Bằng lí luận và thực tiễn giáo dục Anh Chị hãy chứng tỏ rằng Giáo dục giữ vai trò chủ đạo đối với sự hình thành và phát triển nhân cách, từ đó cho ý kiến của mình về các quan điểm không có giáo dục, nhân cách không hình thành và phát triển; giỏ nhà ai qu

giáo dục giữ vai trò chủ đạo đối với sự hình thành và phát triển nhân cách. không có giáo dục, nhân cách không hình thành và phát triển; giỏ nhà ai quai nhà ấy; ở bầu thì tròn, ở ống thì dài; tâm hồn trẻ thơ như tờ giấy trắng, vẽ hoặc viết lên đó cái gì là do nhà giáo dục quyết định.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 VIỆN NGHIÊN CỨU SƯ PHẠM

TIỂU LUẬN KẾT THÚC KHÓA HỌC

MÔN HỌC: GIÁO DỤC ĐẠI CƯƠNG

Giảng viên hướng dẫn:………DOÃN NGỌC ANH………… Học viên thực hiện:……NGUYỄN HỒNG NHUNG………… Ngày/tháng/năm sinh:…………05/02/1989……… Nơi sinh:……… Lớp: Bồi dưỡng NVSP dành cho Giảng viên CĐ-ĐH K3.2021

Hà Nội – 2021

ĐỀ TIỂU LUẬN MÔN: GIÁO DỤC HỌC ĐẠI CƯƠNG ( MÔN SỐ 02)

Câu 1:Bằng lí luận và thực tiễn giáo dục Anh/ Chị hãy chứng tỏ rằng "Giáo

dục giữ vai trò chủ đạo đối với sự hình thành và phát triển nhân cách", từ đó cho ý kiến của mình về các quan điểm "không có giáo dục, nhân cách không hình thành và phát triển; giỏ nhà ai quai nhà ấy; ở bầu thì tròn, ở ống thì dài; tâm hồn trẻ thơ như tờ giấy trắng, vẽ hoặc viết lên đó cái gì là do nhà giáo dục quyết định"

BÀI LÀM

I CÁC KHÁI NIỆM

1 NHÂN CÁCH LÀ GÌ?

- Theo Hà Thế Ngữ : Nhân cách là toàn thể những thuộc tính đặc biệt mà một

cá thể có được trong hệ thống các quan hệ xã hội, trên cơ sở hoạt động và giao lưu nhằm chiếm lĩnh các giá trị văn hoá vật chất và tinh thần Những thuộc tính đó bao hàm các thuộc tính về trí tuệ, đạo đức, thẩm mĩ, thể chất

- Theo Phạm Minh Hạc: Nhân cách là tổ hợp các thái độ, những đặc điểm, những thuộc tính tâm lí riêng trong quan hệ hành động của từng người với thế giới tự nhiên, thế giới đồ vật do loài người sáng tạo, với xã hội và với bản thân

- Theo Phạm Viết Vượng: Nhân cách là bộ mặt tâm lí của một cá nhân với tổ hợp các phẩm chất phù hợp với những giá trị và chuẩn mực xã hội, được xã hội thừa nhận

- Tóm lại tất cả các tác giả trên đều thừa nhận nhân cách là cái của mỗi cá nhân và nó được nảy sinh trong hoạt động và giao tiếp của mỗi cá nhân vì vậy có thể định nghĩa nhân cách một cách ngắn gọn như sau:

- Theo Bách khoa Toàn thư Liên Xô, nhân cách được thể hiện ở hai mặt:

+ Thứ nhất là con người với tư cách là chủ thể các mối quan hệ và hoạt động

có ý thức

+ Thứ hai là một hệ thống giá trị có ý nghĩa xã hội đặc trưng cho cá thể trở thành một nhân cách

Do cấu trúc nhân cách rất phức hợp nên một số nhà nghiên cứu giáo dục thường nhấn mạnh đến các thuộc tính liên cá nhân (phản ánh môì quan hệ đa dạng, phong phú của cá nhân với cộng đồng, xã hội), các thuộc tính nội cá nhân (phản ánh những nét tính cách riêng, độc đáo của cuộc sông nội tâm); các thuộc tính siêu cá nhân (phản ánh những phẩm chất, năng lực sáng chói có ý nghĩa xã hội, trỏ thành một nhân cách bất tử)

Mặc dù các quan điểm, định nghĩa trên có khác nhau, xuất phát từ mục đích nghiên cứu riêng, nhưng nhìn chung có sự thống nhất khi xem xét nhân cách, đó là:

- Những phẩm chất và năng lực có giá trị đối với cá nhân và xã hội được hình thành và phát triển bằng hai con đưòng chủ yếu là hoạt động và giao lưu

- Mỗi cá nhân có một nhân cách riêng bao gồm hai mặt: Mặt tự nhiên và mặt

xã hội, trong đó mặt xã hội có ý nghĩa quan trọng đặc biệt, thể hiện đặc thù về nhân cách của mỗi con người

- Nhân cách là tổng hợp những phẩm chất, năng lực không thành bất biến của

cá nhân mà nó thường xuyên vận động, biến đổi theo chuẩn mực, giá trị xã hội Vì vậy, mọi cá nhân không chỉ phải thường xuyên giữ gìn, bảo vệ mà còn phải rèn luyện, bồi dưỡng để nhân cách ngày càng hoàn thiện hơn

2 HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH LÀ GÌ?

- Đứa bé mới sinh ra chưa biểu hiện được nhân cách Nhân cách là những thuộc tính tâm lí phản ánh bản chất xã hội của mỗi cá nhân được hình thành và phát triển trong hoạt động và giao lưu Chính trong quá trình sống, tất yếu mỗi con người phải hoạt động, giao lưu thông qua: lao động, học tập, vui chơi, giải trí v.v đã dần dần lĩnh hội những kinh nghiệm mà nhân loại tích luỹ được trong các loại hoạt động, từ đó biến thành “vốn sống” của cá nhân tuỳ theo mức độ, phạm vi tham gia vào các hoạt động trong đời sống xã hội Đó chính là quá trình hình thành và phát triển nhân cách của mỗi con người

- Sự phát triển nhân cách là quá trình biến đổi tổng thể các mặt: Thể chất, tâm lí, xã hội

+ Sự biến đổi về mặt thể chất:

Được biểu hiện ở : Sự biến đổi cơ thể con người theo đúng quy luật thể chất; hình thành những phẩm chất vận động cần thiết và khả năng chịu đựng của cơ thể trong những điều kiện tự nhiên khác nhau

Sự biến đổi cơ thể con người theo đúng quy luật thể chất được biểu hiện ở

sự tăng chiều cao và trọng lượng một cách cân đối hài hoà, tỉ lệ các số đo vòng 1, vòng 2, vòng 3 theo chuẩn đã quy định

Những phẩm chất vận động cần thiết của cơ thể như nhanh nhẹn, bền bỉ, dẻo dai và sự khéo léo của cơ thể

Khả năng chịu đựng của cơ thể trong những điều kiện tự nhiên khác nhau được biểu hiện ở sức chịu đựng và thích ứng của cơ thể khi điều kiện khí hậu thay đổi như nắng cũng vậy, mưa cũng vậy, rét cũng vậy, dù trong điều kiện thời tiết nào thì sức khoẻ của con người vẫn không thay đổi

+ Sự biến đổi về mặt tâm lí:

Được biểu hiện ở sự biến đổi cơ bản trong các quá trình tâm lí đặc biệt là trong quá trình nhận thức và được biểu hiện ở việc hình thành ở con người một số thuộc tính tâm lí mới

Ví dụ như con người từ chỗ nhìn được đến chỗ biết nhìn; nghe được đến chỗ biết nghe, ngửi được đến chỗ biết ngửi, sờ được đến chỗ biết sờ và nếm được đến chỗ biết nếm; từ chỗ không biết sử dụng các thao tác tư duy đến chỗ biết sử dụng các thao tác tư duy Từ chỗ không có xúc cảm đến chỗ có xúc cảm; Từ chỗ không có tình cảm đến chỗ có tình cảm; từ chỗ không biết tưởng tượng đến chỗ biết tưởng tượng );

Đứa trẻ sinh ra nhìn được nhưng chưa biết nhìn, nghe được nhưng chưa biết nghe, ngửi được nhưng chưa biết ngửi, sờ được nhưng chưa biết sờ và nếm được nhưng chưa biết nếm; không biết sử dụng các thao tác tư duy Đứa trẻ muốn nhìn được, nghe được, ngửi được, sờ được, nếm được và biết sử dụng các thao tác

tư duy để lĩnh hội khái niệm thì đứa trẻ phải học hay phải tham gia vào các hoạt động và giao tiếp (hay nói cách khác là người lớn phải dạy cho trẻ) Đứa trẻ muốn

có xúc cảm, tình cản, có khả năng tưởng tượng và ghi nhớ thì đứa trẻ phải tham gia vào các hoạt động và giao tiếp (hay người lớn phải dạy cho trẻ em)

+ Sự biến đổi về mặt xã hội: Được biểu hiện ở sự biến đổi cơ bản trong mối quan hệ giữa con người và con người: Từ chỗ gét đến chỗ yêu, từ chỗ không thích đến chỗ thích, từ chỗ không biết tôn trọng các thầy cô giáo đến chỗ biết tôn trọng các thầy cô giáo; từ chỗ không biết lễ phép với người lớn đến chỗ biết lễ phép với người lớn; từ chỗ không biết hiếu thảo với ông bà cha mẹ đến chỗ biết hiếu thảo với ông bà cha mẹ

- Như vậy, sự hình thành và phát triển nhân cách là một quá trình cải biến

toàn bộ các sức mạnh về thể chất và tinh thần cả về lượng và chất; có tính đến đặc đỉểm của mỗi lứa tuổi; Sự tăng trưởng về lượng và sự biến đổi về chất không chỉ diễn ra đối với các mặt thể chất, tâm lý và xã hội do quá trình hoạt động, giao lưu trong cuộc sống của cá nhân, do tác động của hiện thực xung quanh mà còn diễn ra với cả những mầm mống, dấu hiệu được di truyền, hay có ngay từ khi mới sinh (bẩm sinh)

3 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN

NHÂN CÁCH

- Sự hình thành và phát triển nhân cách chịu tác động mạnh của 3 yếu tố cơ bản

+ Di truyền bẩm sinh

+ Môi trường

+ Giáo dục

II GIÁO DỤC GIỮ VAI TRÒ CHỦ ĐẠO ĐỐI VỚI VIỆC HÌNH

THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH

1. Giáo dục định hướng cho sự phát triển nhân cách và dẫn dắt sự hình

thành và phát triển nhân cách theo định hướng đó

- Nói như vậy thì không có giáo dục nhân cách vẫn hình thành và phát triển miễn là đứa trẻ sinh ra phải được sống trong cộng đồng xã hội loài người Nếu

có giáo dục định hướng và dẫn dắt thì nhân cách được hình thành và phát triển đúng hướng và nhanh đi đến kết quả Nếu không có giáo dục định hướng và dẫn dắt thì nhân cách hình thành và phát tiển không đúng hướng và nếu có đúng hướng thì lâu

đi đến kết quả

- Với sự phát triển nhân cách giáo dục đi trước sự phát triển nhân cách và kéo theo sự phát triển nhân cách

2 Giáo dục có khả năng can thiệp vào những yếu tố khác có liên quan

đến sự hình thành và phát triển nhân cách góp phần làm cho những yếu tố đó giữ

được vị trí vai trò của nó đối với sự phát triển nhân cách, nhờ đó mà nhân cách con người được hình thành và phát triển đúng hướng

+ Với yếu tố bẩm sinh, di truyền

- Bẩm sinh là sự xuất hiện ở đứa trẻ một số khuyết tật ngay từ khi mới sinh ra

Ví dụ như đứa trẻ vừa sinh ra đã bị câm, đứa trẻ vừa sinh ra đã bị điếc; đứa trẻ vừa sinh ra đã bị thiểu năng trí tuệ; đứa trẻ vừa sinh ra đã bị liệt đôi chân hoặc đôi tay

- Di truyền là sự truyền lại từ thế hệ trước sang thế hệ sau một số những thuộc tính sinh học nhất định (màu mắt, màu tóc, màu da…)

Sinh lí học định nghĩa: Di truyền là sự tái tạo lại ở đứa trẻ một số thuộc tính sinh học nhất định giống với ông bà, cha mẹ Bố mẹ mắt đen thì con cũng mắt đen, bố mẹ nắt nâu con cũng mắt nâu, bố mẹ da đen con cũng da đen, bố mẹ da trắng con cũng da trắng bố mẹ có khả năng về toán học con thường cũng có khả năng về toán học, bố mẹ có khả năng về hội họa thì thường con cũng có khả năng

về hội họa

Trong sự hình thành phát triển nhân cách yếu tố bảm sinh di truyền giữ

vai trò là tiền đề vật chất, nhưng nó chỉ giữ được vai trò này khi có sự can thiệp

của giáo dục

Giáo dục can thiệp như sau:

- Giáo dục phát hiện ra những tư chất năng lực vốn có của con người và xác định được khả năng và triển vọng của những tư chất năng lực đó, rồi giáo dục tạo ra những môi trường tương ứng cho những tư chất năng lực vốn có đó được hình thành và phát triển

Bằng phương pháp nghiên cứu khoa học và bằng phương pháp quan sát giáo viên (giáo dục) không chỉ phát hiện ra đứa trẻ có khả năng về toán học, về ân nhạc, về hội hoạ, về ngoại ngữ mà giáo dục còn xác định được chiều hướng phát triển của những tư chất và năng lực đó trong tương lai, rồi giáo dục tạo ra môi trường tương ứng cho những tư chất năng lực đó được hình thành và phát triển Muốn phát triển khả năng toán học phải tạo ra môi trường toán học rồi đưa đứa trẻ tham gia vào; muốn phát triển khả năng văn học thì giáo dục phải tạo ra môi trường văn học rồi đưa đứa trẻ tham gia vào

Hình thức trường chuyên lớp chọn là một trong những biện pháp để tạo điều kiện cho những tư chất và năng lực mà học sinh được thừa hưởng ở ông bà, cha mẹ được hình thành và phát triển và là biện pháp để bồi dưỡng tài năng cho đất nước

- Giáo dục khắc phục những khuyết tật của đứa trẻ bằng cách giáo dục hình thànhn ở đứa trẻ khuyết tật khả năng mới hoặc phát triển khả năng khác vốn có của đứa trẻ mà không bị mất đi ngay từ khi mới sinh ra để thay thế cho những khả năng vốn có của đứa trẻ đã bị mất đi ngay từ khi mới sinh ra, nhờ đó mà trẻ em có khuyết tật cũng có cơ hội tiếp thu nền văn hóa xã hội, có cơ hội được hưởng nền giáo dục như những trẻ em bình thường khác, và nhờ đó mà nhân cách trẻ em có khuyết tật cũng được hình thành và phát triển đúng hướng như những trẻ em bình thường khác

Nhờ có sự van thiệp của giáo dục mà những trẻ em bị câm (mất đi khả năng của ngôn ngữ nói) cũng giao tiếp được với nhau và giao tiếp với những người khác bằng cách giáo dục hình thành cho trẻ em bị câm khả năng sử dụng ngôn ngữ

cơ thể (ngôn ngữ hành vi) Những trẻ em bị mù vẫn có thể đọc được sách bằng cách giáo dục phát triển khả năng của xúc giác để trẻ em bị mù đọc được sách chữ nổi; Nhờ có giáo dục mà những trẻ em bị mất đi đôi chân vẫn có điều kiện tiếp thu nền

văn hoá xã hội bằng phương pháp dạy học từ xa thông qua các phương tiện kĩ thuật hiện đại

- Giáo dục góp phần phát triển cơ thể đứa trẻ theo đúng quy luật của thể chất; hình thành những phẩm chất vận động cần thiết và khả năng thích ứng của cơ thể trong những điều kiện tự nhiên khác nhau bằng cách giáo dục tổ chức luyện tập và rèn luyện thể dục thể thao theo những chương trình bài bản nhất đinh

Để tăng chiều cao tập môn xà đơn xà kép; để tăng cơ bắp giảm chiều cao tập môn nâng tạ; để có eo tập môn lắc vòng Vấn đề ở chỗ là phải tập theo một chương trình bài bản và tập vào lúc nào kết hợp với chế độ ăn uống và điều này chí

có khi có sự can thiệp của giáo dục

+ Với yếu tố môi trường

Môi trường là tất cả các điều kiện sống xung quanh con người bao gồm môi trường tự nhiên và môi trường xã hội

Môi trường xã hội được chia làm hai loại môi trường: môi trường xã hội lớn và môi trường xã hội nhỏ

Môi trường xã hội lớn là tất cả những điều kiện kinh tế chính trị văn hoá

xã hội khoa học và công nghệ của quốc gia, của khu vực và của thế giới

Môi trường xã hội nhỏ là tất cả những điều kiện kinh tế chính trị văn hoá

xã hội khoa học và công nghệ của địa phương, của cộng đồng nơi ở và của gia đình

Môi trường xã hội nhỏ ảnh hưởng trực tiếp đến sự hình thành và phát triển nhân cách, môi trường xã hội lớn gián tiếp ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển nhân cách thông qua môi trường nhỏ vì chỉ những hoạt diễn ra trong môi trường xã hội nhỏ học sinh (con người) mới có thể trực tiếp tham gia vào còn những hoạt động diễn ra trong môi trường xã hội lớn con người chỉ có thể gián tiếp tham gia vào thông qua môi trường nhỏ

Môi trường trong sự phát triển nhân cách giữ vai trò quan trọng vì môi

trường tạo ra điều kiện và phương tiện cho sự hình thành và phát triển nhân cách đúng hướng Môi trường chỉ giữ được vai trò quan trọng khi có sự can thiệp của giáo dục Nếu không có sự can thiệp của giáo dục thì môi trường cũng trở nên vô nghĩa đối với sự phát triển đúng hướng của nhân cách

Giáo dục can thiệp như sau:

- Giáo dục phát hiện ra những ảnh hưởng tích cực và những ảnh hưởng tiêu cực từ môi trường đến đứa trẻ rồi giáo dục tìm ra những biện pháp cần thiết để tăng cường hoặc ngăn chặn, hạn chế những tác động từ môi trường đến đứa trẻ (tăng cường những ảnh hưởng tích cực, ngăn chặn hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực)

Hàng ngày hàng giờ môi trường tác động đến con người, có những tác động tích cực, có những tác động tiêu cực Nhiệm vụ của giáo dục là phải phát hiện

ra đâu là ảnh hưởng tích cực để tăng cường ảnh hưởng của nó đến sự hình thành và phát triển nhân cách của con người, đâu là ảnh hưởng tiêu cực để tìm ra những biện pháp để ngăn chặn, hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực đó bằng cách giúp con người thấy được đâu là những hoạt động có ý nghĩa xã hội có lợi cho sự hình thành và

phát triển nhân cách, kích lệ con người tự giác tích cực tham gia vào; đâu là những hoạt động không có ý nghĩa xã hội, bất lợi cho sự hình thành và phát triển nhân cách

để nói không với những hoạt động đó; bằng cách giáo dục tổ chức những hoạt động và giao tiếp có ý nghĩa xã hội và khích lệ học sinh tự giác tích cực tham gia vào những hoạt động đó chống lại hiện tượng “nhàn cư vi bất thiện”

- Giáo dục tổ chức cho con người tham gia cải tạo môi trường xã hội biến môi trường xã hội thành môi trường giáo dục bằng cách giúp học sinh ý thức được và có ý thức nói không với các hoạt động không ý nghĩa xã hội, kiên quyết nói không và bài xích các hoạt động không có ý nghĩa xã hội, kịp thời phát hiện ra các hoạt động không có ý nghĩa xã hội để báo cho các cơ quan chức năng giải tán các hoạt động không ý nghĩa xã hội đó; tuyên truyền giáo dục mọi người cùng tham gia vào việc phòng chống các tệ nạn xã hội, nói không và đẩy lùi các tệ nạn xã hội ra khỏi cộng đồng nơi ở, khỏi trường học

+ Với hoạt động và giao tiếp cá nhân

Trong sự phát triển nhân cách thì hoạt động và giao tiếp cá nhân giữ vai

trò quyết định.

- Với hoạt động:

Hoạt động là quá trình con người tác động vào đối tượng kết quả là làm cho đối tượng biến đổi (có thể thay đổi hình dạng kich thước có thể thay đổi vị trí của nó trong không gian)

Hoạt độngc của con người hiện nay được chia làm hai loại hoạt động đó là hoạt động nhận thức và hoạt động thức tiễn

Hoạt động nhận thức là quá trình con người tiếp thu tri thức (Nội tâm hoá tri thức hạy là quá trình nhập tâm)

Hoạt động thực tiễn là qúa trình con người vận dụng tri thức vào thực tiễn cuộc sống (là quá trình xuất tâm hay ngoại tâm hoá tri thức)

Trong sự phát triển nhân cách hoạt động cùng với giao tiếp giữ vai trò quyết định nhưng chỉ giữ được vai trò quyết định khi có sự can thiệp của giáo dục

Vấn đề quan trọng của hoạt động là:

* Động cơ hoạt động

Bất kì hoạt động nào cũng được thúc đẩy bới động cơ nào đấy vấn đề là động cơ đó có ý nghĩa xã hội hay không có ý nghĩa xã hội Đông cơ hoạt động là yếu tố thúc đẩy con người hoạt động Con người chỉ hoạt động khi có động cơ hoạt động

* Phương pháp hoạt động

Phương pháp hoạt động là yếu tố quyết điịnh đến sự thành công hay thất bại của hoạt động Phương pháp đúng cho ta kết quả đúng, phương pháp sai cho ta kết quả sai Chỉ khi hoạt động thành công thì hoạt động mới có ý nghĩa quyết định đến sự hình thành và phát triển nhân cách

Giáo dục can thiệp vào hoạt động như sau:

+ Giáo dục hình thành ở con người động cơ hoạt động đúng đắn và phương pháp hoạt động khoa học

+ Giáo dục tổ chức những hoạt động có ý nghĩa xã hội cho con người và khích lệ con người tự giác tích cực tham gia vào hoạt động và giao tiếp

- Với giao tiếp:

Giao tiếp thực chất cũng là một hoạt động của con người nhưng giao tiếp

có những đặc điểm đặc trưng sau đây:

+ Giao tiếp chỉ diễn ra giữa con người và con người

+ Trong giao tiếp con người vừa là chủ thể vừa là khách thể

+ Công cụ chủ yếu trong giao tiếp là ngôn ngữ

+ Trong giao tiếp xuất hiện một quy luật của nhân cách đó là quy luật liên nhân cách

Vấn đề quan trọng của giao tiếp là nhu cầu giao tiếp, giao tiếp chỉ diễn ra khi con người có nhu cầu giao tiếp và muốn giao tiếp được kéo dài thì nhu cầu giao tiếp phải được duy trì, muốn nhu cầu giao tiếp được duy trì thì trong giao tiếp phải tạo nên những xúc cảm, tình cảm trong giao tiếp

Trong sự hình thành và phát triển nhân cách giao tiếp cùng với hoạt động giữ vai trò quyết định nhưng giao tiếp chỉ giữ vai trò quyết định khi có sự can thiệp của giáo dục

Giáo dục can thiệp như sau:

+ Giáo dục hình thành ở con người nhu cầu giao tiếp và những xúc cản tình cảm trong giao tiếp

+ Giáo dục tổ chức giao tiếp cho con người và kích thích con người tích cực tham gia vào giao tiếp

Như vậy có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển nhân cách, mỗi nhân tố chỉ giữ vai trò nhất định Trong giáo dục tuyệt đối hoá sai lầm bất

kì nhân tố nào cũng dẫn đến sai lầm trong giáo dục Do đó, giáo dục giữ vai trò vô cùng quan trọng, là yếu tố chủ đạo trong hình thành và phát triển nhân cách ở con người

III CÁC QUAN ĐIỂM

1 “ KHÔNG CÓ GIÁO DỤC, NHÂN CÁCH KHÔNG HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN ĐƯỢC”

- Quan điểm này nhấn mạnh tầm quan trọng của giáo dục tới sự hình thành và phát triển nhân cách

- Giáo dục giữ vai trò chủ đạo đôì với quá trình hình thành và phát triển nhân cách, bởi vì nó được thực hiện theo định hướng thống nhất vì mục đích nhân cách lí tưỏng mà xã hội đang yêu cầu Ba lực lượng giáo dục là gia đình, nhà trường và các đoàn thể xã hội, trong đó nhà trường có vai trò, vị trí

vô cùng quan trọng trong việc thực hiện mục đích, nội dung giáo dục bằng các phương pháp khoa học có tác động mạnh nhất giúp cho học sinh hình thành năng lực ngăn ngừa, đấu tranh vói những ảnh hưỏng tiêu cực từ môi trường hoặc di truyền bẩm sính Giáo dục gia đinh được tiến hành sốm nhất

từ khi đứa trẻ cất tiếng khóc chào đòi, tạo nên những phẩm chất nhân cách đầu tiên rất quan trọng làm nền tảng cho giáo dục nhà trường Giáo dục xã

hội thông qua các đoàn thể, các tổ chức nhà nưỗc với thể chế chính trị, pháp luật, văn hoá đạo đức, góp phần thúc đẩy quá trình phát triển nhân cách toàn diện theo sự phát triển xã hội

-Giáo dục không chỉ vạch ra chiều hướng, mục tiêu hình thành và phát

triển nhân cách của học sinh mà còn tổ chức, chỉ đạo, dẫn dắt học sinh thực

hiện quá trình đó đêh kết quả mong muốn

-Giáo dục là những tác động tự giác có điểụ khiển, có thể mang lại những tiên bộ mà các yếu tố đi truyền bẩm sinh hoặc môi trường, hoàn cảnh không thể tạo ra được do tác động tự phát

-Giáo dục có sức mạnh cải biến những nét tính cách, hành vi, phẩm chất lệch lạc không phù hợp với yêu cầu, chuẩn mực của xã hội Đó chính là kết quả quan trọng của giáo dục lại đôi với trẻ em hư hoặc người phạm pháp

-Giáo dục có tầm quan trọng đặc biệt đối với những người khuyết tật hoặc thiểu năng do bệnh tật, tai nạn hoặc bẩm sinh, di truyền tạo ra Nhò có

sự can thiệp sốm, nhò có phương pháp giáo dục, rèn luyện đặc biệt cùng với

sự hỗ trợ của các phương tiện khoa học có thể giúp cho người khuyết tật, thiểu năng phục hồi một phần chức năng đã mất hoặc phát triển các chức năng khác nhằm bù trừ những chức năng bị khiếm khuyết, giúp cho họ hoà nhập vào cuộc sống cộng đồng

2. “ GIỎ NHÀ AI, QUAI NHÀ ẤY”

- Đây là quan điểm nói lên vai trò của yếu tố di truyền đối với sự hình thành và phát triển nhân cách

- Lí luận và thực tiễn đã khẳng định rằng những mầm mống, tư chất để phát triển thành năng lực và phẩm chất về một lĩnh vực hoạt động nào đó (Toán học, Văn học, Nghệ thuật, Kiến trúc v.v ) mang tính bẩm sinh, di truyền phản ánh sự kế thừa tài năng Điềụ này thể hiện rõ ở một số gia đình, xuất hiện liên tục người tài trong các thế hệ nối tiếp nhau Tuy nhiên

di truyền, bẩm sinh chỉ là tiền đề vật chất (mầm mống) của sự phát triển tâm lí, nhân cách Nó nói lên chiều hướng, tốc độ, nhịp độ của sự phát triển Những đứa trẻ có gen di truyền về một lĩnh vực hoạt động nào đó sẽ sớm bộc lộ thiên hướng về lĩnh vực hoạt động đó Song để trở thành một tài năng cần phải có môi trường thuận lợi và sự hoạt động tích cực của cá nhân

- Trong quá trình giáo dục thế hệ trẻ, chúng ta cần quan tâm đúng mức tới yếu tố di truyền, bẩm sinh, đó là những mầm mống, tư chất sinh học

có vai trò, tiền đề phát triển một số phẩm chất, năng lực của nhân cách

3 “ Ở BẦU THÌ TRÒN, Ở ỐNG THÌ DÀI”

- Quan điểm này thể hiện vai trò của yếu tố môi trường tới sự hình thành và phát triển nhân cách