Đề tài PHÂN TÍCH THUẾ tối ưu thuyết trình PHÂN TÍCH CHÍNH SÁCH THUẾ

Quan điểm của Việt Nam về thuế tối ưu: - Chính sách động viên thuế cần tôn trọng kỷ luật tài chính tổng thể - Chính sách thuế phải có một cơ cấu hợp lý vừa tăng nguồn thu đồng thời ổn đị

I KHÁI QUÁT VỀ THUẾ TỐI ƯU:

1 Khái niệm: Thuế tối ưu là cơ cấu thuế tối đa hóa phúc lợi xã hội nhưng đảm bảo nguồn thu ngân

sách

2 Quan điểm của Việt Nam về thuế tối ưu:

- Chính sách động viên thuế cần tôn trọng kỷ luật tài chính tổng thể

- Chính sách thuế phải có một cơ cấu hợp lý vừa tăng nguồn thu đồng thời ổn định kinh tế vĩ mô

- Cơ cấu thuế phải luôn được hoàn thiện phù hợp với sự phát triển kinh tế quốc gia

- Chính sách thuế phải góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, tăng cường đầu tư đổi mới công nghệ đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa trong điều kiện VN hội nhập vào khu vực và thế giới

3 Nguyên tắc thiết lập chế độ thuế tối ưu:

- Nguyên tắc 1: Giảm đến mức thấp nhất

chi phí hành chánh do việc đánh thuế gây

ra Muốn vậy, việc thiết kế các luật thuế phải đơn giản, rõ ràng và dễ hiểu.

- Nguyên tắc 2: Giảm tối đa những méo mó

kinh tế do việc đánh thuế gây ra.

- Nguyên tắc 3 : Đảm bảo sự phân phối qua thuế một cách công bằng nhưng ít gây

phương hại đến hiệu quả kinh tế

II. THUẾ HÀNG HÓA TỐI ƯU:

- Từ nguyên lý trên cũng chứng minh được để tối thiểu hóa tổng gánh nặng phụ trội thì thuế suất nên được thiết kế sao

cho tỉ lệ % giảm đi lượng cầu của các mặt hàng là như nhau.

- Quy Tắc Ramsey: Chính phủ nên đánh thuế vào tất cả hàng hóa sao cho tỉ

lệ tổn thất biên (MDWL) so với nguồn thu thuế biên huy động được đối với tất cả

các loại hàng hóa là bằng nhau

MDWLi Thuế tối ưu hàng hóa = = ג

MRi Trong đó:

- MDWLi là tổn thất biên do gia tăng

đánh thuế vào hàng hóa i

- MRi là thu nhập biên huy động được từ gia tăng thuế

- ג là giá trị nguồn thu thuế gia tăng

-

- Quy luật của Ramsey cho thấy hai yếu tố

phải được cân bằng khi thiết lập thuế hàng hóa tối ưu:

+ Quy luật co giãn: Khi cầu hàng hóa co giãn cao nên đánh thuế với thuế suất thấp;

ngược lại, khi đường cầu ít co giãn thì đánh

thuế với thuế xuất cao

+ Quy luật đánh thuế trên diện rộng: Tốt hơn nên đánh thuế rộng khắp các loại hàng hóa với mức thuế vừa phải hơn là đánh vào một

nhóm hàng hóa với thuế suất cao

3 Những xem xét về tính công bằng trong mô hình Ramsey:

Xã hội có lẽ cũng sẵn lòng trả giá cho một gánh nặng phụ trội cao hơn để đổi lại sự phân phối thu nhập công bằng

- Tính tối ưu theo quy luật Ramsey phụ thuộc vào hai khía cạnh :

+Thứ nhât, mức độ thiên hướng theo chủ

nghĩa bình quân xã hội

+ Thứ hai, trong một chừng mực nhất định, cách thức tiêu dùng của người giàu và người nghèo có khác nhau

III. THUẾ THU NHẬP TỐI ƯU (thuế trực

thu nhập để tối đa hóa phúc lợi xã hội tùy

thuộc vào nguồn thu yêu cầu của Chính Phủ : 1.Mô hình của Edgeworth: Dựa vào mô hình đơn giản với 3 giả thiết sau:

- Dựa vào số thu thuế yêu cầu, mục tiêu đặt

ra phải làm cho tổng mức thỏa dụng cá nhân tăng càng cao càng tốt

- Mọi cá nhân đều có hàm thỏa dụng giống nhau và phụ thuộc mức thu nhập của họ Các hàm thỏa dụng thể hiện mức thỏa dụng biên giảm dần Khi thu nhập

tăng thì mức thỏa dụng sẽ tốt hơn nhưng với tỷ lệ giảm dần

- Tổng thu nhập khả dụng là cố định

Các giả thiết trên hàm ý cho việc xây dựng chính sách thuế là sao cho sự phân phối thu nhập sau thuế thật công bằng

- Mô hình cũng hàm ý nên bớt thu nhập

từ người giàu bởi vì mức thỏa dụng biên mất đi của họ nhỏ hơn của người nghèo

- Nhìn chung mô hình Edgeworth gợi lên cấu trúc thuế lũy tiến với hàm ý nên

bằng phẳng hóa thu nhập từ những người thu nhập cao cho đến khi đạt đến sự công bằng hòan tòan

2.Mô hình tổng quát về ảnh hưởng hành vi:

- Chính phủ cần xem xét tác động của việc gia tăng thuế suất đến qui mô cơ sở thuế.

- Với mức thuế suất thấp thì cơ sở thuế sẽ lớn ngược lại khi thuế suất quá

cao, người lao động sẽ ít đi làm hơn.

- Hai tác động này khái quát trong đường cong Laffer sau đây:

- Có một mức thuế suất tối ưu (t*) cho phép nhà nước đạt được số thu ngân

sách từ thuế lớn nhất

- Như vậy, mục tiêu của thuế thu nhập tối

ưu là xác định biểu thuế giữa các nhóm thu

nhập nhằm tối đa hóa phúc lợi, trong khi thừa nhận gia tăng thuế suất có tác động mâu thuẩn đến thu nhập

- kết quả của các mô hình trên phản ảnh sự sắp xếp hai khía cạnh đánh thuế thu nhập tối

ưu như sau:

hội được tối đa hóa khi có những người có mức tiêu dùng cao ( thỏa dụng biên thấp) bị đánh

thuế cao; và những người có mức tiêu dùng

thấp( thỏa dụng biên cao) bị đánh thuế thấp

+ Phản ảnh hành vi: Khi đánh thuế cao vào bất kỳ một nhóm nào đó, họ phản ứng bằng

cách giảm làm việc, thu nhập giảm thấp Điều này có nghĩa là một sự gia tăng thêm thuế suất thì nguồn thu huy động sẽ giảm do cơ sở đánh thuế nhỏ hơn

Vậy Chính phủ cần cân bằng khía cạnh: điều chỉnh thỏa dụng biên của người giàu và người nghèo sao cho công bằng( bằng việc giảm tiêu dùng người giàu) còn nếu so với việc đánh thuế vào người giàu chỉ làm cho người giàu nản lòng làm việc, cơ sở thuế sẽ

bị thu hẹp.

IV. PHÂN TÍCH THUẾ THU NHẬP CÁ

NHÂN TẠI VIỆT NAM:

1 Phân tích tác động thuế thu nhập cá nhân đánh vào tiền lương, tiền công:

Có 2 tác động xảy ra như sau:

- Một mặt, thuế làm cho tiền lương giảm, người lao động sẽ tính toán công việc đó có đáng để làm hay đi kiếm một công việc khác

- Mặt khác, người lao động có thể nỗ lực nhiều hơn để được mức tiêu dùng mong muốn

2 Ưu điểm thuế TNCN tại Việt Nam:

- Do là thuế trực thu nên nó phản ánh sự đồng nhất giữa đối tượng nộp thuế theo luật

và đối tượng chịu thuế theo ý nghĩa kinh tế

- Sự giảm dần các loại thuế xuất nhập khẩu

do yêu cầu tự do hóa thương mại nên thuế thu nhập cá nhân ngày càng trở thành nguồn thu quan trọng

- Góp phần thực hiện công bằng xã hội

- Biểu thuế luỹ tiến từng phần theo mức độ tăng dần về thu nhập tính thuế và thuế suất,

do đó số thuế phải nộp cũng luỹ tiến tăng theo, đảm bảo công bằng xã hội

(Nguồn: Bộ Tài Chính – Đơn vị tính Tỷ đồng)

- Số thu thuế tăng lên qua các năm, tạo được

nguồn thu lớn cho Ngân sách nhà nước

0 100,000 200,000 300,000 400,000 500,000 600,000

Thuế TNCN

3

3 Nhược điểm của thuế TNCN tại Việt Nam:

- Tính thuế vào từng khoản thu nhập thực tế của mỗi cá nhân chưa đảm bảo yêu cầu phân phối lại thu

nhập quốc dân qua thuế sao cho có hiệu quả

- Hiện nay luật thuế TNCN còn nhiều bất cập, như thu nhập chịu thuế của cá nhân không được giảm trừ

những phần chi phí như lãi vay

- Hiện nay, khởi điểm chịu thuế quá thấp ( 4 triệu đồng/tháng) và mức giảm trừ gia cảnh cho một người phụ thuộc là 1,6 triệu đồng Với mức này hiện nay, tại các thành phố lớn là không đảm bảo

- Mức khởi điểm chịu thuế áp dụng cho tất cả các vùng miền dù rằng thu nhập và mức sống ở những vùng nông thôn và thành thị có sự chênh lệch nhau.

- Thu nhập tính thuế hiện nay đang có một số đang

bị chồng thuế Như thu nhập từ cổ tức (đánh thuế 5%

trên cổ tức)dù đã bị đánh thuế TNDN nhưng vẫn thuộc vào thu nhập chịu thuế của luật thuế TNCN

- Một điểm nữa cũng được đem ra bàn luận nhiều,

đó là sự chưa công bằng khi đánh thuế đối với cổ tức

- Nội dung bất hợp lý nhất trong Luật TNCN là việc quy định quá nhiều bậc chịu thuế và khoảng cách giữa các bậc thuế là quá dày

- Người nước ngoài được phép trừ tiền học phí của con trước khi xác định thu nhập chịu thuế, còn người VN thì không.

- Chưa đánh đúng đối tượng có thu nhập cao thực

sự như những cá nhân làm nghề tự do, môi giới, ca sĩ…

NHẬN XÉT :

Qua phân tích những ưu nhược điểm trên chúng tôi nhận thấy chính sách thuế thu nhập cá nhân hiện nay chưa đạt được điều kiện thuế tối ưu vì chỉ đạt được nguồn thu ngân sách nhưng chưa đạt được tổng thỏa dụng xã hội do đó chính sách thuế

này cần phải có hiều cải thiện hơn

4 Một số kiến nghị :

- Phải đảm bảo việc khấu trừ những chi phí một cách hợp lý như những chi phí lãi vay, tiền học phí … nên được tính vào phần giảm trừ

- Tập trung kiểm tra tính trung thực trong khai báo thuế từ những người có thu nhập cao đặc biệt như ca sĩ, diễn viên, , giảm thiểu tình trạng mất công bằng như hiên nay

- Nên nới rộng khoảng cách thu nhập chịu thuế nhằm thúc đẩy lao động chất xám có chất lượng cao cả trong nước và nước ngoài

- Điều chỉnh các mức giảm trừ cho phù hợp, cụ thể như sau:

+ Dựa vào GDP đầu người mỗi khu vực đễ xác lập mức giảm trừ cá nhân

+ Dựa vào mức độ lạm phát hàng năm để điều chỉnh nâng mức giảm trừ hợp lý

- Phần thuế đánh vào cổ tức nên xem xét lại, vì

đã chồng lên thuế TNDN, nếu có đánh thuế thì nên đưa mức sàn giá trị giao dịch tối thiểu bao nhiêu thì mới đánh thuế, và đánh thuế theo lũy

kế giảm dần khi giá trị giao dịch tăng, như vậy mới khuyến khích các tổ chức lớn giao dịch