Các vấn đề liên quan đến thương vụ „Ngân hàng Nhà nước mua lại Ngân hàng TMCP Xây dựng với giá 0 đồng

Và sự kiện lớn nhất đầu năm 2015, mở ra một năm về đích quyết liệt của đề án tái cơ cấu đó là: Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã ban hành quyết định số 249/QĐ-NHNN mua bắt buộc toàn bộ 100

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG

MÔN NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG

Chủ đề thảo luận:

Các vấn đề liên quan đến thương vụ „Ngân hàng Nhà nước mua lại

Ngân hàng TMCP Xây dựng với giá 0 đồng‟

Giảng viên: Phan Đại Thích Nhóm SV thực hiện: Nhóm 9- Lớp Ca3_thứ3

Hà Nội- 2015

1 Dương Thị Hương Giang

2 Phạm Thanh Tùng

3 Hoàng Hữu Chính

4 Nguyễn Thị Ngọc Anh

5 Lương Thị Uyên

6 Hoàng Văn Khánh

7 Trần Nhật Minh

LỜI MỞ ĐẦU

Hệ thống Ngân hàng được ví như mạch máu của nền kinh tế Từ năm 2011, do nền kinh tế gặp khó khăn, hệ thống Ngân hàng kéo theo đó cũng bị ảnh hưởng lớn, mhiều ngân hàng hoạt động đứng trước nguy cơ đổ vỡ Vì vậy, Chính phủ đã phê duyệt phương án tái cơ cấu hệ thống Tổ chức tín dụng nhằm đảm bảo sự ổn định để phát triển, giao cho Ngân hàng Nhà nước là cơ quan giám sát thực hiện Trong giai đoạn 2011-2014, đề án đã mở ra đợt thay máu lớn trong hệ thống và trải qua 3 năm thực hiện tái cơ cấu lần thứ ba theo đề án

254 này, đến thời điểm hiện tại, hệ thống Ngân hàng Việt Nam đã đạt được nhiều thành công Thanh khoản của các ngân hàng thương mại được củng cố, tạo lòng tin đối với người gửi tiền Việc xử lý nợ xấu, xử lý sở hữu chéo, lung đoạn đã có dấu hiệu tích cực Năm

2015 là năm cuối cùng của giai đoạn tái cấu trúc Ngân hàng theo đề án 254 Việc tái cơ cấu được triển khai quyết liệt, đúng lộ trình Và sự kiện lớn nhất đầu năm 2015, mở ra một năm

về đích quyết liệt của đề án tái cơ cấu đó là: Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã ban hành quyết định số 249/QĐ-NHNN mua bắt buộc toàn bộ 100% cổ phần của Ngân hàng TMCP xây dựng Việt Nam với giá 0 đồng/cổ phiếu, chấm dứt toàn bộ quyền, lợi ích và tư cách cổ đông của các cổ đông hiện hữu của Ngân hàng Thương mại CP xây dựng Việt Nam

Để đi sâu hơn và tìm hiểu kỹ về sự kiện thương vụ trên, chúng em xin phép nghiên cứu về đề tài thảo luận : Các vấn đề liên quan đến thương vụ „Ngân hàng Nhà nước mua lại Ngân hàng TMCP Xây dựng với giá 0 đồng”

Do kiến thức và nguồn số liệu còn hạn hẹp nên trong quá trình thảo luận nghiên cứu của chúng em còn gặp nhiều sai sót, hạn chế Chúng em mong có được nhiều sự góp ý của thầy cùng toàn thể các bạn để hoàn thiện đề tài hơn !

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

1 Bối cảnh chung 2

2 Sơ lược về Ngân hàng Xây dựng (VNCB) 3

3 Thương vụ mua lại VNCB của NHNN với giá 0 đồng 5

3.1 Diễn biến và kết quả 5

3.2 Nguyên nhân dẫn đến việc VNCB bị mua lại bởi NHNN 7

3.3 Lý do NHNN thực hiện mua lại 10

a) Cơ sở 10

b) Thực tiễn các nước khác 11

4 Tác động từ thương vụ mua ngân hàng VNCB với giá 0 đồng 12

4.1 Đối với VNCB 12

4.2 Đối với NHNN 14

4.3 Đối với hệ thống Ngân hàng 15

KẾT LUẬN 15

1 Bối cảnh chung

Cách đây 3 năm, ngày 1-3-2012, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 254/QĐ-TTg phê duyệt đề án cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng giai đoạn 2011-2015 (gọi tắt là Đề án 254) Tuy nhiên, đây không phải là lần đầu chúng ta tiến hành tái cơ cấu ngân hàng mà trong 15 năm qua, hệ thống các tổ chức tín dụng Việt Nam đã 3 lần tái cơ cấu, lần nào cũng thành công nhưng đều phải chịu những mất mát, hy sinh nhất định Lần thứ nhất sau cuộc khủng hoảng tài chính châu Á (1998-2003) Lần thứ hai (từ 2005 đến 2008) gắn với giai đoạn Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) Thực hiện Đề

án 254 là lần tái cơ cấu hệ thống ngân hàng thứ ba của Việt Nam

Bối cảnh của tái cơ cấu lần thứ ba là ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính, suy thoái kinh tế toàn cầu năm 2008-2009 lan rộng Nhiều ngân hàng Mỹ có lịch sử hàng trăm năm hoạt động cũng sụp đổ Trong nước, hậu quả của một thời kỳ phát triển “bong bóng” bất động sản, chứng khoán và tín dụng những năm 2005-2007 để lại, đã dồn tích lên vai các ngân hàng thương mại mà biểu hiện rõ nét là rủi ro tín dụng tiềm ẩn cao, nợ xấu liên quan

đến bất động sản tăng nhanh Tình trạng sở hữu chéo, đầu tư chéo, thành lập công ty “sân sau”, cho vay vượt quá khả năng nguồn vốn cả về khối lượng và cơ cấu thời hạn đã tới mức báo động Trước tình hình đó, ngay từ cuối năm 2011, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình, sau khi nhậm chức đã đặt ngay nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách xuyên suốt của toàn ngành phải tập trung tái cơ cấu toàn diện lại hệ thống các ngân hàng thương mại,

kể cả các tổ chức tín dụng nhỏ, đồng thời thiết lập một trật tự kỷ cương trong quản lý và điều hành thị trường tiền tệ

Trong giai đoạn 2011-2015, Chính phủ phê duyệt đề án thì có danh sách 9 ngân hàng phải tái cơ cấu gồm Habubank, SCB, TinNghiaBank, Ficombank, TPBank, TrustBank, Navibank, Western Bank và GP.Bank Tính đến hiện tại, Ngân hàng Sài Gòn (SCB), Ngân hàng Việt Nam Tín Nghĩa (TinNghiaBank) và Ngân hàng Đệ Nhất (Ficombank) đã hợp nhất thành SCB và kết quả hoạt động của năm 2014 được cho là khá khả quan Ngân hàng Nam Việt (Navibank), sau khi tự cơ cấu lại đã đổi tên thành Ngân hàng Quốc dân (NCB) Tương

tự Nam Việt, Ngân hàng Tiên Phong (TienPhongBank) và Đại Tín (TrustBank) cũng chọn cách tự tái cơ cấu thông qua việc tăng mạnh vốn điều lệ từ các cổ đông Ngoài ra, Ngân hàng Nhà Hà Nội (Habubank) đã sáp nhập vào Ngân hàng Sài Gòn - Hà Nội (SHB) Bên cạnh đó, Ngân hàng Phương Tây (Western Bank) cũng đã tiến hành hợp nhất với Tổng công

ty Tài chính Cổ phần Dầu khí (PVFC)

Có thể thấy, trong những năm trước, 2 con đường tái cơ cấu của các ngân hàng đó là (1) tiến hành hợp nhất, sáp nhập (2) tăng vốn điều lệ từ các cổ đông Thế nhưng đầu năm

2015, lần đầu tiên NHNN tham gia tái cơ cấu một ngân hàng thương mại bằng cách tham gia góp vốn mua cổ phần Với việc bị quốc hữu hóa, VNCB là ngân hàng thương mại thứ hai trên thị trường được Nhà nước sở hữu 100% vốn, sau Agribank

2 Sơ lược về Ngân hàng Xây dựng (VNCB)

Năm 1989, VNCB được thành lập với tên gọi khai sinh là Ngân hàng TMCP nông thôn Rạch Kiến theo Quyết định số 1114/UB.QÐ ngày 21-7-1989 của UBND tỉnh Long An

và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1 tháng 9 năm 1989 Thời điểm thành lập, Ngân hàng đối mặt với nhiều khó khăn trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam chuyển đổi từ kinh tế

hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường có sự quản lý của Chính phủ Bằng sự nỗ lực, Ngân hàng đã vượt qua giai đọan khủng hoảng hệ thống tín dụng vào đầu những năm 1990

Ngày 29 tháng 12 năm 1993, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cấp giấy phép số 0047/NH-GP về việc chấp thuận cho Ngân hàng TMCP nông thôn Rạch Kiến thành lập và hoạt động

Giai đoạn từ năm 1990 đến 1999, Ngân hàng ổn định hoạt động, bước đầu có sự tăng trưởng qua từng năm

Giai đoạn từ năm 1999 đến 2005: Ngân hàng giữ vững các chỉ tiêu tăng trưởng đều đặn qua từng năm

Ngày 17/08/2007, theo quyết định số 1931/QĐ-NHNN, VNCB được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về việc chuyển đổi mô hình hoạt động thành Ngân hàng thương mại cổ phần đô thị với tên gọi là Ngân hàng TMCP Đại Tín (TrustBank) Năm 2007 cũng đánh giá giai đoạn phát triển chóng mặt của ngân hàng này So với khi mới thành lập, tổng tài sản của TrustBank khi đó tăng gấp năm lần, từ hơn 243 tỷ đồng lên hơn 1.142 tỷ đồng; vốn điều lệ tăng gấp bảy lần, từ 70 tỷ đồng lên hơn 504 tỷ đồng; lợi nhuận tăng gấp bảy lần, từ hơn 4,5 tỷ đồng lên hơn 32 tỷ đồng

Giai đoạn từ năm 2008 đến năm 2010: Giai đoạn Ngân hàng TMCP Đại Tín tăng trưởng với tốc độ nhanh và ổn định Đến 31/12/2010 vốn điều lệ Ngân hàng đạt 3.000 tỷ đồng, tổng tài sản đạt 19.762 tỷ đồng; tăng hơn 300% so với năm 2009; mạng lưới hoạt động tăng thêm 42 điểm so với năm 2009, đạt 103 điểm trên cả nước Cũng trong năm 2010, TrustBank lọt vào Top 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam và đứng thứ 30 trong Top 500 doanh nghiệp tăng trưởng nhanh nhất Việt Nam

Tính đến cuối năm 2011, tổng tài sản của TrustBank đạt 28.000 tỷ đồng, tăng 3.111 lần so với ngày đầu thành lập Lợi nhuận trước thuế của TrustBank đến cuối năm 2011 đạt

550 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng bình quân hằng năm là 152% Từ năm 2011, do ảnh hưởng bởi suy thoái kinh tế, ngân hàng rơi vào khó khăn, phải tái cơ cấu theo yêu cầu của Chính

phủ, là 1 trong 9 ngân hàng trong đề án 254, và đã tái cơ cấu thành công với sự xuất hiện của nhóm cổ đông mới vào cuối năm 2012

Tháng 05/2013, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành quyết định số 1161/QĐ-NHNN về việc thay đổi tên gọi của Ngân hàng TMCP Đại Tín, theo đó, tên gọi mới chính thức là Ngân hàng TMCP Xây dựng Việt Nam (Tên viết tắt tiếng Việt và tiếng Anh là Ngân hàng xây dựng Việt Nam và Vietnam Construction Bank- VNCB) với chiến lược phát triển đáp ứng nhu cầu thiết thực của nền kinh tế Việt Nam nói chung và của ngành xây dựng nói riêng Theo đó, Ngân hàng Xây dựng Việt Nam là ngân hàng đa năng, tập trung hoạt động theo hướng cung cấp các dịch vụ ngân hàng đặc thù đến các khách hàng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng, xây dựng nhà ở xã hội, nhà trả chậm Đồng thời, ngân hàng cũng triển khai thực hiện theo các chủ trương của Chính phủ tại các nghị quyết 01/NQ-CP và 02/NQ-CP trong việc đồng hành cùng các doanh nghiệp bất động sản, xây dựng, tháo gỡ khó khăn, giải phóng hàng hóa tồn đọng, hỗ trợ sự phát triển của thị trường Qua đó, ông Phan Thành Mai, Tổng thư ký Hiệp hội bất động sản Việt Nam được giới thiệu với vai trò là phó tổng giám đốc thường trực Ngân hàng, tuy nhiên những thành viên HĐQT của Ngân hàng Xây dựng không được công

bố công khai trên website ngân hàng này như những nhà băng khác vẫn làm VNCB ra đời đứng đằng sau là một tập đoàn xây dựng và một nhóm cổ đông bất động sản và từ đầu tháng 2-2013 tập đoàn Thiên Thanh - cổ đông mới - đã chính thức tiếp quản VNCB Đồng thời, ngày 26/12/2013, VNCB có bố cáo chính thức nâng vốn điều lệ thành công từ 3000 tỷ lên 7.500 tỷ đồng

Trong năm 2014, VNCB đã có nhiều bước đi táo bạo trong kinh doanh dẫn đến sự

âm vốn và vụ bê bối về các nhân sự cấp cao bị truy tố đã khiến ngân hàng này nhanh chóng rơi vào diện kiểm soát đặc biệt của NHNN Cho đến đầu tháng 3/2015, ngân hàng này đã chính thức bị NHNN mua lại với giá 0 đồng/ 1 cổ phần

3 Thương vụ mua lại VNCB của NHNN với giá 0 đồng

3.1 Diễn biến và kết quả

Ngày 2/2/2015, Ngân hàng Nhà nước phát đi thông báo về việc xử lý đặc biệt đối với Ngân hàng Thương mại Cổ phần Xây dựng Việt Nam (VNCB) Thông cáo cho biết, ngày 31/1/2015, đại hội đồng cổ đông bất thường VNCB đã được tổ chức tại Long An để thông báo công khai về kết quả kiểm toán độc lập về thực trạng tài chính, giá trị thực và vốn điều

lệ của ngân hàng, và thông qua phương án bổ sung vốn điều lệ theo quy định của pháp luật Đại hội đồng cổ đông quyết nghị không thông qua phương án bổ sung vốn điều lệ để đảm bảo giá trị thực vốn điều lệ tối thiểu của ngân hàng bằng mức vốn pháp định Với tổn thất tài chính nặng nề, trong khi VNCB không có các giải pháp tái cơ cấu khả thi theo yêu cầu của Ngân hàng Nhà nước, do vậy mà căn cứ Luật Các tổ chức tín dụng, Quyết định số 48/2013/QĐ-TTg ngày 1/8/2013 về việc góp vốn, mua cổ phần bắt buộc của tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt và nghị quyết của đại hội đồng cổ đông VNCB, Ngân hàng Nhà nước đã tuyên bố quyết định sẽ mua lại bắt buộc toàn bộ vốn cổ phần của VNCB với giá bằng 0 đồng/cổ phần Theo đó, Ngân hàng Nhà nước trở thành chủ sở hữu (100% vốn điều lệ) của VNCB, chấm dứt toàn bộ quyền, lợi ích và tư cách cổ đông đối với các cổ đông hiện hữu của ngân hàng này

Ngày 5/3/2015, Ngân hàng Nhà nước công bố quyết định chuyển đổi Ngân hàng cổ phần Xây dựng (VNCB) sang mô hình mới, ngân hàng trách nhiệm hữu hạn một thành viên

do Nhà nước làm chủ sở hữu Đây là bước tiếp theo sau khi Ngân hàng Nhà nước mua lại với giá 0 đồng và trở thành chủ sở hữu (100% vốn điều lệ) của nhà băng, chấm dứt toàn bộ quyền, lợi ích và tư cách cổ đông đối với các cổ đông hiện hữu Vốn điều lệ của VNCB được Ngân hàng Nhà nước công bố là 3.000 tỷ đồng - mức tối thiểu theo quy định hiện hành Thực tế là, mức vốn điều lệ 7.500 tỷ đồng mà VNCB tăng lên từ 3.000 tỷ đồng từ ngày 26/12/2013 đã không còn tồn tại và mức 3.000 tỷ đồng vừa công bố là mức vốn điều lệ mới, sau khi Ngân hàng Nhà nước trở thành chủ sở hữu và “bơm” vốn vào

Bên cạnh công bố quyết định chuyển đổi mô hình VNCB, NHNN cũng bổ nhiệm cơ cấu nhân sự quản trị điều hành ngân hàng này, cụ thể là: Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) tiếp tục được chỉ định tham gia quản trị, điều hành VNCB Ông Nguyễn Văn Tuân, Phó tổng giám đốc Vietcombank, được bổ nhiệm giữ chức Chủ tịch Hội đồng Thành viên VNCB; ông Đàm Minh Đức được bổ nhiệm làm thành viên Hội đồng Thành viên, kiêm

Tổng giám đốc VNCB Ngoài ra, một số nhân sự của Vietcombank cũng được bổ nhiệm các chức vụ trong Hội đồng Thành viên, Ban Tổng giám đốc, Ban Kiểm soát ngân hàng vừa chuyển đổi này

Sau khi tiếp quản VNCB, Ngân hàng Nhà nước sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai phương án tái cơ cấu xử lý những tồn tại, yếu kém đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, đồng thời triển khai các giải pháp phát triển Ngân hàng Thương mại TNHH MTV Xây dựng Việt Nam hoạt động an toàn, đúng pháp luật, cũng theo định hướng nêu trong thông cáo Và Phó thống đốc Nguyễn Phước Thanh cho biết, Ngân hàng Nhà nước có

kế hoạch hỗ trợ vốn cho VNCB, dự tính cần 40.000 tỷ đồng cho quá trình trở lại hoạt động bình thường Một phần nhu cầu vốn trên được Ngân hàng Nhà nước “bơm” qua tái cấp vốn, một phần VNCB sẽ bán nợ cho VAMC

3.2 Nguyên nhân dẫn đến việc VNCB bị mua lại bởi NHNN

Trong thông cáo của NHNN về việc mua lại VNCB có nêu rằng : hoạt động của VNCB bộc lộ nhiều yếu kém, việc quản trị, điều hành ngân hàng vi phạm nghiêm trọng quy định của pháp luật Vậy thực tế thì hoạt động của VNCB như thế nào trong thời gian qua để dẫn tới tình trạng thất thoát vốn?

Đầu năm 2013, Tập đoàn Thiên Thanh chính thức tham gia tái cơ cấu ngân hàng TMCP Đại Tín (tên cũ của Ngân hàng Xây dựng), với việc doanh nghiệp này sở hữu 9,67% vốn của VNCB đồng thời chủ tịch Thiên Thanh là chủ tịch của VNCB Sau khi tăng vốn điều lệ từ 3000 tỷ lên 7500 tỷ thành công ở cuối năm 2013, đến năm 2014 thì VNCB đã đưa

ra các chiến lược kinh doanh mới chuyển mình hướng đến mục tiêu ưu tiên phát triển hệ thống sản phẩm, dịch vụ, phục vụ nhóm ngành nghề đặc thù là ngành xây dựng Tháng 3/2014, VNCB chủ trì xây dựng chương trình liên kết 4 nhà trị giá 50.000 tỷ đồng nhằm hỗ trợ thị trường bất động sản Gói 50.000 tỷ mà (VNCB) cùng công ty Thiên thanh đưa ra vấp phải nhiều sự hoài nghi, khi Thiên Thanh và VNCB do cùng một người là ông Phạm Công Danh là chủ tịch Khi mà trong 2 năm vừa qua Trust Bank ngân hàng trong diện yếu kém được chuyễn đổi thành VNCB không báo cáo doanh thu của ngân hàng là dấy lên dư luận về chuyện không được minh bạch và có gì ẩn khuất trong gói 50000 tỷ đồng? Ngoài ra, trên thị

trường những năm trước đó cũng có những thông tin rằng ngân hàng VNCB bị âm vốn chủ

sở hữu tức là khoản nợ của VNCB lớn hơn rất nhiều so với vốn chủ Cho đến ngày 29/7/2014, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã công bố quyết định khởi tố vụ án, khởi

tố bị can và bắt tạm giam bị can đối với: ông Phạm Công Danh, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty trách nhiệm hữu hạn Tập đoàn Thiên Thanh, ông Phan Thành Mai, nguyên thành viên Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc Thiên Thanh, ông Mai Hữu Khương, nguyên thành viên Hội đồng quản trị, phụ trách Tài chính Tập đoàn Thiên Thanh Những nhân vật này đều tham gia Ngân hàng TMCP Xây dựng Việt Nam (VNCB), trong đó, ông Phạm Công Danh là Chủ tịch Ngân hàng VNCB còn ông Phan Thành Mai là Tổng Giám đốc ngân hàng này Đây là vụ án cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng theo điều 165 Bộ luật Hình sự, xảy ra tại Công ty TNHH Tập đoàn Thiên Thanh Hoạt động sai phạm của họ lại không diễn ra tại VNCB, mà đi vay mượn sai trái tại các tổ chức tín dụng khác

Ngày 5/12/2014, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an khởi tố bị can thêm 6 đối tượng bị xác định là đồng phạm của ông Phạm Công Danh, trong đó có Hoàng Đình Quyết nguyên Phó giám đốc phụ trách VNCB Chi nhánh Sài Gòn, kiêm Giám đốc VNCB Chi nhánh Lam Giang và Nguyễn Quốc Viễn nguyên Trưởng Ban kiểm soát VNCB Ngoài tội

“cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”, 2 bị can này còn bị khởi tố về tội “vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng” Do đó, ngân hàng này lại rơi vào diện kiểm soát đặc biệt của NHNN và phải nhờ tới sự “trợ giúp” từ Vietcombank Tuy không có thông tin chính xác là VNCB bị âm vốn bao nhiêu song tình trạng bị âm vốn này chắc chắn và VNCB có nguy cơ phá sản nếu không được bổ sung vốn Để giải quyết vấn đề này, VNCB đã tổ chức họp ĐHCĐ bất thường song quyết định không thông qua phương án bổ sung vốn điều lệ tại ĐHCĐ của Ngân hàng đã khiến NHNN phải can thiệp

Giải thích về nguyên nhân VNCB âm vốn dẫn tới nguy cơ phá sản dựa trên lý thuyết ( Tham khảo bài viết về VNCB của tác giả: Lê Hồng Giang – Nguồn: kinhtetaichinh.blogspot.com)

Để giải thích về vụ của VNCB cũng như hoạt động của 1 ngân hàng thương mại thì

có thể xem xét một ví dụ đơn giản về bảng cân đối của ngân hàng Giả sử rằng, khi bắt đầu hoạt động, Ngân hàng X có vốn tự có là 10 tỷ, huy động thêm được 90 tỷ từ khách hàng gửi tiền thì tổng số bên Nguồn vốn của X là 100 tỷ Cũng giả sử rằng NHNN không yêu cầu mức dự trữ bắt buộc nên X cho vay hết 100 tỷ Lúc này, tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu = VTC/ Tổng TS có rủi ro = 10/100 = 10% > 9 % đảm bảo tuân thủ theo yêu cầu của NHNN ( Điều

9 Thông tư 36)

Song, vì một lý do nào đó mà một khoản cho vay trị giá 1 tỷ trở thành nợ xấu ( không nhất thiết bị mất hoàn toàn mà chỉ cần khả năng thu hồi nợ là khó) thì NH X phải công bố số

nợ xấu đó và trích lập dự phòng ghi âm bên cột Tài sản Nghĩa là Tài sản lúc này chỉ còn 99

tỷ, do đó Nguồn vốn giảm tương ứng 1 tỷ và giảm vào phần Vốn tự có ( tức chỉ còn 9 tỷ) Khi đó tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu = 9/99 = 9.09% vẫn lớn hơn tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu theo quy định Do đó, NH vẫn được phép hoạt động nhưng tất nhiên giá trị cổ phiếu của ngân hàng nếu được giao dịch trên thị trường sẽ giảm Tất cả các cổ đông đều phải chịu chung số lỗ 1 tỷ đó

Nhưng, bây giờ khoản nợ xấu lên tới 5 tỷ, tính giống như trên ta sẽ có tỷ lệ an toàn vốn = 5/95 = 5% không đáp ứng theo quy định Trường hợp này, NHNN sẽ yêu cầu ngân hàng X nâng tỷ lệ an toàn vốn lên tối thiểu bằng 9% tức là (i) huy động thêm 3,55 tỷ vốn điều lệ, (2) giảm bớt tài sản có rủi ro xuống 62,5 tỷ Với cách (i) thì sẽ làm giảm cổ phần của các cổ đông hiện hữu trừ khi họ bỏ thêm tiền của họ, do vậy có thể giảm/mất quyền kiểm soát ngân hàng và phải chia sẻ lợi nhuận trong tương lai còn cách (ii) khó thực hiện trên thực tế

Ở trường hợp của VNCB có thể thấy rằng VNCB có nợ xấu tệ hơn rất nhiều và cách bán hết tài sản cũng không đủ để trả lại 90 tỷ tiền gửi của khách hàng ( như trong ví dụ) và cách (i) cũng không khả thi bởi các nhà đầu tư chẳng dại gì bỏ ra một số tiền hơn 10 tỷ để mua một ngân hàng có giá trị thấp hơn con số đó, mà đó là tính theo giá trị sổ sách, giá thị trường còn thấp hơn nữa Có thể hiểu tại sao các cổ đông hiện hữu của VNCB không chịu

bỏ thêm tiền vào ngân hàng để tăng vốn tự có lên đủ yêu cầu tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu và dẫn tới phương án phá sản, đồng thời NHNN phải can thiệp