THU HOẠCH TCCT NHỮNG vấn đề đã và ĐANG đặt RA của vấn đề dân tộc ở nước TA HIỆN NAY và THỰC TIỄN tại TỈNH BÌNH PHƯỚC

Về khái niệm dân tộc và vấn đề dân tộc Lâu nay, ở nước ta, thuật ngữ dân tộc thường được sử dụng với hai ý nghĩa chính là: tộc ngư¬ời (ethnic), quốc gia dân tộc (nation) và để chỉ một hình thức cộng đồng tộc người phát triển cao hơn bộ tộc là dân tộc. Tùy từng trường hợp cụ thể, thuật ngữ dân tộc được hiểu theo những ý nghĩa khác nhau. Dân tộc với nghĩa là quốc gia dân tộc (nation) chỉ một cộng đồng chính trị xã hội, thiết lập trên một lãnh thổ nhất định bao gồm một hay nhiều tộc người. Quốc gia dân tộc là một cộng đồng người ổn định, hình thành trong lịch sử, sử dụng chung một ngôn ngữ mang tính hành chính, có một lãnh thổ bất khả xâm phạm, có một tên gọi, có chung mối quan hệ kinh tế, văn hóa và một thị trưường thống nhất, được chỉ đạo và điều hành bởi một nhà nước chung. Thuật ngữ dân tộc dùng để chỉ cộng đồng tộc người (ethnic). Theo nghĩa này, dân tộc là một cộng đồng người hình thành và phát triển trong lịch sử trên một lãnh thổ nhất định, có mối liên hệ về kinh tế, có chung một ngôn ngữ và các đặc trưng sinh hoạt văn hoá, có ý thức tự giác tộc người và tên tự gọi của cộng đồng, ví dụ: dân tộc Kinh, dân tộc Tày v.v…

TRƯỜNG CHÍNH TRỊ

*

BÀI THU HOẠCH HẾT HỌC PHẦN Chương trình Trung cấp lý luận chính trị - hành chính

CHỦ ĐỀ: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐÃ VÀ ĐANG ĐẶT

RA CỦA VẤN ĐỀ DÂN TỘC Ở NƯỚC TA HIỆN NAY VÀ THỰC TIỄN TẠI TỈNH BÌNH PHƯỚC

Họ tên học viên:

Lớp:

Phần: Đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước Việt Nam về các lĩnh vực của đời sống xã hội

, năm 2021

Phần 1 Vấn đề dân tộc và giải quyết vấn đề dân tộc trong cách mạng xã hội chủ nghĩa

1.1 Một số khái niệm

* Về khái niệm dân tộc và vấn đề dân tộc

Lâu nay, ở nước ta, thuật ngữ dân tộc thường được sử dụng với hai ý

nghĩa chính là: tộc người (ethnic), quốc gia dân tộc (nation) và để chỉ một hình

thức cộng đồng tộc người phát triển cao hơn bộ tộc là dân tộc Tùy từng trường hợp cụ thể, thuật ngữ dân tộc được hiểu theo những ý nghĩa khác nhau

Dân tộc với nghĩa là quốc gia dân tộc (nation) chỉ một cộng đồng chính trị - xã hội, thiết lập trên một lãnh thổ nhất định bao gồm một hay nhiều tộc

người Quốc gia dân tộc là một cộng đồng người ổn định, hình thành trong

lịch sử, sử dụng chung một ngôn ngữ mang tính hành chính, có một lãnh thổ bất khả xâm phạm, có một tên gọi, có chung mối quan hệ kinh tế, văn hóa và một thị trưường thống nhất, được chỉ đạo và điều hành bởi một nhà nước

chung

Thuật ngữ dân tộc dùng để chỉ cộng đồng tộc người (ethnic) Theo

nghĩa này, dân tộc là một cộng đồng người hình thành và phát triển trong

lịch sử trên một lãnh thổ nhất định, có mối liên hệ về kinh tế, có chung một ngôn ngữ và các đặc trưng sinh hoạt văn hoá, có ý thức tự giác tộc người

và tên tự gọi của cộng đồng, ví dụ: dân tộc Kinh, dân tộc Tày v.v…

Vấn đề dân tộc bao gồm mối quan hệ giữa các tộc người trong một

quốc gia và giữa các quốc gia dân tộc thể hiện trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, lãnh thổ, ngôn ngữ, văn hóa… Giải quyết vấn đề dân tộc là giải quyết mối quan hệ giữa các tộc người, các quốc gia dân tộc trên các lĩnh vực ấy nhằm thực hiện các quyền và lợi ích của tộc người và quốc gia dân tộc

1.2 Giải quyết vấn đề dân tộc trong các mạng xã hội chủ nghĩa

Giải quyết vấn đề dân tộc thực chất là xác lập mối quan hệ công bằng, bình đẳng giữa các tộc người trong một quốc gia và giữa các quốc gia dân tộc về các vấn đề: lãnh thổ, kinh tế, văn hoá, xã hội… Trong một quốc gia dân tộc có nhiều thành phần dân tộc thì các thành phần dân tộc đều bình đẳng như nhau, quyền bình đẳng đó phải được thể chế bằng pháp luật Quan hệ giữa các quốc gia dân tộc với nhau là quan hệ bình đẳng đôi bên cùng có lợi, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau Tuy nhiên, vấn đề dân tộc luôn gắn liền với vấn đề giai cấp, lợi ích của giai cấp,

do đó, cách thức giải quyết vấn đề dân tộc trong các phong trào dân tộc đều mang tính giai cấp sâu sắc

Sự ra đời và phát triển của chủ nghĩa tư bản đã làm nảy sinh hai xu hướng của phong trào dân tộc trong giải quyết vấn đề dân tộc Xu hướng thứ nhất, khi chủ nghĩa tư bản ra đời xoá bỏ chế độ cát cứ phong kiến, hình thành một quốc gia dân tộc độc lập, thống nhất, có một chính phủ, một hiến pháp, thị trường thống nhất phục vụ cho sự phát triển của chủ nghĩa tư bản, kích thích đời sống dân tộc và các phong trào dân tộc theo hướng tư bản chủ nghĩa Xu hướng thứ hai, mở rộng tăng cường quan hệ kinh tế phá

bỏ sự ngăn cách giữa các dân tộc bằng nhiều thủ đoạn khác nhau, trong đó

có cả thủ đoạn vũ trang xâm lược thuộc địa, đặt ách áp bức của chủ nghĩa thực dân cũ và mới lên các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc, chống lại các phong trào đấu tranh đòi độc lập dân tộc, điều đó tất yếu dẫn đến mâu thuẫn đối kháng giữa chủ nghĩa thực dân, đế quốc với các dân tộc thuộc địa, phụ thuộc ngày càng gay gắt

Trong xã hội xã hội chủ nghĩa, tình trạng bóc lột giai cấp dần dần được thủ tiêu, tình trạng áp bức dân tộc cũng dần mất theo Giai cấp công nhân, nông dân, tầng lớp trí thức và các tầng lớp lao động khác thuộc các dân tộc trong một quốc gia cùng làm chủ nhà nước, làm chủ xã hội Mối

quan hệ giữa các dân tộc trong chế độ xã hội chủ nghĩa là các dân tộc xích lại gần nhau trên cơ sở tự nguyện và bình đẳng tạo điều kiện giúp đỡ nhau phát triển

Như vậy, vấn đề dân tộc có tầm quan trọng đặc biệt với tất cả các quốc gia trên thế giới, là vấn đề hết sức nhạy cảm và phức tạp Giải quyết đúng hay sai vấn đề dân tộc sẽ quyết định đến sự ổn định, phát triển hay khủng hoảng, tan rã của một quốc gia dân tộc Chỉ có đứng vững trên lập trường giai cấp công nhân mới có thể giải quyết đúng đắn vấn đề dân tộc

Phần 2 Những vấn đề đã và đang đặt ra của vấn đề dân tộc ở nước ta hiện nay

2.1 Quan điểm, Chính sách dân tộc ở Việt Nam hiện nay

Đảng, Nhà nước ta xác định chính sách dân tộc hiện nay tập trung vào việc: khắc phục sự cách biệt về trình độ phát triển kinh tế - xã hội giữa các dân tộc; nâng cao đời sống đồng bào các dân tộc thiểu số, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá các dân tộc; thực hiện bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng giúp đỡ nhau cùng tiến bộ giữa các dân tộc nhằm xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc, bảo đảm cho tất cả các dân tộc ở Việt Nam đều phát triển, ấm no, hạnh phúc; chống tư tưởng dân tộc lớn, dân tộc hẹp hòi, kỳ thị, chia rẽ dân tộc, lợi dụng vấn đề dân tộc để gây mất ổn định chính trị - xã hội

Tư tưởng chỉ đạo cơ bản, xuyên suốt trong quan điểm, chính sách

dân tộc ở nước ta hiện nay được Đảng ta khẳng định là "Thực hiện bình

đẳng, đoàn kết, tương trợ cùng phát triển" giữa các dân tộc.Để thực

hiện tư tưởng chỉ đạo đó, Đảng đã xác định một số nội dung cơ bản, đó là:

Một là, vấn đề dân tộc và đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến lược cơ

bản, lâu dài, đồng thời cũng là vấn đề cấp bách hiện nay của cách mạng Việt Nam

Hai là, các dân tộc trong đại gia đình Việt Nam bình đẳng, đoàn

kết, tương trợ, giúp nhau cùng phát triển, cùng nhau phấn đấu thực hiện thắng lợi sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, kiên quyết đấu tranh với mọi âm mưu chia

rẽ dân tộc

Ba là, phát triển toàn diện chính trị, kinh tế, văn hoá xã hội và an

ninh - quốc phòng trên địa bàn vùng dân tộc và miền núi, gắn tăng trưởng kinh tế với giải quyết các vấn đề xã hội, thực hiện chính sách dân tộc; quan tâm phát triển, bồi dưỡng nguồn nhân lực; chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ dân tộc thiểu số; giữ gìn và phát huy những giá trị, bản sắc văn hoá truyền thống của các dân tộc thiểu số trong sự phát triển chung các cộng đồng dân tộc Việt Nam thống nhất

Bốn là, ưu tiên đầu tư phát triển kinh tế - xã hội các vùng dân tộc

và miền núi; khai thác có hiệu quả tiềm năng, thế mạnh của từng vùng

đi đôi với bảo vệ bền vững môi trường sinh thái; phát huy nội lực, tinh thần tự lực tự cường của đồng bào các dân tộc, đồng thời tăng cường sự quan tâm hỗ trợ của Trung ương và sự tương trợ, giúp đỡ của các địa phương trong cả nước

Năm là, công tác dân tộc và thực hiện chính sách dân tộc là nhiệm

vụ của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, của các cấp, các ngành, của toàn bộ hệ thống chính trị

2.2 Những vấnVấn đề dân tộc ở Việt Nam hiện nay

Xuất phát từ những vấn đề còn tồn tại trong công tác dân tộc và giải quyết vấn đề dân tộc hiện nay như

Trong xây dựng và triển khai chính sách pháp luật về dân tộc còn thiếu quy định về quy trình xây dựng chính sách; chưa phân định rõ ràng,

cụ thể nhiệm vụ, thẩm quyền, trách nhiệm của mỗi cấp trong ban hành chế

độ chính sách

Trong phát triển kinh tế vùng dân tộc, những năm qua tuy tốc độ tăng trưởng khá nhanh song đóng góp của khu vực này vào nền kinh tế quốc dân còn thấp, chưa tương xứng với tiềm năng Hệ thống kết cấu hạ tầng tuy được cải thiện song vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội Tốc độ chuyển dịch cơ cấu kinh tế còn chậm Sản xuất nông nghiệp còn chiếm tỷ trọng lớn, mang nặng tính tự phát, sản xuất nhỏ chưa phát huy được tiềm năng, thế mạnh của từng vùng Công nghiệp địa phương, công nghiệp chế biến chưa phát triển, thương mại dịch vụ chưa đáp ứng được yêu cầu sản xuất và đời sống của đồng bào các DTTS

Mặc dù công tác xóa đói giảm nghèo đã mang lại kết quả vượt bậc

so với thời gian trước nhưng tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều còn cao; hiện vẫn còn nhiều nhóm DTTS, nhiều vùng có trình độ phát triển kinh tế - xã hội thấp hơn so với bình quân chung của cả cộng đồng

Hệ thống chính trị cơ sở ở một số vùng DTTS còn yếu kém Công tác quản lý xã hội còn có sơ hở, chưa sát dân, chưa nắm bắt kịp thời tâm tư nguyện vọng của đồng bào, nhất là vùng sâu, vùng xa, biên giới Đội ngũ cán bộ là người DTTS tuy có tăng về số lượng nhưng chất lượng chưa cao, cán bộ trong hệ thống chính trị cơ sở hiện nay phần lớn có trình độ học vấn trung học cơ sở, có trên 50% số cán bộ cơ sở chưa qua đào tạo về chuyên môn nghiệp vụ quản lý nhà nước, pháp luật và kinh tế

Đời sống văn hóa - xã hội của đồng bào DTTS tuy có những tiến bộ đáng kể trên nhiều mặt, song mức hưởng thụ văn hóa tinh thần của người dân còn thấp Công tác thông tin và tiếp nhận thông tin còn gặp nhiều khó khăn Bản sắc văn hóa truyền thống của nhiều dân tộc đang bị mai một Có dân tộc đang đứng trước nguy cơ mất bản sắc văn hóa, suy giảm số lượng, chất lượng dân số Tình trạng phổ biến là giáo dục đạt chất lượng thấp, đã phổ cập giáo dục tiểu học nhưng tỷ lệ học sinh đến trường đúng độ tuổi còn thấp, càng đến bậc học cao, số trẻ em bỏ học càng nhiều, vẫn còn

nhiều người mù chữ, công tác thanh toán nạn mù chữ chưa vững chắc rất

dễ bị mù chữ trở lại

Tình hình an ninh, trật tự vùng DTTS vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố diễn biến phức tạp Tình trạng khai thác lâm sản trái phép, phá rừng làm nương rẫy cùng với nạn cháy rừng xảy ra ở nhiều nơi đã ảnh hưởng trực tiếp đến

độ che phủ rừng và biến đổi khí hậu Tình trạng buôn bán trái phép ma túy, tái trồng cây thuốc phiện, nghiện hút, nhiễm HIV, hôn nhân cận huyết thống, tai nạn, di cư tự do, lừa gạt, buôn bán phụ nữ và trẻ em, lao động trái phép qua biên giới diễn biến phức tạp. Những nội dung trên trên đã

và đang đặt ra những vấn đề của công tác dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng của đất nước hiện nay Nó được thể hiện trên một số khía canh:

Một là, các dân tộc thiểu số là một bộ phận của quốc gia có

đời sống còn nhiều khó khăn so với mặt bằng chung Nguyên nhân kinh tế là yếu tố dễ đem ra để so sánh, kích động, dễ nhận biết để lồng vào đó cách giải thích khác nhau nhằm tạo ra sự nghi kỵ, từ đó phá hoại khối đoàn kết giữa các dân tộc, đa số với thiểu số; thiểu số với thiểu số

Hai là, mặt bằng học vấn của đồng bào các dân tộc thiểu số

không đồng đều, nhận thức còn những hạn chế nên dễ bị các thế lực thù địch lợi dụng để xuyên tạc sự thật về các vấn đề phát triển

và quan hệ dân tộc

Ba là, trình độ quản lý nhà nước về công tác dân tộc của hệ

thống chính trị bên cạnh thành tựu vẫn còn hạn chế, chưa sâu sát, chưa bền vững, xuất phát từ nhiều nguyên nhân, như nhận thức, cán bộ, cơ chế quản lý, chính sách, xuất phát điểm của các dân tộc trong phát triển

Bốn là, xuất phát từ quan điểm chiến lược (thuộc bản chất)

của các thế lực thù địch khi đi xâm lược một thuộc địa hay chiếm đoạt quốc gia khác trước khi chiếm tài nguyên là chinh phục “người dân bản địa, bản xứ” thông qua con đường có tính mũi nhọn là “tôn giáo” và “dân tộc” Lợi dụng đặc điểm quan hệ tộc người trong điều kiện các quốc gia đa tộc người; áp dụng chính sách “chia để trị” để kích động phá hoại khối đoàn kết dân tộc

Phần 3 Thực tiễn những vấn đề dân tộc ở tỉnh Bình Phước hiện nay và giải pháp

3.1 Những vấn đề đã và đang đặt ra cho công tác dân tộc và giải quyết vấn đề dân tộc ở tỉnh Bình Phước hiện nay

Trong những năm qua, công tác dân tộc và thực hiện chính sách dân tộc được các cấp ủy, chính quyền, đoàn thể các cấp trên địa bàn tỉnh Bình Phước tiến hành một cách bài bản, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị Đời sống của đồng bào các dân tộc thiểu số trong tỉnh được nâng lên rõ rệt, tuy nhiên vẫn còn những hạn chế, yếu kém Một số vấn đề đã và đang đặt ra cho việc giải quyết vấn đề dân tộc ở tỉnh Bình Phước hiện nay đó là

Những mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân, vướng mắc giữa dân với dân, giữa dân với cán bộ cơ sở, chính quyền địa phương vẫn còn xảy ra ở một số địa phương, nhất là hiện tượng tranh chấp đất đai, giải tỏa đền bù, thu hồi đất chưa được xử lý kịp thời, dứt điểm nên còn xảy ra các vụ khiếu kiện đông người, vượt cấp Cùng với đó, nhiều vấn đề bức xúc của đồng bào các dân tộc, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số còn chậm được giải quyết

Tình hình người dân Bình Phước vượt biên qua Camphuchia cư trú, làm

ăn trái phép vẫn còn xảy ra ở một số địa bàn biên giới, gây khó khăn cho ta trong công tác quản lý bảo vệ biên giới Trên khu vực biên giới của tỉnh, tình hình tranh chấp, khiếu kiện đất đai vẫn còn diễn biến phức tạp, trong năm 2017 xảy ra 07 vụ với 36 người dân ở xã Đắc Ơ huyện Bù Gia Mập; xã Hưng Phước,

Thiện Hưng, huyện Bù Đốp (địa bàn đồn Biên phòng Đắc Ơ, Hoàng Diệu, Bù Đốp) đi khiếu kiện đất đai; có 02 vụ (4 người dân) xã Đắc Ơ khiếu kiện vượt cấp tại Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội

Tình đoàn kết, tôn trọng, giúp đỡ lẫn nhau giữa đồng bào các dân tộc

ở tỉnh Bình Phước có thời điểm, có nơi, chưa tốt, chưa phát huy được sức mạnh tổng hợp Tình trạng dân di cư tự do diễn biến rất phức tạp, hàng năm, tỉnh Bình Phước đón nhận trên 20.000 người dân di cư từ các tỉnh phía Bắc vào, các tỉnh lân cận như Lâm Đồng, Tây Ninh, Bình Dương và các tỉnh miền Tây Nam Bộ Đáng chú ý, trong nhiều năm qua, tình trạng người dân tộc đa số từ nhiều nơi luôn tìm cách mua rẫy, mua điều non, của đồng bào dân tộc thiểu số đã làm cho tình hình tranh chấp đất đai, xích mích, va chạm giữa đồng bào các dân tộc mới di cư đến với đồng bào tại chỗ trở thành nhân tố tiềm ẩn gây mất ổn định

3.2 Một số giải pháp giải quyết vấn đề dân tộc và nâng cao chất lượng thực hiện chính sách dân tộc ở tỉnh Bình Phước hiện nay

Một là, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và xã

hội về vấn đề dân tộc và giải quyết vấn đề dân tộc

Cần thống nhất nhận thức, tư tưởng từ tỉnh tới thôn bản

về vấn đề dân tộc; về vai trò, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và toàn xã hội trong công tác dân tộc, trong đó cán bộ, đảng viên là lực lượng nòng cốt Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến quan điểm, chính sách dân tộc của Đảng

và Nhà nước Nội dung tuyên truyền phải mang tính toàn diện, tập trung hướng tới các chính sách phát triển kinh tế

-xã hội vùng DTTS; xóa bỏ tư tưởng kỳ thị dân tộc cũng như

tư tưởng ỷ lại trong một số đồng bào các dân tộc; khơi dậy lòng tự hào dân tộc; kiên quyết đấu tranh chống lại mọi âm mưu chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc Đa dạng hóa

các hình thức tuyên truyền và lồng ghép công tác tuyên truyền với những việc làm, hành động cụ thể, gắn với lợi ích của đồng bào

Hai là, tiếp tục vận dụng linh hoạt các chủ trương, chính

sách và pháp luật về vấn đề dân tộc theo hướng bảo đảm tính toàn diện, hiệu quả, bền vững và công bằng Cần thường xuyên rà soát lại hệ thống chính sách dân tộc đang được thực hiện, trên cơ sở đó kịp thời điều chỉnh và bổ sung những chính sách mới cho phù hợp với tình hình thực tiễn tại tỉnh Bình phước Đặc biệt, để bảo đảm tính hiệu quả và bền vững, việc hình thành chính sách phải dựa trên cơ sở nhận thức đầy đủ về đặc điểm dân cư, tộc người, văn hóa, điều kiện địa lý, tự nhiên, môi trường ở các vùng dân tộc Xây dựng chính sách theo địa bàn và trình độ phát triển gắn với xây dựng nông thôn mới Mặt khác, trong điều kiện nguồn lực thực hiện chính sách hạn chế, cần xác định rõ những ưu tiên, trọng điểm trong xây dựng chính sách, trong

đó đặc biệt chú trọng đến chính sách giảm nghèo gắn với phát triển bền vững; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của các dân tộc tại địa phương

Ba là, tăng cường, đổi mới sự lãnh đạo của các cấp ủy

đảng đối với công tác dân tộc Các cấp ủy đảng cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo việc cụ thể hóa, thể chế hóa, tổ chức thực hiện nghị quyết; thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện nghị quyết, chỉ thị của Đảng, bảo đảm tính hiệu quả Đồng thời, tiếp tục tập trung lãnh đạo việc kiện toàn hệ thống chính trị vùng đồng đồng bào DTTS, nâng