygiene were the highest, accounting for 85.6% and the last in the prevention of throat disease, the choice
of wearing warm clothes is the highest, accounting for 87.8%
Key word: Knowledge about the prevention of ENT
diseases, Thai ethnic people
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Bệnh Tai mũi họng là bệnh phổ biến ở nước ta do các yếu tố ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới nóng và ẩm,
do ô nhiễm môi trường không khí và ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đang gia tăng [1], [2] Phong tục tập quán của đồng bào dân tộc như chăn thả gia súc, gia cầm xung quanh nhà ở, nhận thức vệ sinh phòng bệnh thấp đã làm bệnh tai mũi họng trong cộng đồng gia tăng Các yếu
tố ảnh hưởng tới mô hình bệnh tai mũi họng bao gồm
sự kém hiểu biết, lạc hậu, chậm phát triển, vệ sinh môi trường kém, nước thải, rác thải không được thu gom xử
lý Ngoài ra các yếu tố như ô nhiễm không khí trong nhà, điều kiện lao động nặng nhọc trong điều kiện tồi tàn, lạc hậu, ô nhiễm, những thay đổi về vi khí hậu nơi ở, nơi làm việc, sự thay đổi các mùa trong năm… cũng ảnh hưởng nhiều tới tỷ lệ mắc các bệnh tai mũi họng Sơn La là một tỉnh miền núi vùng Tây Bắc Việt Nam, nơi sinh sống của nhiều đồng bào dân tộc khác nhau, trong đó người dân tộc Thái chiếm tỷ lệ lớn Năng lực, kiến thức của người dân tộc Thái còn hạn chế nên chưa đáp ứng đảm
1 Trường Đại học Y Dược Thái Bình
Trang 2JOURNAL OF COMMUNITY MEDICINE 2020
bảo hiệu quả trong công tác phòng các bệnh về tai mũi
họng Việc nghiên cứu kiến thức, thái độ, thực hành về
phòng chống các bệnh tai mũi họng của đối tượng này
là rất cần thiết, qua đó có kế hoạch nâng cao hiệu quả
trong công tác phòng bệnh tai mũi họng cho người dân
nói chung và người dân tộc Thái nói riêng Cho đến nay,
chưa có công trình nghiên cứu nào về vấn đề này trong
cộng đồng người dân tộc Thái ở Sơn La, chính vì vậy
chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài với mục tiêu sau:
Đánh giá kiến thức về phòng chống các bệnh Tai
mũi họng của người dân tộc Thái đến khám bệnh tại Bệnh
viện Đa khoa tỉnh Sơn La năm 2018.
II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1 Địa bàn nghiên cứu
Nghiên cứu được thực hiện tại khoa Tai mũi họng,
Bệnh viện Đa khoa tỉnh Sơn La
2.2 Đối tượng nghiên cứu
Người dân tộc Thái đến khám tại phòng Khám Tai mũi họng của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Sơn La
2.3 Thời gian nghiên cứu
Từ tháng 8/2018 đến tháng 12/2018
2.4 Phương pháp nghiên cứu
Đề tài được thực hiện theo thiết kế nghiên cứu dịch
tễ học mô tả với điều tra cắt ngang nhằm mô tả thực trạng kiến thức phòng chống các bệnh về Tai mũi họng của người dân tộc Thái đến khám tại BV đa khoa tỉnh Sơn La, điều tra cắt ngang được thực hiện qua:
Điều tra người đến khám là người dân tộc Thái hoặc người giám hộ của bệnh nhân, người chăm sóc bệnh nhân
là người dân tộc Thái
Phân tích và xử lý số liệu bằng phần mềm SPSS 18.0
III KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Kết quả bảng 3.1 cho thấy có 375 đối tượng được
hỏi đã từng nghe nói đến các bệnh về tai chiếm 93,3% Tỷ
lệ đối tượng đã từng nghe nói đến các bệnh về mũi chiếm
96% và tỷ lệ đối tượng đã từng nghe nói đến các bệnh về họng chiếm 97,3%
Bảng 3.1 Tỷ lệ người dân đã từng nghe nói đến các bệnh Tai mũi họng
Bảng 3.2 Tỷ lệ người dân biết nguyên nhân gây bệnh về Tai mũi họng
Trang 3
VIN
C KH EC NG
NG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
Kết quả bảng 3.2 cho thấy tỷ lệ người dân được hỏi
biết nguyên nhân gây bệnh về tai chiếm 9,2% Tỷ lệ người dân biết nguyên nhân gây bệnh về mũi chiếm 61,7% và biết nguyên nhân gây bệnh về họng chiếm 3,2%
Kết quả bảng 3.3 cho thấy về kiến thức của người
dân để phòng chống các bệnh về tai Kết quả cho thấy
người dân lựa chọn giữ vệ sinh tai để phòng bệnh chiếm
tỷ lệ cao nhất là 318 người (chiếm 79,4% tổng số người
được hỏi), đứng thứ 2 là lựa chọn không được ngoáy tai bằng các vật sắc, cứng là 224 người (chiếm 55,7% tổng
số người được hỏi) và thấp nhất là không biết 14 người (chiếm 3,5% tổng số người được hỏi)
Bảng 3.4 Kiến thức của người dân phòng bệnh về mũi (n=402)
Bảng 3.3 Kiến thức của người dân phòng bệnh về tai (n=402)
Kết quả bảng 3.4 cho thấy, kiến thức của người dân
để phòng chống các bệnh về mũi, trong đó lựa chọn giữ vệ
sinh mũi, thường xuyên nhỏ thuốc vệ sinh mũi có tỷ lệ cao
nhất là 344 người (chiếm 85,6%), tỷ lệ cao thứ 2 là lựa chọn đeo khẩu trang (chiếm 54%) Không có ai lựa chọn không ngoáy mũi bằng các vật sắc, cứng
Trang 4JOURNAL OF COMMUNITY MEDICINE 2020
Bảng 3.5 Kiến thức của người dân phòng bệnh về họng (n=402)
Kết quả bảng 3.5 cho thấy tỷ lệ người dân tộc Thái
lựa chọn mặc quần áo ấm để phòng các bệnh về họng
chiếm tỷ lệ cao nhất (87,8%); tiếp đó là thường xuyên
dùng dung dịch xúc họng (85,6%) Vẫn còn 3,5% người
dân không biết cách phòng chống các bệnh về họng
IV BÀN LUẬN
Với nghiên cứu của chúng tôi muốn tìm hiểu thực
trạng mắc bệnh về tai mũi họng của người dân tộc Thái
đến khám bệnh tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Sơn La nhằm
từ đó đưa ra các giải pháp nâng cao kiến thức về phòng
chống các bệnh về tai mũi họng ở người dân tộc Thái
Nghiên cứu của chúng tôi được thực hiện trên tổng số 402
bệnh nhân là người dân tộc Thái đến khám bệnh tại Phòng
khám Tai mũi họng của Bệnh viên đa khoa tỉnh Sơn La
đồng ý tham gia nghiên cứu
Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ người dân tộc thái đã từng
nghe nói đến bệnh về tai mũi họng khá cao trong đó nghe
về các bệnh về tai chiếm 93,3%, bệnh về mũi chiếm 96%
và bệnh về họng chiếm 97,3%, tuy nhiên vẫn còn các đối
ở tai là do viêm mũi họng lan sang (chiếm tỷ lệ 72,1%) Qua đó ta thấy tỷ lệ người dân có kiến thức về nguyên nhân gây các bệnh về tai là chưa cao, vẫn còn có người dân không biết về nguyên nhân gây bệnh
Nghiên cứu về kiến thức của người dân phòng bệnh
về tai kết quả cũng tương tự như kiến thức về nguyên nhân gây bệnh chưa được cao, trong đó lựa chọn giữ vệ sinh tai có tỷ lệ cao nhất là 318 người (chiếm 79,4% tổng
số người được hỏi), đứng thứ 2 là không được ngoáy tai bằng các vật sắc, cứng là 224 người (chiếm 55,7% tổng
số người được hỏi) Vẫn còn 14 người (chiếm 3,5% tổng
số người được hỏi) không biết các biện pháp phòng chống các bệnh về tai
Kiến thức của người dân về phòng bệnh mũi cho thấy, phần lớn người dân cho rằng để phòng các bệnh về mũi thì cần phải giữ vệ sinh mũi, thường xuyên nhỏ thuốc
vệ sinh mũi chiếm tỷ lệ 85,6% Đeo khẩu trang để hạn chế các yếu tố, mang giầy dép khi ngủ dậy cũng là một biện pháp giúp phòng bệnh về mũi rất tốt, tuy nhiên chỉ
có 2,5% số người được hỏi biết đến Điều này cần chú
Trang 5
VIN
C KH EC NG
NG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
mang giày dép khi ngủ dậy, vệ sinh môi trường sống, môi
trường làm việc sạch tránh bụi bẩn, tăng cường rèn luyện
cơ thể, bổ sung đủ chất dinh dưỡng được người dân biết
đến là trên 60% Vẫn còn 3,5% người dân được hỏi không
biết các biện pháp phòng bệnh về họng
V KẾT LUẬN
- Hầu hết người dân tộc Thái đều đã từng nghe nói
về các bệnh tai, mũi, họng (chiếm tỷ lệ lần lượt là 93,3%,
96%, 97,3%)
- Tỷ lệ người dân tộc Thái biết được biểu hiện của bệnh tai phổ biến nhất là đau tai chiếm 88,1%
- Tỷ lệ người dân tộc Thái biết được các nguyên nhân bệnh về tai và họng là rất thấp (chiếm tỷ lệ lần lượt là 9,2% và 3,2%), kể được nguyên nhân bệnh về mũi chiếm 38,3%
Tỷ lệ người dân tộc Thái biết cách phòng bệnh tai mũi họng khá tốt như giữ vệ sinh tai chiếm 79,4%; giữ vệ sinh, thường xuyên nhỏ thuốc vệ sinh mũi chiếm 85,6%; mặc quần áo ấm 87,8%
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Nguyễn Thanh Hà và Trần Duy Ninh (2013), “Thực trạng bệnh tai mũi họng của học sinh tiểu học thành phố
Thái Nguyên năm 2013”, Tạp chí Y học thực hành 884(10), tr 108-113
2 Phạm Thế Hiền, Nguyễn Hữu Khôi, và Huỳnh Khắc Cường (2004), “Nghiên cứu mô hình một số bệnh tai
mũi họng ở người lớn và các yếu tố dịch tễ liên quan tại tỉnh Cà Mau”, Tạp chí Y học thành phố Hồ Chí Minh 8(1),
tr 103-105
3 Nguyễn Thanh Hà và Trần Duy Ninh (2013), “Thực trạng kiến thức, thái độ, kỹ năng (KAS) của cán bộ y tế
trường học tại các trường tiểu học thành phố Thái Nguyên trong chăm sóc và quản lý bệnh tai mũi họng”, Tạp chí Y học thực hành, 893(11), tr 13-17.
4 Phùng Minh Lương, Nguyễn Tấn Phong, và Đặng Tuấn Đạt (2009), “Nghiên cứu bệnh lý tai mũi họng vào
mùa khô của dân tộc Ê đê - Tây Nguyên”, Tạp chí Y học thực hành 644+645(2), tr 1-3
5 Trần Đăng Khoa (2014), Thực trạng và kết quả một số giải pháp can thiệp tăng cường tiếp cận sử dụng dịch
vụ khám, chữa bệnh y tế công lập tại huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa năm 2009 - 2011, Luận án Tiến sĩ Y tế công
cộng, Trường Đại học Y tế công cộng, Hà Nội