Tác động của cách mạng công nghiệp đối với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa – Liên hệ với thực tiễn ở Việt Nam Tác động của cách mạng công nghiệp đối với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa – Liên hệ với thực tiễn ở Việt Nam Tác động của cách mạng công nghiệp đối với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa – Liên hệ với thực tiễn ở Việt Nam Tác động của cách mạng công nghiệp đối với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa – Liên hệ với thực tiễn ở Việt Nam Tác động của cách mạng công nghiệp đối với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa – Liên hệ với thực tiễn ở Việt Nam
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA KẾ TOÁN - KIỂM TOÁN
BÀI THẢO LUẬN
HỌC PHẦN KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC – LÊNIN
Đề tài:
Tác động của cách mạng công nghiệp đối với quá trình công nghiệp
hóa, hiện đại hóa – Liên hệ với thực tiễn ở Việt Nam
Giáo viên hướng dẫn: Đặng Thị Hoài Nhóm thực hiện: Nhóm 7
Mã lớp học phần: 2088RLCP1211 Năm học: 2020 – 2021
HÀ NỘI, 2020
Trang 2MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU
1 PHẦN NỘI DUNG 3
CHƯƠNG I: TÁC ĐỘNG CỦA CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP ĐỐI VỚI QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA 3
1.1 Khái quát về cách mạng công nghiệp 3
1.1.1.Khái niệm 3
1.1.2.Lịch sử và nội dung về cuộc cách mạng công nghiệp 3
1.1.3.Vai trò 5
1.2 Một số vấn đề lý luận về công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước 5 1.2.1.Quan niệm về công nghiệp hóa, hiện đại hóa 5
1.2.2.Nội dung công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước 6
1.2.3.Tính tất yếu khách quan và tác dụng của công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
8 1.3 Tác động của CMCN đối với quá trình CNH, HĐH 9
1.3.1.Về thời cơ 9
1.3.2.Về thách thức 10
CHƯƠNG II: LIÊN HỆ THỰC TIỄN Ở VIỆT NAM 13
2.1 Thực trạng công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước thời gian vừa qua 13 2.2 Thực tiễn ở thành thị 14
2.3 Thực tiễn ở nông thôn 15
CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP NHẰM THÚC ĐẨY QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA ĐẤT NƯỚC 17
Trang 33.1 Đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế theo hướng hiện đại, hợp lý và hiệu quả
17 3.5Đổi mới quản trị nhà nước, xây dựng chính phủ điện tử, quản trị thông minh 20
KẾT LUẬN 22 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 23
Trang 4LỜI MỞ ĐẦU
Hiện nay nước ta đang bước vào thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa Đây
là nhiệm vụ trọng tâm bởi chỉ có con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa mới đưa nước ta trở nên giàu mạnh, đồng thời xây dựng được một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, từng bước tiến lên chủ nghĩa xã hội, từ đó rút ngắn khoảng cách lạc hậu với các nước phát triển, hòa vào dòng thác chung của nhân loại Những thành tựu mà nhân dân ta thu được trong quá trình đổi mới, sự nhận thức mới về thời đại, về vai trò của khoa học, công nghệ và vai trò của con người trong phát triển KT - XH đương đại, cũng như những khó khăn và cả những sai lầm khó tránh đã được Đảng ta đúc kết thành những bài học có giá trị trong việc chỉ đạo công cuộc xây dựng và phát triển đất nước Công nghiệp hoá theo hướng hiện đại được coi là nhiệm vụ trọng tâm để sớm đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp Sự đánh giá khách quan kinh nghiệm của các nướcxung quanh nước ta đã CNH thành công đã góp phần giúp Đảng ta, qua các kỳ đại hội, đúc kết thành lý luận CNH đầy đủ hơn ở một đất nước kém phát triển trong điều kiện toàn cầu hoá, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và kinh tế tri thức ngày càng đóng vai trò quan trọng
Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã và đang diễn ra với tốc độ nhanh và
có nhiều diễn biến khó lường, tác động đến sự phát triển kinh tế - xã hội của kinh tế toàn cầu, trong đó có Việt Nam Trong bối cảnh Việt Nam đang hội nhậpsâu rộng vào nền kinh tế thế giới với việc hoàn tất nhiều hiệp định thương mại
tự do quy mô lớn thì việc chủ động chuẩn bị những nền tảng cần thiết để tiếp cận thành tựu công nghệ mới từ cuộc cách mạng này sẽ giúp Việt Nam đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đóng góp tích cực cho tăng trưởng của đất nước
Với mong muốn tìm hiểu tác động của cách mạng công nghiệp đối với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, từ đó tìm ra các giải pháp để thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam nên nhóm 7 xin chọn và trình
Trang 5bày đề tài: “Tác động của cách mạng công nghiệp đối với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa – Liên hệ với thực tiễn ở Việt Nam”.
Đối tượng nghiên cứu: Tác động của cách mạng công nghiệp đối với
quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Mục tiêu nghiên cứu:
- Mục tiêu chung: Luận giải làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về
cách mạng công nghiệp, CNH, HĐH đất nước; trên cơ sở đó đề xuất một sốgiải pháp đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước trong điều kiện cách mạng công nghiệp lần thứ tư
Trang 6PHẦN NỘI DUNGCHƯƠNG I: TÁC ĐỘNG CỦA CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP ĐỐI VỚI QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA 1.1 Khái quát về cách mạng công nghiệp
1.1.1 Khái niệm
Cách mạng công nghiệp là những bước phát triển nhảy vọt về chất trình độ của tư liệu lao động trên cơ sở những phát minh đột phá về kỹ thuật và công nghệ trong quá trình phát triển của nhân loại kéo theo sự thay đổi căn bản về phân công lao động xã hội cũng như tạo bước phát triển năng suất lao động cao hơn hẳn nhờ áp dụng một cách phổ biến những tính năng mới trong kỹ thuật - công nghệ đó vào đời sống xã hội
1.1.2 Lịch sử và nội dung về cuộc cách mạng công
nghiệp
Nói đến cách mạng công nghiệp là nói đến sự thay đổi lớn lao mà nó mang lại trong các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, và xã hội Nhìn lại lịch sử, con người đã trải qua nhiều cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật lớn Mỗi cuộc cách mạng đều đặc trưng bằng sự thay đổi về bản chất của sản xuất và sự thay đổi này được tạo
ra bởi các đột phá của khoa học và công nghệ
* Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất (Anh): từ giữa TK XVIII đến giữa
TK XIX
- Do sự trưởng thành về lực lượng sản xuất và đột biến về tư liệu lao động (Ngành dệt vải)
Trang 7- Chuyển từ lao động thủ công thành sử dụng máy móc, thực hiện cơ giới hóa sx bằng sử dụng năng lượng nước và hơi nước.
-Những phát minh quan trọng:
+ John Kay (1733): Phát minh con thoi bay
+ Jenne (1764): xe kéo sợi
+ Edmund Cartwright (1785): máy dệt
+ Jame Watt: máy hơi nước
+ Henry Cort, Henry Bessemer: lò luyện gang, luyện sắt
* Cách mạng công nghiệp lần thứ hai (2.0): từ nửa cuối TK XIX đến đầu
TK XX
- Việc sử dụng năng lượng điện và động cơ điện dây chuyền sx chuyên môn cao; chuyển nền sx cơ khí sang nền sx điện – cơ khí và tự động hóa cục bộ trong sản xuất
- Những phát minh quan trọng:
+ Điện, xăng dầu, động cơ đốt trong;
+ Công nghệ luyện thép Bessemer; sản xuất giấy, in ấn, phát hành sách, báo;
+ Chế tạo ô tô, điện thoại, sản phẩm cao su;
+ Phương pháp quản lý sản xuất tiên tiến (H.For; Taylor): dây chuyền, phân công lao động;
+ Giao thông vận tải, thông tin liên lạc
* Cách mạng công nghiệp lần thứ ba (3.0): đầu thập niên 60 của TK XX đến cuối TK XX
Trang 8- Việc sử dụng CNTT, tự động hóa sx
- Những phát minh quan trọng:
+ Hạ tầng điện tử, máy tính và số hóa;
+ Chất bán dẫn, siêu máy tính (1960): hệ thống máy tính cá nhân (1970, 1980); Internet (1990);
+ Hệ thống mạng, máy tính cá nhân, thiết bị điện tử và robot công
- Thúc đẩy sự phát triển lực lượng sản xuất;
- Thúc đẩy hoàn thiện quan hệ sản xuất;
- Thúc đẩy đổi mới phương thức quản trị phát triển
1.2 Một số vấn đề lý luận về công nghiệp hóa, hiện đại
hóa đất nước
1.2.1 Quan niệm về công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Công nghiệp hoá có lịch sử phát triển khoảng ba trăm năm nay, bắt đầu từ nước Anh vào cuối thế kỷ XVIII, sau đó lan sang các nước ở Tây Âu, Bắc Mỹ
và ngày nay ở các nước đang phát triển Theo đó, có nhiều cách hiểu khác nhau
về công nghiệp hoá như: công nghiệp hoá tư bản chủ nghĩa, công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa, công nghiệp hoá của các nước đang phát triển Tổ chức Phát triển
Trang 9công nghiệp của Liên Hiệp Quốc (UNIDO) đã tổng kết hiện có 128 khái niệm
về công nghiệp hoá Các khái niệm này xét về mục đích, phương pháp tiến hành,
về điều kiện KT - XH là khác nhau; CNH có tính lịch sử gắn với những điều kiện của mỗi nước trong các thời kỳ khác nhau Tuy nhiên, theo nghĩa chung nhất, công nghiệp hoá là quá trình chuyển một nền kinh tế lạc hậu, nông nghiệp
là chủ yếu thành một nước có nền kinh tế công nghiệp
Hội nghị đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ khoá VII của Đảng (1-1994) tiếp tục coi công nghiệp hoá là nhiệm vụ trung tâm có tầm quan trọng hàng đầu,
là con đường khả dĩ duy nhất có thể đưa đất nước thoát khỏi nguy cơ tụt hậu xa hơn nữa so với các nước xung quanh, là cách thức để ổn định chính trị, xã hội, bảo vệ độc lập, giữ vững chủ quyền quốc gia và định hướng phát triển xã hội chủ nghĩa Hội nghị một lần nữa khẳng định: “Chúng ta tiến hành công nghiệp hoá không theo kiểu cũ, không lặp lại sai lầm nóng vội, chủ quan mà Đại hội VI
đã phê phán Công nghiệp hoá thực chất là xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội Đó không chỉ đơn giản là tăng thêm tốc độ và tỷ trọng của sản xuất công nghiệp trong nền kinh tế, mà là quá trình chuyển dịch cơ cấu gắn với đổi mới căn bản về công nghệ, tạo nền tảng cho sự tăng trưởng nhanh, hiệu quả cao và lâu bền của toàn bộ nền kinh tế quốc dân”
Ngày 30 tháng 7 năm 1994, Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương khoá VII đã ra NQ số 07-NQ/HNTW về phát triển công nghiệp, công nghệđến năm 2000 theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và xây dựng giai cấp công nhân trong giai đoạn mới, trong đó chỉ rõ: “Công nghiệp hoá, hiện đại hoá là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế xã hội, từ sử dụng sức lao động thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động với công nghệ, phương tiện,phương pháp tiên tiến hiện đại, dựa trên sự phát triển của công nghiệp và tiến bộKHCN, tạo ra năng suất lao động xã hội cao”
Trang 101.2.2 Nội dung công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Một là, đổi mới, nâng cao trình độ kỹ thuật công nghệ của nền kinh tế theo hướng hiện đại
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá trước hết là cuộc cách mạng về lực lượng sản xuất nhằm chuyển nền kinh tế dựa trên trình độ KTCN thủ công, năng suất lao động thấp thành nền kinh tế công nghiệp dựa trên trình độ KTCN hiện đại, năng suất lao động cao Để thực hiện sự cải biến này phải đổi mới và nâng cao trình độ KTCN của nền kinh tế theo hướng hiện đại; thực hiện cơ khí hoá, điện khí hoá, tự động hoá sản xuất
Đối tượng đổi mới KTCN là tất cả các ngành, các lĩnh vực của nền kinh tế quốc dân Trong đó, cần chú trọng các ngành sản xuất tư liệu sản xuất, các ngành công nghiệp chế biến phục vụ tiêu dùng và xuất khẩu, một số ngành công nghiệp mới, công nghiệp dựa trên công nghệ cao Phải đổi mới công nghệ ở các khâu của quá trình tái sản xuất nhằm bảo đảm tính đồng bộ, cân đối của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá Tuy nhiên, cần đột phá vào những khâu có
ý nghĩa quyết định đến nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường, các lĩnh vực phục vụ cho phát triển nông nghiệp, nông thôn
Hai là, xây dựng cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, hợp lý và hiệu quả
Cơ cấu kinh tế là tổng thể các yếu tố cấu thành nền kinh tế, các yếu tố đó
có vai trò, tỷ trọng khác nhau, song quan hệ chặt chẽ với nhau, phản ánh tình trạng phân công lao động xã hội và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất Dưới những góc độ khác nhau có các dạng cơ cấu kinh tế như: cơ cấu kinh tế ngành (công nghiệp - nông nghiệp - dịch vụ); cơ cấu kinh tế vùng; cơ cấu thành phần kinh tế trong đó cơ cấu kinh tế ngành có tầm quan trọng đặc biệt trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá
Xây dựng cơ cấu kinh tế là nội dung cơ bản của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá Điều quan trọng là phải tạo ra được một cơ cấu kinh tế hợp lý Đó
Trang 11là một cơ cấu kinh tế phản ánh đúng các quy luật khách quan mà trước hết là quy luật kinh tế; phù hợp với xu thế tiến bộ của KHCN; cho phép khai thác có hiệu quả mọi tiềm năng của đất nước; thực hiện tốt sự phân công và hợp tác kinh
tế quốc tế ngày càng sâu rộng Công nghiệp hoá, hiện đại hoá là quá trình
chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ lạc hậu, mất cân đối, ít hiệu quả sang một cơ cấu kinh tế phù hợp với nền sản xuất lớn hiện đại dưới tác động của cách mạng KHCN và xu thế mở cửa, hội nhập
Đối với nước ta, Đảng ta chủ trương phải từng bước xây dựng cơ cấu kinh
tế công nghiệp - nông nghiệp - dịch vụ hiện đại gắn với phân công lao động và hợp tác quốc tế sâu rộng Khi cơ cấu kinh tế này được được hình thành, nước ta
sẽ kết thúc thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội
1.2.3 Tính tất yếu khách quan và tác dụng của công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
* Tính tất yếu khách quan của công nghiệp hóa, hiện đại hóa
- Do yêu cầu phải xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội;
- Do yêu cầu phải rút ngắn khoảng cách tụt hậu về kinh tế, kĩ thuật - công nghệ giữa nước ta với các nước trong khu vực và thế giới;
- Do yêu cầu phải tạo ra năng suất lao động xã hội cao, đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển của chủ nghĩa xã hội
* Tác dụng to lớn và toàn diện của công nghiệp hóa, hiện đại hóa
- Tạo điều kiện để phát triển lực lượng sản xuất và tăng năng suất lao động
xã hội;
- Tạo ra lực lượng sản xuất mới, tăng cường vai trò của Nhà nước xã hội chủ nghĩa, tăng cường mối quan hệ liên minh giữa công nhân- nông dân- trí thức;
- Tạo tiền đề hình thành và phát triển nền văn hóa mới;
Trang 12- Tạo cơ sở vật chất- kĩ thuật cho việc xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ.
1.3 Tác động của CMCN đối với quá trình CNH, HĐH
Cách mạng công nghiệp lần thứ tư tạo ra cơ hội phát triển cũng như thách thức cho mọi quốc gia, nhất là các nước đang phát triển trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa
1.3.1 Về thời cơ
Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đưa đến những hệ thống sản xuất với các máy móc, thiết bị thông minh, dây chuyền sản xuất thông minh, hệ thống quản trị thông minh; tạo ra nền công nghiệp thông minh, nền nông nghiệp thông minh, dịch vụ thông minh, hệ thống kết cấu hạ tầng điện, giao thông, cấp, thoát nước thông minh, các phương tiện vận tải thông minh, hệ thống thương mại, dịch vụ thông minh, tiêu dùng thông minh Nền kinh tế thật sự là nền kinh tế tri thức - thông minh Tri thức, thành tựu khoa học - công nghệ, các ý tưởng đổi mới, sáng tạo trở thành động lực chính cho sự tăng trưởng, phát triển kinh tế.Mặc dù cách mạng công nghiệp lần thứ tư mới ở giai đoạn đầu tiên, chưa thể hiện hết những khả năng phát triển; tuy nhiên, những đánh giá, dự báo trên thế giới hiện nay đều cho rằng, cách mạng công nghiệp lần thứ tư sẽ phát triển với tốc độ nhanh hơn nhiều lần so với các cuộc cách mạng công nghiệp trước đây, xóa nhòa ranh giới giữa khoa học và công nghệ; sẽ có những tác động mạnh mẽ, sâu sắc, làm thay đổi căn bản từ phương thức sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng, đến chính trị và an ninh thế giới, tổ chức và sinh hoạt xã hội của con người trong từng gia đình, từng quốc gia, tới toàn cầu
Trí tuệ nhân tạo, công nghệ na-nô, công nghệ vật liệu mới sẽ tạo ra những vật liệu mới với các thuộc tính vượt trội so với các vật liệu hiện nay, làm thay đổi công nghệ chế tạo và nâng cao chất lượng các sản phẩm Trí tuệ nhân tạo, những phần mềm thiết kế theo thuật toán, kết hợp với in 3D đã tạo ra cuộc các mạng trong thiết kế sản phẩm; có khả năng thiết kế những sản phẩm phức tạp
Trang 13một cách chính xác trong thời gian ngắn Người máy thông minh, công nghệ in 3D làm cho việc chế tạo, lắp ráp sản phẩm được thực hiện hoàn toàn tự động, cực kỳ chính xác, tiết kiệm tối đa nguyên liệu, hầu như không có sản phẩm hỏng Toàn bộ quy trình sản xuất được theo dõi, kiểm soát chặt chẽ, tất cả các vật tư, linh kiện được cung ứng chính xác, hoàn toàn tự động nhờ hệ thống mạngkết nối vạn vật.
Các công nghệ mới này làm thay đổi căn bản phương thức phân phối, tiêu dùng, cách thức tổ chức làm việc của con người Công nghệ mới cho phép có thể cung cấp mọi hàng hóa, dịch vụ cần thiết cho những người cần đến chúng vào đúng thời gian, địa điểm cần thiết Thương mại điện tử sẽ dần thay thế cho thương mại truyền thống Quan niệm về văn phòng làm việc cũng sẽ thay đổi Rô-bốt gắn trí tuệ nhân tạo sẽ thay thế con người trong nhiều công việc ở cơ quan, bệnh viện, trong gia đình, có thể phục vụ cho con người ở mọi lúc, mọi nơi; thay thế con người ở những nơi độc hại, những nơi con người không thể tới được, làm được
Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đưa tới nền kinh tế thông minh, tất yếu cũng sẽ đưa tới sự ra đời những ngôi nhà thông minh, quốc gia thông minh, xã hội thông minh Điều này tất yếu đòi hỏi phải xây dựng chính phủ thông minh, quản trị quốc gia thông minh Đây sẽ là bước ngoặt, bước tiến lớn trong lịch sử phát triển của nhân loại
1.3.2 Về thách thức
Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đưa tới nền kinh tế thông minh Đây sẽ
là bước ngoặt, bước tiến lớn trong lịch sử phát triển của nhân loại Tuy nhiên, nócũng tạo ra những thách thức lớn đối với nhiều quốc gia, nhiều đối tượng xã hội,trên nhiều lĩnh vực Các thành tựu khoa học - công nghệ trong cách mạng công nghiệp lần thứ tư làm cho tài nguyên thiên nhiên, lao động phổ thông giá rẻ ngàycàng mất lợi thế Việc làm rõ những vấn đề đặt ra và đưa ra những định hướng
Trang 14cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư thời gian tới là cấp bách và thiết thực.
Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đồng thời tạo ra những thách thức lớn đối với nhiều quốc gia, nhiều đối tượng xã hội, trên nhiều lĩnh vực Các thành tựu khoa học - công nghệ trong Cách mạng công nghiệp lần thứ tư làm cho tài nguyên thiên nhiên, lao động phổ thông giá rẻ ngày càng mất lợi thế Sự chênh lệch về trình độ phát triển, khoảng cách giàu nghèo giữa các quốc gia trên thế giới có xu hướng mở rộng thêm Nguy cơ thất nghiệp đối với những lao động phổ thông, không được đào tạo làm cho sự phân hóa giàu nghèo, sự chênh lệch
về thu nhập và mức sống giữa các tầng lớp xã hội trong một nước cũng có xu hướng ngày càng tăng, làm phát sinh nhiều vấn đề xã hội phức tạp, tiềm ẩn nguy
cơ mất ổn định xã hội
Cách mạng công nghiệp lần thứ tư làm xuất hiện nhiều vấn đề mới, tác động tới từng cá nhân, tới chính trị, an ninh của các quốc gia và trên quy mô toàn cầu Một khối lượng thông tin khổng lồ, đa dạng, đa chiều, nhiều quan điểm, khuynh hướng tư tưởng khác nhau được đưa tới từng cá nhân ở mọi lúc, mọi nơi Đồng thời, bối cảnh mới cũng làm xuất hiện nhiều hình thức tội phạm mới, sử dụng công nghệ cao để trốn, lậu thuế, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của người khác, những hình thức trước kia chưa từng có, gây hậu quả nghiêm trọng, nhưng khó phát hiện, kiểm soát, ngăn chặn Những tiến bộ khoa học - công nghệđược ứng dụng trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, tạo ra những vũ khí, khí tài, phương tiện chiến tranh mới hiện đại hơn, chính xác hơn, sức công phá mạnh hơn, sức hủy diệt lớn hơn, nguy hiểm hơn; đưa chiến tranh lên vũ trụ, lên không gian mạng; đánh sập, làm rối loạn mạng quản lý, điều hành hoạt động của
hệ thống tài chính, tiền tệ, hệ thống điện, thông tin của một quốc gia; chiếm quyền chỉ huy các loại vũ khí, làm tê liệt khả năng tấn công, phòng thủ của lực lượng vũ trang của một đất nước gây ra những hậu quả to lớn không thể lường hết