giáo án hóa học 12 học kì 2 theo công văn 4040

Giáo án dạy môn hóa học lớp 12 học kì 2 đã được soạn tương đối đầy đủ chi tiết đến từng bài theo PPCT nhà trường, theo CÔNG VĂN 5512 hướng dẫn của Bộ giáo dục và đào tạo. Giúp giáo viên tham khảo thuận lợi trong giảng dạy, không phải mất thời gian để soạn mà tập trung vào công việc khác, tiết kiệm được thời gian, tiền của cho giáo viên. Đây là tài liệu tham khảo rất bổ ích.

Trang 1

- Lựa chọn được phương pháp điều chế kim loại cụ thể cho phù hợp.

- Quan sát thí nghiệm, hình ảnh, sơ đồ để rút ra nhận xét về phương pháp điềuchế kim loại

- Viết các PTHH điều chế kim loại cụ thể

- Tính khối lượng nguyên liệu sản xuất được một lượng kim loại xác định theo hiệusuất hoặc ngược lại

- Các phương pháp điều chế kim loại

2 Năng lực

* Các năng lực chung

- Năng lực tự học

- Năng lực hợp tác

- Năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề

- Năng lực giao tiếp

* Các năng lực chuyên biệt

- Năng lực sử dung ngôn ngữ

- Năng lực thực hành hóa học

- Năng lực tính toán

Trang 2

- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua hóa học

- Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống

3 Phẩm chất

Yêu gia đình, quê hương đất nước; Nhân ái khoan dung; Trung thực, tự trọng, chícông, vô tư; Tự lập, tự tin, tự chủ; Có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng,đất nước, nhân loại; Nghĩa vụ công dân

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1 Giáo viên:

- Hoá chất: dung dịch CuSO4, đinh sắt

- Dụng cụ: Ống nghiệm thường, ống nghiệm hình chữ U, lõi than lấy từ pin hỏngdùng làm điện cực, dây điện, pin hoặc bình ăcquy

2 Học sinh:

Đọc trước bài ở nhà

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG: (10 phút)

a) Mục tiêu: Tạo tâm thế trước khi bắt đầu học bài mới

b) Nội dung: Giáo viên kiểm tra bài cũ

c) Sản phẩm: HS vận dụng kiến thức đã học để trả lời các câu hỏi

d Tổ chức thực hiện:

Giáo viên gọi một số em học sinh kiểm tra bài cũ

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động 1: Nguyên tắc điều chế kim loại

a) Mục tiêu: Học sinh hiểu được khái niệm, định nghĩa và các kiến thức liên quan b) Nội dung: Làm việc với sách giáo khoa, thảo luận nhóm.

Trang 3

c) Sản phẩm: Học sinh nắm chắc được kiến thức.

- Trong tự nhiên, ngoài vàng và

platin có ở trạng thái tự do, hầu hết

các kim loại còn lại đều tồn tại ở

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

HS lắng nghe và trả lời câu hỏi

Bước 3: Báo cáo thảo luận

HS trình bày kết quả

Bước 4: Kết luận, nhận định:

GV nhận xét, chốt kiến thức

I – NGUYÊN TẮC ĐIỀU CHẾ KIM LOẠI

Khử ion kim loại thành nguyên tử

Mn+ + ne → M

Hoạt động 2: Phương pháp nhiệt luyện

Trang 4

d) Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN

VÀ HỌC SINH

SẢN PHẨM DỰ KIẾN

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

 GV giới thiệu phương pháp nhiệt

1 Phương pháp nhiệt luyện

 Nguyên tắc: Khử ion kim loại trong hợp

chất ở nhiệt độ cao bằng các chất khử như C,

CO, H2 hoặc các kim loại hoạt động

 Phạm vi áp dụng: Sản xuất các kim loại có

tính khưt trung bình (Zn, FE, Sn, Pb,…)trong công nghiệp

Thí dụ:

PbO + H2 t0 Pb + H2O

Fe3O4 + 4COt0 3Fe + 4CO2

Fe2O3 + 2Alt0 2Fe + Al2O3

Hoạt động 3: Phương pháp thủy luyện

Trang 5

VÀ HỌC SINH

 GV giới thiệu phương pháp thuỷ

luyện

 GV biểu diễn thí nghiệm Fe + dd

CuSO4 và yêu cầu HS viết PTHH

của phản ứng

 HS tìm thêm một số thí dụ khác

về phương pháp dùng kim loại để

khử ion kim loại yêu hơn

Thí dụ: Fe + CuSO4 → FeSO4 + Cu

Fe + Cu2+→ Fe2+ + Cu

 Phạm vi áp dụng: Thường sử dụng để điều

chế các kim loại có tính khử yếu

Hoạt động 4: Điện phân hợp chất nóng chảy

Trang 6

 GV?:

- Những kim loại có độ hoạt động

hoá học như thế nào phải điều chế

bằng phương pháp điện phân nóng

chảy? Chúng đứng ở vị trí nào trong

dãy hoạt động hoá học của kim loại?

 HS nghiên cứu SGK và viết

PTHH của phản ứng xảy ra ở các

điện cực và PTHH chung của sự

điện phân khi điện phân nóng chảy

 Nguyên tắc: Khử các ion kim loại bằng

dòng điện bằng cách điện phân nóng chảyhợp chất của kim loại

 Phạm vi áp dụng: Điều chế các kim loại

hoạt động hoá học mạnh như K, Na, Ca, Mg,Al

Thí dụ 1: Điện phân Al2O3 nóng chảy để điều

chế Al

K (-) Al2O3 A (+)

2-Al3+ + 3e Al 2O2- O2 + 4e 2Al2O3 ñpnc 4Al + 3O2

Thí dụ 2: Điện phân MgCl2 nóng chảy để

Hoạt động 5: Điện phân dung dịch

VÀ HỌC SINH

Trang 7

 GV?:

- Những kim loại có độ hoạt động

hoá học như thế nào phải điều chế

bằng phương pháp điện phân dung

dịch? Chúng đứng ở vị trí nào trong

dãy hoạt động hoá học của kim loại?

 HS nghiên cứu SGK và viết

PTHH của phản ứng xảy ra ở các

điện cực và PTHH chung của sự

điện phân khi điện phân dung dịch

b) Điện phân dung dịch

 Nguyên tắc: Điện phân dung dịch muối của

kim loại

 Phạm vi áp dụng: Điều chế các kim loại có

độ hoạt động hoá học trung bình hoặc yếu

Thí dụ: Điện phân dung dịch CuCl2 để điều

chế kim loại Cu

Cu2+, H2O Cl-, H2O

Cu2+ + 2e Cu 2Cl- Cl2 + 2e

CuCl2(H2O)

CuCl2 ñpdd Cu + Cl2

Hoạt động 6: Tính lượng chất thu được ở các điện cực

Trang 8

 GV giới thiệu công thức Farađây

dùng để tính lượng chất thu được ở

các điện cực và giải thích các kí

hiệu có trong công thức

m: Khối lượng chất thu được ở điện cực (g).A: Khối lượng mol nguyên tử của chất thuđược ở điện cực

n: Số electron mà nguyên tử hoặc ion đã chohoặc nhận

I: Cường độ dòng điện (ampe)t: Thời gian điện phân (giấy)F: Hằng số Farađây (F = 96.500)

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a Mục tiêu: Củng cố, luyện tập kiến thức vừa học.

b Nội dung: Dạy học trên lớp, hoạt động nhóm, hoạt động cá nhân.

c Sản phẩm: HS vận dụng các kiến thức vào giải quyết các bài tập

1 Trình bày cách để

- Điều chế Ca từ CaCO3

- điều chế Cu từ CuSO4

2 Từ Cu(OH)2, MgO, Fe2O3 hãy điều chế các kim loại tương ứng bằng một

phương pháp thích hợp Viết PTHH của phản ứng

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a) Mục tiêu: Luyện tập, vận dụng các kiến thức giải quyết các vấn đề thực tiễn.

Trang 9

c Sản phẩm: Bài làm của học sinh, kĩ năng tính toán hóa học

Câu 1 Một hỗn hợp X gồm Fe2O3, FeO và Al2O3 có khối lượng là 42,4 gam.

Khi cho X tác dụng với CO dư, nung nóng người ta thu được 41,6 gam hỗn hợprắn Y và hỗn hợp khí gồm CO, CO2, khi cho hỗn hợp khí này qua dung dịchBa(OH)2 dư thì thu được m gam kết tủa Khối lượng kết tủa này bằng:

A 4 gam B 16 gam C 9,85 gam

D 32 gam

Câu 2 Cho một hỗn hợp gồm 0,56 gam Fe và 0,64 gam Cu vào 100ml dung dịch

AgNO3 0,45M Khi kết thúc phản ứng thu được dung dịch X Nồng độ mol/lít củadung dịch Fe(NO3)2 trong X là:

A 0,04 B 0,05.

C 0,055 D 0,045.

TIẾT 38:

Hoạt động 1: Bài tập 1

a) Mục tiêu: Học sinh hiểu được khái niệm, định nghĩa và các kiến thức liên quan

Trang 10

b) Nội dung: Làm việc với sách giáo khoa, thảo luận nhóm.

VÀ HỌC SINH

 GV?: Kim loại Ag, Mg hoạt động

hoá học mạnh hay yếu? Ta có thể sử

dụng phương pháp nào để điều chế

kim loại Ag từ dung dịch AgNO3,

kim loại Mg từ dung dịch MgCl2?

GV bổ sung thông tin

 HS nhắc lại các phương pháp điều

chế kim loại và phạm vi áp dụng của

mỗi phương pháp

 HS vận dụng các kiến thức có liên

quan để giải quyết bài toán

Bài 1: Bằng những phương pháp nào có thể

điều chế được Ag từ dung dịch AgNO3, điềuchế Mg từ dung dịch MgCl2? Viết các phươngtrình hoá học

Cu + 2AgNO3 → Cu(NO3)2 + 2Ag

 Điện phân dung dịch AgNO3:

4AgNO3 + 2H2O ñpdd 4Ag + O2 + 4HNO3

 Cô cạn dung dịch rồi nhiệt phân AgNO3:

2AgNO3 t0 2Ag + 2NO2 + O2

2 Từ dung dịch MgCl2 điều chế Mg: chỉ có 1

cách là cô cạn dung dịch rồi điện phân nóngchảy:

MgCl2 ñpnc Mg + Cl2

Trang 11

- Xác định khối lượng AgNO3 có

trong 250g dung dịch và số mol

Bài 2: Ngâm một vật bằng đồng có khối

lượng 10g trong 250g dung dịch AgNO3 4%.Khi lấy vật ra thì khối lượng AgNO3 trongdung dịch giảm 17%

a) Viết phương trình hoá học của phản ứng và

cho biết vai trò của các chất tham gia phảnứng

b) Xác định khối lượng của vật sau phản ứng Giải

a) PTHH

Cu + 2AgNO3 → Cu(NO3)2 + 2Ag

b) Xác định khối lượng của vật sau phản ứng

Khối lượng AgNO3 có trong 250g dd:

(g) 10 4 100 250

=

Trang 12

Số mol AgNO3 tham gia phản ứng là:

(mol) 0,01 100.170

 GV hướng dẫn HS giải quyết bài

tập

Bài 3: Để khử hoàn toàn 23,2g một oxit kim

loại, cần dùng 8,96 lít H2 (đkc) Kim loại đólà

D Cr Giải

MxOy + yH2 → xM + yH2OnH2 = 0,4  nO(oxit) = nH2 = 0,4

Trang 13

- Trong số 4 kim loại đã cho, kim

loại nào phản ứng được với dung

dịch HCl? Hoá trị của kim loại trong

muối clorua thu được có điểm gì

giống nhau?

- Sau phản ứng giữa kim loại với dd

HCl thì kim loại hết hay không?

 HS giải quyết bài toán trên cơ sở

Bài 4: Cho 9,6g bột kim loại M vào 500 ml

dung dịch HCl 1M, khi phản ứng kết thúc thuđược 5,376 lít H2 (đkc) Kim loại M là:

A Mg B Ca C Fe D.

Ba

Giải

nH2 = 5,376/22,4 = 0,24 (mol)nHCl = 0,5.1 = 0,5 (mol)

M + 2HCl → MCl2 + H2 0,24 0,48

Trang 14

 M =

40 0,24

 GV theo dõi, giúp đỡ HS giải

quyết bài toán

 HS lập 1 phương trình liên hệ giữa

hoá trị của kim loại và khối lượng

mol của kim loại

Bài 5: Điện phân nóng chảy muối clorua kim

loại M Ở catot thu được 6g kim loại và ởanot thu được 3,36 lít khí (đkc) thoát ra Muốiclorua đó là

BaCl2 D CaCl2

Giải

nCl2 = 0,152MCln → 2M + nCl2

n

0,3

→0,15

Trang 15

 M = n

0,3 6

= 20n  n = 2 & M = 40

 M là Ca

1 Cho khí CO dư đi qua hỗn hợp gồm CuO, Al2O3 và MgO (đun nóng) Khi phản

ứng xảy ra hoàn toàn thu được chất rắn gồm:

A Cu, Al, Mg B Cu, Al, MgO

C Cu, Al2O3, Mg D Cu, Al2O3, MgO

2 Hoà tan hoàn toàn 28g Fe vào dung dịch AgNO3 dư thì khối lượng chất rắn thu

được là:

A 108g B 162g

Trang 16

Câu 1 Điện phân (với điện cực trơ) một dung dịch gồm NaCl và CuSO4 có cùng

số mol, đến khi ở catot xuất hiện bọt khí thì dừng điện phân Trong cả quá trìnhđiện phân trên, sản phẩm thu được ở anot là

A Khí Cl2 và H2 B Khí Cl2 và O2 C Chỉ có khí Cl2 D Khí H2 và O2

Câu 2 Cho 4 dung dịch là CuSO4,K2SO4 ,NaCl ,KNO3 Dung dịch nào sau khi

điện phân cho môi trường axit với điện cực trơ có màng ngăn xỗp

Câu 3 Điện phân dung dịch chứa hỗn hợp 2 axit HNO3 và H2SO4 trong một thời

gian ngắn pH của dung dịch thay đổi như thế nào khi ngừng điện phân

A.Giảm mạnh B.Tăng mạnh C.Gần như không đổi D.Giảm nhẹ

Câu 4 Điện phân (điện cực trơ) dung dịch X chứa 0,08 mol CuSO4 và 0,12

mol NaCl bằng dòng điện có cường độ 2A Thể tích khí (đktc) thoát ra ở anot sau

9650 giây điện phân là

A 1,568 lít B 2,240 lít

C 1,792 lít D 2,684 lít

Câu 5 Điện phân 200 ml dung dịch CuCl2 sau thời gian điện phân thu được 1,12

lít khí (đktc) ở anot Ngâm 1 đinh Fe trong dung dịch sau khi điệnphân; phản ứngxong khối lượng đinh sắt tăng thêm 1,2 gam Nồng độ mol CuCl2 trong dung dịchban đầu là

Trang 17

- Mục đích, cách tiến hành, kĩ thuật thực hiện các thí nghiệm :

- So sánh mức độ phản ứng của Al, Fe và Cu với ion H+ trong dung dịch HCl

- Fe phản ứng với Cu2+ trong dung dịch CuSO4

- Zn phản ứng với :

a) dung dịch H2SO4 ;

b) dung dịch H2SO4 có thêm vài giọt dung dịch CuSO4

- Dùng dung dịch KI kìm hãm phản ứng của đinh sắt với dung dịch H2SO4

- Sử dụng dụng cụ hoá chất để tiến hành an toàn, thành công các thí nghiệm trên

- Quan sát thí nghiệm, nêu hiện tượng, giải thích và viết các phương trình hoá học Rút ra nhận xét

- Viết tường trình thí nghiệm

- Dãy điện hóa kim loại ;

- Điều chế kim loại bằng phương pháp thủy luyện

- Ăn mòn điện hóa học

2 Năng lực

Trang 18

3 Phẩm chất

Trang 19

- GV nêu mục tiêu, yêu cầu tiết thực hành và một số điểm cần lưu ý trong buổi thựchành

GV yêu cầu HS đọc SGK về khái

niệm và các thông tin liên quan

- HS tiến hành các thí nghiệm như

yêu cầu của SGK

Hoàn thành Thí nghiệm 1: Dãy điện hoá của kim loại

Trang 20

phản ứng xảy ra nhanh và rõ hơn.

- HS tiến hành thí nghiệm như SGK

Trang 21

VÀ HỌC SINH

- GV hướng dẫn HS quan sát hiện

tượng

- HS tiến hành thí nghiệm như SGK

Trang 22

Trang 23

Ngày soạn:

CHƯƠNG 6:

CHỦ ĐỀ 2: KIM LOẠI KIỀM, KIM LOẠI KIỀM THỔ, NHÔM

Tiết 40, 41: KIM LOẠI KIỀM VÀ HỢP CHẤT QUAN TRỌNG CỦA KIM

LOẠI KIỀM

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

HS Biết được:

− Vị trí, cấu hình electron lớp ngoài cùng của kim loại kiềm

− Một số ứng dụng quan trọng của kim loại kiềm và một số hợp chất như NaOH, NaHCO3, Na2CO3, KNO3

Hiểu được:

− Tính chất vật lí (mềm, khối lượng riêng nhỏ, nhiệt độ nóng chảy thấp)

− Tính chất hoá học: Tính khử mạnh nhất trong số các kim loại (phản ứng với nước, axit, phi kim)

− Trạng thái tự nhiên của NaCl

− Phương pháp điều chế kim loại kiềm (điện phân muối halogenua nóng chảy)

− Tính chất hoá học của một số hợp chất : NaOH (kiềm mạnh) ; NaHCO3 (lưỡng tính, phân huỷ bởi nhiệt) ; Na2CO3 (muối của axit yếu) ; KNO3 (tính oxi hoá mạnh khi đun nóng)

− Dự đoán tính chất hoá học, kiểm tra và kết luận về tính chất của đơn chất và một

số hợp chất kim loại kiềm

− Quan sát thí nghiệm, hình ảnh, sơ đồ rút ra được nhận xét về tính chất, phương pháp điều chế

Trang 24

− Viết các phương trình hoá học minh hoạ tính chất hoá học của kim loại kiềm và một số hợp chất của chúng, viết sơ đồ điện phân điều chế kim loại kiềm.

− Tính thành phần phần trăm về khối lượng muối kim loại kiềm trong hỗn hợp phản ứng

− Đặc điểm cấu tạo nguyên tử kim loại kiềm và các phản ứng đặc trưng của kim loại kiềm

− Phương pháp điều chế kim loại kiềm

− Tính chất hoá học cơ bản của NaOH, NaHCO3, Na2CO3, KNO3

1 Giáo viên:

Bảng tuần hoàn, bảng phụ ghi một số tính chất vật lí của kim loại kiềm

Dụng cụ, hoá chất: Na kim loại, bình khí O2 và bình khí Cl2, nước, dao

2 Học sinh:

Đọc trước bài ở nhà

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

Hoạt động 1: Vị trí trong bảng tuần hoàn, cấu hình electron nguyên tử

a) Mục tiêu: Học sinh hiểu được khái niệm, định nghĩa và các kiến thức liên quan

Trang 25

b) Nội dung: Làm việc với sách giáo khoa, thảo luận nhóm.

- Cấu hình electron nguyên tử:

Li: [He]2s1 Na: [Ne]3s1 K: [Ar]4s1Rb: [Kr]5s1 Cs: [Xe]6s1

Trang 26

- GV dùng dao cắt một mẫu nhỏ kim

loại Na

- GV giải thích các nguyên nhân gây

nên những tính chất vật lí chung của

các kim loại kiềm

- HS quan sát bề mặt của kim loại

Na sau khi cắt và nhận xét về tính

cứng của kim loại Na

- HS dựa vào bảng phụ để biết thêm

quy luật biến đổi tính chất vật lí của

kim loại kiềm

- Nguyên nhân: Kim loại kiềm có cấu trúc mạng tinh thể lập phương tâm khối, cấu trúc tương đối rỗng Mặt khác, trong tinh thể các nguyên tử và ion liên kết với nhau bằng liên kết kim loại yếu

Trang 27

- GV?: Trên cơ sở cấu hình electron

nguyên tử và cấu tạo mạng tinh thể

của kim loại kiềm, em hãy dự đoán

tính chất hoá học chung của các kim

M → M+ + 1eTrong các hợp chất, các kim loại kiềm có sốoxi hoá +1

1 Tác dụng với phi kim

Trang 28

VÀ HỌC SINH

- GV? Em hãy cho biết để điều chế

kim loại kiềm ta có thể sử dụng

phương pháp nào?

- GV dùng tranh vẽ hướng dẫn HS

nghiên cứu sơ đồ thiết bị điện phân

NaCl nóng chảy trong công nghiệp

HS nghiên cứu SGK để biết được

các ứng dụng quan trọng của kim

Thí dụ: Hợp kim Na-K nóng chảy ở nhiệt độ

700C dùng làm chất trao đổi nhiệt trong các lòphản ứng hạt nhân

- Hợp kim Li – Al siêu nhẹ, được dùng trong

kĩ thuật hàng không

- Cs được dùng làm tế bào quang điện

2 Trạng thái thiên nhiên

Tồn tại ở dạng hợp chất: NaCl (nước biển),một số hợp chất của kim loại kiềm ở dạngsilicat và aluminat có ở trong đất

3 Điều chế: Khử ion của kim loại kiềm trong

hợp chất bằng cách điện phân nóng chảy hợpchất của chúng

Thí dụ:

2NaClñpnc 2Na + Cl2

Trang 29

1 Cấu hình electron lớp ngoài cùng của nguyên tử kim loại kiềm là

3 Nồng độ % của dung dịch tạo thành khi hoà tan 39g kali kim loại vào 362g nước

là kết quả nào sau đây?

A 15,47% B 13,97%

C 14%  D 14,04%

MỘT SỐ HỢP CHẤT QUAN TRỌNG CỦA KIM LOẠI KIỀM (Khuyến khích

học sinh tự đọc)

1 Trong các muối sau, muối nào dễ bị nhiệt phân?

A LiCl B NaNO3 C KHCO3 D KBr

2 Cho 100g CaCO3 tác dụng hoàn toàn với dung dịch HCl thu được một lượng

khí CO2 Sục khí CO2 thu được vào dung dịch chứa 60g NaOH Tính khối lượng muối tạo thành

Trang 30

3 Nung 100g hỗn hợp Na2CO3 và NaHCO3 cho đến khi khối lượng của hỗn hợp

không thay đổi, được 69g chất rắn Xác định % khối lượng của mỗi chất rắn tronghỗn hợp đầu

* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Hướng dẫn HS tìm hiểu thêm các nội dung liên quan đến bài học HD học sinh tự học, tự tìm hiểu về bài cũ và bài mới, đưa ra các câu hỏi mở rộng cho học sinh

tham khảo

Trang 31

− Vị trí, cấu hình electron lớp ngoài cùng, tính chất vật lí của kim loại kiềm thổ.

− Tính chất hoá học, ứng dụng của Ca(OH)2, CaCO3, CaSO4.2H2O

− Khái niệm về nước cứng (tính cứng tạm thời, vĩnh cửu, toàn phần), tác hại của nước cứng ; Cách làm mềm nước cứng

− Cách nhận biết ion Ca2+, Mg2+ trong dung dịch

Hiểu được: Kim loại kiềm thổ có tính khử mạnh (tác dụng với oxi, clo, axit)

− Dự đoán, kiểm tra dự đoán bằng thí nghiệm và kết luận được tính chất hoá học chung của kim loại kiềm thổ, tính chất của Ca(OH)2

− Viết các phương trình hoá học dạng phân tử và ion thu gọn minh hoạ tính chất hoá học

− Tính thành phần phần trăm về khối lượng muối trong hỗn hợp phản ứng

− Đặc điểm cấu tạo nguyên tử kim loại kiềm thổ và các phản ứng đặc trưng của kim loại kiềm thổ

− Phương pháp điều chế kim loại kiềm thổ

− Tính chất hoá học cơ bản của Ca(OH)2, CaCO3, CaSO4

− Các loại độ cứng của nước và cách làm nước mất cứng

2 Năng lực

Trang 32

3 Phẩm chất

Trang 33

Hoạt động 1: Vị trí trong bảng tuần hoàn, cấu hình electron nguyên tử

VÀ HỌC SINH

 GV dùng bảng tuần hoàn và cho

HS tìm vị trí nhóm IIA

 HS viết cấu hình electron của các

kim loại Be, Mg, Ca,… và nhận xét

Trang 34

VÀ HỌC SINH

 GV?: Theo em, vì sao tính chất

vật lí của các kim loại kiềm thổ lại

biến đổi không theo một quy luật

nhất định giống như kim loại kiềm?

 HS dựa nghiên cứu bảng 6.2 Một

số hằng số vật lí quan trọng và kiểu

mạng tinh thể của kim loại kiềm thổ

để rút ra các kết luận về tính chất vật

lí của kim loại kiềm thổ như bên

- Khối lượng riêng nhỏ, nhẹ hơn nhôm (trừ Ba) Độ cứng cao hơn các kim loại kiềm nhưng vẫn tương đối mềm

Hoạt động 3: Tính chất hóa học

Trang 35

 GV yêu cầu HS lấy các thí dụ

minh hoạ và viết PTHH để minh

hoạ cho tính chất của kim loại

nhĩm IIA

GV bổ sung thơng tin

 HS viết bán phản ứng dạng

tổng quát biểu diễn tính khử của

kim loại kiềm thổ

b) Với HNO3, H2SO4 đặc

4Mg + 10HNO0 +5 3(loãng) 4Mg(NO+2 3)2 + NH-3 4NO3 + 3H2O

4Mg + 5H0 2+6SO4(đặc) 4MgSO+2 4 + H2-2S + 4H2O

3 Tác dụng với nước: Ở nhiệt độ thường Be

khơng khử được nước, Mg khử chậm Các kim

Trang 36

loại còn lại khử mạnh nước giải phóng khí H2.

Ca + 2H2O → Ca(OH)2 + H2

TIẾT 44:

Hoạt động 1: Canxi hidroxit

VÀ HỌC SINH

 GV giới thiệu thêm một số tính

chất của Ca(OH)2 mà HS chưa biết

 HS nghiên cứu SGK để biết được

1 Canxi hiđroxit

 Ca(OH)2 còn gọi là vôi tôi, là chất rắn màutrắng, ít tan trong nước Nước vôi là dung dịchCa(OH)2

 Hấp thụ dễ dàng khí CO2:

CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3 + H2O  nhận biết

Trang 37

Hoạt động 2: Canxi cacbonat

VÀ HỌC SINH

 GV biểu diễn thí nghiệm sục khí

CO2 từ từ đến dư vào dung dịch

Ca(OH)2

 GV hướng dẫn HS dựa vào phản

ứng phân huỷ Ca(HCO3)2 để giải

thích các hiện tượng trong tự nhiên

như cặn trong nước đun nước, thạch

nhũ trong các hang động, GV bổ

sung thông tin

 HS quan sát hiện tượng xảy ra,

giải thích bằng phương trình phản

2 Canxi cacbonat

 Chất rắn màu trắng, không tan trong nước,

bị phân huỷ ở nhiệt độ cao

CaCO3 t0 CaO + CO2

 Bị hoà tan trong nước có hoà tan khí CO2

CaCO3 + CO2 + H2O Ca(HCO3)2

t0

Trang 38

Hoạt động 3: Canxi sunfat

a) Mục tiêu: Học sinh hiểu được khái niệm, định nghĩa và các kiến thức liên quan b) Nội dung: Làm việc với sách giáo khoa, thảo luận nhĩm.

VÀ HỌC SINH

 GV giới thiệu về thạch cao sống,

thạch cao nung

 Bổ sung những ứng dụng của

CaSO4 mà HS chưa biết

GV bổ sung thơng tin

3 Canxi sunfat

 Trong tự nhiên, CaSO4 tồn tại dưới dạng

muối ngậm nước CaSO 4 2H 2 O gọi là thạch cao sống.

 Thạch cao nung:

CaSO4.2H2O1600C CaSO4.H2O + H2O thạch cao sống thạch cao nung

 Thạch cao khan là CaSO4

CaSO4.2H2O3500C CaSO4 + 2H2O thạch cao sống thạch cao khan

Trang 39

GV nhận xét, chốt kiến thức.

Hoạt động 4: Khái niệm, phân loại nước cứng

- Nước có vai trò như thế nào đối

với đời sống con người và sản xuất?

- Nước sinh hoạt hàng ngày lấy từ

đâu? Là nguồn nứơc gì?

 GV: thông báo: Nước tự nhiên lấy

từ sông suối, ao hồ nước ngầm là

nước cứng, vậy nước cứng là gì?

Nước mềm là gì? Lấy ví dụ

 GV?: Em hãy cho biết cơ sở của

việc phân loại tính cứng là gì? Vì

sao gọi là tính cứng tạm thời? Tính

cứng vĩnh cữu?

1 Khái niệm:

- Nước chứa nhiều ion Ca2+ và Mg2+ đượcgọi là nước cứng

- Nước chứa ít hoặc không chứa các ion

Mg2+ và Ca2+ được gọi là nước mềm

 Phân loại:

a) Tính cứng tạm thời: Gây nên bởi các

muối Ca(HCO3)2 và Mg(HCO3)2

Khi đun sôi nước, các muối Ca(HCO3)2 vàMg(HCO3)2 bị phân huỷ → tính cứng bị mất

Ca(HCO3)2 t0 CaCO3 + CO2 + H2O

Mg(HCO3)2 t0 MgCO3 + CO2 + H2O

b) Tính cứng vĩnh cữu: Gây nên bởi các

muối sunfat, clorua của canxi và magie Khiđun sôi, các muối này không bị phân huỷ

Trang 40

Hoạt động 5: Tác hại của nước cứng

những tác hại nào của nước cứng?

- Các ống dẫn nước cứng lâu ngày có thể bịđóng cặn, làm giảm lưu lượng của nước

- Quần áo giặ bằng nước cứng thì xà phòngkhông ra bọt, tốn xà phòng và làm áo quầnmau chóng hư hỏng do những kết tủa khó tanbám vào quần áo

- Pha trà bằng nước cứng sẽ làm giảm hương

vị của trà Nấu ăn bằng nước cứng sẽ làm thực phẩm lâu chín và giảm mùi vị

Định dạng
Số trang	165
Dung lượng	444,95 KB
File đính kèm	GIÁO ÁN Hóa 12-kì 2-CV 5512.rar (386 KB)