Bước đầu tìm hiểu chủ nghĩa khủng bố quốc tế

Đứng trước những hành động khủng bố tàn ác và ghê rợn đó, các cường quốc trên thếgiới đã phát động một cuộc tấn công vào các tổ chức và các nhóm khủng bố, khởi đầu là Mỹ và các đồng minh

Giảng viên hướng dẫn : ThS BÙI ĐỨC ANH

Sinh viên thực hiện : THÁI HỒNG PHÚC

Bình Dương, 05/2016

Lời nói đầu

Thế giới trong hai thập kỷ đầu của thế kỷ XXI đang trong giai đoạn cực kì phát triển,với sự thông minh của con người, các sản phẩm phục vụ cho đời sống vật chất và tinh thầncủa con người ngày càng nhiều Nhưng bên cạnh những mặt tích cực đó, thế giới ngày naycũng đối diện với nhiều vấn đề phức tạp, nan giải như biến đổi khí hậu, phân hóa giàu nghèo,vấn đề an ninh lương thực, mà đặc biệt đó là chủ nghĩa khủng bố

Chủ nghĩa khủng bố hiện nay đang gieo rắc nỗi ám ảnh kinh hoàng cho nhân loại vớihàng loạt những vụ tấn công khủng bố đẫm máu Điển hình đó là vụ khủng bố ngày 11/9 ở

Mỹ làm thế giới bừng tỉnh trước nguy cơ khủng bố toàn cầu Sau vụ khủng bố ngày 11/9, thếgiới lại phải tiếp tục hứng chịu nhiều cuộc khủng bố ác liệt hơn nữa ở Nga, Anh, Tây BanNha, Pháp,Australia Các cuộc tấn công khủng bố ngày càng đáng sợ bởi nguy mô và sựmanh động của khủng bố Chính vì vậy, mà ngày nay khủng bố chính là mối đe dọa hàng đầuđối với an ninh cho toàn nhân loại

Đứng trước những hành động khủng bố tàn ác và ghê rợn đó, các cường quốc trên thếgiới đã phát động một cuộc tấn công vào các tổ chức và các nhóm khủng bố, khởi đầu là Mỹ

và các đồng minh NATO và hiện nay là rất nhiều quốc gia cùng tham gia trong ba liên minhquốc tế chống khủng bố

Thế nhưng các hoạt động tấn công tiêu diệt khủng bố hiện nay vẫn chưa mang lại hiệuquả thật sự bởi nhiều nguyên nhân khác nhau Chính vì vậy, các quốc gia trên thế giới nêncùng ngồi lại với nhau, cùng nhau phối hợp tiêu diệt khủng bố, bằng không khủng bố sẽ tiếptục là nỗi ám ảnh cho con người trong thế kỷ này

Mục Lục

Phần mở đầu 4

Phần nội dung 12

Chương 1: Tổng quan về khủng bố và chủ nghĩa khủng bố 12

1.1 Khái niệm về khủng bố và chủ nghĩa khủng bố 12

1.2 Nguồn gốc của chủ nghĩa khủng bố 15

1.3 Đặc điểm của chủ nghĩa khủng bố 20

1.4 Khái quát về khủng bố từ khi ra đời đến cuối thế kỷ XX 22

1.5 Hướng phát triển của chủ nghĩa khủng bố hiện nay 23

Chương 2: Chủ nghĩa khủng bố quốc tếtrên thế giới từ đầu thế kỷ XXI cho đến năm 2015 30

2.1 Các tổ chức khủng bố tiêu biểu trên thế giới 30

2.1.1 Al-Qaeda 30

2.1.2 Taliban 32

2.1.3 Hamas 33

2.1.4 Nhà nước Hồi giáo (IS) 35

2.1.5 Boko Haram 39

2.2 Những hoạt động khủng bố gây bất ổn cho an ninh thế giới 41

2.2.1 Một số vụ tấn công khủng bố đẫm máu trong hai thập kỷ đầu của thế kỷ XXI 41

2.2.2 Các vụ khủng bố bắt cóc người dân trên thế giới trong hai thập kỷ đầu của thế kỷ XXI 45

2.2.3 Các hoạt động buôn bán bất hợp pháp của khủng bố 49

2.3 Hậu quả của các hoạt động khủng bố 52

Chương 3: Những hoạt động chống khủng bố 55

3.1 Trên thế giới 55

3.1.1 Biện pháp và hành động chống khủng bố 55

3.1.2 Kết quả và thách thức 60

3.2 Việt Nam với vấn đề phòng chống khủng bố 65

3.2.1 Tình hình Việt Nam 65

3.2.2 Các biện pháp và hành động chống khủng bố 68

3.2.3 Kết quả và thách thức 75

Phần kết luận 77

Tài liệu tham khảo 80

Thế giới cho đến 2 thập niên đầu của thế kỷ XXI đang chứng kiến sự phát triển mạnh mẽtrên tất cả các lĩnh vực kinh tế, khoa học - công nghệ, y tế, giáo dục Thế nhưng, bên cạnh sựphát triển mạnh mẽ ấy, thế giới cũng chứng kiến nhiều vấn đề toàn cầu mang tính thách thức về

an ninh và sự phát triển của nhân loại như biến đổi khí hậu, dịch bệnh, môi trường, an ninhlương thực, an ninh mạng và đặc biệt đó là sự bùng phát mạnh mẽ của chủ nghĩa khủng bố.Với sự xuất hiện mạnh mẽ và bùng phát dữ dội trên toàn thế giới, toàn cầu hóa đã mang lạinhững điều kiện chưa từng có cho sự phát triển của nhân loại, hàng loạt những đầu tư kinh tế

giữa các quốc gia và khu vực với nhau diễn ra trên phạm vi toàn cầu, những mối quan hệ đó đãthúc đẩy các quốc gia xích lại với nhau hợp tác cùng phát triển, bên cạnh đó, sự phát triển mạnh

mẽ của công nghệ thông tin đã góp phần tạo liên kết cho thông tin trên toàn cầu truyền bá khắpmọi nơi khi mà internet đến, con người ngày càng tiếp xúc giao lưu với nhiều nền văn hóa trênthế giới, song song với đó, những điều kiện cho nghiên cứu về y tế, giáo dục cũng ngày càngthuận lợi hơn, những phát minh khoa học đã góp phần làm cho chất lượng cuộc sống ngày càngđược nâng cao rõ rệt Thế nhưng, bên cạnh đó, sự phát triển quá nhanh chóng đó đã tạo nênnhững vấn đề toàn cầu mang lại những thách thức to lớn đến sự phát triển của nhân loại, đó làcác thách thức an ninh phi truyền thống (an ninh lương thực, biến đổi khí hậu, khủng bố.), màtrong đó, vấn đề nổi cộm và đe dọa đến nhân loại chính là chủ nghĩa khủng bố

Nếu như trước đây, khủng bố chỉ diễn ra ở một vài nơi, với số lượng và mức độ khônglớn thì hiện nay nó thực sự đã trở thành một “nỗi ám ảnh kinh hoàng” đối với cả nhân loại bởinhững tội ác mà nó gây ra (thảm sát, đánh bom, mua bán con người, phá hủy di sản.), nơi nào

có sự xuất hiện của khủng bố thì nơi đó gắn liền với bất ổn, đau thương, mất mat Kể từ saucái ngày kinh hoàng 11/9/2001, khi 2 chiếc máy bay thương mại đã bị chỉnh hướng đâm thẳngvào Tòa tháp đôi của Trung tâm Thương mại Thế giới ở New York, trong vòng 2 tiếng, cả 2 tòatháp bị sụp đổ, chỉ còn lại một đống hoang tàn, cả thế giới chấn động và sau đó một cuộc chiếnchống khủng bố do Mỹ đứng đầu đã chính thức tấn công vào khủng bố, cuộc chiến chốngkhủng bố đã tạo nên những hệ lụy (đó là những xung đột, mâu thuẫn ngày càng gay gắt giữacác sắc tộc, tôn giáo, và giữa những dân tộc, tôn giáo này với dân tộc, tôn giáo khác) cho đếntận năm 2015, thế nhưng khủng bố thì vẫn chưa bị tiêu diệt mà nó đã biến tướng và trở nênnguy hiểm hơn trước rất nhiều

Với những gì mà chủ nghĩa khủng bố gây ra cho khắp nhân loại và những cuộc chiếnchống khủng bố kéo dài đến nay nhưng kết quả thì không như mong đợi đã đặt ra cho tôi nhữngnghi vấn cần đi tìm lời giải, đó là: Tại sao chủ nghĩa khủng bố bị căm ghét bởi nhân loại, hàngloạt những cuộc chiến chống bố nổ ra nhưng mà chúng vẫn tồn tại, bùng phát mạnh mẽ vànhanh chóng đến vậy? Và liệu những hành động khủng bố này đe dọa như thế nào đến an ninhnhân loại? Đó cũng chính là lí do để em chọn đề tài “Bước đầu tìm hiểu chủ nghĩa khủng bốquốc tế” để làm đề tài nghiên cứu

2 Đóng góp của đề tài

Thông qua việc nghiên cứu đề tài, em muốn chongười đọc một cái nhìn chi tiết hơn vềkhủng bố và chủ nghĩa khủng bố, nguồn gốc sinh ra khủng bố và chủ nghĩa khủng bố, nhữnghoạt động của chủ nghĩa khủng bố và hướng hoạt động của chúng, và các biện pháp, hành độngchống khủng bố hiện nay trên thế giới, hiệu quả của các biện pháp và hành động này Bên cạnh

đó, bài viết sẽ đi vào tìm hiểu các tổ chức khủng bố nổi cộm hiện nay trên thế giới và cho ngườiđọc cái nhìn cụ thể hơn về các tổ chức khủng bố này, bài viết cũng nêu lên suy nghĩ của tác giả

về các tổ chức khủng bố khác so với IS để thấy được nguyên nhân vì sao IS “sinh sau đẻ muộn”nhưng lại phát triển nhanh chóng và có sức tồn tại mạnh mẽ đến thế

Song song với đó, việc bài viết trình bày về những hoạt động của chủ nghĩa khủng bốqua đó rút ra một vài suy nghĩ về hướng hoạt động của chủ nghĩa khủng bố, điều này có thểgóp một phần nhỏ vào tài liệu cho các nhà hoạch định chính sách phòng chống khủng bố Đềtài có đề cập đến vấn đề phòng chống khủng bố ở Việt Nam với những thông tin mới thu thậpđược sẽ giúp người đọc có một sự nhìn nhận đúng đắn về vấn đề phòng chống khủng bố ở ViệtNam

Với những nghiên cứu trong đề tài có thể cung cấp một phần tài liệu cho việc nghiên cứuvấn đề khủng bố của học sinh, sinh viên hiện nay

Trong tác phẩm“Khủng bố và chống khủng bố với vấn đề an ninh quốc tế” do TS

Nguyễn Văn Dân chủ biên, tác giả đã tập hợp các bài nghiên cứu của các học giả nước ngoài vàbài nghiên cứu của mình để đưa đến cho người đọc một cái nhìn rõ nét về khủng bố và chống

khủng bố, về hệ tư tưởng của chủ nghĩa khủng bố, về chiến lược và cuộc chiến chống khủng

bố, về luật quốc tế với cuộc chiến chống khủng bố, song song với đó, tác phẩm cũng nêu lênđược các hoạt động khủng bố của các tổ chức khủng bố lớn trên thế giới Đó là tổ chức khủng

bố Al-Quaeda, Taliban và hoạt động chống khủng bố của Mỹ Tác phẩm cũng đã nêu lên đượcvấn đề có tính tất yếu trong quan hệ quốc tế của các quốc gia trên thế giới đó là sự hợp tác củacác quốc gia trước đây vốn có những bất đồng và mâu thuẫn trước đó trong việc giải quyếtxung đột nội bộ nay lại có thể ủng hộ và phối hợp với nhau chống lại kẻ thù chung - chủ nghĩakhủng bố

Trong tập 3 “Cuộc chiến không giới hạn” của bộ tác phẩm “Khủng bố & chống khủngbố” do Trung tâm văn hóa ngôn ngữ Đông Tây tổng hợp các bài viết của các nhà nghiên cứu vềvấn đề khủng bố và chống khủng bố trên thế giới, tác phẩm đã trình bày toàn cảnh về nhữngđiểm nóng và những sự kiện nổi bậc đầu thế kỷ XXI, những nhận định về những sự kiện đãdiễn ra ở các khu vực đe dọa gây ra thảm họa cho loài người, đó là các tổ chức và sự kiện liênquan đến chủ nghĩa khủng bố và cuộc chiến tranh Afghanistan

Trong tác phẩm “Các điều ước đa phương về ngăn ngừa và trừng trị khủng bố quốc tế” do

Bộ Ngoại giao Việt Nam biên soạn, tác phẩm đã tập hợp các điều ước đa phương về ngăn ngừa

và trừng trị khủng bố quốc tế, trong đó có các công ước quốc tế về việc trừng trị các hoạt độngkhủng bố đối với ngành hàng không dân dụng, công ước quốc tế về trừng trị các hành vi tài trợkhủng bố, công ước về chống bắt con tin

Với cuốn “Hồ sơ mật về Osama Bin Laden và mạng lưới khủng bố quốc tế” của tác giảRoland Jacquard, tác giả đã tập hợp các sự kiện, tư liệu liên quan đến các hoạt động và các tổchức khủng bố quốc tế, trong đó, tác giả đã trình bày những bí mật đằng sau trùm khủng bố BinLaden như thân thế của Bin Laden và những mối quan hệ với những người quyền lực ở TrungĐông, sự lưu vong của tên trùm khủng bố này, nguồn tài chính đằng sau những hoạt độngkhủng bố, mối liên hệ của các nhóm khủng bố

Tất cả những tài liệu trên đã nêu một cách tổng thể về chủ nghĩa khủng bố, về những điềuước chống khủng bố trên thế giới, những đe dọa của chúng đối với an ninh của nhân loại,những tác phẩm này về cơ bản đã làm rõ được chủ nghĩa khủng bố và vấn đề phòng chốngkhủng bố trên thế giới Tuy nhiên, những tác phẩm này điều được xuất bản ở những năm đầucủa thế kỷ XXI khi mà chủ nghĩa khủng bố chỉ mới bắt bầu bùng phát trên thế giới với mức độ

khủng khiếp chưa phải như hiện nay, nhưng hiện nay (năm 2015) trải qua hơn 10 năm tồn tại vàphát triển, chủ nghĩa khủng bố đã ngày một lớn mạnh hơn, mặt cho sự oanh kích của các quốcgia trên thế giới vào hang ổ của chúng, nhưng chúng vẫn tồn tại và gieo rắc nỗi ám ảnh kinhhoàng cho toàn nhân loại, đơn cử có thể kể đến một tổ chức khủng bố đang làm nên những trậncuồng phong gây biết bao đau thương, mất mát cho nhiều quốc gia như IS (tổ chức ra đời mớikhoảng 10 năm), chính vì vậy việc nghiên cứu chủ nghĩa khủng bố không thể dừng lại ở mộtthời kỳ, một giai đoạn nhất định mà đó là cả một quả trình theo dõi, nghiên cứu và phát hiện.Vậy nên, em xin tiếp thu những nghiên cứu của các học giả trong và ngoài nước, cộng thêmnhững nghiên cứu của bản thân về chủ nghĩa khủng bố, để trình bày một đề tài có tính thời sựcao như “Bước đầu tìm hiểu chủ nghĩa khủng bố quốc tế”.

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu “Bước đầu tìm hiểu chủ nghĩa khủng bố quốc tế” nên đối tượng mà đềtài hướng đến chính là nguyên nhân tạo ra khủng bố trên thế giới, một số tổ chức khủng bố nổicộm trên thế giới và các hoạt động khủng bố của chúng, những vụ khủng bố đẫm máu trên thếgiới gây đe dọa đến tính mạng con người và an ninh xã hội, các biện pháp và hoạt động phòngchống khủng bố trên thế giới, để làm đối tượng chính của bài nghiên cứu

Về phạm vi nghiên cứu của đề tài: thời gian mà đề tài nghiên cứu chính là từ năm 2000đến 2015, đây là mốc thời gian đánh dấu sự biến đổi và phát triển mạnh của chủ nghĩa khủng

bố trên toàn thế giới Về không gian, do đề tài chọn đó là “Bước đầu tìm hiểu chủ nghĩa khủng

bố quốc tế” nên không gian mà đề tài chọn là những nơi (Trung Đông, châu Âu, châu Phi, ) màkhủng bố đã và đang gây bất ổn an ninh trên toàn thế giới

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử chính làphương pháp luận chính của đề tài nghiên cứu Về phương pháp nghiên cứu, đề tài sử dụng haiphương pháp nghiên cứu chính và xuyên suốt từ đầu đến cuối là phương pháp lịch sử vàphương pháp logic, để trình bày mối liên hệ giữa các hoạt động khủng bố với các mối nguy hại

mà chúng gây nên cho an ninh thế giới, song song với đó, để làm rõ được nội dung của đề tàinghiên cứu, tác giả còn kết hợp thêm một số phương pháp khác như tổng hợp, thống kê, phântích, so sánh để cho người đọc có thể nhìn rõ được nội dung mà đề tài nghiên cứu

6 Nguồn tư liệu

Để nghiên cứu đề tài “Bước đầu tìm hiểu chủ nghĩa khủng bố quốc tế”, tôi đã sử dụngmột số nguồn tài liệu sau:

Đó là các công trình nghiên cứu của các chuyên gia, học giả nghiên cứu về khủng bố, chủnghĩa khủng bố, các công trình này được in thành sách như “Khủng bố và chống khủng bố vớivấn đề an ninh quốc tế” của TS Nguyễn Văn Dân; tập 3 “Cuộc chiến không giới hạn” của bộtác phẩm “Khủng bố và chống khủng bố” do Trung tâm văn hóa ngôn ngữ Đông Tây tổng hợpcác bài viết của các nhà nghiên cứu về vấn đề khủng bố và chống khủng bố trên thế giới; “Hồ

sơ mật về Osama Bin Laden và mạng lưới khủng bố quốc tế” của tác giả Roland Jacquard vàcòn nhiều công trình nghiên cứu khác

Ngoài nguồn tài liệu là các công trình nghiên cứu được in thành sách, đề tài này còn sửdụng các tài liệu là các công trình nghiên cứu nhỏ như các tiểu luận, bài nghiên cứu được đăngtrên các trang web như nghiencuuquocte.org, nguyentandung.org, trandaiquang.org,

Thêm một nguồn tài liệu không thể thiếu là các nguồn tin tức thông tin đại chúng đượcđăng trên các báo giấy, các trang báo mạng, các bản tin thời sự thế giới

7 Bố cục đề tài

Nội dung của khóa luận gồm 3 chương:

Chương 1: Tổng quan về khủng bố và chủ nghĩa khủng bố

Trình bày tổng quan về khái niệm khủng bố của một số quốc gia, các tổ chức khủng bốtrên thế giới, tiếp đến là tìm hiểu về nguồn gốc của chủ nghĩa khủng bố, đây là điều vô cùngquan trọng vì muốn tiêu diệt được khủng bố thì phải biết được nó sinh ra từ đâu Tiếp theo làtrình bày các đặc điểm của chủ nghĩa khủng bố, khủng bố trong lịch sử và hướng phát triển củachủ nghĩa khủng bố hiện nay trên thế giới Dựa vào việc trình bày tổng quan các nội dung trên

có thể làm rõ được khủng bố khác với những hình thức tội phạm khác, mức độ và sự tàn phácủa nó là không thể lường, và chúng ngày càng tinh vi và khó đoán

Chương 2: Chủ nghĩa khủng bố quốc tế trên thế giới từ đầu thế kỷ XXI cho đến năm 2015Trình bày sự lớn mạnh theo thời gian của chủ nghĩa khủng bố gắn liền với sự ra đời vàkhông ngừng lớn mạnh của các tổ chức khủng bố đáng sợ trên thế giới cùng với những hoạtđộng tuyển quân, chiêu mộ thành viên từ nơi khác tham gia vào các hoạt động khủng bố củachúng trên thế giới và những hậu quả của các hoạt động khủng bố này Từ việc làm rõ được sự

lớn mạnh của chủ nghĩa khủng bố gắn liền với những hoạt động khủng bố mà chúng gây racùng với những hậu quả của các hoạt động khủng bố, cho thấy sự tồn tại của khủng bố chính là

“quả bom khổng lồ” đe dọa đến sự tồn vong của nhân loại

Chương 3: Những hoạt động chống khủng bố

Đối với thế giới:Trình bày quan điểm của các quốc gia trên thế giới về vấn đề phòngchống khủng bố, những biện pháp chống khủng bố hiện nay trên thế giới, và những hoạt độngchống khủng bố hiện nay trên thế giới, từ đó đưa ra kết quả của những hành động chống khủng

bố hiện nay trên thế giới Với việc trình bày những nội dung trên, bày viết xin đưa ra một sốthách thức trong việc phòng chống khủng bố hiện nay

Ở Việt Nam:Trình bày tình hình Việt Nam trong thời gian qua, quan điểm của Việt Nam

về khủng bố và phòng chống khủng bố, kết quả của công tác phòng chống khủng bố ở ViệtNam và một số thách thức trong việc phòng chống khủng bố, để qua đó thấy được Việt Namcần và phải tiếp tục đề ra các biện pháp và hành động phòng chống khủng bố mới cho phù hợpvới tình hình, trước khi những hành động khủng bố diễn ra ở Việt Nam

PHẦN NỘI DUNG

•

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ KHỦNG BỐ VÀ CHỦ NGHĨA KHỦNG BỐ

1.1 Khái niệm về khủng bố và chủ nghĩa khủng bố

Hiện nay có khá nhiều quan điểm khác nhau của các nhà nghiên cứu về khủng bố và chủ nghĩa khủng bố, tôi xin được đưa ra một số quan điểm sau:

Về khủng bố:

Theo định nghĩa về khủng bố do Liên Hiệp Quốc đưa ra vào năm 1992 thì: “Khủng bố làcác phương pháp gây ra bất an bằng các hành động bạo lực được lập đi lập lại thực hiện bởi cácchủ thể nhà nước, tổ chức hay cá nhân bí mật (hoặc nữa bí mật) vì lý do chính trị hay tội ác,bằng cách đó thì đối tượng trực tiếp của hành vi bạo lực không phải là đối tượng chính (trừtrường hợp ám sát)”1

Theo bách khoa toàn thư Việt Nam: Khủng bố là hoạt động phá hoại, đe dọa bằng lời nói,hình ảnh hoặc video giết người do cá nhân hoặc tổ chức thực hiện làm thiệt mạng người gâyhoang mang khiếp sợ cho tâm lý hoặc tổn thất cho xã hội và cộng đồng, nhằm mục đích chínhtrị hoặc tôn giáo2

Trong “Quy định của Pháp luật Việt Nam về phòng chống khủng bố” có ghi rằng: “Khủng

bố là các hành vi xâm phạm tính mạng của người khác hoặc phá hủy tài sản của cơ quan, tổchức, cá nhân nhằm gây ra tình trạng hoảng sợ trong công chúng; xâm phạm tự do thân thể, sứckhỏe hoặc chiếm giữ, làm hư hại tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân nhằm gây ra tình trạnghoảng sợ trong công chúng; đe dọa xâm phạm tính mạng, tự do thân thể, sức khỏe của ngườikhác hoặc phá hủy, chiếm giữ, làm hư hại tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân hoặc có nhữnghành vi uy hiếp tinh thần khác nhằm gây ra tình trạng hoảng sợ trong công chúng (Điều 230a,BLHS năm 1999 sửa đổi, bổ sung năm 2009)”

Tuy chưa có sự thống nhất về khái niệm khủng bố nhưng qua các khái niệm trên ta có thểthấy một số đặc điểm chung nổi bật của các hành động khủng bố: đó là những hành động sửdụng bạo lực, hoặc đe dọa sử dụng bạo lực, có tính toán trước, nhằm đạt được những mục tiêu

cụ thể, thông thường là mục tiêu chính trị Trong những hành động này, yếu tố “kích thích nỗi

sợ hãi lây lan” được cho là then chốt, và sự tàn nhẫn, coi thường các giá trị nhân bản, hướngvào những nơi đông người là những điểm nổi bật

Về chủ nghĩa khủng bố:

Thuật ngữ “Chủ nghĩa khủng bố”(Terrorism) được sử dụng đầu tiên vào năm 1798 bởi

1 Tiểu luận Khủng bố quốc tế, trang 2, http://xemtailieu.com/tai-lieu/khung-bo-quoc-te-42377.html

2 Khủng bố, ngày xem 26/12/2015, https://vi.wikipedia.org/wiki/Kh%E1%BB%A7ng_b%E1%BB%91

nhà triết học người Đức Immanuel Kant Cùng năm, thuật ngữ này xuất hiện trong một phụlục của Đại từ điển Viện Hàn lâm Pháp3 Do những biến đổi theo thời gian của chủ nghĩakhủng bố mà cho đến nay những nhà nghiên cứu vẫn chưa thống nhất được quan niệm vềchủ nghĩa khủng bố, nhưng tựu chung lại thì có những điểm chung như đó là các hoạt độngcủa cá nhân hay tổ chức gây đe dọa đến tính mạng con người, phá hoại tài sản công hoặc tư

và uy hiếp an ninh xã hội, nhằm đạt được mục đích nhất định

Theo Đại bách khoa toàn thư Trung Quốc thì “Chủ nghĩa khủng bố quốc tế là hành vicủa cá nhân hoặc tổ chức sử dụng bạo lực có ý thức gây hoảng sợ, dùng các thủ đoạn giếthại hoặc uy hiếp tính mạng cá nhân hoặc nhóm người, phá hoại tài sản công hoặc tư để đạtmục đích chính trị nào đó hoặc các mục đích khác trong phạm vi quốc tế Đó là hành vi cánhân hoặc tập thể có mục đích chính trị và xã hội nào đó, sử dụng bạo lực hoặc phi bạo lựctấn công và đe dọa các cơ quan hoặc cá nhân, hoặc để tạo ra bầu không khí hoảng sợ, giếthại bừa bãi những người dân vô tội, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng”4

Hiện nay có thể phân chủ nghĩa khủng bố thành năm loại:

Thứ nhất là khủng bố nhà nước (State Terrorism) Đây là hành động khủng bố do nhànước thực thi, sử dụng các công cụ mà một nhà nước có sẵn như các cơ quan cưỡng chế,thực thi pháp luật dựa trên những phương tiện đã được hợp thức hóa Ví dụ như vụ Israelgiết hại những thủ lĩnh của phong trào Hamas thuộc Palestine năm 2004

Thứ hai là khủng bố có sự tài trợ của nhà nước (State-Sponsored Terrorism) Đây làhành động khủng bố của một nhóm khủng bố trong nước hoặc quốc tế, có sự tài trợ củachính quyền quốc gia Theo Mỹ, Afghanistan, Libya và Iraq là ba quốc gia chính tài trợ chochủ nghĩa khủng bố quốc tế vì những mục đích riêng Với phương thức này, quốc gia tài trợkhủng bố có thể sử dụng các nhân viên mật vụ hoặc người đại diện của mình nhằm tạo nên

sự bất ổn về kinh tế và chính trị tại một quốc gia khác Các quốc gia còn có thể tài trợ khủng

bố bằng cách hỗ trợ phương tiện, tiền bạc, vũ khí và các thiết bị quân sự, huấn luyện và cungcấp thông tin tình báo về đường di chuyển cho những kẻ khủng bố

Thứ ba là khủng bố của những người theo chủ nghĩa dân tộc (Nationalist Terrorism), hoặcchủ nghĩa khủng bố mang màu sắc ly khai sắc tộc Theo đó, các hoạt động khủng bố thường

3Chủ nghĩa khủng bố, ngay xem 28/12/2015, http://nghiencuuquocte.org/2015/02/22/chu-nghia-khung-bo/

4Huỳnh Tấn Lập, Khóa luận tốt nghiệp: Hoạt động phòng chống khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á từ sau chiến tranh lạnh đến nay, trang 8; ThS Bùi Đức Anh (Hướng dẫn).

được dùng trong những hoạt động của các phong trào chống thực dân của những người theochủ nghĩa dân tộc, hoặc bởi các nhóm đấu tranh đòi ly khai khỏi một quốc gia nào đó (điểnhình như phong trào xứ Basque ở Tây Ban Nha, phong trào của người Sikh ở Ấn Độ, hay cácphong trào chống Israel của người Palestine).

Thứ tư là khủng bố ý thức hệ (Ideological Terrorism/ Social Terrorism), trong đó những kẻkhủng bố sử dụng hoạt động khủng bố để thay đổi một chính sách đối nội hoặc để lật đổ mộtchính phủ nào đó Loại khủng bố này cũng có thể mang màu sắc tôn giáo

Thứ năm là khủng bố của những tổ chức tội phạm xuyên quốc gia (Criminal Terrorism).Các tập đoàn buôn bán ma túy có thể dùng hoạt động khủng bố để bảo vệ lợi ích riêng bằngcách tấn công chính phủ và các cá nhân có ý định gây khó khăn cho hoạt động và tầm ảnhhưởng của họ.Ví dụ, những tổ chức mafia của Ý đã sử dụng khủng bố để ngăn chặn các nỗ lựctrấn áp hoạt động tội phạm của chính phủ nước này

Những cách phân loại này chỉ mang tính tương đối, vì trong nhiều trường hợp, các loạihình khủng bố này có thể đan lồng vào nhau, khó có thể phân biệt rạch ròi Chẳng hạn, các hoạtđộng khủng bố ở Chesnia vừa mang màu sắc tôn giáo, vừa mang màu sắc của chủ nghĩa lykhai5

Như vậy, từ những khái niệm trên ta có thể thấy: khủng bố là các hành động đe dọa đếntính mạng con người, làm hủy hoại tài sản công hoặc tư, gây ra những sợ hãi và bất ổn cho

xã hội nhằm mục đích chính trị hoặc tôn giáo Chủ nghĩa khủng bố là hành vi của cá nhânhay tổ chức tội phạm, mang tư tưởng cực đoan, lấy tư tưởng tôn giáo làm bình phong chonhững hành động tội ác, sử dụng bạo lực hay đe dọa sử dụng vũ lực gây nguy hại đến tínhmạng con người, gây nên những bất an trong xã hội, phá hoại của cải trong xã hội, nhằm đạtđược mục đích nào đó

1.2 Nguồn gốc của của nghĩa khủng bố

Khủng bố hiện nay đang hoành hành khắp thế giới với hàng loạt cuộc tấn công vàonhững ai chống lại chúng gây nên nỗi khiếp sợ “mang tên khủng bố”, chính vì vậy mà cácquốc gia trên thế giới, đi đầu là Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công vào các phần tử và các tổchức khủng bố bằng bộ binh cũng như cả không quân Thế nhưng không vì thế mà khủng bố

bị tiêu diệt, trái lại chúng như những được “phù phép bởi bàn tay vô hình” và trở thành

5Chủ nghĩa khủng bố, ngày xem 28/12/2015, http://nghiencuuquocte.org/2015/02/22/chu-nghia-khung-bo/

những tổ chức khủng bố khác tiếp tục gây nên nỗi sợ hãi cho nhân loại như IS hiện nay Vậyđiều gì đã tạo nên khủng bố? Nguồn gốc của chúng từ đâu ra? là những vấn đề cần lời giảinếu muốn tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa khủng bố.

Tìm hiểu về nguồn gốc khủng bố, người viết xin được đưa ra một số nguyên nhân ra đờicủa khủng bố như sau:

Thứ nhất, đó là chủ nghĩa cường quyền và tư tưởng, cách hành xử áp đặt vượt trên luật pháp và công lý của các "ông lớn" toàn cầu trong các hoạt động cạnh tranh lợi ích địa chính trị - địa kinh tế - địa chiến lược ở những địa bàn giàu tài nguyên 6 Các quốc gia lớn

mạnh về cả kinh tế, chính trị, quân sự trên thế giới luôn tìm cách để giữ vững và gia tăng sứcmạnh, vị thế của mình trên trường quốc tế, để làm được như vậy họ đã dùng nhiều phươngpháp, và trong quá trình thực hiện những phương pháp đó, chủ nghĩa bá quyền đã len lỏi vào

và trở thành ngọn cờ đầu cho những biện pháp của những quốc gia này Những vùng đấtgiàu tài nguyên trên thế giới như Châu Phi và Trung Đông dĩ nhiên sẽ không thể thoát khỏitầm mắt của các cường quốc trong việc giữ vững và gia tăng sức mạnh kinh tế - chính trị của

họ, các quốc gia ở đây đa phần là những quốc gia nghèo nàn và lạc hậu thuộc hàng kém pháttriển trên thế giới, chính vì vậy nếu như họ chịu “hợp tác” với những ông lớn thì không phảichịu cảnh “chiến tranh xâm lược hợp pháp” của họ, còn nếu ngược lại không chịu hợp tácvới họ thì các cường quốc có thể tùy tiện can thiệp với một cái cớ nào đó do họ tạo ra để bảo

vệ lợi ích của mình ở nước ngoài, bất chấp chủ quyền, an ninh quốc gia và cuộc sống ngườidân quốc gia đó bị đe dọa Cùng với đó, các cường quốc muốn giữ được vai trò và ảnh ưởngcủa mình ở những khu vực này thì họ sẽ áp dụng mọi cách để đồng minh của minh có đượcquyền lãnh đạo ở đây, điều này đã làm cho chủ nghĩa bá quyền xuất hiện và tồn tại ngày mộtmạnh mẽ và cũng chính tư tưởng bá quyền mà các cường quốc áp đặt lên những quốc gia ởcác khu vực này đã gây nên chia rẽ giữa chính thể quốc gia và chủ quyền dân tộc, gây nênbất bình và nung nấu trả thù, thổi bùng ngọn lửa của tư tưởng dân tộc cực đoan, vùng lênphản kháng Trong hoàn cảnh đó, các tổ chức khủng bố đã ra đời và dưới những bất ổn,xung đột và mâu thuẫn gay gắt đó, làn sóng tư tưởng cực đoan đã tạo điều kiện cho khủng

bố ngày càng phát triển mạnh, và như một quy luật chung, nơi nào trên thế giới xuất hiệnchủ nghĩa cường quyền và cách hành xử phi luật pháp của các cường quốc vì lợi ích của

6 Chủ nghĩa khủng bố - quái thai của lịch sử nhân loại, ngày xem 2/2/2016, http://giaoduc.net.vn/Quoc-te

mình thì những mầm mống cho sự ra đời của khủng bố sẽ được hình thành và khủng bố sẽkhông thể bị tiêu diệt.

Thứ hai, một trong những nguyên nhân có nguồn gốc từ lịch sử mà ngày nay nó vẫn tiếp tục tái diễn đó là tình trạng mâu thuẫn xung đột sắc tộc, tôn giáo dai dẳng giữa các tộc người và các nhóm tôn giáo từ quá khứ đến thực tại, chính những mâu thuẫn này đã làm nảy sinh nên chủ nghĩa dân tộc cực đoan và chủ nghĩa tôn giáo cực đoan làm xuất hiện khủng bố 7 Kể từ những thế kỉ trước, mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo do chủ nghĩa thực dân, đế

quốc để lại sau khi tiến hành các cuộc chiến tranh xâm lược và dùng mưu đồ này để gây chia

rẽ, đấu đá nhau trong lòng dân tộc và đất nước bị họ xâm lược, nhưng những đế quốc thựcdân này cũng không thể cai trị ở những nơi họ xâm lược về lâu về dài do nhiều nguyên nhân,nhưng khi họ rút về nước thì những chính sách chia rẽ dân tộc trước đây họ thực thi ở nhữngnơi đây đã tạo nên những bất ổn cho đời sống chính trị, tôn giáo của người dân ở nhữngquốc gia từng bị họ xâm lược Những mâu thuẫn bất ổn đó về lâu về dài không được chínhphủ của các quốc gia này (điển hình là ở Trung Đông và Châu Phi) xử lý ổn thỏa nên đã tạonên làn sóng bài trừ, thù địch lẫn nhau giữa các tộc người và tôn giáo ở những khu vực này,

và cũng chính từ những mâu thuẫn không được giải quyết này các nhóm tộc người hay tôngiáo bắt đầu có những hành động chống đối phản kháng lại chính quyền và gây nên nhữnghành động bạo lực, tạo tiền đề vô cùng thuận lợi cho mầm mống tư tưởng cực đoan trỗi dậy

và các phần tử khủng bố cũng theo đà đó mà ra đời và sinh sôi mãnh liệt hơn Cũng chínhnhững mâu thuẫn sắc tộc và tôn giáo là cái rễ để khủng bố bám vào và kêu gọi những chânrết được chúng chiêu mộ, có cùng những tư tưởng cực đoan như chúng tiến hành các cuộctấn công vào những thế lực chống lại chúng, hàng loạt các phần tử thánh chiến không ngại tử

vì đạo sẵn sàng gây nên những vụ khủng bố đẫm máu trên thế giới, đe dọa đến tính mạngcon người và của cải trong xã hội

Thứ ba, đó là tình trạng dân trí thấp, kinh tế kém phát triển làm cuộc sống người dân

khổ cực, họ dễ có những suy nghĩ cực đoan và bị các thế lực, tổ chức cực đoan ảnh hưởng

và sai khiến dẫn đến hình ra đời của các tổ chức và phần tử khủng bố 8 Trong thời đại màtoàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ trên khắp thế giới hiện nay đã chứng kiến sự phát triển không

7Chủ nghĩa khủng bố, ngày xem 2/2/2016, http://nghiencuuquocte.org/2015/02/22/chu-nghia-khung-bo/

8 Chủ nghĩa khủng bố, ngày xem 2/2/2016, http://nghiencuuquocte.org/2015/02/22/chu-nghia-khung-bo/

ngừng của các quốc gia trên khắp thế giới, đó là những quốc gia có tiềm lực kinh tế và khoahọc, hay những quốc gia có sự vận dụng tốt các nguồn lực từ những nước giàu, thế nhưngkhông phải quốc gia nào cũng chấp nhận toàn cầu hóa và tham gia vào toàn cầu hóa, hay cóđược những cơ hội phát triển từ toàn cầu hóa, đó là chính là một số quốc gia ở Châu Phi,Trung Đông Chính vì không thể tận dụng cơ hội mà toàn cầu hóa mang lại các quốc gia ởnhững nơi này ngày càng lạc hậu với thế hiện đại do đó mà tình trạng nghèo đói, trì trệ, cùngvới đó là trình độ dân trí thấp diễn ra thường xuyên, người dân ở những khu vực này rất dễ

xa vào những sai lầm bởi những nhận thức của họ về thế giới sẽ bị lệch lạc, cùng với đó, họ

bị những phần tử xấu lôi kéo vào các hoạt động bạo lực vì tôn giáo hay các mục đích chínhtrị, chính những đều này đã tạo mầm móng cho các tư tưởng cực đoan len lỏi vào và ảnhhưởng đến những người dân thường biến họ thành những phần tử khủng bố máu lạnh, tìnhtrạng kinh tế kém phát triển ở những vùng đất này càng làm cho những bất đồng mâu thuẫn

dễ dàng bùng nổ, bên cạnh đó, do kinh tế chậm phát triển, nhân dân không có việc làm ổnđịnh hay không có việc làm dẫn đến cuộc sống của họ ngày càng khổ cực, chính trong cơnkhổ nạn đó, những tư tưởng cực đoan đã xuất hiện trong họ, đưa họ vào những cuộc thánhchiến không có hồi kết và biến họ thành những phần tử khủng bố, cũng chính từ đó màkhủng bố ngày càng trở nên mạnh mẽ và khó bị tiêu diệt nếu không sớm giải quyết nhữngvấn đề này

Thứ tư, một nguyên nhân nữa không thể bỏ lỡ khi nhắc đến sự ra đời của khủng bố đó

chính là toàn cầu hóa 9 Hiện nay, toàn cầu hóa mà đặc biệt là toàn cầu hóa kinh tế diễn ratrên phạm vi toàn cầu đã làm gia tăng việc sử dụng các nguyên nhiên liệu trong tự nhiên,cùng việc khai khác và sử dụng các nguồn năng lượng quá mức mà không chú trọng đến môitrường về lâu về dài gây nên những hậu quả khôn lường, biến đổi khí hậu chính là hậu quảnghiêm trọng nhất Biến đổi khí hậu hiện nay diễn ra trên phạm vi toàn cầu, làm cho nhiệt

độ trái đất tăng lên cùng với đó là hạn hán, lũ lụt ngày càng diễn ra với mật độ cao và bấtthường, chính những thiên tai mà biến đổi khí hậu tạo ra đã làm cho tình trạng nghèo đóităng cao, tình trạng nghèo đói tăng cao cùng với đó là sự giải quyết hậu quả thiên tai khônghiệu quả của các chính phủ đã dẫn đến những tình trạng chống đối của nhân dân, cũng chính

từ đây mà những bất ổn chính trị dần xuất hiện và kèm theo nó là sự xuất hiện của chủ nghĩa

9Chủ nghĩa khủng bố, ngày xem 2/2/2016, http://nghiencuuquocte.org/2015/02/22/chu-nghia-khung-bo/

khủng bố, các tầng lớp nhân dân nghèo khổ vì cuộc sống họ đã đứng lên chống lại chínhphủ, một bộ phận biến tướng và trở thành các phần tử khủng bố, chúng ra sức lôi kéo nhữngngười dân nghèo khổ vào cuộc chiến vì lợi ích và tư tưởng cực đoan của mình, tạo nênnhững cuộc thánh chiến đẫm máu, làm mất mát về người và của cho xã hội, làm cho an ninhthế giới bị đe dọa nghiêm trọng.Cùng với sự phát triển thương mại, đầu tư và tài chính theochiều hướng “xóa nhòa biên giới quốc gia” là sự bùng nổ khoa học kỹ thuật, phương thứcvận chuyển và thông tin xuyên biên giới Chính những yếu tố này vô tình trở thành đồngminh của chủ nghĩa khủng bố quốc tế, tạo điều kiện cho những hoạt động khủng bố diễn rathuận lợi hơn bao giờ hết Một vụ đánh bom tự sát tại Iraq có thể gây chấn động thế giới chỉtrong vòng vài phút, và như thế, tâm lý sợ hãi sẽ nhanh chóng lan rộng Đây chính là những

gì mà những kẻ khủng bố mong muốn Kèm theo đó, toàn cầu hóa dễ làm xóa mờ bản sắcvăn hóa dân tộc, tôn giao và một số kẻ lợi dụng điều này để kích động tâm lý, tuyên truyềntrong dân chúng, tạo nên những hành động phản kháng chính quyền

Như vậy, từ những nguyên nhân nêu trên ta có thể thấy sự ra đời của khủng bố xuất phát từnhiều nguyên nhân, đó là chủ nghĩa cường quyền và tư tưởng cách hành xử phi luật pháp và đặtlợi ích của mình lên trên hết của các ông lớn “toàn cầu”; cùng với đó là những mâu thuẫn đãtồn tại từ lịch sử của các chính thể là quốc gia hay các nhóm sắc tộc, tôn giáo ở các khu vựchiện nay trên thế giới; tình trạng dân trí thấp cùng với đó là nền kinh tế kém phát triển dẫn đến

sự lạc hậu của các quốc gia này so với thế giới, nạn thất nghiệp diễn ra liên miên ở những khuvực này đã tạo điều kiện vô cùng thuận lợi cho sự ra đời và phát triển của khủng bố; các vấn đềmôi trường do biến đổi khí hậu gây ra như nghèo đói, thiên tai, dịch bệnh mà các chính quyền ởnhững nơi này không thể giải quyết được rất dễ tạo nên những cuộc đấu tranh chống lại chínhquyền của người dân do những khó khăn mà họ phải chịu đựng hoặc do sự dụ dỗ lôi kéo củacác chủ thể là tổ chức hay nhà nước muốn có lợi ích ở đây gây nên mà từ đó dẫn đến bạo loạnchính trị cũng là cơ sở cho sự ra đời của khủng bố

1.3 Đặc điểm của chủ nghĩa khủng bố

Trong cuộc sống mọi sự vật, sự việc điều có những đặc điểm riêng của nó để phân biệt vớinhững cái khác nó, khủng bố cũng vậy, cũng có những đặc điểm riêng của nó Qua việc tìmhiểu về khủng bố, em xin được đưa ra một vài đặc điểm về khủng bố như sau:

Thứ nhất,đó là những hành vi đe dọa sử dụng hoặc không sử dụng vũ lực một cách tùy tiện

chống lại người vô tội vì các mục tiêu chính trị bởi các chủ thể phi nhà nước Các phần tửkhủng bố thuộc các nhóm, tổ chức khủng bố trên thế giới đang bị các quốc gia trên thế giới tấncông, nên chúng sẵn sàng đáp trả lại bằng các cuộc tấn công đẫm máu nhắm vào các quốc giađó.Chúng vì những lợi ích của mình mà tiêu biểu đó là chính trị chúng sẵn sàng tấn công người

vô tội không thương tiếc để người dân của các nước này gây sức ép cho chính phủ của họ vì lo

sợ các cuộc tấn công sẽ xãy ra, chúng có thể tấn công vào các thành phố lớn mang tính biểutượng của một quốc gia thù địch đang chống lại chúng bằng các hoạt động khủng bố, hay tuyêntruyền tư tưởng bạo lực cực đoan nhằm tạo nên cảnh tượng bất ổn, đấu tranh ở những quốc giathù địch với chúng để chúng dễ dàng vươn rộng chân rết của mình khắp nơi Các hoạt động tấncông này còn đi kèm với những lời đe dọa, tuyên truyền mang tính thách thức an ninh đối vớicác quốc gia, khu vực bị chúng tấn công, gây nên những hoang mang lo lắng và sợ hãi trong xãhội.Ví dụ như tổ chức nhà nước Hồi giáo IS, để trả đủa lại việc các quốc gia trên thế giới tấncông chúng, IS đã kêu gọi các chân rết của mình tại các quốc gia đó thông qua việc chiêu dụcác chiến binh này trên internet, biến họ thành cổ máy chiến đấu vì mục tiêu trả thù và gâytiếng vang chính trị cho chúng Chính mục tiêu chính trị này làm nên sự khác biệt giữa khủng

bố và các hình thức tội phạm khác, bởi, mục tiêu mà các hình thức tội phạm khác thường muốnđạt được đó là mục tiêu kinh tế

Thứ hai, hoạt động khủng bố thường nhắm đến mục tiêu là cộng đồng dân cư với mục đíchgieo rắc sự sợ hãi, nỗi kinh hoàng trong một bộ phận nhân dân, thường được thực hiện dướinhiều hình thức tấn công bạo lực, phá hoại Các phần tử khủng bố thường nhắm tấn công vàocác cộng đồng dân cư, nơi có nhiều người sinh sống để gây nên sự sợ hãi và nỗi kinh hoàngtrong dân chúng Việc các phần tử khủng bố sử dụng bạo lực đối với con người được thực hiệndưới nhiều hành vi như bắt cóc, giết người, hành hung, gây thương tích Còn việc phá hủy, pháhoại các mục tiêu vật chất khác được thực hiện dưới hình thức như đặt bom mìn, gây nổ, thiêuhủy hoặc sử dụng các loại vũ khí hết sức nguy hiểm khác.Các cuộc tấn công khủng bố đượcthực hiện bởi các phần tử khủng bố thuộc các tổ chức như IS, Al-Qaeda thường là những vụđánh bom liều chết, bắt cóc, giết người, nhằm vào đối tượng là những người dân thường vôtội đã gây ra những đau thương mất mát và sợ hại trong xã hội, và cũng là thách thức đối với anninh của nhân loại

1.4 Khái quát về khủng bố từ khi ra đời đến cuối thế kỷ XX

Khủng bố đã xuất hiện từ rất sớm trong lịch sử nhân loại

Ngay từ thời cổ đại và đến thời trung cổ đã ghi nhận các hoạt động khủng bố với tư cách

là những hành vi cá biệt Theo quan điểm của nhiều nhà nghiên cứu, cho đến thế kỷ XVIII,chủ nghĩa khủng bố vẫn giới hạn trong phạm vi quốc gia10

Vào thế kỷ XI, chủ nghĩa khủng bố quốc tế đã hình thành tại Syria và Iran nhằm tiêudiệt bất cứ ai muốn cải tạo Đạo Hồi qua bàn tay gieo rắc kinh hoàng trong suốt hai thế kỷ ởTrung Đông của tổ chức Assassins11 Tổ chức này thực hiện các cuộc ám sát nhắm vàonhững người muốn cải tạo Đạo Hồi, gây nên những bất an cho xã hội bấy giờ Thế nhưng,mục tiêu tấn công của tổ chức này chỉ là những kẻ “phản giáo” chứ không tấn công ngườidân vô tội và quy mô tấn công nhỏ cũng như cách thức tấn công cũng đơn giản chỉ là những

vụ ám sát

Từ cuối thế kỷ XVIII đến kết thúc chiến tranh thế giới thứ hai, chủ nghĩa khủng bố có

sự phát triển khá mạnh, tính chính trị của nó ngày càng đậm nét.Trong thời kỳ này, tại nhiềuquốc gia đã xãy ra các vụ khủng bố ở những mức độ khác nhau dưới nhiều hình thức như nổbom, ám sát, cướp bóc, bắt cóc, Ở thế kỷ XIX, chủ nghĩa khủng bố đã bắt đầu vượt ra khỏiranh giới của một quốc gia và trong nữa thế cuối thế kỷ XIX, nó được những người theo chủnghĩa vô chính phủ ở Tây Âu, Nga, Mỹ sử dụng cho mục đích chính trị Với họ, biện pháptốt nhất để tạo nên những đột biến cách mạng trong hệ thống chính trị và xã hội là ám sát cácquan chức chính quyền, nhất là người đứng đầu chính quyền trung ương Sau thời kỳ nộichiến ở Mỹ (1861-1865), những người miền Nam chống đối đã thành lập một tổ chức có tên

Ku Klux Klan để đe dọa những người ủng hộ tái thiết Tại Nga, vụ khủng bố điển hình docác phần tử theo tư tưởng vô chính phủ tiến hành là vụ phái Dân túy ám sát Sa hoàngAlechxanđrơ II ở Xan - Petecbua tháng 3/188112.

Kể từ sau thế chiến thứ hai đến cuối thế kỷ XX đã chứng kiến sự thay đổi hoàn toàntrong cách thức và hành động của chủ nghĩa khủng bố Nó đã trở thành một trong những

10 PGS.TS Trình Mưu, Kỷ yếu đề tài cấp bộ, Vấn đề chống khủng bố quốc tế hiện nay và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, trang 2, Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Viện quan hệ quốc tế, 2003.

11Chủ nghĩa khủng bố quốc tế: nguyên nhân và hậu quả, ngày xem 30/12/2015, http://www.vietnamdaily.com/? c=article&p=93302

12PGS.TS Trình Mưu, Kỷ yếu đề tài cấp bộ, Vấn đề chống khủng bố quốc tế hiện nay và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, trang 3, Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Viện quan hệ quốc tế, 2003.

phương thức hành động của hàng loạt phong trào chính trị từ cực tả đến cực hữu Từ nhữngnăm 40 đến 60 của thế kỷ XX, chủ nghĩa khủng bố bắt đầu hình thành với quy mô lớn vàcho đến những năm 90 của thế kỷ XX thì khủng bố ngày càng trở nên hung bạo, gây rối vàphá hoại hòa bình, ổn định và sự phát triển của toàn thế giới.

Như vậy, kể từ khi hành thành thì khủng bố chỉ là những hành vi nhỏ như ám sát, thếnhưng trải qua sự biến thiên của lịch sử, khủng bố ngày càng biến tướng và nguy hiểm hơn,hiện nay, khủng bố đã trở thành mối nguy hàng đầu đối với an ninh thế giới

1.5 Hướng phát triển của chủ nghĩa khủng bố hiện nay

Trong thế kỷ XXI, chủ nghĩa khủng bố đã ngày càng phát triển mạnh mẽ và có nhữnghành động khủng bố với mức độ nguy hiểm hơn trước, từ sự phát triển đó, người viết xintrình bày một số điểm nổi bật về hướng phát triển của chủ nghĩa khủng bố như sau:

Khủng bố chỉ phát triển mạnh ở những khu vực có người Hồi giáo Qua các hoạt động

khủng bố ta có thể thấy những khu vực có người Hồi giáo là nơi mà khủng bố hoạt độngmạnh mẽ nhất Bởi, Hồi giáo là một Tôn Giáo dạy các Tín đồ phải phục tùng Thượng Đếmột cách hoàn toàn tuyệt đối, không thắc mắc, không bàn cải, vô điều kiện (Hồi được dịchtiếng Á Rập: Islam nghĩa là Phục Tùng Giáo: Tôn giáo)13 Những người theo đạo Hồi phảituân thủ giáo lý của đạo hồi, những điều này điều được ghi trong kinh Koran, trong truyềnthống Hồi Giáo (Islamic tradition) như:

0 Kinh Koran: Nếu hình ảnh Thiên Chúa trong Cựu Ước của đạo Do Thái là một vị thầnChiến Tranh (God of War) thì hình ảnh Thiên Chúa Allah trong kinh Koran là một vịthần của sự kinh hoàng (God of Terror) vì thiên chúa Allah công khai ra lệnh cho cáctín đồ Hồi Giáo phải giết hại những người ngoại đạo: "Ta sẽ gieo kinh hoàng nơi tráitim của những kẻ ngoại đạo Các con hãy chặt đầu chúng và hãy cắt rời tất cả các đầungón tay của chúng" (I will cast terrors into the hearts of those who disbelieve.Therefore, trike of their heads and strike off every fingertips of them - Koran 8:12).Kinh Koran của đạo Hồi cũng như Cựu Ước của đạo Do Thái và Tân Ước của đạo Ki

Tô đều quy các kẻ thù của đạo mình thành kẻ thù của Thiên Chúa (enemies of God).Nói chung, các tôn giáo độc thần đều có ý tưởng cho rằng Thiên Chúa có kẻ thù và

13 Triết lý Hồi giáo, ngày xem 4/4/2016, http://www.daotam.info/booksv/DichLyCaoDai/NguyenThuy/KhaoCuuVu- III/khaocuuvu-III-chuongII5.htm

Ngài cần có sự giúp đỡ của các tín đồ để chống lại những kẻ thù đó Do đó, chiến đấuchống kẻ thù của tôn giáo mình là chiến đấu cho Thiên Chúa hoặc chiến đấu theo conđường của Ngài (fighting in the path of God) Điều nguy hiểm đáng chú ý là kinhKoran xúi giục các tín đồ Hồi Giáo giết người ngoại đạo (kẻ thù của Thiên Chúa) màkhông phải chịu trách nhiệm về hành vi sát nhân này vì đó là việc Thiên Chúa làm.Kinh Koran xác nhận: "Không phải các con đã giết chúng mà Thiên Chúa mới là đấng

đã giết chúng và không phải các con đã đập tan kẻ thù mà Thiên Chúa mới là đấng đãdẹp tan chúng" (You did not slay them but it was God who slew them You did notsmite when you smote the enemy but it was God who smote - Koran 8:17)14 TrongKinh Coran quy định 5 điều bắt buộc đối với mọi tín đồ như sau: Phải công khai tuyên

bố tín ngưỡng: “Không có vị thần thánh nào ngoài thánh Allah và Mohammed là nhàtiên tri duy nhất”; Cầu nguyện 5 lần mỗi ngày Theo truyền thống, phải hướng vềMecca qùy lạy cầu kinh Cử chỉ, lời nói, giờ giấc phải được thống nhất chặt chẽ; Trongtháng ăn chay Ramandan, tín đồ (từ tuổi dậy thì trở lên) phải ăn chay từ lúc mặt trờimọc đến lúc mặt trời lặn; Phải bố thí cho người nghèo, đặc biệt vào ngày thứ Sáu,ngày cầu nguyện tập thể tại nhà thờ; Một lần trong đời phải đi hành hương đế Meccanếu có phương tiện15.Thêm vào đấy, cộng đồng Hồi giáo còn đưa ra nhiệm vụ Thánhchiến (jihâd) với mục đích đem lại cho toàn thể nhân loại những “quyền con người”ghi trong Kinh Co- ran16.

0 Truyền thống Hồi Giáo (Islamic Tradition) Truyền thống Hồi Giáo được tạo thành docác sách Hadiths và các sách Sunnas Hadiths ghi chép các lời nói và hành động củaMuhammad Sunna là sách sưu tầm các bài giảng nổi tiếng của các giáo sĩ Hồi Giáoqua nhiều thế kỷ Truyền thống Hồi Giáo đã hình thành những quan niệm đặc biệttrong đời sống của các tín đồ Một trong những quan niệm đặc biệt mang tính chất cựcđoan nguy hiểm của đạo Hồi là Đạo Hồi chia thế giới thành hai khu vực:

- Khu vực Hồi Giáo (Dar al-Islam/Land of Islam), còn được gọi là Nền Hòa BìnhHồi Giáo (Pax Islamica) Các nước Hồi Giáo đều trở thành anh em nên không được

14Hồi giáo và chủ nghĩa khủng bố, ngày xem 4/4/2016, http://sachhiem.net/CHARLIE/CN_TGHG/Khungbo.php

15Nhà tiên tri Mohammed và Kinh Coran,ngày xem 4/4/2016, kinh-coran/

http://vietlifestyles.com/nha-tien-tri-mohammed-va-16 Triết lý hồi giáo, ngày xem 4/4/20http://vietlifestyles.com/nha-tien-tri-mohammed-va-16, http://www.daotam.info/booksv/DichLyCaoDai/NguyenThuy/KhaoCuuVu- III/khaocuuvu-III-chuongII5.htm

đánh phá lẫn nhau Khu vực Hồi Giáo phải được sống trong hòa bình.

- Khu vực ngoại đạo (Dar al-Harb/Land of unbelievers) được kinh Koran địnhnghĩa là khu vực của những kẻ "theo sự sai lầm" Tất cả những kẻ ngoại đạo đều đáng

bị chặt đầu hoặc bị bỏ tù! (The unbelievers follow falsehood When you meet theunbelievers in the battlefield, strike off their heads or make them prisoners - Koran 47:4) Nhiệm vụ của thế giới Hồi Giáo là phải truyền bá đạo Hồi đến toàn thể nhân loạibằng mọi phương tiện kể cả chiến tranh Mục tiêu của đạo Hồi là sự nhận biết về ThiênChúa Allah bao trùm trái đất như nước bao trùm đại dương (Islam's aime is that theknowledge of God should cover the earth as the waters cover the ocean) 17

Thế nhưng, nội tại bên trong của Hồi giáo cũng phát sinh mâu thuẫn Việc này xuất phát

từ cái chết của Nhà tiên tri Mohammed, người sáng lập ra Hồi giáo, khiến cộng đồng ngườitheo tôn giáo này bắt đầu chia thành hai dòng Sunni và Shiite dựa theo cách họ chọn ngườilãnh đạo mới Theo đó, phần lớn các tín đồ cho rằng vị trí caliph (người đứng đầu của Hồigiáo) nên dành cho Abu Bakr, tín hữu và là một trong những trợ lý đáng tin cậy của Nhà tiêntri Mohammed, ông còn là cha của Aisha, vợ nhà tiên tri, những tín đồ này sau đó trở thànhngười Hồi giáo dòng Sunni; Trong khi đó, nhóm khác cho rằng Ali, người anh em họ và làcon rể của nhà tiên tri, từng được ông xức dầu thánh mới xứng làm caliph, những người nàysau này được gọi là Shia, hay Shiite, rút gọn từ "shiaat Ali", tức "những người theoAli".Người Sunni phụ thuộc rất nhiều vào thực hiện theo các bài giảng của nhà tiên tri trongkhi người Shiite tin các thủ lĩnh ayatollah của họ là hiện thân của Đấng tối cao trên mặt đất.Điều này dẫn đến việc người Sunni cáo buộc người Shiite tôn thờ dị giáo Người Shiite tốchính chủ nghĩa giáo điều Sunni đã làm hình thành các giáo phái cực đoan như dòngWahhabi.18

Xuất phát từ triết lí như đã nêu trên của Hồi giáo, làn sóng tư tưởng cực đoan ngày cànglan rộng khắp nơi có sự tồn tại của người Hồi giáo, họ xem các các thành phần chống đối lạimình là cần phải bị tiêu diệt, và không có cách nào khác hơn là họ phải tiến hành các cuộc

“Thánh chiến” để đạt được mục tiêu của mình Bên cạnh đó, mâu thuẫnnội tại giữa những

17Hồi giáo và chủ nghĩa khủng bố, ngày xem 4/4/2016, http://sachhiem.net/CHARLIE/CN_TGHG/Khungbo.php

18Nguồn gốc chia rẽ giữa người Hồi giáo Sunni và Shiite, ngày xem 4/4/2016, http://vnexpress.net/tin-tuc/the- lieu/nguon-goc-chia-re-giua-nguoi-hoi-giao-sunni-va-shiite-3337360.html

gioi/tu-người hồi giáo dòng Shiite và Sunni cũng đã giúp các phần tử hồi giáo cực đoan lợi dụng vàgia tăng sự bất đồng giữa hai nhóm này, đẩy họ vào con đường bạo lực cực đoan, và Thánhchiến.

Về quy mô và tổ chức: nếu như trước đây các tổ chức khủng bố chỉ tập trung tại căn cứ

của mình để chiêu mộ và đào tạo các phần tử thánh chiến rồi tấn công vào các quốc gia thùđịch với họ thì hiện nay các tổ khủng bố này ngày càng đẩy mạnh việc gia tăng quy mô tổchức của mình trên phạm vi toàn thế giới, chúng xuất hiện ở những nơi mà mâu thuẫn xãhội, sắc tộc, tôn giao diễn ra mạnh mẽ, với việc chiêu mộ các phần tử cực đoan gia nhậpvào tổ chức của chúng bằng nhiều hình thức khác nhau như chiêu mộ, dụ dỗ, thậm chí cảbức ép Chính vì thế mà quy mô của các tổ chức khủng bố ngày càng lớn, sự vươn vòi rakhắp các nơi cũng nhanh chóng Các tổ chức khủng bố này hoạt động mạnh mẽ nhờ vàochúng được tổ chức khá tinh vi với việc chiêu mộ những phần tử trí thức cao trong việc chếtạo vũ khí, tài chính, và tuyên truyền nên sự ảnh hưởng của chúng đối với một bộ phậnngười dân thiếu hiểu biết hay bất đồng với những bất công của xã hội gia nhập vào các tổchức của chúng ngày càng nhiều

Về lực lượng khủng bố: thành phần tham gia vào các hoạt động khủng bố hiện nay khá

đa dạng và phức tạp Đó là tầng lớp nhân dân nghèo đói và thiếu kiến thức trong xã hội, dothiếu hiểu biết cùng với sự nghèo đói dai dẳng nên những người này rất dễ bị các phần tửkhủng bố dụ dỗ và ép buộc phải gia nhập vào các tổ chức khủng bố và thực hiện các hànhđộng khủng bố, tuy là đã xuất hiện từ trước nhưng hiện nay thành phần nay vẫn chiếm một

số lượng không nhỏ bởi các quốc gia nghèo đói và lạc hậu như ở Trung Đông hay Châu Phivẫn còn nhiều và vẫn là mục tiêu được chọn của khủng bố trong chiêu mộ quân của chúng.Một tầng lớp nữa mới xuất hiện gần đây gây nên những chấn động đối với thế giới đó làtầng lớp thanh niên, học sinh, sinh viên, những người chịu bất công trong xã hội19, đây làtầng lớp trí thức trong xã hội thế nhưng cũng là tầng lớp dễ lay động bởi các tác động bênngoài Khoảng một năm trở lại đây (2014-2015), tình hình các thanh thiếu niên phương Tâyrời khỏi châu Âu gia nhập vào các tổ chức khủng bố ngày một đông đảo, các tổ chức khủng

bố nhờ vào công nghệ thông tin đã đăng tải các video trên các trạng mạng xã hội kèm theo

19Thanh niên châu Âu gia nhập Hồi giáo cực đoan ngày càng nhiều, ngày xem 26/12/2015, gioi/thanh-nien-chau-au-gia-nhap-hoi-giao-cuc-doan-ngay-cang-nhieu-1426270917.htm

http://dantri.com.vn/the-đó là những lời chào mời hấp dẫn khi họ về với những tổ chức khủng bố này chính vì thế màcác thanh thiếu niên phương Tây dễ dàng bị chúng dụ dỗ, điều này đã và đang gây nênnhững bất an cho nhà chức trách châu Âu vì những công dân châu Âu theo khủng bố này cóthể quay về châu Âu thực hiện các hành động khủng bố Một đối tượng nữa mà gần đây các

tổ chức khủng bố hướng đến là những trẻ em bị chúng bắt giữ sau những cuộc tấn công vàocác ngôi làng nhỏ, chúng đào tạo những đứa trẻ này trở thành những chiến binh sẵn sàng tử

vì đạo để quay lại tấn công vào gia đình vào quê hương của chúng, vì những đứa trẻ này cònnhỏ nên việc tẩy não sẽ dễ dàng hơn người lớn và chúng sẽ là lực lượng kế thừa cho các tổchức khủng bố sau này

Về cách thức, phương tiện: các tổ chức khủng bố hiện nay trở nên rất nguy hiểm và

đáng sợ bởi cách thức tấn công của những phần tử khủng bố ngày càng liều lĩnh và manhđộng hơn trước, các phần tử khủng bố không còn hành động theo kiểu ôm bom liều chết haycài vật liệu nổ vào những chiếc xe và cho phát nổ ở những nơi đông người, mà thay vào đó

là chiến thuật “con sói đơn độc”20 mà hiện nay chúng đã xuất hiện và làm rúng động cả châu

Âu bằng hàng loạt các cuộc tấn công đẫm máu; phương tiện mà các phân tử khủng bố sửdụng thường là những khẩu súng dễ sử dụng, dễ mua được ở thị trường chợ đen, đặc biệt làAK47 và những dòng biến thể của nó (do Trung Quốc sản xuất với giá rẻ)21, hay các vật liệu

nổ như bom để tấn công vào các mục tiêu đã định sẵn mà nơi đó, khả năng phòng bị thấp, dễthâm nhập để tấn công

Mục tiêu tấn công: mục tiêu tấn công của chúng thường là các thành phố lớn, đó là các

trung tâm kinh tế chính trị nổi bật trong một quốc gia, nơi đây tập trung phần lớn dân cưsinh sống nên thuận lợi cho việc tạo tiếng vang của chúng, hoặc mục tiêu khác mà chúngchọn đó là các cơ sở, tổ chức cá nhân hay nhà nước có những hành động chống lại chúng, ví

dụ như cuộc tấn công vào tòa soạn Tạp chí trào phúng Charlie Hebdo, hay những vụ tấncông ở Pari, California

Với những biến đổi khôn lường và theo tình thế, chủ nghĩa khủng bố trong 2 thập kỉ đầucủa thế kỷ XXI đã không ngừng lớn mạnh và đang tạo nên những thách thức to lớn trong việc

20Những 'con sói đơn độc' làm rúng động thế giới, ngày xem 2/3/2016, http://news.zing.vn/nhung-con-soi-don- lam-rung-dong-the-gioi-post491790.html

doc-21Vũ khí chợ đen - Đầu mối của những vụ khủng bố, ngày xem 2/3/2016, http://antg.cand.com.vn/Ho-so- khi-cho-den-dau-moi-cua-nhung-vu-khung-bo-373747/

Interpol/Vu-bảo vệ quần chúng nhân dân trước các hành động khủng bố đối với các quốc gia bị chúng tấncông và ngày nay mức độ ảnh hưởng của chủ nghĩa khủng bố ngày càng rộng lớn trên toàn cầu

và những phần tử cực đoan theo khủng bố đã và đang ẩn mình trong những vùng hẻo lánh trongcác quốc gia bất ổn sẵn sàng chống lại những nỗ lực hòa bình của thế giới, đợi khi cơn giókhủng bố thổi đến chúng sẽ nổi dậy Chính vì vậy, các quốc gia trên thế giới cần phải bắt taynhau gạt bỏ mọi bất đồng, mâu thuẫn vì lợi ích riêng của mình để tiêu diệt chủ nghĩa khủng bố

và loại bỏ những mầm mống khủng bố đang manh nha hình thành và phát triển trong xã hội

CHƯƠNG 2 CHỦ NGHĨA KHỦNG BỐ QUỐC TẾ TRÊN THẾ GIỚI TỪ ĐẦU THẾ KỶ

XXI CHO ĐẾN NĂM 2015 2.1 Các tổ chức khủng bố tiêu biểu trên thế giới

Khủng bố đang gây ra những vụ tấn công đẫm máu cho nhân loại, cái tên được thế giớinhắc đến với nỗi lo lắng tột độ và sự căm phẫn đó chính IS, với những vụ đánh bom và tấncông đẫm máu tại các quốc gia trên thế giới như Pháp, Mỹ bằng những cuộc tấn công đó,

IS đang chứng tỏ với thế giới rằng, chúng sẽ tiêu diệt những ai dám chống lại chúng - đâythực sự là tổ chức khủng bố đáng sợ nhất toàn cầu Song song với IS, các tổ chức khủng bố

ra đời trước và sau IS cũng đang hoành hành khắp nơi trên thế giới, tấn công vào những aidám cản trở bước tiến của chúng, gây nên những thách thức an ninh nghiêm trọng mà trước

nay chưa từng có Để tìm hiểu rõ các tổ chức này, chúng ta sẽ đi vào từng tổ chức khủng bố

cụ thể

2.1.1 Al-Qaeda

Al-Qaeda là lực lượng vũ trang Hồi giáo do trùm khủng bố khét tiếng Osama Bin Laden(kẻ đã bị Mỹ tiêu diệt năm 2011, sau khi lãnh đạo bị giết chết, nhóm khủng bố này đượcAyman al-Zawahiri dẫn dắt) thành lập ở Pakistan vào năm 1988 - 1989) Tiêu chí hoạt độngcủa nhóm này là cố gắng thanh lọc sự ảnh hưởng của phương Tây, đặc biệt là Hoa Kỳ rakhỏi các quốc gia Hồi giáo, đồng thời thiết lập luật Hồi giáo

Qaeda theo tiếng Ả Rập có nghĩa là "cơ sở" hay "doanh trại" Điều đó ám chỉ Qaeda là cơ sở nền tảng hoặc "đại bản doanh" để tiến hành cuộc cách mạng Hồi giáo trênkhắp thế giới22

Al-Al-Qaeda đang tìm cách kích động phong trào Jihad (Thánh chiến) trên toàn cầu nhằmlật đổ các chế độ mà Al-Qaeda cho là thối nát và phản Hồi giáo tại nhiều quốc gia Ả Rập vànước Hồi giáo khác Al-Qaeda muốn thay thế các chế độ nói trên bằng một nhà nước Hồigiáo duy nhất hoặc một đế chế được quản lý chặt chẽ bằng cái gọi là Sharia (Luật Hồi giáo).Chính vì Mỹ và các nước phương Tây có mối quan hệ với các quốc gia mà Al- Qaedacho là mục nát, nên nhóm các nước này bị coi là rào cản ngăn chặn Al-Qaeda thực hiện thamvọng Vậy nên, tổ chức này đã mở hàng loạt các cuộc tấn công đẫm máu nhằm vào các nướcnày, vào “thánh địa” mà còn ngay trên chính đất nước của “kẻ thứ ba”

Ngoài kỹ thuật quân sự phổ biến, Al-Qaeda còn nổi tiếng với ngón nghề “khét tiếng” đó

là “đánh bom cảm tử”23 Một trong những cuộc khủng bố kinh hoàng nhất trong lịch sử nước

Mỹ đó là sự kiện ngày 11/9/2001 Hai chiếc máy bay thương mại đã bị chỉnh hướng đâmthẳng vào Tòa tháp đôi của Trung Tâm Thương Mại Thế Giới ở New York Trong vòng 2tiếng, cả 2 tòa tháp bị sụp đổ, chỉ còn lại một đống hoang tàn Chiếc máy bay thứ 3 bị nhómkhông tặc của Al-Qaeda lái đâm vào Tổng hành dinh của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ tại LầuNăm Góc Mục tiêu của chiếc thứ 4 là tòa nhà Quốc hội Mỹ nhưng cuối cùng nó lại rơixuống ở một cánh đồng tại Shanksville, Pennsylvania Gần 3.000 người thiệt mạng, hơn

22Những tổ chức khủng bố khiến cả thế giới "điên đảo", ngày xem 26/01/2016, http://kenh14.vn/kham- chuc-khung-bo-khien-ca-the-gioi-dien-dao-20130910050913271.chn

pha/nhung-to-23Những tổ chức khủng bố khiến cả thế giới "điên đảo", ngày xem 2/3/2016, http://kenh14.vn/kham-pha/nhung- chuc-khung-bo-khien-ca-the-gioi-dien-dao-20130910050913271.chn

to-6.000 người bị thương, cả nước Mỹ và thế giới chấn động.

Sau cuộc tấn công trực diện của Al-Qaeda, Mỹ đã phát động cuộc chiến chống khủng bốtrên toàn cầu và Al-Qaeda trở thành mục tiêu hàng đầu của Mỹ Al-Qaeda được coi là mộttrong những phong trào dữ dội, dai dẳng nhất trên thế giới hiện nay Toàn bộ sức nặng củacuộc chiến chống khủng bố do Mỹ đứng đầu chủ yếu trực tiếp nhắm đến Al-Qaeda Với sựkiện Mỹ tấn công Afghanistan, Al-Qaeda đã mất hầu hết các trại huấn luyện, căn cứ hoạtđộng và đặc biệt là Bộ tư lệnh của họ tại quốc gia vùng Trung Á này Hàng nghìn tay súng

và nhiều thủ lĩnh Al-Qaeda đã bị tiêu diệt hoặc bắt giam24

Mặc dù bị suy yếu đi nhưng cho đến nay, mạng lưới này vẫn có rất nhiều chi nhánh trênthế giới nhưAl-Qaeda ở bán đảo Arab (AQAP, thành lập năm 2006) Hai anh em tấn côngtạp chí Charlie Hebdo ở Paris được chính những kẻ thuộc AQAP đào tạo Nhóm này thườngxuyên kêu gọi tấn công vào phương Tây, đồng thời huấn luyện cho các nhóm cực đoan chiếnđấu tại Syria và Iraq25 Chính vì thế mà cho dù không còn mạnh như trước nữa nhưng Al-Qaeda vẫn chứng tỏ khả năng khi tiếp tục có những đợt tấn công khủng bố mới, đặt tìnhtrạng an ninh thế giới ở mức báo động đỏ

2.1.2 Taliban

Khu vực Trung Đông là nơi có rất nhiều bất ổn chính trị và chiến tranh giữa các nhómsắc tộc và các nhóm tôn giáo, cũng từ đó mà hàng loạt các tổ chức khủng bố xuất hiện vàhoạt động manh mẽ, trong đó có Taliban - phong trào Hồi giáo cực đoan ở Afghanistan Chế

độ Taliban, hay “vương quốc Hồi giáo Afghanistan” thống trị gần như toàn bộ Afghanistan

từ 9/1996 - 10/2001 Phong trào này do Mullah Mohammed Omar lãnh đạo, đa số nhữngngười tham gia phong trào là người dân tộc Pashtun

Trong lúc nắm quyền, chúng thực thi các luật pháp nghiêm khắc nhất thế giới Hồi giáo

và đặc biệt là phụ nữ không có quyền bình đẳng Phụ nữ ở đây phải chịu nhiều đạo luật khắtkhe, vô lý như không được phép làm việc hay học hành sau 8 tuổi, chỉ được học kinh Koran.Nếu vi phạm, họ sẽ bị bắt, xử phạt hoặc hành quyết công khai

Sau sự kiện 11/9/2001, Mỹ và các nước đồng minh đã ủng hộ phe kháng chiến

24Những tổ chức khủng bố khiến cả thế giới "điên đảo", ngày xem 2/3/2016, http://kenh14.vn/kham-pha/nhung- chuc-khung-bo-khien-ca-the-gioi-dien-dao-20130910050913271.chn

to-25Điểm mặt những nhóm khủng bố nguy hiểm nhất năm 2015, ngày xem 8/2/2016, http://vietnamnet.vn/vn/the- gioi/218093/diem-mat-nhung-nhom-khung-bo-nguy-hiem-nhat-nam-2015.html

Afghanistan tiến hành chiến tranh lật đổ chính quyền Taliban, từ đó, tàn quân Taliban rút vàohoạt động ngầm dưới hình thức khủng bố Cùng với “ông bạn hàng xóm” Al- Qaeda, Talibanxem Mỹ và các nước phương Tây là kẻ thù Họ tích cực đánh bom, khủng bố các căn cứquân sự, đại sứ quán của những nước này trên lãnh thổ Afghanistan Không những thế, hoạtđộng của tổ chức này còn dần mở rộng ra các nước lân cận như Iraq và Pakistan, liên kết vớicác tổ chức khủng bố khác để thực hiện âm mưu giành lại chính quyền cũng như đánh đuổi

kẻ thù ra khỏi nước

Trong những năm trở lại đây, nhân dân Afghanistan vẫn chưa được sống yên ổn khiquân khủng bố Taliban liên tục có các hoạt động khủng bố Theo Liên Hợp Quốc, Talibanchịu trách nhiệm cho khoảng 80% thương vong dân sự ở Afghanistan, ngoài

ra, tổ chức này còn mang nhiều tội danh khác như buôn bán người, áp bức phụ nữ26 Nhưngtội ác lớn nhất phải kể đến đó là chiến dịch thảm sát dân thường, những cuộc “thanh lọc sắctộc” hay nỗ lực chiếm lại các địa bàn đã mất của Taliban khiến hàng chục ngàn người dân vôtội ở Afghanistan phải chết

Đến nay, Taliban vẫn còn tồn tại, người dân Afghanistan vẫn chưa thể "ăn ngon ngủyên" Nhưng các hoạt động chính trị ở Afghanistan cho thấy, các căng thẳng đang được xoadịu bởi những đề nghị hòa giải giữa nhà nước cầm quyền và Taliban, tuy nhiên, với nhữngbất đồng quan điểm, và lợi ích của chúng, tổ chức này vẫn duy trì các hoạt động khủng bốcủa mình, nhằm tranh giành quyền lực ở Afghanistan

2.1.3 Hamas

Hamas là từ viết tắt cho Harakat al-Muqawama al-Islamiyya, có nghĩa là "phong tràokháng chiến Hồi giáo" Mục tiêu dài hạn của Hamas là thành lập một nhà nước Hồi giáo củangười Palestine trên vùng lãnh thổ được hoạch định trước năm 1948

Khẩu hiệu của Hamas là "Allah là mục tiêu, nhà tiên tri Muhammad là hình mẫu, KinhKoran là hiến pháp, Thánh chiến là con đường duy nhất và được chết vì Allah là sự thể hiệnlòng trung thành"27

Vì những lý do đó, Hamas khước từ mọi giải pháp hòa bình và không công nhận nhà

26Những tổ chức khủng bố khiến cả thế giới "điên đảo", ngày xem 26/01/2016, http://kenh14.vn/kham- chuc-khung-bo-khien-ca-the-gioi-dien-dao-20130910050913271.chn

pha/nhung-to-2710 tổ chức khủng bố khét tiếng nhất thế giới,ngày xem 30/12/2015, http://vtc.vn/10-to-chuc-khung-bo-khet- nhat-the-gioi.311.328990.htm

tieng-nước Israel Để thành lập một nhà tieng-nước Palestine Hồi giáo, đối với họ, không có con đườngnào khác ngoài việc tiến hành cuộc “Thánh chiến”, nhưng thực tế thì nó vẫn là một cuộcchiến tranh đẫm máu chưa có hồi kết.

Trong tiếng Ả Rập, Hamas có nghĩa là "nhiệt huyết", "lửa" Các hành động của Hamaskhông đi ngược lại tiêu chí này Đánh bom liều chết là một yếu tố mà Hamas coi là vũ khítrong cuộc chiến chống lại Israel

Hamas không những hoạt động chính trị mà còn sử dụng các hành động bạo lực để đạtđược mục tiêu của mình Theo thống kê của Bộ ngoại giao Israel, từ năm 2000 - 2004,Hamas chịu trách nhiệm giết chết gần 400 người, làm bị thương hơn 2.000 người trong cáccuộc tấn công, đến năm 2008 thì Hamas đã bắn hơn 3.000 tên lửa Qassam vào Israel Cácđợt tấn công bằng tên lửa trong cuộc chiến ở dải Gaza đã gây ra cái chết cho rất nhiều người

vô tội và luôn đặt nhân dân ở khu vực biên giới Israel- Palestine vào tình trạng nguy hiểm.Không những thế, Hamas còn cố tình làm hỏng những cuộc đàm phán hòa bình vào năm

2010, tiếp tục chiến tranh vũ trang Thời gian gần đây, Hamas còn cấu kết với nhiều nhómkhủng bố khác thực hiện các hành động quân sự gây ra các cuộc xung đột đẫm máu ở vùngnóng Trung Đông28

Vì những sự việc Hamas đã gây ra cho người dân vô tội, hầu hết các quốc gia, các tổchức quốc tế coi tổ chức này là một trong những nhóm khủng bố nguy hiểm hiện nay

2.1.4 Nhà nước Hồi giáo (IS)

Khi đề cập đến IS, có một điều đáng quan tâm và chú trọng rằng, tại sao IS ra đời muộnhơn các tổ chức khủng bố khác nhưng nó không giống như các tổ chức khủng bố khác ở chổnhững tổ chức khủng bố khác sau khi gây nên những tiếng vang cho mình nếu bị tấn côngbởi liên quốc quốc tế chống khủng bố sẽ bị suy sụp và yếu dần đi chẳng hạn như al-Qaeda,còn IS cũng chung hoàn cảnh bị tấn công như vậy, nhưng tổ chức này lại không bị suy yếu

đi, ngược lại những cuộc tấn công mà tổ chức này thực hiện ngày càng nguy hiểm và mức

độ ngày càng nghiêm trọng Vậy điều gì đã tạo nên một IS đáng sợ như vậy? Và đâu là điểmkhác biệt giữa tổ chức này với những tổ chức khủng bố khác? Để có câu trả lời chúng ta sẽ

đi vào tìm hiểu tổ chức khủng bố này

28Những tổ chức khủng bố khiến cả thế giới "điên đảo", ngày xem 2/3/2016, http://kenh14.vn/kham-pha/nhung- chuc-khung-bo-khien-ca-the-gioi-dien-dao-20130910050913271.chn

to-Cuộc chiến tranh của Mỹ ở Iraq đã lật đổ chế độ của Tổng thống Saddam Hussein là dânHồi giáo hệ phái Sunni, chính vì vậy, dân Hồi giáo Sunni mất quyền lực và họ là những lựclượng đầu tiên nổi dậy chống sự hiện diện quân sự của Mỹ và cũng chính từ đây, IS đã xuấthiện Đầu năm 2006,tổ chức Thánh chiến Hồi giáo miền Lưỡng Hà đã tập hợp nhiều nhómkháng chiến nổi dậy khác lập ra “Mujahideen Shura Council” Tháng 10/ 2006, sau khi chấnchỉnh lại cơ cấu và sát nhập thêm các nhóm kháng chiến khác, tổ chức này tự xưng là ISI(Islam State of Iraq, Nhà nước Hồi giáo Iraq) ISI ra tuyên cáo nguyện giải phóng người Hồigiáo Sunni Iraq khỏi “sự áp bức của Hồi giáo Shiite và ngoại bang”, đồng thời tìm cách táchrời sự lệ thuộc vào al-Qaeda và những hành động tấn công khủng bố ở nước ngoài Ngày29/6/2014, ISI có một tân vương Hồi giáo, Abu Bakr al-Baghdadi, đổi tên là IS (IslamicState, Nhà nước Hồi giáo), tuyên bố đặt thủ đô ở Ar-Raqqah, Syria29.

Mục tiêu tối hậu của IS là thiết lập một nhà nước Hồi giáo thống nhất toàn Trung Đông,

áp dụng luật Hồi giáo Sharia Với sự tàn bạo và luật lệ hà khắc, IS đã gây ra hàng loạt vụ tấncông khủng bố, tàn sát, chặt đầu và xử tử hàng loạt những người không cùng ý thức hệ vớichúng không chịu cải theo đạo Hồi, bắt cóc, hãm hiếp và buôn bán phụ nữ , toàn thế giớiđều phải nhìn nhận đây là một tổ chức khủng bố và là hiểm họa của nhân loại dù cho chúngchỉ thành công tới một giới hạn là chiếm lĩnh một quốc gia, một vùng lãnh thổ chứ chưa tớimức phát triển toàn cầu như lý tưởng tối cao của chúng

Thế giới coi IS là nguy hiểm nhất, bởi nó mang tính tổ chức cao và có nguồn thu vữngchắc từ các hoạt động buôn bán dầu mỏ, bắt cóc tống tiền, thuế và buôn lậu, được coi là giàu

có nhất trong số các tổ chức khủng bố từ trước đến giờ30 Phiến quân Hồi giáo hiện đangnắm trong tay một khu vực thuộc lãnh thổ Iraq và Syria lớn hơn cả diện tích nước Anh Theogiới chức tình báo Mỹ và các chuyên gia về tài chính chống khủng bố, lực lượng này có khảnăng huy động hơn 2 triệu USD mỗi ngày nhờ nguồn thu từ bán dầu, tống tiền, cướp bóc,thuế và buôn lậu “Lực lượng Nhà nước Hồi giáo có lẽ là nhóm khủng bố giàu có nhất màchúng tôi từng được biết đến”, ông Matthew Levitt, một cựu chuyên gia tình báo thuộc Bộ

29Vài nét về Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) (Phần I), ngày xem 4/1/2016,

http://btgcp.gov.vn/Plus.aspx/vi/News/38/0/240/0/6809/Vai_net_ve_To_chuc_Nha_nuoc_Hoi_giao_tu_xung_IS_

Phan_I_

30Điểm mặt những nhóm khủng bố nguy hiểm nhất năm 2015, ngày xem 20/12/2015, gioi/218093/diem-mat-nhung-nhom-khung-bo-nguy-hiem-nhat-nam-2015.html

http://vietnamnet.vn/vn/the-Tài chính Mỹ, đánh giá “Chúng không bị ràng buộc bởi hệ thống tài chính quốc tế, và bởithế không dễ bị ảnh hưởng” bởi các lệnh trừng phạt hay luật chống rửa tiền31 Nhờ quyềnkiểm soát các khu vực lớn dầu lửa và quyền tiếp cận với các khoản thuế địa phương, Nhànước Hồi giáo đã có một nguồn thu lớn từ đây.Theo ông Luay al-Khatteeb, một chuyện giacủa viện nghiên cứu Brookings Institution cho hay, nguồn thu từ dầu lửa sẽ “duy trì hoạtđộng của cỗ máy chiến tranh” tại khu vực mà Nhà nước Hồi giáo chiếm giữ ở Iraq và Syria,đồng thời phục vụ cho việc tuyển mộ thêm binh sỹ của lực lượng này Một quan chức Mỹnói rằng, trong mấy năm trở lại đây, nhóm này đã kiếm được 10 triệu USD từ các vụ bắt cóc.

IS cũng được tin là đã bán nhiều cổ vật ăn cắp được từ các địa điểm lịch sử32

Điều làm nên sự khác biệt của IS so với các tổ chức khủng bố Hồi giáo khác là họkhông theo đuổi việc tổ chức các hành động khủng bố gây tiếng vang rồi rút lui mà IS theođuổi việc thành lập một nhà nước Hồi giáo thuần túy tại những vùng đất mà họ chiếm được.Tại các vùng lãnh thổ do IS kiểm soát, luật Hồi giáo Sharia ngay lập tức có hiệu lực, nhữnggiáo luật hà khắc nhanh chóng ổn định tình hình ở nhiều vùng tại miền Bắc Iraq vốn chìmtrong bất ổn trong hơn 10 năm qua do dự yếu kém của chính quyền địa phương Ở các vùngtạm chiếm, đại diện phong trào IS luôn tìm cách trấn an người dân ở lại, ví dụ như ở Mosul,ngay khi chiếm được thành phố, IS phát cho mỗi người dân một bình gas miễn phí để nấunướng Khi những người dân băn khoăn rằng làm sao họ có thể tin được IS, đại diện phongtrào này trả lời:"Hãy cho chúng tôi thêm thời gian, chúng tôi sẽ nhanh chóng cung cấp sốđiện thoại Khi mọi người cần chúng tôi sẽ lập tức giúp đỡ" Giới phân tích quốc tế đã thực

sự bất ngờ khi thấy IS sở hữu một bộ máy công quyền và dân sự khá hoàn chỉnh có tòa án,cảnh sát, trường học và các tổ chức từ thiện Tại vùng Al-Raqqa, IS đã xây dựng chợ, đường

xá, các đường dây điện, trạm xá, bưu điện, bến xe , quản lý khí đốt để đảm bảo phân chiacông bằng và tổ chức một loạt các hoạt động cứu trợ từ thiện cho người dân địa phương33.Với những điều đó, IS đã và đang vươn rộng chân rết của mình đi khắp nơi, lôi kéo thêm các

31 Vài nét về Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) (Phần I), ngày xem 4/1/2016,

phần tử cực đoan vào cuộc chiến tranh giành lợi ích của chúng.

Hiện nay, những kẻ gia nhập IS đến từ khắp nơi trên thế giới, trong đó có cả các nướcphương Tây như Mỹ, Anh, Pháp và nhiều nước châu Á Với việc phát tán hình ảnh quamạng xã hội, đăng tải những video được thực hiện công phu, phát hành tạp chí trực tuyến,những kẻ cực đoan Nhà nước Hồi giáo (IS) đang lợi dụng và biến Internet thành một vũ khítuyên truyền tinh vi để gia tăng thực lực của mình Ngoài ra, chúng còn thông qua việc tạodựng niềm tin cho người dân tại vùng tạm chiếm, để chiêu mộ được hàng trăm ngàn binh sĩ

là những thanh niên gốc Trung Đông sinh ra và lớn lên ở châu Âu tự nguyện vượt biên giớiđến tham gia chiến đấu tại Iraq và Syria Viện Hoàng gia về nghiên cứu quốc phòng, an ninh(RUSI) tại London cho biết, ước tính có khoảng 3.000 công dân từ các quốc gia phương Tâyhiện đang chiến đấu cho IS tại Iraq, Syria Một báo cáo hồi tháng 6/2014 từ hãng tư vấnSoufan Group tại New York, Mỹ cho biết các công dân từ ít nhất 81 quốc gia khác nhau đãtham gia vào các nhóm phiến quân, trong đó có các công dân từ Nga, Úc, Mỹ, Canada,Ireland và Tây Ban Nha34, chỉ riêng Nga thì số lượng người tham

khoảng 2.400 người35

Ngoài việc chiêu mộ những chiến binh là nam giới IS còn tiến hành chiêu mộ các nữchiến binh IS cần phụ nữ bởi Phụ nữ luôn đóng vai trò quan trọng trong chiến tranh nhưchiến đấu, tham gia vào các nhiệm vụ thiết yếu như thu thập thông tin tình báo, chăm sóc y

tế, chuẩn bị thức ăn và hỗ trợ các chiến binh Đã có nhiều trường hợp phụ nữ phương Tâyđến Syria để tham gia vào nhóm vũ trang hồi giáo điển hình như vụ hai thiếu nữ người Áo,khoảng 15, 16 tuổi, hồi tháng 4/2015, theo anh trai đến Syria, hay một vụ nữa xảy ra vàotháng 5/2015, Salma và Zahra Halane, cặp song sinh 16 tuổi người Anh tại Manchester, bímật bỏ nhà đến Syria để kết hôn với các chiến binh Hồi giáo, khi gọi điện thoại cho cha mẹ

để thông báo họ đã đến Syria, hai cô tuyên bố sẽ không trở về.FBI hồi tháng 7/2015 đã bắtgiữ Shannon Maureen Conley, một nữ y tá Mỹ 19 tuổi, đã cải đạo sang Hồi giáo, vụ bắt giữxảy ra khi cô lên máy bay đến Thổ Nhĩ Kỳ, để từ đó bay tiếp đến Syria, cô được tổ chức

34Vài nét về Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) (Phần I), ngày xem 4/1/2016,

http://btgcp.gov.vn/Plus.aspx/vi/News/38/0/240/0/6809/Vai_net_ve_To_chuc_Nha_nuoc_Hoi_giao_tu_xung_IS_

Phan_I_

35Chiến binh Nga ồ ạt gia nhập IS, ngày xem 8/1/2016, http://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/tu-lieu/chien-binh- at-gia-nhap-is-3330516.html

nga-o-khủng bố tuyển dụng qua mạng bởi một người đàn ông Tunisia nói rằng anh ta đang chiếnđấu cho IS36.

Với những gì mà IS đã và đang thực hiện, tổ chức khủng bố này thực sự là nổi ám ảnhcho toàn nhân loại bởi quy mô, cách thức tổ chức, khả năng thu hút thành viên và khả năngkiếm tiền bất hợp pháp của chúng, cùng với đó là những hoạt động khủng bố đẫm máu vớiquy mô và mức độ nguy hiểm do chúng tạo ra Tổ chức khủng bố này thực sự là sự tháchthức và nỗi ám ảnh cho an ninh toàn cầu

2.1.5 Boko Haram

Boko Haram (tên theo bản ngữ Hausa: cấm nền giáo dục phương Tây) là một nhóm vũtrang Hồi giáo được thành lập và hoạt động tại Nigeria Nhóm này bị coi là phiến quân vì tổchức các hoạt động khủng bố tại Nigeria Đặc biệt là năm 2009 và năm 2014

Boko Haram bắt đầu nổi lên từ năm 2009 và trở thành lực lượng giết người tàn bạo ởNigeria Boko Haram đang kiểm soát diện tích khoảng 20.000 dặm vuông, có mục tiêu ápđặt luật lệ Hồi giáo cực đoan tại Nigeria Với cái tên mang ý nghĩa “giáo dục phương Tây làtội lỗi”, Boko Haram cấm người Hồi giáo làm bất kỳ điều gì liên quan đến phương Tây nhưbầu cử, mặc sơ mi, quần tây hoặc cách giáo dục thông thường Phiến quân này thể hiện sứcmạnh thông qua các vụ bắt cóc, giết người và đánh bom trường học, nhà thờ37

Các tín đồ của Boko Haram được rèn luyện trong một môi trường khắc nghiệt, họ sẵnsàng dâng hiến bản thân để phá hoại Chính quyền nhằm tạo lập một Nhà nước mới BokoHaram coi người Hồi giáo là đồng minh hay những phần tử ủng hộ các hoạt động vì nhânquyền, vì Chúa của lực lượng này Lực lượng Boko Haram muốn thành lập một Nhà nướcHồi giáo tại Nigeria38

Những cuộc tấn công đẫm máu của Boko Haram gần như nằm ngoài khả năng kiểm soátcủa chính quyền, tạo nên một thế đối lập không thể cân bằng giữa cộng đồng người Hồi giáo

ở phía Bắc và người Thiên Chúa giáo ở phía Nam Nigeria Boko Haram đang ngày càngphát triển một cách phức tạp hơn, táo tợn hơn và tăng mức độ giết chóc Sự lộng hành hiện

36Vài nét về Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) (Phần I), ngày xem 4/1/2016,

nay của nhóm phiến quân Hồi giáo tác động to lớn đến hệ thống an ninh của Nigeria.

Tháng 1/2015, Boko Haram càn quét thị trấn Baga, giết 2.000 người Năm ngoái, nhómnày bắt cóc hàng trăm học sinh, trong đó 200 nữ sinh vẫn mất tích Gần đây, Boko Haram đãdùng phụ nữ và bé gái để thực hiện các vụ đánh bom liều chết39

Như vậy, với sự ra đời của nhiều tổ chức khủng bố với quy mô và sức mạnh của chúngtrong 2 thập kỷ đầu của thế kỷ XXI đã cho thấy, khủng bố ngày càng phát triển nhanh vàmạnh, cả về cơ cấu tổ chức lẫn cách thức tổ chức các hoạt động khủng bố Các hoạt độngcủa khủng bố gây nên những bất ổn và đe dọa đến an ninh những quốc gia bị chúng tấn công

và thậm chí là an ninh toàn cầu, vậy đó là những hoạt động khủng bố như thế nào mà lại tạonên mối an nguy cho toàn thế giới như vậy? Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cùng đi vào tìmhiểu các hoạt động khủng bố của các tổ chức khủng bố

2.2 Những hoạt động khủng bố gây bất ổn cho an ninh thế giớitrong 2 thập kỷ đầu của thế kỷ XXI

Các tổ chức khủng bố hiện nay hoạt động rất tinh vi và đa dạng, chúng không còn tiếnhành đơn thuần những vụ tấn công đẫm máu trên thế giới như trước nữa, mà hiện nay chúngcòn tiến hành thêm các hoạt động gây bất ổn cho an ninh thế giới như buôn bán bất hợppháp (buôn bán dầu mỏ, buôn bán nô lệ, buôn bán cổ vật ), tiến hành hàng loạt các vụ bắtcóc con tin Các hoạt động khủng bố này sở dĩ đe dọa đến an ninh thế giới là vì mức độ nguyhiểm mà nó gây ra, để biết được mức độ nguy hiểm của các hoạt động này ra sao, ta sẽ đivào các hoạt động khủng bố này

2.2.1 Một số vụ tấn công khủng bố đẫm máu trong hai thập kỉ đầu của thế

kỉ XXI

v Vụ khủng bố ngày 11/9 ở nước Mỹ

Đây là một trong những vụ tấn công khủng bố đẫm máu nhất của các phần tử khủng bốnhắm vào quốc gia có hệ thống an ninh vào dạng bậc nhất thế giới lúc bấy giờ - nước Mỹ.Sáng sớm 11/9/2001,19 tên khủng bố liều chết chiếm quyền kiểm soát 4 máy bay đangtrên đường từ Boston, Newark và Washington D.C tới San Francisco và LosAngeles.Trongvòng 15 phút, hai chiếc máy bay đã đâm vào hai tòa tháp phía Bắc và Nam của Trung tâm

39Điểm mặt những nhóm khủng bố nguy hiểm nhất năm 2015, ngày xem 8/2/2016, http://vietnamnet.vn/vn/the- gioi/218093/diem-mat-nhung-nhom-khung-bo-nguy-hiem-nhat-nam-2015.html

Thương mại thế giới Chiếc máy bay thứ ba đã đâm xuống Lầu Năm Góc, còn chiếc thứ 4rơi xuống một cánh đồng gần Shankville (Pennsylvania) Dự kiến chiếc máy bay thứ 4 này

sẽ nhằm mục tiêu là Tòa nhà Quốc hội Mỹ hoặc Nhà Trắng40, nhưng những người trên máybay đã phản kháng lại những kẻ khủng bố để máy bay rơi xuống một cánh đồng, hạn chếthương vong cho người vô tội

Vụ khủng bố đã gây ra những tổn thấtvô cùng nặng nề về người và của Khoảng 3.000người đã thiệt mạng mang 90 quốc tịch khác nhau trong vụ khủng bố gây chấn động nước

Mỹ Toàn bộ những kẻ trực tiếp thực hiện hành vi tấn công đều đã chết Vụ khủng bố nàycũng gây tổn thất nặng nề về của với tổng thiệt hại vào khoảng 3000 tỷ USD, trong đó, thiệthại về nhà đất và cơ sở hạ tầng là hơn 10 tỷ USD41

Vụ khủng bố này đã đặt an ninh nước Mỹ trong tình trạng báo động đỏ, buộc các nhàchức trách Mỹ phải tăng cường phòng bị, Washington đã buộc phải thông qua gói chốngkhủng bố khẩn cấp 40 tỷ USD ngày 14/9/2001 để truy lùng thủ phạm của vụ tấn công

v Vụ khủng bố nhà hát Dubrovka Moskva

Ngày 23/10/2002, vụ khủng bố gây chấn động nhất nước Nga xảy ra tại nhà hátMoskva, ở quận Dubrovka (Mátxcơva) Vụ việc do những phần tử khủng bố thuộc phongtrào ly khai ở Chechnya tiến hành

Chúng đã bắt giữ 850 con tin và yêu cầu các lực lượng quân sự Nga phải rút khỏiChechnya ngay lập tức và vô điều kiện42

Một số diễn viên trong nhà hát đã may mắn trốn thoát ra ngoài và cho biết khoảng mộtnửa phần tử khủng bố là phụ nữ Những cuộc trao đổi qua điện thoại với con tin bên trongtoà nhà cho thấy những kẻ cầm giữ con tin có lựu đạn và các loại chất nổ khác đeo quanhmình Chúng đã lắp đặt thêm chất nổ, ở ngay trung tâm nhà hát và ở bên ngoài ban công,đồng thời tuyên bố sẵn sàng chết vì mục đích của chúng43

40Những tổ chức khủng bố khiến cả thế giới "điên đảo", ngày xem 26/01/2016, http://kenh14.vn/kham- chuc-khung-bo-khien-ca-the-gioi-dien-dao-20130910050913271.chn

pha/nhung-to-41Sự kiện 11 tháng 9, ngày xem 3/2/2016, https://vi.wikipedia.org/wiki/S%E1%BB%B1_ki%E1%BB%87n_11_th

bo-Sáng ngày 26/10/2002, các lực lượng đặc biệt của Nga đã giải cứu thành công tòa nhà,nhưng hậu quả của nó đã khiến nước Nga phải rung mình Tất cả 42 kẻ khủng bố bị tiêu diệt,

129 con tin thiệt mạng, 1 người chết trong quá trình giải cứu do tác dụng của loại khí bí mậtgây tê liệt được sử dụng khi lực lượng đặc biệt đột nhập nhà hát44

v Vụ khủng bố tại thủ đô London nước AnhChỉ một ngày sau khi London được lựa chọn là nơi tổ chức Olympic 2012, sáng7/7/2005, một nhóm khủng bố đã thực hiện liên tiếp 3 vụ đánh bom tại hệ thống ga tàu điệnngầm và một chiếc xe buýt 2 tầng tại trung tâm London Vụ việc đã khiến 37 người thiệtmạng và khoảng 700 người bị thương45

Nghi phạm của vụ đánh bom được cho là 4 tên khủng bố Hồi giáo bao gồm:Mohammad Sidique Khan (30 tuổi), Shehzad Tanweer (22 tuổi), Jermaine Lindsay và HasibHussain (18 tuổi) Tất cả những chúng đều thiệt mạng sau vụ nổ cùng các nạn nhân khác.Thủ tướng Anh lúc đó là Tony Blair đã bỏ dở Hội nghị thượng đỉnh G8 tại Gleanegles(Scotland) để ngay lập tức quay về nước, chỉ đạo giải quyết tình hình Ông tuyên bố:

“Chúng ta không cho phép bạo lực làm ảnh hưởng đến xã hội của chúng ta Dù thế nào đichăng nữa thì những phần tử cực đoan sẽ không bao giờ thành công trong việc phá hủynhững gì mà chúng ta đang nắm giữ cũng như ở những quốc gia văn minh khác trên toàn thếgiới”46

Vụ khủng bố đã đặt an ninh nước Anh trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu, các lựclượng chức năng buộc phải tăng cường kiểm soát an ninh đề phòng những cuộc tấn công cóthể xảy ra sau đó

v Khủng bố kép ở PhápNgày 7/1/2015, hai tay súng vũ trang tự xưng là thành viên mạng lưới khủng bố al-Qaeda

đã xả súng ở tòa soạn báo Charlie Hebdo tại Paris, Pháp Đây là tòa soạn của một tạp chí châmbiếm từng đăng hình những lãnh tụ tinh thần của đạo Hồi47

Vụ tấn công khiến 12 người chết, bao gồm tổng biên tập, và 10 người bị thương Hai nghiphạm, Cherif Kouachi và Said Kouachi, đã rời hiện trường sau khi tấn công Chúng chạy trốnđến một nhà máy in tại Dammartin-en-Goele và bắt một số người ở đây làm con tin.

Hàng nghìn cảnh sát đã tham gia truy lùng kẻ khủng bố Kết thúc chiến dịch, đội an ninh

hạ gục 2 kẻ tấn công ngày 9/1

Cũng trong ngày 9/1, một vụ bắt cóc con tin xảy ra ở vùng đông bắc thủ đô Paris TênAmedy Coulibaly bước vào một siêu thị ở Porte de Vincennes, xả súng giết 4 người Do Thái vàbắt 15 người Coulibaly nói, y quen biết anh em nhà Kouachi và yêu cầu cảnh sát không gâytổn hại đến họ Đặc nhiệm Pháp đã phản ứng nhanh chóng để giải cứu con tin và tiêu diệt kẻ tấncông Nhà điều tra cho biết, Coulibaly từng tuyên bố trung thành với phiến quân Nhà nước Hồigiáo tự xưng (IS) trong một video đăng trên mạng

Đến tháng 11/2015, Pháp lại phải hứng chịu hàng loạt vụ khủng bố đẫm máu.Ngày 13/11,hàng loạt vụ xả súng và nổ xảy ra từ lúc 21h20 ở thủ đô Paris làm 128 người thiệt mạng Cácđịa điểm bị tấn công gồm nhà hàng, sân vận động quốc gia Stade de France, nhà hát Bataclan.Đến ngày 14/11, các nhà điều tra cho biết 8 kẻ tấn công đã bị tiêu diệt Chúng đều là những kẻđánh bom liều chết48

Nhiều khu vực công cộng, trường học ở Paris đều đóng cửa An ninh tại nhiều thủ đô ởchâu Âu được tăng cường Nhà chức trách đã phải áp dụng hàng loạt biện pháp tăng cường anninh, bao gồm triển khai cảnh sát rầm rộ để bảo vệ an ninh tại Thủ đô, đóng cửa biên giới vàkiểm soát gắt gao việc xuất, nhập cảnh

Tổng thống Pháp Francois Hollande gọi loạt vụ tấn công là "hành động chiến tranh doNhà nước Hồi giáo (IS) gây ra với sự trợ giúp từ trong nước này" và tuyên bố ba ngày quốctang tưởng niệm các nạn nhân IS cùng ngày tuyên bố nhận trách nhiệm về các vụ tấn công, và

đe dọa sẽ tiếp tục thực hiện các cuộc tấn công nếu Pháp không dừng không kích nhóm phiếnquân ở Syria và Iraq49

Như vậy, với việc gây ra hàng loạt các cuộc tấn công đẫm máu trên thế giới, các tổ chứckhủng bố đã tạo nên mối đe dọa và thách thức an ninh đối các quốc gia trên thế giới, đặt thế

48Hàng loạt vụ khủng bố ở Pháp năm 2015, ngày xem 15/2/2016, http://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/tu- vu-khung-bo-o-phap-nam-2015-3312263.html

lieu/hang-loat-49Hàng loạt vụ khủng bố ở Pháp năm 2015, ngày xem 15/2/2016, http://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/tu- vu-khung-bo-o-phap-nam-2015-3312263.html

lieu/hang-loat-giới trong sự lo lắng tột độ, trước những cuộc tấn công có thể xãy ra sau đó Ngoài việc tiếnhành các hoạt động tấn công đẫm máu đe dọa đến an ninh nhân loại, khủng bố còn tiến hànhnhững hoạt động khác gây nên cơn sốt an ninh, điển hình trong số đó là các hoạt động bắt cóccon tin của chúng.

2.2.2 Các vụ khủng bố bắt cóc người dân trên thế giới trong 2 thập kỷ đầu

của thế kỷ XXI

Không chỉ tiến hành các cuộc tấn công bằng súng đạn, đánh bom liều chết, tấn công cảm tửgây ra những đe dọa cho an ninh thế giới, khủng bố còn tiến hành bắt cóc người dân vô tội gâynên nỗi khiếp sợ trong xã hội, buộc các chính phủ phải tăng cường an ninh Chúng tiến hànhbắt cóc con tin thông qua những đợt tấn công của chúng, mục tiêu mà chúng hướng đến thường

là những em bé nhỏ tuổi, những trí thức Tây học chịu ảnh hưởng của nền giáo dục phương Tây(đa số là nữ), thậm chí cả những người dân thường

Trong những năm gần đây những tổ chức khủng bố ngày càng táo bạo hơn trong việc bắtcóc con tin Một số vụ bắt cóc con tin gây chấn động trên thế giới như:

Chỉ riêng tháng 5/2014, IS đã bắt cóc 133 trẻ em và 159 thanh niên Syria Với nhữngđứa trẻ không chịu cải đạo, IS đã không ngần ngại hành quyết các em một cách vô cùng tànbạo bằng cách chặt đầu và chặt thi thể thành nhiều phần để dằn mặt dân chúng50

v Vụ bắt cóc con tin ở Nigeria (2014)

Ngày 14/4/2014, nhóm phiến quân Hồi giáo Boko Haram đã bắt cóc 276 nữ sinh mộttrường trung học tại Nigeria Chúng tuyên bố bắt những nữ sinh này để làm nô lệ tình dục và

đe dọa bán cho bọn buôn người Trong những đoạn video được tung lên phương tiện truyền

50Các vụ bắt con tin chấn động thế giới năm 2014, http://vietnamnet.vn/vn/the-gioi/211908/cac-vu-bat-con-tin- dong-the-gioi-nam-2014.html

chan-thông, Abubaker Shekau, lãnh đạo của Boko Haram, thông báo sẽ giữ con tin cho tới khiChính phủ Nigeria thả toàn bộ các phần tử khủng bố cực đoan của nhóm này đang bị bắt giữ.Trong số 276 nữ sinh Nigeria bị bắt cóc, đã có hàng chục người may mắn trốn thoát, nhưnghơn 200 nữ sinh còn lại được tuyên bố là đã được "cải đạo" và bị "gả bán"51.

Thêm một vụ bắt cóc khác nữa xảy ra ở vùng đông bắc Nigeria Đây cũng là vụ bắtcóc do nhóm phiến quân Hồi giáo Boko Haram thực hiện, chúng xông vào một ngôi lànghẻo lánh ở đông bắc Nigeria (Gumsuri), sát hại ít nhất 33 người và bắt cóc khoảng 200người gồm cả đàn ông, phụ nữ và trẻ em vào ngày 14/12/2014 Theo lời kể của Abba Musa,một dân làng sống sót nói: “ước tính nhóm phiến quân bắt cóc 172 người sau khi làngGumsuri kiểm đếm lại đầu người Những kẻ tấn công hét lớn "Thượng đế chí tôn" rồi xảsúng Không có nhiều người may mắn như chúng tôi, ít nhất 33 người đã bị giết trong vụviệc”

v Vụ bắt cóc con tin ở Sydney (Australia, 2014)

Vào khoảng 9h45 sáng 15/12/2014, tại một quán cà phê ngay giữa trung tâm Sydney,Australia đã xảy ra một vụ bắt cóc con tin táo tợn Các nguồn tin cho hay, có ít nhất một taysúng được vũ trang đã bắt giữ một số con tin Theo tin tức truyền thông Australia cho biết,người đàn ông có vũ trang muốn một lá cờ của lực lượng cực đoan “Nhà nước Hồi giáo”(IS) được chuyển tới quán cà phê - hiện trường vụ bắt cóc52

Ngay khi vụ việc xảy ra, hàng trăm cảnh sát đã được huy động phong tỏa hiện trường,

di tản những người làm việc quanh khu vực Thủ tướng Australia Tony Abbott đã triệu tậpkhẩn cấp Ủy ban An ninh Quốc gia.Gần 7 tiếng sau khi vụ bắt cóc diễn ra, lực lượng an ninhAustralia vẫn đang hết sức cẩn trọng và tiến hành đàm phán, thương thuyết với các tay súng

Vụ việc làm dư luận thế giới xôn xao, bởi Australia vốn được biết đến là một quốc giahết sức thanh bình, yên ả và chưa từng có tiền lệ bắt cóc con tin bị nghi ngờ có liên quan đến

tổ chức khủng bố

v Vụ bắt cóc con tin ở khách sạn Radisson Blu, Mali (11/2015)

Một trong những vụ bắt cóc con tin khác nữa là vụ bắt cóc 170 con tin ở khách sạn

51Các vụ bắt con tin chấn động thế giới năm 2014, http://vietnamnet.vn/vn/the-gioi/211908/cac-vu-bat-con-tin- dong-the-gioi-nam-2014.html

chan-52Toàn cảnh vụ bắt cóc con tin chấn động thế giới, http://news.zing.vn/toan-canh-vu-bat-coc-con-tin-chan-dong- gioi-post491757.html

the-Radisson Blu ở thủ đô Bamako của Mali do nhóm phiến quân Al-Mourabitoun (đây là nhómphiến quân Hồi giáo ở châu Phi, đại bản doanh của chúng nằm tại miền bắc Mali) có liên hệvới al-Qaeda.

Sự việc xảy ra vào khoảng 7h ngày 20/11/2015, hai hoặc ba kẻ có vũ trang xông vàokhách sạn Radisson Blu, phía Tây Nam thủ đô Bamako, xả súng và bắt 170 người làm contin, gồm 140 khách và 30 nhân viên khách sạn, vài phút sau, khoảng 10 tay súng đã lọt vàobên trong khách sạn, chúng hét “Thượng Đế vĩ đại” bằng tiếng Arab và tiếp tục xả súng53.Ngay sau khi nhận tin về vụ tấn công, lực lượng đặc nhiệm Mali tới hiện trường vàphong tỏa khu vực, họ đã đột kích vào khách sạn và giải cứu các con tin Tuy nhiên, kết thúccuộc giải cứu đã có 27 người phải thiệt mạng, an ninh luôn phải đặt trong tình trạng cao độ

Có thể thấy, với việc tạo nên hàng loạt những vụ bắt cóc con tin ở khắp nơi trên thếgiới, các tổ chức khủng bố như muốn gửi đến các quốc gia trên toàn cầu về một thông điệpmang tính thách thức đối với an ninh với các quốc gia này nói riêng và cả thế giới nói chung,rằng họ có thể xuất hiện bất cứ ở một quốc gia nào nếu họ muốn để thực hiện các vụ bắt cóc,đều này tạo nên cơn sốt an ninh toàn cầu, buộc chính phủ các nước phải gia tăng các biệnpháp đảm bảo an ninh, chia sẻ thông tin tình báo với nhau nhằm ngăn chặn các hoạt độngbắt cóc con tin có thể diễn ra

2.2.3 Các hoạt động buôn bán bất hợp pháp của khủng bố.

Để tiến hành các hoạt động khủng bố, duy trì sự tồn tại và phát triển của mình, các tổchức khủng bố đã không ngừng tiến hành các hoạt động cướp bóc, đòi tiền chuộc con tin,hơn những thế, chúng còn tiến hành các hoạt động buôn bán dầu mỏ, ma túy, vàng trắng(sừng, ngà động vật), cổ vật, nô lệ (bị chúng bắt), một cách bất hợp pháp

Các hoạt động buôn bán bất hợp pháp này đã tạo cho chúng một lượng tiền không hềnhỏ để duy trì và phát triển tổ chức của mình Điển hình ta có thể thấy rõ trong các hoạtđộng sau:

• Buôn bán ma túy là một trong những hoạt động buôn bán bất hợp pháp được các

tổ chức khủng bố thực hiện nhằm kiếm những khoảng tiền khổng lồ.Tất cả các khâu tronghoạt động buôn bán ma túy đều mang về lợi nhuận lớn, từ trồng trọt cho đến thu mua, vận

53Diễn biến vụ khủng bố bắt con tin trong khách sạn ở Mali, ngày xem 28/02/2016, http://news.zing.vn/dien-bien- khung-bo-bat-con-tin-trong-khach-san-o-mali-post602736.html