Giải pháp giúp sản phẩm dệt may việt nam vượt qua rào cản kỹ thuật nhằm đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường hoa kỳ

Khái quát v CPSIA ..... .Error!. Bookmark not defined... Nhãn môi tr ng có hai lo i là nhãn sinh thái vào nhãn c s... c áo mà nên dùng khóa, nút, khóa dán hay c áo co giãn.

DANH M C B NG BI U VÀ TH 7

Ch ng 1: Gi i thi u v rào c n k thu t áp d ng v i hàng d t may nh p kh u vào th tr ng Hoa K ầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầ 8

I.1 Khái quát v rào c n k thu t trong th ng m i qu c t ầầầầầ 9

I.1.1 Khái ni m rào c n k thu tầầầầầầầầầầầầầầầ 9

I.1.2 Các hình th c tiêu chu n k thu t 10

I.1.2.2 Các quy đ nh liên quan đ n môi tr ng 12

I.1.2.3 Các quy đ nh v trách nhi m xã h i 13

I.1.2.4 Các quy đ nh v bình đ ng và ch ng gian l n th ng m i 14

I.1.3 Tác đ ng c a tiêu chu n k thu t trong th ng m i qu c t 14

I.2 Rào c n k thu t áp d ng v i hàng d t may nh p kh u vào th tr ng Hoa K 17

I.2.1 Lu t t ng c ng an toàn s n ph m tiêu dùng CPSIA 17

I.2.1.1 Khái quát v CPSIA 17

I.2.1.2 N i dung CPSIA 17

I.2.1.3 Quy trình ch ng nh n CPSIA 19

I.2.2 Tiêu chu n trách nhi m xã h i SA-8000 20

I.2.2.1.Khái quát v SA-8000 20

I.2.2.2 N i dung c a SA-8000 20

I.2.2.3 Quy trình ch ng nh n SA-8000 22

I.2.3 Tiêu chu n trách nhi m hàng d t may toàn c u WRAP 22

I.2.3.1 Khái quát v WRAP 22

I.2.3.2 N i dung WRAP 23

I.2.3.3 Quy trình ch ng nh n WRAP 25

I.2.4 Các tiêu chu n khác 26

Ch ng 2: Th c tr ng v t qua rào c n k thu t c a Hoa K c a s n ph m d t may Vi t Nam trong giai đo n 2001-2010 29

II.1 Tình hình xu t kh u d t may Vi t Nam sang th tr ng Hoa K trong giai đo n 2001-2010 29

II.2 Th c tr ng v t qua các rào c n k thu t Hoa K áp d ng v i s n ph m d t may nh p kh u c a ngành d t may Vi t Nam 32

II.2.1 áp ng SA8000 32

II.2.2 áp ng WRAP 33

II.2.3 áp ng CPSIA 34

II.2.4 ánh giá vi c đáp ng các tiêu chu n và quy chu n k thu t c a Hoa K c a ngành d t may Vi t Nam 36

II.3.Nguyên nhân hàng d t may Vi t Nam g p ph i tr ng i v i rào c n k thu t khi xu t kh u sang th tr ng Hoa K 36

II.3.1 Nh p kh u ph n l n nguyên li u đ u vào 36

II.3.2 Công ngh s n xu t còn y u kém 38

II.3.3 Ch a n m rõ các thông tin v các rào c n k thu t c a Hoa K 40

Vi t Nam 44

II.2.1 nh h ng tiêu c c 44

II.2.2 nh h ng tích c c 46

II.2.2.1.Góp ph n xây d ng uy tín và th ng hi u cho s n ph m d t may Vi t Nam 46

II.2.2.2.Nâng cao kh n ng c nh tranh v ch t l ng c a s n ph m d t may Vi t Nam 47

Ch ng 3: Gi i pháp giúp s n ph m d t may Vi t Nam v t qua các rào c n k thu t nh m đ y m nh xu t kh u sang th tr ng Hoa K 50

III.1 D báo xu h ng s d ng rào c n k thu t đ i v i hàng d t may nh p kh u c a Hoa K 50

III.2 Gi i pháp t phía Nhà n c 51

III.2.1 H tr các doanh nghi p d t may thu hút ngu n v n đ u t 51

III.2.2 H tr phát tri n nguyên ph li u và công nghi p ph tr cho ngành d t may 52

III.2.3 H tr các doanh nghi p d t may th c hi n đ i m i khoa h c công ngh 53

III.2.4 H tr ki m tra, giám sát và xây d ng các h th ng tiêu chu n ch t l ng theo chu n qu c t 54

III.2.5 y m nh và t ng c ng các ho t đ ng xúc ti n th ng m i 55

III.2.6 H tr phát tri n ngu n nhân l c cho ngành d t may 56

III.3 Gi i pháp t phía Hi p h i d t may Vi t Nam 57

III.3.1 Xây d ng liên k t gi a các doanh nghi p d t may xu t kh u sang Hoa K v i nhau và v i Hi p h i d t may 57

III.3.2 Làm c u n i gi a các doanh nghi p d t may trong n c và n c ngoài 58

III.3.3 Ki m đ nh kh n ng đáp ng các tiêu chu n k thu t c a s n ph m d t may Vi t Nam 60

III.3.4 nh h ng cho doanh nghi p ch đ ng ngu n nguyên li u đ u vào và đ i m i công ngh s n xu t cho doanh nghi p 61

III.3.5 Th c hi n chi n l c marketing chung cho toàn ngành d t may 62

III.3.6 Nâng cao trình đ c a đ i ng cán b , lao đ ng trong ngành 63

III.4 Gi i pháp t phía các doanh nghi p d t may 64

III.4.1 Xây d ng và ki n toàn s d ng các h th ng tiêu chu n k thu t theo đúng quy đ nh c a Hoa K 64

III.4.2 y m nh liên k t v i các doanh nghi p d t may trong n c và ngoài n c 65

III.4.3.Chú tr ng v n đ nguyên li u đ u vào và hi n đ i hóa công ngh s n xu t 66

III.4.4 y m nh marketing và xây d ng th ng hi u 67

III.4.5 Chú tr ng phát tri n ngu n nhân l c 68

K T LU N 70

TÀI LI U THAM KH O Error! Bookmark not defined.

L I M U

Hoa K là th tr ng quan tr ng nh t c a ngành d t may-ngành có giá

tr xu t kh u l n nh t c a Vi t Nam Tuy nhiên, do các s n ph m d t may

Vi t Nam ph i đ i m t v i s b o h ch t ch c a các rào c n k thu t Hoa

K áp d ng đ i v i hàng d t may nh p kh u mà ngành d t may Vi t Nam

ch a khai thác h t đ c ti m n ng c a th tr ng này Nhóm chúng tôi đã

th c hi n nghiên c u v đ tài ắGi i pháp giúp s n ph m d t may Vi t Nam

v t qua các rào c n k thu t đ đ y m nh xu t kh u sang th tr ng Hoa

K ” nh m đ a ra nh ng gi i pháp giúp ngành d t may Vi t Nam h n ch

đ c tác đ ng tiêu c c c a h th ng TBT, đ y m nh khai thác th tr ng Hoa

K

 Tính c p thi t c a đ tài

Chi n l c phát tri n ngành d t may Vi t Nam, đ y m nh xu t kh u hàng

d t may vào th tr ng Th gi i nói chung và th tr ng Hoa K nói riêng có vai trò

vô cùng quan tr ng đ i v i s phát tri n c a n n kinh t Vi t Nam trong giai đo n

hi n nay c ng nh trong t ng lai

Trong nh ng n m qua, t ng kim ng ch xu t kh u hàng d t may c a Vi t Nam sang th tr ng Hoa K đã có m c t ng tr ng đ t bi n, hi n nay Hoa K đã

đ c các n c nh p kh u s a đ i, b sung, vi c này g y ra khó kh n không nh

đ i v i các n c xu t kh u, trong đó có Vi t Nam

Do đó, mu n đ y nhanh ho t đ ng xu t kh u c a Vi t Nam ra th tr ng

th gi i nói chung, và đ c bi t là đ y nhanh ho t đ ng xu t kh u hàng d t may c a

Vi t Nam vào th tr ng Hoa K nói ri ng th đ i h i các doanh nghi p Vi t Nam

c n ph i có s nh n nh n đúng đ n v các rào c n k thu t này

 T ng quan tình hình nghiên c u:

Hi n nay, các doanh nghi p d t may đang t ng b c đáp ng các tiêu chu n

k thu t t các th tr ng nh p kh u l n nh Hoa K , EU, Nh t B nầ Tuy nhi n,

tr c s c ép b o h ngành d t may n i đ a c a các n c nh p kh u tr n, đ c bi t

là Hoa K , hàng rào k thu t ngày càng tr n n khó kh n và đa d ng h n tr c

Nh ng nghiên c u v h th ng rào c n k thu t tr c đ y c n nhi u h n ch tr c

nh ng rào c n m i đ c hình thành g n đ y và ch a đ a ra đ c gi i pháp t i u

đ v t qua các rào c n đã đ c áp d ng trong th i gian qua V i đ tài này, nhóm nghiên c u đã nghi n c u b sung m t s rào c n m i, nh ng đi u ch nh

m i trong quy đ nh c a Hoa K đ c áp d ng trong th i gian g n đ y, nh ng rào

c n này s có nh h ng nh t đ nh đ n kh n ng c nh tranh và kim ng ch xu t

kh u c a hàng d t may Vi t Nam trong th i gian t i ng th i, sau khi nghiên

c u v các rào c n này, nhóm nghiên c u đ xu t h ng gi i pháp đ ng b t nhà

n c đ n các doanh nghi p d t may t i Vi t Nam nh m giúp s n ph m d t may

Vi t Nam có thêm kh n ng v t qua các rào c n k thu t t th tr ng Hoa K ,

t đó rút kinh nghi m đ áp d ng t i các th tr ng l n khác nh EU và Nh t B n

 M c tiêu nghiên c u

Vi c nghiên c u đ tài có 4 m c tiêu chính Th nh t: t m hi u đ c h

th ng rào c n k thu t áp d ng v i hàng hóa xu t kh u nói chung và các rào c n k thu t c a Hoa K đ i v i m t hàng d t may c a Vi t Nam Th hai: đánh giá tình hình xu t kh u d t may c a Vi t Nam sang th tr ng Hoa và th c tr ng v t qua rào c n k thu t c a các doanh nghi p xu t kh u d t may Vi t Nam khi th m nh p vào th tr ng này Th ba: tìm hi u, phân tích các nguyên nhân gây ra s h n ch trong vi c v t qua các rào c n k thu t c a s n ph m d t may Vi t Nam Th 4: đ

xu t các gi i pháp đ ng b t Nhà n c, Hi p h i d t may Vi t Nam và các doanh

nghi p d t may đ c i thi n kh n ng v t qua các r o c n k thu t c a s n ph m

Ph m vi nghiên c u c a đ tài bao g m: Các r o c n k thu t đ c áp d ng đ i

v i hàng d t may nh p kh u vào Hoa K và xu t kh u hàng d t may c a Vi t Nam sang th tr ng Hoa K trong giai đo n 2001-2010

 K t qu nghiên c u d ki n

tài d ki n s đ t đ c k t qu thông qua vi c ch rõ đ c nh

h ng c a các rào c n k thu t đ i v i hàng d t may Vi t Nam, tìm hi u đ c

nguyên nhân vì sao hàng d t may Vi t Nam xu t kh u sang th tr ng Hoa

K v n g p ph i r t nhi u tr ng i do các rào c n k thu t gây ra Cu i cùng là

đ tài s ki n ngh m t s gi i pháp giúp hàng d t may Vi t Nam có th v t qua đ c các rào c n k thu t c a Hoa K

B NG DANH M C VI T T T

STAMEQ T ng c c tiêu chu n đo l ng ch t l ng

CPSIA Lu t c i thi n an toàn s n ph m tiêu dùng

CPSC U ban An toàn s n ph m tiêu dùng Hoa K

WRAP T ch c công nh n trách nhi m s n xu t toàn c u

SA8000 Trách nhi m xã h i 8000

SAI T ch c trách nhi m xã h i qu c t

ISO T ch c tiêu chu n hóa qu c t

ANSI Vi n tiêu chu n Qu c gia Hoa K

ANFOR T ch c tiêu chu n hóa Pháp ANFOR

CEPAA H i đ ng c quan công nh n u ti n kinh t

tr ng Hoa K giai đo n 2001-2010

B ng 3 : Các v thu h i s n ph m d t may Vi t Nam do vi ph m CPSIA trong giai

Ch ng 1: Gi i thi u v rào c n k thu t áp d ng đ i v i hàng d t may

nh p kh u vào Hoa K I.1 Khái quát v rào c n k thu t trong th ng m i qu c t

I.1.1 Khái ni m rào c n k thu t

Rào c n k thu t (Technical Barriers to Trade) là m t thu t ng đ c s quan tâm nghiên c u c a nhà kinh t h c và các t ch c kinh t trên th gi i Rào

c n k thu t có th đ c hi u m t cách đ n gi n nh t là các bi n pháp, chính sách

v các quy đ nh k thu t, các tiêu chu n khác nhau đ i v i hàng hóa nh p kh u

nh m ng n c n, h n ch vi c nh p kh u hàng hóa n c khác vào th tr ng n i đ a

Trên th gi i có nhi u t ch c đ a ra nh ng khái ni m, thu t ng v rào c n

k thu t th ng m i đ c s d ng khá ph bi n, tuy nhi n đ n gi v n ch a có m t thu t ng chính th ng cho l nh v c này M t trong nh ng nghiên c u c a các nhà Kinh t h c Thomas Robert (Anh) và De Remer (Pháp) đã đ a ra đ nh ngh a v rào

c n k thu t th ng m i là t t c các quy đ nh k thu t (Technical regulations), các tiêu chu n (standards) khác nhau trên th gi i quy đ nh cho s n ph m, li n quan đ n

t t c các quá trình t khâu s n xu t đ n phân ph i, tiêu dùng m t s n ph m, nh m

m c đích ng n ch n hàng hóa t n c khác xâm nh p th tr ng trong n c T

ch c Tiêu chu n hóa qu c t ISO cho r ng: tiêu chu n là m t tài li u k thu t, đ c thi t l p b ng cách th a thu n trong đó n u ra các quy t c, h ng d n ho c là các

đ c tính các ho t đ ng hay k t qu c a các ho t đ ng, do m t c quan đ c công

nh n ph n, đ s d ng l p l i nh m đ t đ c m c đ t i u trong m t hoàn c nh

nh t đ nh Còn theo T ch c Th ng m i qu c t WTO, tiêu chu n đ c hi u là tài

li u đ c ch p nh n b i m t t ch c đ u c công nh n đ ra đ s d ng chung và nhi u l n, các quy t c, h ng d n ho c đ c tính c a s n ph m, ho c các uy trình và

ph ng pháp s n xu t s n ph m đó mà vi c th c hi n là không b t bu c Tiêu chu n c ng có th bao g m t t c ho c ch li n quan đ n m t trong nh ng y u t

nh : thu t ng chuyên môn, bi u t ng, yêu c u v bao bì, mã hi u ho c nhãn hàng hóa đ c áp d ng cho m t s n ph m, quy trình ho c ph ng pháp s n xu t

N m 1997 T ch c H p tác và Phát tri n kinh t OECD đ a ra khái ni m v rào c n k thu t th ng m i c a riêng mình Theo đó, rào c n k thu t th ng m i

đ c đ nh ngh a là nh ng quy đ nh mang tính ch t xã h i Theo t ch c này, các quy đ nh mang tính ch t xã h i là các quy đ nh do m t nhà n c đ a ra nh m đ t

đ c các m c tiêu v s c kh e, an toàn, ch t l ng và đ m b o môi tr ng; c n c vào rào c n k thu t th ng m i, ng i ta có th nh n th y các m c tiêu này thông qua vi c m t n c ng n c n hàng hóa không đ m b o ch t l ng vào nh p kh u vào n c mình

T i Vi t Nam, rào c n k thu t đ c đ nh ngh a bao g m quy chu n k thu t

và tiêu chu n k thu t Theo Lu t Tiêu chu n và Quy chu n k thu t n m 2006, khái ni m Quy chu n k thu t đ c đ nh ngh a là ắQuy chu n k thu t là quy đ nh

v m c gi i h n c a đ c tính k thu t và yêu c u qu n lý mà s n ph m, hàng hoá,

d ch v , quá trình, môi tr ng và các đ i t ng khác trong ho t đ ng kinh t - xã

h i ph i tuân th đ b o đ m an toàn, v sinh, s c kho con ng i; b o v đ ng v t,

th c v t, môi tr ng; b o v l i ích và an ninh qu c gia, quy n l i c a ng i tiêu

dùng và các yêu c u thi t y u khác”[1] Thu t ng ắti u chu n k thu t” đ c đ nh

ngh a là ắTiêu chu n là quy đ nh v đ c tính k thu t và yêu c u qu n lý dùng làm

chu n đ phân lo i, đánh giá s n ph m, hàng hoá, d ch v , quá trình, môi tr ng

và các đ i t ng khác trong ho t đ ng kinh t - xã h i nh m nâng cao ch t l ng

và hi u qu c a các đ i t ng này”[2]

Quy chu n k thu t và tiêu chu n k thu t có

s khác nhau c b n v tính b t bu c Lu t Tiêu chu n và Quy chu n k thu t 2006 quy đ nh r ng Tiêu chu n k thu t mang tính t nguy n, do m t t ch c công b

d i d ng v n b n đ các doanh nghi p, t ch c t nguy n áp d ng Ng c l i, Quy chu n k thu t mang tính b t bu c v m t pháp lý do các quy chu n k thu t đ c các c quan nhà n c có th m quy n ban hành d i d ng v n b n đ b t bu c áp

d ng

Nh v y, rào c n k thu t th ng m i bao g m c các quy chu n k thu t và các tiêu chu n k thu t quy đ nh v các đ c tính c a s n ph m, quá tr nh và ph ng pháp s n xu t có li n quan đ i v i hàng hóa nh p kh u vào th tr ng m t qu c gia

nh m h n ch , ng n c n vi c nh p kh u Do đó, rào c n k thu t th ng m i có th

1 Lu t tiêu chu n và quy chu n k thu t, đi u 3.2

2

Lu t tiêu chu n và quy chu n k thu t, đi u 3.3

đ c hi u là m t hình th c b o h m u d ch thông qua vi c n c nh p kh u đ a ra các yêu c u v tiêu chu n k thu t h t s c kh t khe, li n quan đ n toàn b các quá trình c a s n ph m, t s n xu t đ n phân ph i, ti u dùng đ i v i hàng hóa nh p

kh u Hàng hóa n u không đ t đ c các tiêu chu n này s không đ c phép nh p

kh u vào th tr ng

I.1.2 Các hình th c tiêu chu n k thu t

Hi n nay có nhi u cách phân lo i tiêu chu n k thu t trong th ng m i qu c

t , trong đó cách ph n lo i d i góc đ doanh nghi p, đ i t ng b nh h ng ch

y u b i các tiêu chu n, là h p lý nh t i v i m i doanh nghi p, trong m t chu kì

s n xu t và kinh doanh c n quan t m đ n các v n đ sau:

 Các v n đ v s n ph m

 Các v n đ v môi tr ng và trách nhi m xã h i

 Các v n đ v c nh tranh b nh đ ng

T ng ng v i các v n đ k tr n, trong th ng m i qu c t hình thành ba lo i hình rào c n k thu t:

s n ph m nh m m c đích b o v ng i ti u dùng trong n c, đ ng th i đ y c ng là

c s đ ng i tiêu dùng t b o v mình Vi c ban hành các tiêu chu n và c p gi y

ch ng nh n này đ c các c quan chuy n trách c a m i qu c gia nh Vi n tiêu chu n Qu c gia Hoa K ANSI( American National Standards Institue), T ch c tiêu chu n hóa Pháp ANFOR( Ascociaton Fraicaise de Normalisation) ho c các t ch c

tiêu chu n qu c t có uy tín trên th gi i nh T ch c qu c t v tiêu chu n hóa ISO (International Organization for Standardization), Liên minh vi n thông qu c t ITU (International Telecommunication Union)

V ch t l ng s n ph m, quan tr ng nh t là các tiêu chu n quy đ nh v nguyên li u và công ngh s n xu t c bi t đ i v i s n ph m liên quan tr c ti p

đ n s c kh e c a ng i ti u dùng nh th c ph m đ c áp d ng các tiêu chu n r t

kh t khe nh m đ m b o v s c kh e ng i tiêu dùng C th , các tiêu chu n này

th ng gi i h n các hàm l ng ch t đ c h i trong m c cho phép đ không gây h i cho ng i s d ng Ví d , EU và Hoa K c m s d ng m t s lo i hóa ch t và kháng sinh đ i v i m t hàng th y s n nh : Chlorofom, Chloram Phenicolầ; gi i

h n các kim lo i n ng nh Ch , Cacdimim, Th y ng n và d l ng kháng sinh, nhuy n th trong m t hàng th c ph m và tiêu dùng khác

V quy cách s n ph m, thông th ng các n c đ t ra các tiêu chu n v đ c

đi m, tính ch t c a s n ph m cu i cùng và các tiêu chu n li n quan đ n bao b đóng gói i v i đ c đi m và tính ch t c a s n ph m cu i cùng, các n c th ng ban hành các quy đ nh ch t ch v tr ng l ng, kích th c, hình dáng thi t k và ch c

n ng c a s n ph m Ví d đ i v i m t hàng cà phê xu t kh u: hàm l ng m không cao h n 12,5% và không th p h n 8%, t p ch t t 0,5% đ n 1%, kích c h t ph i

đ ng đ uầ (theo ngh quy t h i đ ng cà phê qu c t ICC 420, ISO 6673) i v i bao b đóng gói, nhà s n xu t ph i đ m b o tuân th các quy đ nh v m u mã, kích

c , đ ng th i, quy tr nh đóng gói, b o qu n ph i có s xác nh n c a c quan ch c

n ng nh m đ m b o ch t l ng s n ph m Ngoài ra, thông tin trên nhãn s n ph m

ph i đ m b o cung c p đ thông tin v đ c tín s n ph m, nhà s n xu t, h ng d n

s d ngầ b ng các ngôn ng yêu c u đ ng th i ph i có nh ng thông tin mang tính

ch t c nh báo và khuy n cáo n u c n đ giúp khách hàng l a ch n s n ph m đúng

đ n Ví d , đ i v i m t hàng thu c lá ph i có thông tin c nh báo khách hàng v tác

h i c a vi c s d ng thu c lá nh ắ Hút thu c lá có h i cho s c kh e”ầ

V i m c đích b o v s an toàn c a ng i s d ng, các tiêu chu n k thu t

v s n ph m ngày càng đ c hình thành r ng rãi và chuy n s u Tuy nhi n, đ y

c ng là y u t có h n ch th ng m i qu c t vì không ph i lúc nào và b t c s n

ph m c a doanh nghi p nào c ng có kh n ng b t k p và v t qua các hàng rào k thu t này

I.1.2.2 Các quy đ nh liên quan đ n môi tr ng

M t trong nh ng v n đ c p thi t hi n nay trên quy mô toàn c u chính là v n

đ môi tr ng Sau m t th i gian b qua v n đ b o v môi tr ng đ phát tri n kinh t , môi tr ng trên toàn th gi i đã b ô nhi m nghiêm tr ng, g y tác đ ng tiêu

c c đ n đ i s ng c a con ng i và các sinh v t khác tr n Trái đ t Tr c th c tr ng

đó, hi n nay, vi c b o v môi tr ng đã đ c ti n hành song song v i quá trình s n

xu t nh m đ t đ c m c tiêu phát tri n b n v ng Các qu c gia trên th gi i đ u xác đ nh đ y là y u c u c p thi t nh t trong phát tri n kinh t Chính vì v y, s ra

đ i c a hàng rào k thu t li n quan đ n vi c b o v môi tr ng là đi u t t y u V

c b n, nh ng yêu c u này g m:

 M t là các quy đ nh v ph ng pháp ch bi n và s n xu t

y là các tiêu chu n quy đ nh s n ph m ph i đ c s n xu t nh th nào đ

đ m b o không gây h i cho môi tr ng và lãng phí tài nguyên thiên nhiên Các quy

đ nh này ch y u t p trung vào quá trình s n xu t t o ra s n ph m C th h n, doanh nghi p ph i tuân th các quy đ nh v nguyên ph li u ph c v trong quá trình

s n xu t, dây chuy n công ngh s n xu t, quá trình lo i th i các s n ph m h ng, l i

c ng nh nguy n ph li u còn th a l i T t c các y u t này đ u ph i đ m b o không gây h i cho môi tr ng, t i thi u hóa, tránh lãng phí các tài nguyên thiên nhi n, đ c bi t là tài nguyên không th tái t o nh than, d u,ầ ng th i, các tiêu chu n này đ i h i doanh nghi p ph i liên t c c i ti n, đ i m i công ngh đ gia t ng

hi u qu s d ng nguyên ph li u c ng nh đáp ng các quy đ nh ngày càng kh t khe nh m b o v môi tr ng Ví d , trong th tr ng EU, các lo i xe ô tô nh p kh u

ph i đáp ng đ c các tiêu chu n v khí th i, t tiêu chu n EURO I ( ban hành n m 1991) quy đ nh v i xe du l ch, l ng CO t i đa cho phép là 3,16g/km, l ng HC( hydrocacbon nói chung) là 1,13g/km đ n tiêu chu n EURO I (ban hành n m 2005) l ng CO t i đa ch c n 1.5g/km và l ng HC là 0,1g/km

 Hai là các yêu c u v đóng gói bao bì

Các quy đ nh v đóng gói bao b g m nguyên v t li u dùng đ đóng gói, thu gom và x lý bao bì sau khi s d ng, quy trình tái ch bao b ầ V bao b đóng gói liên quan tr c ti p đ n vi c x lý ch t th i c a quá tr nh ti u dùng n n đ y là bi n pháp r t h p lỦ đ gi m thi u các chi phí x lý ch t th i c a quá trình tiêu dùng,

đ ng th i ti t ki m ngu n l c s n xu t cho xã h i và b o v môi tr ng

 Ba là các yêu c u v nhãn môi tr ng

Nhãn môi tr ng là m t hình th c đ c áp d ng mu n nh t trong hàng rào

k thu t li n quan đ n v n đ môi tr ng Nhãn môi tr ng có hai lo i là nhãn sinh thái vào nhãn c s Nhãn sinh thái là lo i nhãn môi tr ng ph bi n và đ c các t

ch c có uy tín trên th gi i và khu v c công nh n, c n nhãn c s ít ph bi n h n

và do nh ng doanh nghi p s n xu t t g n lên s n ph m c a m nh, thông th ng

lo i nhãn này ch áp d ng đ i v i nh ng doanh nghi p s n xu t l n và có uy tín lâu

n m tr n th tr ng

V nhãn sinh thái, theo WTO, là lo i nhãn c p cho s n ph m đáp ng đ c

h th ng ti u chí đánh giá t ng đ i toàn di n tác đ ng c a quá trình s n xu t s n

ph m đó đ n môi tr ng trong su t chu kì s n ph m: t giai đo n chu n b nguyên

ph li u, đ n giai đo n s ch , ch bi n, gia công, đóng gói, ph n ph i, s d ng cho

đ n lúc b v t b Nhãn sinh thái th ng do c quan, t ch c c a chính ph ho c do chính ph y nhi m đ ra Chính vì v y nhãn sinh thái r t có uy tín đ i v i ng i dùng, đ y chính là l i th r t l n c a nh ng s n ph m đ c dán nhãn sinh thái trên

th tr ng hàng hóa

I.1.2.3 Các quy đ nh v trách nhi m xã h i

Ngoài vi c b o v môi tr ng, hi n nay doanh nghi p còn ph i quan t m đ n trách nhi m đ i v i xã h i g m các v n đ v lao đ ng, đ c bi t là ng i lao đ ng Theo xu h ng phát tri n c a xã h i hi n nay, v n đ này ngày càng đ c quan tâm

h n, do v y, t t y u hình thành rào c n k thu t liên quan đ n trách nhi m xã h i

c a doanh nghi p T ng n c có nh ng quy đ nh khác nhau nh ng t u chung l i có

ba n i dung chính sau:

 M t là các tiêu chu n v nh ng quy n c a ng i lao đ ng đ c th a nh n

r ng rãi

y là các quy n c b n c a ng i lao đ ng đ c pháp lu t m i qu c gia quy đ nh trong lu t lao đ ng nh : t do lao đ ng, không phân bi t đ i x ( phân bi t

gi i tính, tôn giáo, ngu n g c, chính trầ.), lao đ ng theo lu t đ nh ( gi i làm vi c,

m c l ng ) và tuy t đ i không gây t n th ng th xác, tinh th n và danh d

 Hai là các tiêu chu n v an toàn lao đ ng và r i ro ngh nghi p

y là các ch đ b o hi m xã h i, b o hi m y t và b o hi m th t nghi p cho ng i lao đ ng; các ch đ b i th ng khi g p tai n n lao đ ng; tr c p khi

bu c ph i thôi vi c và ng ng vi c

 Ba là các tiêu chu n v c i ti n h th ng qu n lý, nâng cao ch t l ng cu c

s ng và ch đ b o v ng i lao đ ng

Các quy đ nh trách nhi m xã h i là bi n pháp b o v t t nh t cho ng i lao

đ ng c a các qu c gia Tuy nhiên, v i m t b ng phát tri n gi a các qu c gia còn khá chênh l ch n n đ i v i các gia nghèo, ch m phát tri n th đ y đ ng th i là rào

c n l n, t ng đ i khó kh n khi gia nh p th tr ng chung th gi i

I.1.2.4 Các quy đ nh v bình đ ng và ch ng gian l n th ng m i

quy đ nh v b nh đ ng và ch ng gian l n th ng m i là hàng rào khá m i và

ch a đ c các doanh nghi p quan tâm Do nh ng h n ch nh t đ nh v thông tin, nhi u doan nghi p ch cói đ ng kí b n quy n, nhãn hi u, sáng ch ầ là cách t b o

v mình kh i các v n đ tranh ch p trong th ng m i mà ít doanh nghi p hi u đ c

đ y c ng là h nh th c c a rào c n k thu t h t s c tinh vi đ b o v n n s n xu t n i

đ a mà các qu c gia đ t ra i v i m i qu c gia, khi m t doanh nghi p trong n c

ti n hành đ ng kí nhãn hi u, công th c s n ch ầ, h s đ c pháp lu t qu c gia đó

b o h , khi có s n ph m t ng t đ c nh p kh u vào th tr ng s ph i tr ti n b n quy n th ng hi u cho doanh nghi p n i đ a đó Nh v y, s h n ch r t l n kh

n ng gia nh p th tr ng c a s n ph m nh p kh u

I.1.3 Tác đ ng c a tiêu chu n k thu t trong th ng m i qu c t

Trong th ng m i qu c t , h th ng các tiêu chu n k thu t giúp tiêu chu n hóa các lo i hàng hóa và d ch v , nh đó t o đi u ki n thu n l i cho c ng i mua

và ng i bán đánh giá đ c quy cách và ch t l ng s n ph m, nh đó có th d dàng đàm phán M t khác, các tiêu chu n k thu t c ng t o ra nh ng c n tr nh t

đ nh trong th ng m i qu c t M t s n c có tiêu chu n r t kh t khe nh m h n

ch hàng hóa và d ch v nh p kh u vào n c đó, do v y, doanh nghi p s n xu t và cung c p ph i t n th m chi phí đ đáp ng các tiêu chu n đó, đ ng th i chính n c ban hành các tiêu chu n c ng ph i t n th m chi phí đ ki m tra, giám đ nh hàng hóa

và d ch v nh p kh u có đáp ng đ c các tiêu chu n đó hay không C th , h

th ng các tiêu chu n k thu t có nh ng tác đ ng c b n đ n th ng m i qu c t nh sau:

 Là công c b o h m u d ch hi n đ i, hi u qu và tinh vi

Khi các tiêu chu n k thu t đ c ban hành v i các yêu c u quá m c c n thi t, ngoài vi c th c hi n các m c ti u ban nh b o v s c kh e và an toàn c a ng i tiêu dùng, b o v môi tr ngầ chúng c n có tác d ng h n ch các m t hàng nh p

kh u nh m b o h n n s n xu t trong n c Trong b i c nh h i nh p kinh t qu c t

hi n nay, xu h ng đ c áp d ng r ng rãi trong th ng m i qu c t là gi m d n và

ti n t i d b các hàng rào thu quan, chính vì v y, đ ph c v b o h m u d ch trong n c, các qu c gia đang tích c c hình thành các rào c n phi thu quan, trong

đó ti u chu n k thu t đ c xem là công c hi u qu , tinh vi và hi n đ i nh t Th t

v y, các tiêu chu n k thu t đ c hình thành nh vi c l ng ghép các lý do r t chính đáng nh b o v môi tr ng, b o v s c kh e và an toàn cho con ng i và đ ng

th c v tầ Do đó, các ti u chu n k thu t đã t o ra m t ắhàng rào th ng m i” r t

h p pháp Ví d nh Hoa K v i m c đích h n ch nh p kh u cá ng và tôm đã ban hành các quy đ nh d a vào danh ngh a b o v môi tr ng nh : ắc m nh p kh u cá

ng đánh b t b ng ph ng pháp mà v i xác xu t ng u nhiên có th b t ph i cá heo”; ắc m nh p kh u tôm và s n ph m c a tôm n u không ch ng minh đ c đã s

d ng ph ng pháp đánh b t tôm đ c bi t làm gi m ng u nhiên b t ph i rùa”

Có th th y hi u qu to l n c a ắhàng rào” k thu t này nh nghiên c u c a

Di n đàn kinh t Châu Á-Thái B nh D ng ch ra r ng các bi n pháp v tiêu chu n

k thu t hàng n m đã đem l i cho các n c thành viên 0,26% l i nhu n t t ng s n

ph m qu c n i( t ng đ ng 45 t USD) trong khi các bi n pháp thu quan ch đem l i 0,14% Do v y, h u h t các qu c gia ngoài vi c th c hi n các m c đích ti u

c c th đ u s d ng tiêu chu n k thu t nh m t bi n pháp b o h m u d ch và s n

xu t trong n c Càng ngày các tiêu chu n k thu t các phát tri n thành hàng rào phi thu quan ph c t p và tinh vi nh t, r t khó ph n đ nh ranh gi i gi a hàng rào k thu t c n thi t và hàng rào th ng m i c n lo i b Nhi u chuyên gia trên th gi i

nh n đ nh r ng đ y là công c b o h m u d ch hi u qu và ch t ch nh t hi n nay,

đ c bi t là trong l nh v c công ngh sinh h c, d c li u và công ngh môi tr ng

Do vi c áp d ng các tiêu chu n k thu t nh v sinh an toàn th c ph m, b o

v môi tr ngầ đ i h i các n c ph i có tr nh đ khoa h c k thu t m t m c

nh t đ nh, có th đi tr c đa s các qu c gia khác trên th gi i nên hi n nay ch có các qu c gia phát tri n m i có đ kh n ng s d ng hi u qu hàng rào k thu t i

v i các qu c gia đang phát tri n trong đó có Vi t Nam, do n ng l c s n xu t n i đ a

ch a cao n n vi c ban hành các tiêu chu n k thu t nh m m c đích b o h m u d ch còn r t h n ch , m t khác, các n c này còn g p r t nhi u khó kh n trong vi c đáp

ng các tiêu chu n k thu t c a các n c phát tri n khi mu n xu t kh u hàng hóa

d ch v vào các th tr ng này C th , các n c đang phát tri n ch a hình thành

đ c các tiêu chu n, chu n m c phù h p và theo k p đ c các tiêu chu n kh t khe

v môi tr ng c a Hoa K hay các tiêu chu n r t khó th c hi n c a EU v v sinh

an toàn th c ph m nh các ch tiêu v t n d hóa ch t, thu c kháng sinh, thu c b o

v th c v tầ

 Liên quan ch t ch đ n uy tín, th ng hi u

Khi áp d ng các tiêu chu n k thu t, các n c nh p kh u đã v n d ng m i quan h t ng h gi a vi c qu n lý ch t l ng v i uy tín, th ng hi u c a các doanh nghi p s n xu t và r ng h n là c ngành s n xu t Khi không đáp ng đ c các tiêu chu n k thu t, nh h ng tiêu c c không ch d ng m c thi t h i v tài chính mà nghiêm tr ng h n, nó nh h ng r t x u đ n uy tín và th ng hi u c a doanh nghi p c ng nh uy tín c a c m t ngành s n xu t l n S t n h i này có th kéo dài r t l u, đ i h i doanh nghi p ph i r t n l c m i có th ph c h i l i uy tín

và th ng hi u đã b nh h ng Ng c l i, đ i v i nh ng doanh nghi p và ngành

s n xu t đáp ng đ c các tiêu chu n k thu t th đó l i là th m nh r t l n, t o

đ c s tin t ng c a ng i tiêu dùng, t đó n ng cao đ c uy tín và th ng hi u trên th tr ng

I.2 Rào c n k thu t áp d ng v i hàng d t may nh p kh u vào th tr ng Hoa

K

I.2.1 Lu t t ng c ng an toàn s n ph m tiêu dùng CPSIA

I.2.1.1 Khái quát v CPSIA

CPSC-U ban An toàn s n ph m tiêu dùng Hoa K là m t c quan li n bang

đ c l p đ c thành l p vào tháng 5/1973 M , ch u trách nhi m v các ch c n ng

An toàn s n ph m tiêu dùng c a Chính ph liên bang, có m c đích ho t đ ng là b o

v công chúng kh i các nguy c th ng t t không đáng có li n quan đ n s n ph m

ti u dùng CPSC đ c trao th m quy n ki m tra an toàn s n ph m ti u dùng đ i v i

c s n ph m tiêu dùng s n xu t trong n c và s n ph m nh p kh u

M t trong nh ng đ o lu t CPSC ban hành nh m th c hi n ch c n ng c a

m nh là đ o lu t an toàn s n ph m tiêu dùng (CPSIA- Consumer Product Safety Improvement Act) CPSIA đ c ban hành vào tháng 8/2008, sau khi x y ra m t s

v thu h i hàng lo t các s n ph m c a Trung Qu c b vi ph m CPSIA có nh

h ng r ng kh p đ n r t nhi u m t hàng nh đ ch i, đi n t ầ ch không ch riêng đ i v i ngành may m c Tuy nhi n, đ i v i ngành may m c th CPSIA đã có

hi u l c ngay t n m 2010 và m t s ngành hàng khác s có hi u l c trong n m t i

y là m t đ o lu t r t nghiêm kh c, khi x y ra vi ph m, CPSC s không ng n ng i

x ph t tri t đ , nghi m kh c và không khoan nh ng S n ph m vi ph m có th b

t ch thu, b ti u h y, m c ph t có th l n đ n 15 tri u USD và có th b truy t h nh

s đ i v i m t s tr ng h p nh t đ nh

I.2.1.2 N i dung CPSIA

 Quy đ nh v hàm l ng chì trong s n ph m d t may

CPSIA quy đ nh v gi i h n hàm l ng chì trong b t k b ph n nào c a

m t các s n ph m d t may dành cho tr em (các s n ph m tr em) nh sau: 300

ph n tri u (ppm) có hi u l c t ngày 14/8/2009; 100 (ppm) có hi u l c t ngày 14/8/2011 M t s s n ph m d t may dành cho tr em có th đ c mi n tr n u y Ban, sau khi ghi nh n và nghe gi i tr nh, nh n th y ch s không d n đ n vi c h p

th , có xem xét cách s d ng b nh th ng và có th l ng tr c và cách s d ng quá m c c a tr , c ng nh không có tác đ ng x u nào khác đ i v i s c kh e hay an toàn

 Quy đ nh v hàm l ng phthalate

CPSIA quy đ nh c m v nh vi n vi c s n xu t đ bán, chào bán, phân ph i trong th ng m i, hay nh p kh u b t k các s n ph m d t may dành cho tr em (m t hàng ch m sóc cho tr em nào) có ch a hàm l ng cao h n 0,1% nh ng ch t phthalate sau đ y: DEHP: di-(2-ethylhexl) phthalate, DBP: dibutyl phthalate, BBP: benzyl butyl phthalate ng th i, CPSIA c ng quy đ nh c m t m th i đ i v i vi c

s n xu t đ bán, chào bán, ph n ph i trong th ng m i, hay nh p kh u b t k m t hàng ch m sóc cho tr em nào có ch a hàm l ng cao h n 0,1% nh ng ch t phthalate ri ng bi t sau đ y: DINP: diisononyl phthalate, DIDP: diisodecyl phthalate, DnOP: di-n-octyl phthalate

 Quy đ nh v tính d cháy c a v i may qu n áo

Quy đ nh này s d ng ti u chu n cho hi u su t b t bu c t i thi u Ti u chu n xác l p ba h ng hi u su t c n c vào th i gian cháy c a v t m u B Ti u Chu n xác l p m c d cháy t ng đ i c a v i d t dùng trong áp qu n và ph n lo i chúng

d a vào đ c tính cháy c a chúng thành 3 lo i; lo i 3 là d cháy nguy hi m Lo i 1 là

v i không có đ c tính cháy b t th ng và có th ch p nh n dùng trong áo qu n

Lo i 2 là lo i d cháy m c trung b nh, c n dùng c n th n Lo i 3 là lo i v i d cháy nguy hi m và không th dùng trong áo qu n đ m c Quy đ nh này có m c đích

gi m r i ro v th ng tích và t vong b ng cách dùng nh ng ph ng pháp th nghi m ti u chu n và đánh giá tính d cháy c a hàng d t may, ng n ch n không đ cho các hàng v i và qu n áo d cháy nguy hi m đi vào th tr ng

 Quy đ nh v dây rút c a qu n áo tr em

CPSIA cho r ng áo khoác ngoài c a tr em c 2T đ n 12, có dây bu c c hay nón ch p, và áo khoác ngoài ph n c a tr em c 2T đ n 16, có dây bu c

th t l ng ho c mông, là nh ng s n ph m có nguy hi m đáng k CPSC đã ban hành kho n 208 c a CPSIA, h ng d n các doanh nghi p s n xu t v dây bu c các s n

ph m tr em Theo đó, CPSC khuy n cáo nhà s n xu t không nên s d ng dây bu c

c áo mà nên dùng khóa, nút, khóa dán hay c áo co giãn i v i dây bu c th t

l ng và mông c a s n ph m c 2T đ n 16, chi u dài c a dây bu c không nên quá 3 inch (kho ng 7,6 cm) CPSC đ c quy n dùng lu t đ xác đ nh s n ph m tr em có dây bu c c , th t l ng, mông có đ c xem là m t m i nguy hi m đáng k hay không; t đó, CPSC s quy t đ nh có c n ph i c m nh p hay thu h i s n ph m

 Quy đ nh v theo dõi nhãn đ i v i các s n ph m tr em

Nhà s n xu t s n ph m cho tr em s đ c yêu c u, trong ch ng m c kh thi,

ph i đ t d u hi u giúp phân bi t trên s n ph m và bao bì sao cho có th giúp ng i mua xác đ nh: Ngu n g c ậ t n và đ a đi m c a nhà c p nhãn/nhà s n xu t, ngày tháng n m, nhóm hàng-s lô

I.2.1.3 Quy trình ch ng nh n CPSIA

 T ch ng nh n H p chu n t ng quát

Vi c t ch ng nh n H p chu n t ng quát áp d ng cho t t c s n ph m có

nh ng y u c u đ c y Ban th c thi th theo b t k đi u lu t nào y Ban áp d ng (bao g m s n ph m cho tr em, sau này tr thành đ i t ng ch u y u c u th nghi m b i b n th ba b sung) M i chuy n hàng đ u đ c yêu c u có gi y ch ng

nh n nêu lên s h p chu n đ i v i các yêu c u liên quan c a CPSC (quy đ nh, l nh

c m, tiêu chu n, quy t c) S n ph m không có gi y ch ng nh n không th đ c

nh p kh u hay phân ph i Hoa K Gi y ch ng nh n ph i kèm theo s n ph m hay

lô hàng s n ph m và ph i có s n cho CPSC và H i quan Hoa K khi có y u c u

 Th nghi m b i bên th ba đ i v i các s n ph m dành cho tr em

Các s n ph m cho tr em c n đ c th nghi m b i m t ắC Quan ánh Giá

H p Chu n” đ c l p (ph ng thí nghi m) C quan đánh giá H p chu n là các ph ng thí nghi m đ c CPSC công nh n đ c th nghi m các s n ph m tr em hay các các ph ng thí nghi m đ c l p đ c công nh n b i các t ch c công nh n đ c l p do CPSC ch đ nh i v i các ph ng thí nghi m do nhà s n xu t ki m soát hay nhà

c p nhãn t nh n c a s n ph m cho tr em th ph i đ c y ban công nh n Vi c

th nghi m b i m t b n th ba này là y u c u b t bu c đ i v i các s n ph m tr em nói chung và các s n ph m d t may dành cho tr em nói ri ng Các gi y ch ng nh n

đ c y u c u, bao g m ch ng ch ch ng nh n s phù h p chung hay ch ng ch cho

các s n ph m c a tr em do b n th ba th nghi m, đ c vi t b ng ti ng Anh hay

m t ngôn ng khác Các gi y ch ng nh n này ph i bao g m thông tin v danh tính

c a nhà s n xu t ho c ghi nhãn t nh n c a s n ph m, ph ng thí nghi m th nghi m, và ngày và n i s n xu t và th nghi m s n ph m Hàng hóa không có gi y

ch ng nh n s n ph m c n thi t có th không đ c nh p kh u, ph n ph i t i Hoa

K Gi y ch ng nh n ph i kèm theo lô hàng s n ph m ho c s n ph m và ph i có

s n cho CPSC và H i quan theo y u c u

I.2.2 Tiêu chu n trách nhi m xã h i SA-8000

I.2.2.1.Khái quát v SA-8000

SA-8000 là m t b tiêu chu n đ nh ra các tiêu chí có th ki m đ nh đ c và

m t quy tr nh đánh giá đ c l p đ b o v quy n l i c a ng i lao đ ng và đ m b o hàng hoá đ c s n xu t t b t c công ty nh hay l n trên th gi i mà nh ng công ty này đ c đánh giá là có đ o đ c trong đ i x v i ng i lao đ ng

N m 1997, ti u chu n SA-8000 đ c tr nh bày b i m t chuy n gia trong y ban t v n c a h i ngh CEPAA (Concil on Economic Priorities Accreditation Agency) t ch c SA-8000 đã tr thành ti u chu n toàn c u v quy n l i ng i lao

đ ng đ gi i quy t các v n đ li n quan đ n ng i lao đ ng SA-8000 đ c phát tri n và phát hành b i m t t ch c trách nhi m xã h i qu c t tên là SAI Phi n b n SA-8000 ra đ i n m 1997 đ c li n t c xem xét đ đ m b o hi u qu và không m u thu n v i m c ti u c a t t c các t ch c Ti u chu n SA-8000 đang đ c soát xét

l i k t tháng 1-3/2001 và đ n tháng 3/2001 b ng báo cáo l n chót v vi c soát xét

đã đ c tr nh đ n u ban t v n c a CEPAA Hi n nay phi n b n m i nh t c a

SA-8000 là phi n b n 2008 (SA-SA-8000:2008)

Hi n t i, trên th gi i có kho ng 124 c s đ c cung c p ch ng nh n

SA-8000 T t c c s đ c ch ng nh n đ c đ ng trên trang web c a SAI

I.2.2.2 N i dung c a SA-8000

SA-8000 g m 9 n i dung c b n sau:

 Lao đ ng tr em

Không s d ng công nhân làm vi c d i 15 tu i, tu i t i thi u cho các n c đang th c hi n công c 138 c a ILO là 14 tu i, ngo i tr các n c đang phát tri n;

c n có hành đ ng kh c ph c khi phát hi n b t c tr ng h p lao đ ng tr em nào

 Lao đ ng b t bu c

Không có lao đ ng b t bu c, bao g m các hình th c lao đ ng tr n ho c lao

đ ng nhà tù, không đ c phép yêu c u đ t c c gi y t tu thân ho c b ng ti n khi

Không đ c phân bi t đ i x d a trên ch ng t c, đ ng c p, tôn giáo, ngu n

g c, gi i tính, t t nguy n, thành vi n công đoàn ho c quan đi m chính tr

nh ng tr ng h p ngo i l và nh ng hoàn c nh kinh doanh đ c bi t trong th i gian

ng n và công vi c làm thêm gi luôn nh n đ c m c thù lao đúng m c

 Ti n l ng

Ti n l ng tr cho th i gian làm vi c m t tu n ph i đáp ng đ c yêu c u

c a lu t pháp và tiêu chu n ngành và ph i đ đ đáp ng đ c v i nhu c u c b n

c a ng i lao đ ng và gia đ nh h ; không đ c áp d ng hình th c x ph t b ng cách tr l ng

 H th ng qu n lý

Các t ch c mu n đ t và duy trì ch ng ch c n xây d ng và k t h p tiêu chu n này v i các h th ng qu n lý và công vi c th c t hi n có t i t ch c mình

I.2.2.3 Quy trình ch ng nh n SA-8000

Các doanh nghi p mong mu n đ c ch ng nh n phù h p SA-8000 ph i th c

hi n các ho t đ ng theo h ng d n 3 b c c a SAI nh sau:

 B c 1: Tìm hi u, nghiên c u n i dung quy đ nh c a SA-8000 và đ ngh

đ c ch ng nh n

Trong b c này, doanh nghi p ph i nghi n c u k l ng v n i dung, đ i

t ng, m c đích c a SA-8000 và quy tr nh ch ng nh n SA-8000 đ đào t o n i b doanh nghi p v SA-8000 Sau đó doanh nghi p c n li n h v i t ch c ch ng nh n SA-8000 đã đ c SAI công nh n đ xin m u đ n đ ngh ch ng nh n, hoàn t t đ n

và n p đ ngh ch ng nh n

 B c 2: Th c hi n ch ng trình phù h p SA-8000, bao g m:

 Th c hi n đánh giá n i b và các hành đ ng hi u ch nh n i b c n thi t

 Th c hi n các công vi c và y u c u li n quan đ n đánh giá ti n ch ng nh n

 Th c hi n các hành đ ng hi u ch nh do các chuy n gia đánh giá c a t ch c

ch ng nh n khuy n cáo sau khi đã đánh giá ti n ch ng nh n

 B c 3: o l ng hi u qu , bao g m:

 ngh t ch c ch ng nh n đánh giá ch ng nh n

 Th c hi n các công vi c và y u c u li n quan đánh giá ch ng nh n

 Th c hi n các hành đ ng hi u ch nh (n u c n thi t) và thông báo l i cho t

ch c ch ng nh n đ th c hi n vi cki m tra l i

 c c p ch ng ch phù h p SA-8000

 Th c hi n các công vi c và y u c u li n quan đ n các đánh giá giám sát trong

th i h n hi u l c c a ch ng ch SA-8000

I.2.3 Tiêu chu n trách nhi m hàng d t may toàn c u WRAP

I.2.3.1 Khái quát v WRAP

Ch ng trình WRAP (worldwide responsible accredited production)-ch ng trình trách nhi m xã h i toàn c u là ch ng tr nh l n nh t th gi i c p gi y ch ng

nh n cho các doanh nghi p đ i v i các ngành may m c và giày da

c a doanh nghi p Doanh nghi p không có s ph m nghiêm tr ng đ i v i các nguyên t c v lao đ ng tr em, an toàn và s c kh e, lao đ ng c ng b c, qu y nhi u và l m d ng Doanh nghi p ph i ch ng minh đ c r ng công nh n đ c tr

m c l ng t i thi u pháp lu t quy đ nh c ng v i ti n làm thêm ngoài gi

I.2.3.2 N i dung WRAP

N i dung c a ch ng ch trách nhi m xã h i toàn c u g m 12 nguyên t c chính nh sau:

 Tuân th lu t và các quy đ nh lao đ ng

Các doanh nghi p s n xu t hàng may m c s tuân th lu t và nh ng quy đ nh

c a t t c các đ a đi m h ti n hành ho t đ ng kinh doanh

 C m lao đ ng c ng b c

Các doanh nghi p s n xu t hàng may m c s không s d ng lao đ ng c ng

b c ho c lao đ ng không t nguy n

 C m s d ng lao đ ng tr em

Các doanh nghi p s n xu t hàng may m c không đ c thu nh n công d i

14 tu i ho c ho c d i m c tu i t i thi u theo quy đ nh c a lu t lao đ ng, tùy quy

đ nh nào quy đ nh m c tu i cao h n th đ c áp d ng, ho c b t c nhân công nào

mà vi c lao đ ng c a h s c n tr đ n vi c giáo d c b t bu c

 C m qu y nhi u và l m d ng

Các doanh nghi p s n xu t hàng may m c s cung c p cho ng i lao đ ng

m t môi tr ng làm vi c không có s qu y nhi u, l m d ng hay hình ph t th xác

d i b t kì hình th c nào

 Thu nh p và phúc l i

Các doanh nghi p s n xu t hàng may m c s chi tr cho ng i lao đ ng ít

nh t là thu nh p t i thi u đ c pháp lu t n c s t i quy đ nh, bao g m l ng theo công vi c, ph c p và phúc l i

 Th i gian làm vi c

S gi làm vi c m i ngày và s ngày làm vi c trong tu n không đ c v t quá gi i h n quy đ nh c a pháp lu t n c s t i Các doanh nghi p s n xu t hàng may m c ph i quy đ nh ít nh t m t ngày ngh trong tu n tr khi có yêu c u c p thi t

v s n xu t

 C m phân bi t đ i x

Các doanh nghi p s n xu t hàng may m c s s d ng lao đ ng, tr l ng, b nhi m hay cho h ngh vi c d a trên kh n ng làm vi c ch không ph i d a trên tính cách cá nh n hay tín ng ng riêng

 An toàn và s c kh e

Các doanh nghi p s n xu t hàng may m c s cung c p cho ng i lao đ ng môi tr ng làm vi c an toàn và đ m b o s c kh e nh ng n i có nhà n i trú cho lao đ ng thì nhà n i trú c ng ph i đ m b o s c kh e và an toàn

 T do h i đoàn

Các doanh nghi p s n xu t may m c s thùa nh n và tôn tr ng quy n h p pháp c a ng i lao đ ng v t do h i đoàn, bao g m t do tham gia ho c không tham gia vào b t c h i đoàn nào

 Môi tr ng

Các doanh nghi p s n xu t hàng may m c s tuân th nh ng nguyên t c, quy

đ nh v môi tr ng trong các ho t đ ng c a h và tuân theo thói quen v ý th c môi

tr ng t i đ a ph ng mà h đang ho t đ ng

 Tuân th lu t H i quan

Các doanh nghi p s n xu t hàng may m c s tuân th các lu t v H i quan

đ c áp d ng, đ c bi t là thi t l p và duy tr ch ng tr nh đ tuân th lu t h i quan

li n quan đ n vi c c m v n chuy n b t h p pháp các s n ph m may m c

 An ninh

Các doanh nghi p s n xu t hàng may m c s duy trì các th t c an ninh c a doanh nghi p đ b o v ch ng l i s có m t c a các hàng hóa không đ c kê khai trong các chuy n hàng ra n c ngoài (Ví d : ma túy, ch t n sinh h c, hàng l u)

I.2.3.3 Quy trình ch ng nh n WRAP

Quy tr nh đ m t doanh nghi p xin ch ng ch ch ng nh n c a WRAP g m 5

 B c 3: Giám sát

WRAP cho phép qu n lý doanh nghi p thuê m t công ty giám sát đ c l p trong danh sách các công ty giám sát và t ch c công dân xã h i th ng xuyên th c

hi n vi c ki m tra s tuân th theo chính sách và th t c c a m t bên th ba, trong

tr ng h p này là WRAP WRAP đã công nh n các công ty, t ch c này đ c giám sát s tuân th đ i v i các nguyên t c c a WRAP c a các doanh nghi p t i m t

ho c m t vài n c c th

 B c 4: ánh giá

WRAP ti n hành 1 trong 2 ho t đ ng sau đ y:

 Nh n vi n c a WRAP có th thông báo cho các doanh nghi p c n

ph i s a m t s th t c nh t đ nh và có nhà giám sát th c hi n m t cu c giám sát b sung và đ a ra m t b n báo cáo b sung Sau khi doanh nghi p hoàn thành vi c s a ch a, doanh nghi p c n ph i th c hi n các bi n pháp kh c ph c

đó ít nh t 90 ngày tr c khi công ty giám sát th c hi n đ t giám sát b sung

N u doanh nghi p không th c hi n các bi n pháp kh c ph c đó m t cách th a đáng trong th i h n gia n 6 tháng th doanh nghi p ph i n p đ n đ ng kỦ m i

k t qu b phi u là gi l i gi y ch ng nh n thì các nhân viên WRAP s ti n hành

b c 4A Trong th i h n ch ng nh n m t n m, t t c doanh nghi p, đ c bi t là các doanh nghi p c n ph i tr i qua l n ki m tra th hai, s đ c ki m tra không thông báo tr c

I.2.4 Các tiêu chu n khác

Bên c nh các tiêu chu n SA8000, WRAP và đ o lu t CPSIA, h th ng TBT

c a Hoa K còn s d ng m t s tiêu chu n do T ch c tiêu chu n hóa qu c t (ISO)

đ a ra nh ti u chu n ISO9000, ISO14000,ầ

ISO 9000 là b ti u chu n qu c t v h th ng qu n lỦ ch t l ng, áp d ng cho m i m i lo i h nh t ch c,doanh nghi p nh m đ m b o kh n ng cung c p s n

ra ph ng pháp qu n lỦ và c i ti n h th ng qu n lỦ môi tr ng cho b t k t ch c mong mu n áp d ng nó B ti u chu n v h th ng qu n lỦ môi tr ng ISO 14000 chính th c ra đ i n m 1996 có c u trúc t ng t nh b ti u chu n v h th ng

qu n lỦ ch t l ng ISO 9000 bao g m:

 Các ti u chu n v h th ng qu n lỦ môi tr ng (EMS):

 ISO 14001: H th ng qu n lỦ môi tr ng-Các yêu c u và h ng d n s

d ng

 ISO 14004: H th ng qu n lỦ môi tr ng-H ng d n chung v nguyên

t c, h th ng và k thu t h tr

 Các tiêu chu n v đánh giá môi tr ng:

 ISO 14010: H ng d n đánh giá môi tr ng-Nguyên t c chung

 ISO 14011: H ng d n đánh giá môi tr ng, th t c đánh giá- ánh giá

 B c 1: Chu n b xây d ng h th ng qu n lỦ: Xác đ nh m c đích, ph m vi xây d ng h th ng qu n lý ch t l ng; t ch c đào t o nh n th c chung c a

ng i lao đ ng v tiêu chu n ISO, đánh giá th c tr ng c a doanh nghi p

 B c 2: Xây d ng h th ng qu n lý: Thi t l p các quy tr nh đ chu n hóa cách th c th c hi n, ki m soát các quá trình trong h th ng, xây d ng h

th ng v n b n

 B c 3: Tri n khai áp d ng h th ng qu n lý: ph bi n, áp d ng các quy trình, tài li u c a h th ng qu n lỦ đã x y d ng

 B c 4: Ki m tra, đánh giá n i b : l p k ho ch đánh giá vi c tri n khai áp

d ng h th ng qu n lý, kh c ph c h th ng sau khi đánh giá

 B c 5: ng kỦ ch ng nh n: đánh giá th tr c ch ng nh n, l a ch n t

ch c ch ng nh n, đánh giá ch ng nh n và kh c ph c sau đánh giá, ti p nh n

ch ng ch

Ch ng 2: Th c tr ng v t qua rào c n k thu t c a Hoa K c a s n ph m

d t may Vi t Nam trong giai đo n 2001-2010 II.1 Tình hình xu t kh u d t may Vi t Nam sang th tr ng Hoa K trong giai

t tr ng c a xu t kh u d t may luôn đ m b o m c trên 10%, ph bi n trong kho ng t 14% đ n 17%, là m t trong nh ng m t hàng có giá tr xu t kh u cao nh t

c a Vi t Nam

Trong các th tr ng xu t kh u chính c a d t may Vi t Nam, Hoa K là th

tr ng quan tr ng nh t, đ c bi t sau khi Hi p đ nh th ng m i Vi t Nam- Hoa K

có hi u l c t ngày 10/12/2001

B ng 1.Tình hình xu t kh u d t may và hàng hóa c a Vi t Nam

giai đo n 2001-2010

2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Kim ng ch

B ng 2 Kim ng ch xu t kh u d t may Vi t Nam phân theo th tr ng

giai đo n 2003-2010 (đ n v Tri u USD)

Qua các s li u trên có th th y th tr ng Hoa K đã và đang là th tr ng

có vai tr đ c bi t quan trong mang tính chi n l c đ i v i xu t kh u d t may Vi t Nam Sau khi Hi p đ nh th ng m i Vi t Nam- Hoa K có hi u l c t n m 2001, t

tr ng xu t kh u d t may sang Hoa K đã có b c nh y v t và luôn duy trì m c trên 50% t n m 2003 đ n n m 2010 Trong giai đo n kh ng ho ng kinh t th gi i

Hình 1: T tr ng c a các th tr ng chính trong xu t kh u

d t may giai đo n 2003- 2010

2008- 2010, các th tr ng khác do ch u áp l c th t ch t tiêu dùng nên t tr ng đ u

gi m, riêng th tr ng Hoa K v n duy trì m c tr n 60% trong hai n m 2008 và

n m 2009 Ch đ n n m 2010, t tr ng xu t kh u sang th tr ng này m i gi m tuy nhiên v n m c trên 50% Có th th y, th tr ng Hoa K là th tr ng tiêu th s n

ph m d t may l n nh t c a Vi t Nam, chính vì v y, nh ng chính sách, bi n pháp tác đ ng đ n l nh v c nh p kh u d t may c a Hoa K s nh h ng r t l n đ n tình hình xu t kh u c a m t hàng d t may Vi t Nam

Trong giai đo n 2001-2010, kim ng ch xu t kh u d t may c a Vi t Nam sang th tr ng Hoa K đã có m c t ng tr ng r t n t ng C th , giá tr xu t

kh u n m 2010 (6289 tri u USD) so v i n m 2001 (49 tri u USD) đã t ng h n 128

l n Xu h ng chung c a kim ng ch xu t kh u d t may c a Vi t Nam sang Hoa K trong c giai đo n là t ng v i t c đ t ng đ i l n, ri ng n m 2009 (5332 tri u USD) có suy gi m so v i n m 2008 (5425 tri u USD) do ch u tác đ ng c a kh ng

ho ng kinh t th gi i Tuy nhi n, sang n m 2010, giá tr kim ng ch xu t kh u đã

t ng tr ng tr l i v i 6289 tri u USD, v t trên m c tr c kh ng ho ng

Vi t Nam t i

th tr ngHoa K

Ngoài thành công trong m c t ng tr ng giá tr kim ng ch xu t kh u sang th

tr ng Hoa K , th ph n c a m t hàng d t may Vi t Nam trong t ng giá tr nh p

kh u hàng d t may c a Hoa K luôn t ng trong giai đo n t n m 2001 đ n n m

2010 T ng ng v i m c t ng tr ng kim ng ch xu t kh u c a hàng d t may Vi t Nam sang th tr ng Hoa K , th ph n c a hàng d t may t i th tr ng này luôn có

xu h ng t ng Trong v ng 10 n m, t tr ng c a hàng d t may Vi t Nam trong t ng giá tr nh p kh u d t may c a Hoa K đã t ng t 0.07% lên 6.74% M c dì trong

giai đo n 2001-2010, th ph n c a hàng d t may Vi t Nam trong t ng kim ng ch

nh p kh u hàng d t may c a Hoa K luôn t ng nh ng t c đ t ng c n ch m Tr

m c t ng n t ng t 0.07% n m 2001 l n 3.21% n m 2003 do tác đ ng c a Hi p

đ nh th ng m i BTA Vi t Nam-Hoa K , các n m sau đó, t c đ t ng trung b nh

ch đ t 0.6%/n m Chính v th mà t tr ng c a s n ph m d t may Vi t Nam trong

t ng tr giá nh p kh u d t may c a Hoa K v n còn th p, m i ch đ t m c cao nh t

là 6,74% vào n m 2010

T u trung l i, Hoa K là th tr ng xu t kh u quan tr ng nh t c a ngành d t may Vi t Nam Trong giai đo n 2001- 2010, giá tr xu t kh u d t may c a Vi t Nam sang Hoa K luôn t ng nh ng t c đ t ng c n ch m và ch a khai thác h t

đ c ti m n ng c a th tr ng này

II.2 Th c tr ng đáp ng các yêu c u k thu t c a Hoa K c a s n ph m d t may Viêt Nam

II.2.1 áp ng SA8000

Hi n nay, theo th ng kê c a SAI (Social Accountability international) n m

2011, Vi t Nam có 56 doanh nghi p đ c c p gi y ch ng nh n SA8000, trong đó

có 22 doanh nghi p d t may3, chi m kho ng 40% t ng s doanh nghi p đ c c p

ch ng nh n SA8000 M c dù hi n nay Vi t Nam có kho ng 5000 doanh nghi p d t may nh ng ch có 22 doanh nghi p đ c c p ch ng nh n SA8000 H n n a, trong

22 doanh nghi p này th có đ n 11 doanh nghi p là doanh nghi p 100% v n n c ngoài ho c doanh nghi p liên doanh, ch có 50% trong t ng s doanh nghi p d t may Vi t Nam đ c c p ch ng nh n SA8000 là doanh nghi p 100% v n n i đ a Con s các doanh nghi p d t may Vi t Nam đ c c p gi y ch ng nh n SA8000 quá

3 T ng h p t Danh sách các doanh nghi p đ c c p gi y ch ng nh n đ n 31/12/2011, D ch v công nh n

trách nhi m xã h i SAAS

nh so v i t ng s doanh nghi p d t may, đ c bi t trong đi u ki n vi c th c hi n SA8000 Vi t Nam có r t nhi u thu n l i Nh ng tiêu chu n c a SA 8000 đ a ra

có nhi u đi m t ng đ ng v i các v n b n pháp lu t và các chính sách liên quan

đ n b o v quy n l i c a ng i lao đ ng c a Vi t Nam Ví d , B lu t Lao đ ng

Vi t Nam quy đ nh c m phân bi t đ i x , ng c đãi, c ng b c ng i lao đ ng và

kh ng ch s gi làm thêm (không quá 4 gi /ngày và 200 gi /n m); SA 8000 quy

đ nh gi làm vi c chu n (8 gi /ngày ho c 48 gi /tu n); nh ng v n đ v k lu t lao

đ ng, ti n l ng trong B lu t Lao đ ng c ng đ c đ c p x lỦ t ng t nh y u

c u c a SA 8000 N u các doanh nghi p d t may th c hi n t t B lu t Lao đ ng

c ng nh quy đ nh c a Nhà n c th đã đáp ng g n nh các t t c tiêu chu n c a

SA 8000 Theo ông Lê Qu c Ân, Ch t ch T p đoàn D t may Vi t Nam, n u đ i chi u theo các tiêu chu n c a ch ng ch SA8000 thì ph i có h n 1000 doanh nghi p

đ t yêu c u H n n a, theo B Lao đ ng - Th ng binh và Xã h i, trên th c t , nhi u doanh nghi p Vi t Nam có chính sách v i ng i lao đ ng t t h n so v i yêu

c u c a SA 8000

Nh v y, m c dù có r t nhi u thu n l i trong vi c th c hi n SA8000 nh ng

th c t , s doanh nghi p d t may Vi t Nam đ c c p gi y ch ng nh n SA8000 m i

ch đ t 22 doanh nghi p, chi m kho ng 0,4% trong t ng s h n 5000 doanh nghi p

d t may

II.2.2. áp ng WRAP

Theo KinhteSaiGon, n m 2009, Vi t Nam có 46 doanh nghi p d t may Vi t Nam đ c c p gi y ch ng nh n WRAP[4] N m 2011, theo th ng kê Danh sách các doanh nghi p đ c c p gi y ch ng nh n (Certified facilities list)5 c a WRAP, đã có

82 doanh nghi p d t may trong t ng s 95 doanh nghi p Vi t Nam đ c c p gi y

ch ng nh n WRAP S l ng doanh nghi p d t may đ c WRAP c p gi y ch ng

nh n đã t ng h n 178% trong giai đo n 2009-2011, cho th y s quan tâm ngày càng

t ng c a các doanh nghi p đ i v i ch ng ch này Do WRAP đ c nhi u nhà bán l

Hoa K ch n làm tiêu chí b t bu c đ i v i các đ n v gia công (nh Disney, Costco, M&Sầ) đ đ m b o s n ph m mà h đ t hàng ph i xu t x t m t công ty không

vi ph m các quy đ nh c a pháp lu t, không gây ô nhi m môi tr ng nên các doanh nghi p Vi t Nam chuyên gia công cho các t p đoàn n c ngoài nh Công ty i Cát T ng, Công ty may Vi t Ti n, Nhà Bè, d t may Thành Công áp d ng và xin

đ c c p gi y ch ng nh n WRAP Tuy nhiên, dù có s gia t ng nhanh chóng v s

l ng doanh nghi p d t may đ c c p gi y ch ng nh n WRAP nh ng con s này

v n chi m t l nh trong t ng s kho ng 5000 doanh nghi p d t may c a Vi t Nam

H n n a, trong t ng s 82 doanh nghi p d t may Vi t Nam đ c WRAP c p gi y

ch ng nh n ch có 50% là các doanh nghi p 100% v n n i đ a, 50% còn l i là các doanh nghi p d t may 100% v n n c ngoài ho c doanh nghi p li n doanh i u

đó cho th y các doanh nghi p d t may 100% v n n i đ a ch a th c s quan t m đ n

gi y ch ng nh n WRAP Dù s l ng các doanh nghi p này l n h n nh ng s

l ng doanh nghi p 100% v n n i đ a đ c c p gi y ch ng nh n WRAP c ng ch

b ng m c c a các doanh nghi p 100% v n n c ngoài và doanh nghi p liên doanh

B ng 3 : Các v thu h i s n ph m d t may Vi t Nam do vi ph m CPSIA

trong giai đo n 2008-2010

m c cho phép

2009

Áo len thun và

áo khoác cho

đã thu h i g n 260,000 s n ph m d t may đ c s n xu t t i Vi t Nam v i t ng giá

tr s n ph m b thu h i kho ng 4,8 tri u USD Nguyên nhân chính khi n s n ph m

d t may Vi t Nam b CPSC thu h i là do dây bu c c áo, dây rút c a các s n

ph m tr em không tuân th các yêu c u CPSIA đ a ra, khi n cho tr em có th g p nguy hi m khi s d ng các s n ph m này Ngoài ra, hàm l ng chì trong hình in

6 T ng h p t CPSC thông báo thu h i và c nh báo s n ph m nguy hi m-CPSC recall announcements and

products safety alerts, http://www.cpsc.gov/cpscpub/prerel/prerel.html , 21/3/2012

hay các lo i đá trang trí c a qu n áo v t qua hàm l ng ch CPSIA cho phép c ng

là m t nguyên nhân khi n s n ph m d t may Vi t Nam b thu h i

II.2.4 ánh giá vi c đáp ng các tiêu chu n và quy chu n k thu t Hoa K áp

d ng v i s n ph m d t may nh p kh u c a ngành d t may Vi t Nam

Trong giai đo n 2001-2010, các doanh nghi p d t may Vi t Nam đã quan

t m đ n vi c th c hi n các tiêu chu n k thu t Hoa K đ a ra Các doanh nghi p này đã x y d ng các h th ng qu n lý, th c hi n các bi n pháp b o v môi tr ng,

qu n lý ch t l ng s n ph m đ đ c c p gi y ch ng nh n Vi c giá tr xu t kh u

s n ph m d t may Vi t Nam sang th tr ng Hoa K luôn t ng trong giai đo n 2001-2010 (tr n m 2009) đã cho th y kh n ng đáp ng các rào c n c a k thu t

c a s n ph m d t may Vi t Nam đã đ c c i thi n h n

Tuy nhiên, bên c nh nh ng k t qu đ t đ c, các doanh nghi p d t may v n còn nhi u h n ch trong vi c đáp ng các yêu c u rào c n k thu t Hoa K áp d ng

T l doanh nghi p đ c c p gi y ch ng nh n WRAP, SA8000 v n còn r t nh Nhi u doanh nghi p dù đáp ng đ y đ các yêu c u c a ch ng ch nh ng không

đ ng kỦ xin c p gi y ch ng nh n H n n a, m t n a các doanh nghi p có gi y

ch ng nh n là doanh nghi p 100% v n n c ngoài và doanh nghi p liên doanh

i u đó cho th y, các doanh nghi p d t may Vi t Nam, đ c bi t là các doanh nghi p 100% v n n i đ a c n ch a có s quan t m đúng m c đ n các rào c n k thu t Hoa K áp d ng

II.3.Nguyên nhân hàng d t may Vi t Nam g p ph i tr ng i v i rào c n k thu t khi xu t kh u sang th tr ng Hoa K

II.3.1 Nh p kh u ph n l n nguyên li u đ u vào

Ngành d t may Vi t Nam không t ch đ ng đ c ngu n nguyên li u đ u vào ph c v s n xu t Ngu n nguyên li u n i đ a ch đáp ng đ c 20-30% t ng nguyên li u đ u vào ngành yêu c u Còn l i 70% đ n 80% nguyên li u đ u vào, ngành d t may Vi t Nam ph i nh p kh u