Bai 23 TIẾT 117 118 vieng lang bac ngữ vẵn lớp 9

-Hinh ảnh “ Măt trời trong lăng”, Bác Hồ là lãnh tụ vĩ đại, niềm tôn kính của nhân dân.-Hinh ảnh “ dòng người…tràng hoa”, sư ngưỡng mộ, thành kính đối với Bác... -Hinh ảnh “ Măt trời tro

Trang 1

BÀI GIẢNG:

VIẾNG LĂNG BÁC - TIẾT 117+118

Trang 2

1 Tác giả:

-Viễn Phương tên khai sinh là

Phan Thanh Viễn (1928 – 2005),

quê ở An Giang

- Ông là một trong những cây bút

có mặt sớm nhất của lực lượng văn

nghệ giải phóng ở miền Nam thời

kỳ chống Mỹ.

-Thơ Viễn Phương thường nhỏ nhẹ,

giàu tình cảm.

- Ông tham gia cách mạng từ tháng

8/1945 Sau 1975 giữ nhiều chức vụ quan trọng, nguyên là Uỷ viên Ban chấp hành hội nhà văn Việt Nam.

- Ông được Nhà nước tặng nhiều giải

thưởng về văn học nghệ thuật

I Tìm hiểu chung

Viễn Phương ( 1928 ), quê ở

An Giang, là cây bút xuất hiện sớm nhất cuả lực lượng văn nghệ giai phóng Miền Nam

Thơ Viễn Phương thường nhỏ nhẹ, giàu tình cảm mơ

mộng…

Trang 3

2 Hoàn cảnh ra đời của bài thơ :

- Tháng 4/1976,sau khi cuộc kháng chiến chống Mĩ kết thúc thắng lợi, đất nước thống nhất , lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng vừa khánh thành, Viễn Phương cùng đoàn cán bộ Miền Nam ra thăm lăng Bác Trong niềm xúc động dâng trào, bài thơ đã được ra đời

- Tác phẩm in trong tập thơ “Như mây mùa xuân” (1978)

I Tìm hiểu chung

Trang 4

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát

Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam

Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ

Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân…

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên

Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền

Vẫn biết trời xanh là mãi mãi

Mà sao nghe nhói ở trong tim!

Mai về miền Nam thương trào nước mắt

Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác

Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây

Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này

II Đọc – hiểu văn bản:

1 Đọc văn bản :Giọng điệu tình cảm, vừa trang nghiêm tha thiết, có cả

sự đau xót lẫn tự hào Nhịp chậm, riêng khổ cuối nhịp hơi nhanh hơn

Trang 6

II Đọc – hiểu văn bản:

3 Phân tích:

a Cảm xúc trước lăng

(Khổ 1+2):

*Câu thơ mở đầu:

- Câu thơ mang tính tự sự, giản dị như một lời thông báo xúc động nghẹn ngào của đứa con từ tuyến đầu Tổ Quốc về với cha già kính yêu sau bao ngày mong đợi

-Xưng hô con – Bác : lời xưng hô thân mật, gần gũi, cảm động, chứa đựng biết bao tình cảm yêu thương, kính trọng

-Miền Nam : ẩn giấu nỗi đau và niềm tự hào: miền Nam kiên cường, luôn ngự trị trongtrái tim Bác; nhân dân miền Nam luôn mong mỏi Bác

-Từ ‘ ’thăm’’-> phép nói giảm nói tránh:

+ Vừa giảm nhẹ nỗi đau mất Bác,

+ Vừa như khẳng định một điều: Bác còn sống mãi trong triệu triệu trái tim Việt Nam.

*Khổ 1:

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát

Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam

Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.

Trang 7

Từ ‘ ’Đã’’- >Bộ c lộ cảm xúc bâng khuâng, xao xuyến trước hình ảnh vốn đã quen thuộc từ lâu.

-‘’Ôi’’-> thán từ-> Diễn tả sâu sắc niềm xúc động tột cùng của nhà thơ khi bắt gặp hình ảnh hàng tre.

- Hàng tre: + bát ngát + xanh xanh Việt Nam + Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng

*NT: Ẩn du+ từ láy, tính từ gợi tả, thành ngữ

 Tượng trưng cho cốt cách, tinh thần, sức sống của con người và dân tộc Việt Nam.

 Xúc động, tự hào, thiêng liêng, tôn kính.

Trang 8

* CHỐT Ý KHỔ 1:

Đoạn thơ với những từ ngữ giản dị, giàu khả năng biểu cảm, giọng thơ thành kính, nghiêm trang đã thể hiện chân thành, sâu sắc niềm xúc động vô bờ bến của Viễn Phương khi lần đầu

tiên được ra thăm lăng Bác.

Trang 9

* Khổ 2: ( Đến bên lăng – tác giả thể hiện tình cảm kính yêu sâu sắc của nhân

dân với Bác )

II Đọc - hiểu văn bản:

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân…

Trang 10

*Hai c âu đầu khổ 2

“

‘’Mặt trời trên lăng’’

Mặt trời thực, mặt trời của thiên

nhiên vĩnh hằng

Mặt trời với màu đỏ chói chang,

rực rỡ đem lại ánh sáng, hơi ấm,

Bất tử cùng thiên nhiên, vũ trụ

‘’Mặt trời trong lăng’’-> Hình ảnh ẩn dụ

Bác Hồ kính yêu Mặt trời đỏ sắc màu cách mạng, sắc đỏ của tình yêu, của một trái tim vì nước vì dân.

Bác là mặt trời đã đem lại ánh sáng tự do, độc lập, cuộc đời ấm no, hạnh phúc cho dân tộc Việt Nam.

Bác bất tử cùng non nước Việt Nam

Trang 11

* Hai câu sau khổ 2:

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ

Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân …

-’ ’Ngày ngày ’’-> Điệp từ, trạng từ + Quy luật của tự nhiên, tạo hóa.

+ Thể hiện sâu sắc tình cảm nhớ thương Bác -Hình ảnh:’ ’dòng người đi trong thương nhớ’’: gợi hình ảnh đoàn người nối tiếp nhau vào lăng viếng Bá c bất tận, không ngừng nghỉ trong niềm xót thương vô hạn.

- Hình ảnh ’’tràng hoa’’dâng Bác-> Một hình ảnh thơ thật đẹp:

+ Tả thực: dòng người nối dài như một tràng hoa.

+ Biểu tượng: c uộc đời người dân Việt Nam nở hoa dưới ánh sáng cách

mạng của Bác và giờ đây những bông hoa tươi thắm ấy kết thành tràng

hoa ngát hương dâng lên Bác lòng biết ơn, niềm tiếc thương vô hạn

-Từ ‘’dâng’’-> thể hiện niềm tôn kính, thành kính thiêng liêng.

‘ ’Bẩy mươi chín mùa xuân’’-> Hình ảnh ẩn dụ: + 79 tuổi đời của Bác

+ Bác đã sống một cuộc đời đẹp như những mùa xuân.

+ Bác là một mùa xuân tươi đẹp vĩnh hằng-> Niềm xúc động, sự biết ơn

Trang 12

Lời thơ nghiêm trang và vô cùng tha thiết đã diễn tả thật sâu sắc, chân thành niềm tự hào, tôn kính, niềm xót thương tột cùng của nhà thơ cũng như của nhân dân Việt Nam dành cho vị lãnh tụ tài ba của dân tộc

Trang 13

I Đọc - hiểu VB:

1.Đọc:

2.Bố cục:

3 Phân tích:

*Hai câu đầu:

-Lời thơ gợi không khí thanh tĩnh, nghiêm trang tuyệt đối và ánh sáng dịu nhẹ, trong trẻo nơi Bác yên nghỉ.

-’ ’giấc ngủ bình yên’’-> Nói giảm nói tránh

-> Giảm nhẹ nỗi đau; Không phải Bác đã đi xa mà Bác đang chìm vào giấc ngủ bình yên, thanh thản của Bác.

-’ ’Vầng trăng sáng dịu hiền’’-> H.ảnh ẩn dụ tinh tế:

+Gợi mở vẻ huyền diệu, thanh khiết của không gian trong lăng.

+Gợi nhắc đến tâm hồn thanh cao, giản dị trong sáng tuyệt đẹp của Bác.

+Nhớ đến những vần thơ ngập ánh trăng của Người -> trăng ân tình, thủy chung canh giữ giấc ngủ cho Bác.

- > Hình ảnh vầng trăng một lần nữa lại khẳng định tầm vóc lớn lao, vị trí trường tồn của Bác

b.Cảm xúc khi vào trong

lăng (Khổ 3)

Trang 14

I Đọc - hiểu VB:

1.Đọc:

2.Bố cục:

3 Phân tích:

*Hai câu sau:

-Hình ảnh ẩn dụ: ‘ ’trời xanh’’ + từ ‘ ’mãi mãi’’

+ Bác bất tử như trời xanh bất tử +Bác đã hóa thân vào dáng núi hình sông +Bác mãi mãi ngự trị trong trái tim mỗi người con đất Việt.

->Khẳng định, tô đậm vị trí lớn lao, sự bất tử của Bác

-Từ ‘ ’nhói’’-> Biểu cảm trực tiếp:

+Diễn tả thật sâu sắc niềm xúc động đang trào dâng mãnh liệt trong lòng nhà thơ Bác ra đi là một tổn thất , một nỗi đau mãi mãi không thể nguôi ngoai->Nỗi đau ấy như ngàn vạn mũi kim đâm vào trái tim thổn thức, cào cứa, quặn thắt,

tê tái đáy tâm hồn.

-> Lời thơ của VP đã chạm đến chốn thẳm sâu nhất trong tâm linh mỗi người dân đất Việt.

-’ ’Vẫn mà ’’-> Cặp quan hệ từ -> diễn tả mâu thuẫn giữa lí trí và tình cảm của nhà thơ

b.Cảm xúc khi vào trong

lăng (Khổ 3)

Trang 15

Sự xúc động, nghẹn ngào: dẫu biết rằng Bá òn sống mãi trong lòng nhân dân, đất nướ nhưng nhà thơ không thể he

Trang 16

2 Khổ thơ 2. ( Đến bên lăng – tác giả thể hiện tình cảm kính yêu sâu sắc của nhân dân với Bác )

III Đọc - Tìm hiểu văn bản

- Hình ảnh dòng người/ tràng hoa dâng 79 mùa xuân của Bác  sự so

sánh đẹp, chính xác, mới lạ thể hiện tình cảm thương nhớ, kính yêu và

sự gắn bó của nhân dân đối với Bác

(ở câu 1): Là quy luật của tự nhiên

(ở câu 3): Là quy luật của tình cảm

* Điệp ngữ: -“Ngày ngày”:

- “Ngày ngày”:

Hình ảnh lăng Bác qua cảm xúc cuả tác giả:

-Hinh ảnh hàng tre: biểu tượng dân tộc đang vây quanh lăng

Bác.

-Hinh ảnh “ Măt trời trong lăng”, Bác Hồ là lãnh tụ vĩ đại,

niềm tôn kính của nhân dân.

-Hinh ảnh “ dòng người…tràng hoa”, sư ngưỡng mộ, thành

kính đối với Bác.

Hình ảnh lăng Bác qua cảm xúc cuả tác giả như thế nào trong

khổ thơ 1và 2?

Trang 17

SƠ ĐỒ TƯ DUY – TIẾT 117 : VIẾNG LĂNG BÁC ( Viễn Phương )

Viễn Phương ( 1928 ), quê ở An Giang, là cây

bút xuất hiện sớm nhất cuả lưc lương văn nghệ

giai phóng Miền Nam Thơ Viễn Phương thường

nhỏ nhẹ, giàu tình cảm mơ mộng…

Bài thơ sáng tác năm 1976, khi tác giả ra

miền Bắc và vào lăng viếng Bác NÔI DUNG

Hình ảnh lăng Bác qua cảm xúc cuả tác giả:-Hinh ảnh hàng tre: biểu tượng dân tộc đang vây quanh lăng Bác

-Hinh ảnh “ Măt trời trong lăng”, Bác Hồ là lãnh tụ vĩ đại, niềm tôn kính của nhân dân.-Hinh ảnh “ dòng người…tràng hoa”, sư ngưỡng mộ, thành kính đối với Bác

Trang 18

III.Đ c - T ọc - T ỡm hiểu văn bản

3 Cảm xúc trong lăng Bác.

Bác nằm trong giấc ngủ bỡnh yên

Gi a một vầng tr ng sáng dịu hiền ữa một vầng trăng sáng dịu hiền ăng sáng dịu hiền

Vẫn biết trời xanh là m i m i ãi mãi ãi mãi

 - Gợi sự thanh thản, cao khiết, đẹp đẽ,

trong sáng, nhân từ của Bác

- Lời thơ nh nâng niu, trân trọng giấc ngủ của Ng ời

- Khẳng định sự tr ờng tồn bất tử của Bác

Mà sao nghe nhói ở trong tim.



- Niềm đau xót, tiếc th ơng Bác vô

hạn.

Trang 19

Cảm xúc cuả tác giả khi vào trong lăng

Trang 20

Cảm xúc cuả tác giả khi vào trong lăng viếng Bác :

-Hinh ảnh Bác nằm trong lăng: không gian yên tĩnh, trang nghiêm

-Cảm xúc đau xót cuả tác giả trước hiện thực: Bác không còn nữa

Trang 21

4 Khổ thơ cuối ( Cảm xúc của tác giả khi rời lăng Bác.)

III Đọc - Tìm hiểu văn bản:

Mai về miền Nam thương trào nước mắt

Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác

Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây

Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.

Trang 22

III.Đ c - T ọc - T ỡm hiểu văn bản

4 Khổ thơ cuối (Cảm xúc c a ủa tỏc giả khi rời lăng Bác).

Mai về miền Nam th ơng trào n ớc mắt

Muốn làm

- Con chim hót

- oá hoa toả h ơng Đoá hoa toả hương

- Cây tre trung hiếu

Ước nguyện:

chân thành, tha thiết mãi mãinh liệt.

- Khẳng định niềm son sắt, thuỷ chung với Bác.

Trang 23

Tâm trạng cuả tác giả khi rời lăng:

Lưu luyến, mong muốn được ở mãi bên Bác ( muốn hóa thân: làm con chim, đóa hoa, cây tre để dâng tiếng hát, hương

thơm và canh giấc ngủ cho Người ) –

Lòng thành kính, thiêng liêng cuả người con Nam Bộ đối với Bác.

Trang 24

Tâm trạng cuả tác giả khi rời lăng: Lưu luyến, mong muốn đươc ở mãi bên Bác ( muốn hóa thân: làm con chim, đóa hoa, cây tre để dâng tiếng hát, hương thơm và canh giấc ngủ cho Người ) – Lòng thành kính, thiêng liêng cuả người con Nam Bộ đối với Bác

Trang 25

1 Đáp án nào nói đúng nhất nghệ thuật của bài thơ?

và cảm xúc.

B Nhịp thơ linh hoạt, ngôn ng giản dị, trong sáng, cô ữ giản dị, trong sáng, cô

đúc, lắng đọng.

2 Chọn đáp án thể đầy đủ nhất nội dung của bài thơ?

tha thiết, thành kính vừa tự hào vừa đau xót của tác giả khi vào l ng viếng Bác ăng viếng Bác

th ơng vô hạn của tác giả với Bác kính yêu ương vô hạn của tác giả với Bác kính yêu.

D

C

A,B D Tất cả A,B,C

Trang 26

Giọng điệu thành kính trang nghiêm,

thiết tha, xúc động.

Nhịp điệu chậm trang trọng, sâu lắng.

Hình ảnh thơ mang tính biểu tượng, ẩn

dụ, vừa gần gũi vừa có sức khái quát và

có giá trị biểu cảm.

NGHỆ THUẬT

Trang 27

Hinh ảnh thơ mang tính biểu tượng, ẩn

du, vưà gần gũi vưà có sức khái quát và

có giá tri biểu cảm

Trang 28

EM HÃY NÊU Ý NGHĨA CỦA VĂN BẢN ?

Bài thơ thể hiện tâm trạng xúc động , tấm lòng thành kính, biết ơn sâu sắc cuả tác giả khi vào lăng viếng Bác.

Trang 29

Hinh ảnh thơ mang tính biểu tượng, ẩn

du, vưà gần gũi vưà có sức khái quát và

có giá tri biểu cảm

Ý NGHIÃ VĂN BẢN

Bài thơ thể hiện tâm trạng xúc động , tấm lòng thành kính, biết ơn sâu sắc cuả tác giả khi vào lăng viếng Bác

Trang 30

GHI NHỚ

Bài thơ Viếng lăng Bác thể hiện lòng thành kính và

niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ và của mọi người

đối với Bác Hồ khi vào lăng viếng Bác

Bài thơ có giọng điệu trang trọng và tha thiết, nhiều

hình ảnh ẩn dụ đẹp và gợi cảm, ngôn ngữ bình dị mà cô đúc

Định dạng
Số trang	36
Dung lượng	5,1 MB