KHẢO SÁT TÌNH HÌNH MASSAGE TUYẾN VÚ ĐỐI VỚI SỰ LÊN SỮA CỦA SẢN PHỤ SAU SINH, SAU MỔ, TRONG 24 GIỜ ĐẾN 48 GIỜ TẠI BỆNH VIỆN PHỤ SẢN

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu  Đối tượng nghiên cứu: Sản phụ sau sanh, sau mổ lấy thai tại khoa lâm sàng... Nhóm sản phụ tuổi trên 30 lên sữa nhiều hơn gấp 2,28 lần so với nhóm

KHẢO SÁT TÌNH HÌNH MASSAGE TUYẾN VÚ ĐỐI VỚI SỰ LÊN SỮA CỦA SẢN PHỤ SAU SINH, SAU

MỔ, TRONG 24 GIỜ ĐẾN 48 GIỜ TẠI BỆNH VIỆN PHỤ SẢN THÀNH PHỐ CẦN THƠ NĂM 2018

Chủ nhiệm đề tài: CN Phan Thị Thư Cộng sự đề tài: 1 CN Hoàng Thị Phương Thảo

2 CN Chương Thị Thu Thảo

3 HSTH Vỏ Lê Tuyết Minh

Nội dung

Đặt vấn đề

Kết luận và kiến nghị

Kết quả và bàn luận

Tổng quan tài liệu Đối tượng và phương pháp

Nội dung

Đặt vấn đề

“Khảo sát tình hình massage tuyến vú đối với sự lên sữa của sản phụ sau sanh, sau mổ trong 24 giờ đến 48 giờ tại Bệnh viện Phụ sản thành phố Cần Thơ năm

2018

 Mục tiêu cụ thể:

1 Xác định tỷ lệ lên sữa của sản phụ sau massage tuyến

vú 24 giờ đến 48 giờ sau sinh

2 Khảo sát yếu tố ảnh hưởng đến sự tiết sữa như: thể

trạng, chế độ dinh dưỡng, sanh thường, sanh mổ

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

 Đối tượng nghiên cứu:

Sản phụ sau sanh, sau mổ lấy thai tại khoa lâm sàng

Đối tượng và phương pháp

Tiêu chuẩn loại trừ

 Đối tượng không đồng ý tham gia nghiên cứu

và đối tượng không nuôi con bằng sữa mẹ

 Bệnh lý mẹ như: sốt, nhiễm trùng, mẹ HIV, suy tim độ 3

Đối tượng và phương pháp

Thiết kế nghiên cứu

 Nghiên cứu mô tả cắt ngang

 Trong đó: Z2 (1- α /2) = (1,96)2 hệ số tin cậy (α = 0,05)

 p = 0,5 ước tính mức độ cao nhất ở thời điểm nghiên cứu

 d = 0,05 sai số ước lượng

 n = Cỡ mẫu nghiên cứu

 Cỡ mẫu cần thiết là 400 sản phụ

Đặc điểm chung của đối tượng NC

Số lượng Tỷ lệ (%)

 Trình độ học vấn ở mức Trung học cơ sở hoặc trung học phổ thông chiếm

tỷ lệ 57,2% Tỷ lệ này vượt xa tỷ lệ chung của khu vực đồng bằng Sông Cửu Long khi nhóm dân số có trình độ tiểu học trở xuống chiếm 65,1%

Trình độ học vấn

Tiểu học

Trung học cơ sở/

Trung học phổ thông Cao đẳng/Đại học/Sau đại học

Đa số các sản phụ có thể trạng trung bình (BMI từ 18,5

đến 24,9), chiếm 70% Nguyễn Công Luật và cộng sự thực

hiện tại 3 thành phố lớn là Hà Nội, Hồ Chí Minh và Hải

Phòng năm 2018 khi các tỷ lệ tương ứng là 61,7%

Kết quả và bàn luận

Đặc điểm lâm sàng

Tỷ lệ sanh mổ chiếm đa số ở mức 54%, tỷ lệ sanh ngã

âm đạo ít hơn ở mức 46% Tổng cục thống kê Đà Nẵng trong giai đoạn 2015 – 2016 có đến 58,6% thai phụ của 10/12 bệnh viện có khoa sản được sanh mổ (57,9% tại bệnh viện công lập)

Kết quả và bàn luận

 Số lần sanh của sản phụ

Đa số sanh lần đầu tiên chiếm tỷ lệ 62,2%; Tỷ

lệ sanh con thứ 3 trở lên chiếm 7,8%, thấp hơn so với

tỷ lệ 8,25% phụ nữ từ 15 - 49 tuổi sanh con thứ 3 tại

Kết quả và bàn luận

Tuổi thai của sản phụ

Đặc điểm lâm sàng

Không ăn kiêng 322 80,5

Đa số sản phụ không ăn kiêng, chiếm 80,5%, ăn kiêng

theo quan niệm cũ 19,5%, tỷ lệ thấp hơn so với nghiên

cứu tại Nepal năm 2006 của Christian và cộng sự ăn

kiêng là 60%

Kết quả và bàn luận

Đa số sản phụ được massage tuyến sữa 01 lần, chiếm

tỷ lệ 62,2%; 23,2% sản phụ được massage tuyến sữa

02 lần và 14,5% sản phụ được massage tuyến sữa từ

03 lần trở lên

Đặc điểm lâm sàng

 Số lần massage tuyến sữa của sản phụ

Kết quả và bàn luận

Thời điểm massage

Sản phụ được massage đa số ở thời điểm từ 24-48 giờ sau khi sanh với tỷ lệ 69,2% và Nghiên cứu của Chu JY và cộng sự năm 2017 phân chia thời điểm bắt đầu massage từ 2h, 12h và 24h với số lượng sản phụ tham gia mỗi nhóm đều bằng nhau (Chu, et al., 2017)

Đặc điểm lâm sàng

Kết quả và bàn luận

 Tỷ lệ lên sữa ở sản phụ

Đa số sản phụ lên sữa nhiều với tỷ lệ 64,5%, trong khi chỉ có 35,5% sản phụ báo cáo cho thấy lên ít sữa Theo Chu và cộng sự khi lượng serum prolactin được định lượng cao hơn hẳn so với nhóm không được massage (216.4 ± 110.0 μg/L so với 128.8 ± 40.6 μg/L, p = 0,007)

Đặc điểm lâm sàng

64,5 % 35,5 %

Lên sữa ít Lên sữa nhiều

Kết quả và bàn luận

Những yếu tố liên quan đến sự lên sữa

Có sự liên quan giữa nhóm tuổi của sản phụ và sự lên sữa

(p < 0,001 < 0,05) Nhóm sản phụ tuổi trên 30 lên sữa nhiều hơn gấp 2,28 lần so với nhóm sản phụ nhỏ hơn hoặc bằng 30 tuổi Nghiên cứu của Jeongsug Cho và cộng sự thực hiện

Kết quả và bàn luận

Những yếu tố liên quan đến sự lên sữa

Có sự liên quan giữa thể trạng của sản phụ (ước tính bằng chỉ

số BMI) với sự lên sữa (p < 0,001 < 0,05) BMI ≤18,5 có tỷ lệ lên sữa ít cao hơn, trong khi các nhóm sản phụ có BMI từ 18,5 - 24,9 và ≥25 có tỷ lệ lên sữa nhiều hơn nghiên cứu Prentice 1994

Kết quả và bàn luận

Những yếu tố liên quan đến sự lên sữa

Không tìm thấy mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa

phương pháp sanh và sự lên sữa (p = 0,574 > 0,05)

Vincenzo Zanardo và cộng sự năm 2010 Sanh mổ giảm

Lên sữa ít Lên sữa nhiều

Liên quan giữa phương pháp sanh và sự lên sữa

Kết quả và bàn luận

Những yếu tố liên quan đến sự lên sữa

Có mối liên quan giữa số lần sanh và sự lên sữa (p <

0,001 < 0,05) Nhóm sản phụ sanh lần 2 lên sữa nhiều cao nhất với tỷ lệ 83,3%; tiếp đến là nhóm sinh lần thứ 3 trở lên với 74,2%; Rubén Grajeda và Rafael Pérez-Escamilla công

Kết quả và bàn luận

Những yếu tố liên quan đến sự lên sữa

Không có sự liên quan mang tính chất thống kê giữa tuổi thai của sản phụ và sự lên sữa ở sản phụ (p = 0,504 > 0,05) Kết quả của nghiên cứu do Parker và cộng sự thực hiện năm 2012

Sanh non sữa tiết thấp

Tuổi thai Lên sữa ít Lên sữa nhiều

Kết quả và bàn luận

Những yếu tố liên quan đến sự lên sữa

Chế độ ăn không có mối liên quan mang tính chất

thống kê với sự lên sữa ở sản phụ (p = 0,856 > 0,05)

Kết quả và bàn luận

Những yếu tố liên quan đến sự lên sữa

Có sự liên quan giữa số lần massage tuyến sữa và sự lên sữa ở các sản phụ tham gia nghiên cứu (p < 0,001 < 0,05) Nhóm chỉ được massage 1 lần có tỷ lệ lên sữa nhiều ở mức 45,4 Nhóm được massage từ 3 lần trở lên lên sữa nhiều

Cho và cộng sự năm 2012, Chu và cộng sự năm 2017

Kết quả và bàn luận

Liên quan giữa thời điểm massage và sự lên sữa

Nhóm sản phụ được massage tuyến sữa lần đầu tiên trong khoảng thời gian từ 24 đến 48 giờ đầu sau sanh có tỷ lệ lên sữa nhiều gấp 1,59 lần so với nhơm sản phụ được massage tuyến sữa lần đầu trong

24 giờ đầu sau sanh

Kết luận

 Massage tuyến vú ở sản phụ là phương pháp đã được

chứng minh về mặt lâm sàng hiệu quả trong việc hỗ trợ việc tăng tiết sữa quá trình nuôi con bằng sữa mẹ

- Tỷ lệ lên sữa nhiều ở các sản phụ được thực hiện massage tuyến sữa là 64,5% và sự liên quan tới việc lên sữa nhiều được tìm thấy với các yếu tố nhóm tuổi, thể trạng, số lần sanh, số lần massage và thời điểm massage

- Nhóm sản phụ tuổi dưới 30, thể trạng gầy (BMI ≤ 18,5), sanh con lần đầu, được massage 1 lần và sản phụ được massage trong 24h đầu sau sanh có tỷ lệ lên sữa nhiều thấp hơn các nhóm sản phụ tương ứng còn lại

Kết luận

 Nhóm sản phụ được massage nhiều lần thể hiện

rõ sự lên sữa nhiều một cách vượt trội so với nhóm sản phụ được massage chỉ một lần và chúng tôi ghi nhận tỷ lệ 100% sản phụ báo cáo lên sữa nhiều nếu được massage từ 03 lần trở lên

 Không có sự khác biệt mang ý nghĩa thống kê về

sự lên sữa ở các nhóm sản phụ có tuổi thai khác nhau và sử dụng phương pháp sanh khác nhau

Kiến nghị

 Việc áp dụng kỹ thuật massage tuyến vú hỗ trợ tiết sữa là cần thiết để tăng cường hỗ trợ việc nuôi con bằng sữa mẹ sớm và hoàn toàn theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới

 Chúng tôi khuyến nghị cần áp dụng kỹ thuật massage tuyến vú vào hỗ trợ sản phụ trong việc nuôi con bằng sữa mẹ và đặc biệt lưu ý đến các nhóm sản phụ sanh mổ, sanh non.

CHÂN THÀNH CẢM ƠN