DƯỢC LIỆU 2BÁO CÁO DƯỢC LIỆU ĐƯƠNG QUY

- Dòng CO2 với cùng với các chất chiết được từ dược liệu được truyền qua được làm nóng 9 và được đưa đến áp suất môi trường bình thường.. Công suất siêu âm là 400W chiết xuất axit feruli

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA DƯỢC _

DƯỢC LIỆU 2 BÁO CÁO DƯỢC LIỆU ĐƯƠNG QUY Giảng viên bộ môn : NGUYỄN THỊ THANH TRÀ

Tên sinh viên :

TRẦN DIỆP THANH TRÚC

LÊ VÂN PHƯƠNG TRÚC

ĐỖ MINH TRÍ NGUYỄN KIỀU TRANG NGUYỄN THỊ THU TRANG

Lớp :16DDUD3

Nhóm thực hiện: Nhóm 8.

TP.Hồ Chí Minh, ngày 15 tháng 10 năm 20

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA DƯỢC _

DƯỢC LIỆU 2 BÁO CÁO DƯỢC LIỆU ĐƯƠNG QUY Giảng viên bộ môn : NGUYỄN THỊ THANH TRÀ

Tên sinh viên :

TRẦN DIỆP THANH TRÚC

LÊ VÂN PHƯƠNG TRÚC

ĐỖ MINH TRÍ NGUYỄN KIỀU TRANG NGUYỄN THỊ THU TRANG

Lớp :16DDUD3

Nhóm thực hiện: Nhóm 8.

MỤC LỤC TRANG BÌA

TRANG PHỤ BÌA

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG

DANH MỤC CÁC HÌNH

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

1 Tổng quan về dược liệu

1.1 Cây Đương quy

1.2 Đặc điểm hình thái

2 Thành phần hóa học

2.1 Các hợp chất chính trong cây

2.2 Các hoạt chất chính có tác dụng điều trị

3 Phương pháp chiết xuất

3.1 Chiết xuất chất lỏng siêu tới hạn

3.2 Chiết suất bằng siêu âm

3.3 Phương pháp ngấm kiệt

3.4 Chiết suất dung dịch nước

3.5 Chiết bằng Microwave

3.6 Phương pháp dùng Soxhlet

4 Phương pháp phân lập

5 Phương pháp kiểm nghiệm

5.1 Định tính

5.2 Định lượng

5.2.1 Định lượng tinh dầu

5.2.2 Định lượng acid ferulic

6 Chế phẩm ,bài thuốc chứa dược liệu

TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.Một số chế phẩm có chứa Đương quy

DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1 Cây Đương quy ( Angelica sinensis)

DANH MỤC CÁC SƠ ĐÒ

Sơ đồ 3.1.Sơ đồ bộ máy thí nghiệm

1.TỔNG QUAN VỀ DƯỢC LIỆU

1.1 CÂY ĐƯƠNG QUY

- Tên gọi: Đương quy

- Tên khoa học: Angelicae Sinensis

Hình 1: Đương quy – Angelica sinensis

1.2 ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI

Rễ dài 10 - 20 cm, gồm nhiều nhánh, thường phân biệt thành 3 phần: Phần đầu gọi

là quy đầu, phần giữa gọi là quy thân, phần dưới gọi là quy vĩ Đường kính quy đầu 1,0 - 3,5 cm, đường kính quy thân và quy vĩ từ 0,3 - 1,0 cm Mặt ngoài màu nâu nhạt, có nhiều nếp nhăn dọc Mặt cắt ngang màu vàng ngà có vân tròn và nhiều điểm tinh dầu Mùi thơm đặc biệt, vị ngọt, cay, hơi đắng.[ 1]

2 THÀNH PHẦN HÓA HỌC

2.1 CÁC NHÓM HỢP CHẤT CHÍNH TRONG CÂY:

Tinh dầu: Ligustilide, butyliden phthalide, valerophenone-o- carboxylic acid, n-dodecanol

Nhóm Furanocoumarins: psoralen, bergapten, sesquiterpene, archangelicin

Nhóm phytosterol: β-sitosterol, β-sitosteryl palmitate

Các acid hữu cơ: acid ferulic, acid myristic, acid succinic, acid folic, acid nicotinic, acid folinic, acid palmitic.Một số vitamin: vitamin nhóm B, vitamin E, vitamin A, vitamin B1

2.2 HOẠT CHẤT CHÍNH CÓ TÁC DỤNG ĐIỀU TRỊ:

3 PHƯƠNG PHÁP CHIẾT XUẤT

3.1 CHIẾT XUẤT CHẤT LỎNG SIÊU TỚI HẠN:

Được thể hiện trong sơ đồ 3.1.

- CO2 lỏng được điều chỉnh áp suất bằng bơm cao áp (3) và sau đó được nạp vào cột chiết (6) đến áp suất mong muốn Áp suất được kiểm soát với độ lệch áp suất trong phạm vi 2% Cột chiết là 32mL với đường kính trong 14,40mm và dài 195mm

- Cột chiết được gia nhiệt bằng lò và nhiệt độ của nó được kiểm soát

- Dòng CO2 với cùng với các chất chiết được từ dược liệu được truyền qua được làm nóng (9) và được đưa đến áp suất môi trường bình thường Tốc độ dòng chảy được kiểm soát ở mức 3.0L/min; dịch chiết được đụng trong bình thu thập (10) ở áp suất và nhiệt độ môi trường Còn CO2 ở thể khí được thu hồi lại

[2]

Sơ đồ 3.1 Sơ đồ của bộ máy thí nghiệm.

3.2 CHIẾT BẰNG SIÊU ÂM

Nhiệt độ thí nghiệm đặt ở mức 25 độ Công suất siêu âm là 400W

chiết xuất axit ferulic từ Angelica sinensis được thực hiện bằng cách thêm bột dược liệu (khoảng 10 g) vào dung môi ethanol trong ống 150mL( tỉ lệ dung môi : dược liệu =8:1 mL/g)

Sau đó ngâm một phần ống vào bể siêu âm sao cho mực Chất lỏng trong ống được giữ ở mức ngang với mức nước trong bồn siêu âm và giữ ở nhiệt độ mong muốn không đổi để tránh tăng nhiệt độ nước, do tiếp xúc với siêu âm

Sau khi chiết xuất, dịch chiết được lọc qua giấy lọc và sau đó dung môi được làm bay hơi khỏi dịch chiết.[3]

3.3 PHƯƠNG PHÁP NGẤM KIỆT:

Angelica sinensis dạng bột được ngâm với dung môi trong 24 giờ ở nhiệt độ phòng Tốc độ dòng chảy là 15 giọt / phútvà thời gian thẩm thấu là khoảng 8 h

Sau khi thấmdịch chiết được lọc qua giấy lọc và dung môi là hóa hơi từ dịch chiết bằng thiết bị bay hơi quay.[3]

3.4 CHIẾT XUẤT DUNG DỊCH NƯỚC

Lát dược liệu khô được chiết xuất trong nước (85o C) trong 4 giờ Phần hòa tan trong nước được làm sạch tuần tự bằng cách ly tâm (3300 g, 20 phút, 4o C) và lọc qua bộ lọc 0,2µ chất được thu hồi sau khi đông khô.[4]

3.5 CHIẾT BẰNG MICROWAVE

Các thông số tối ưu hóa là công suất vi sóng 850 W , thời gian chiếu xạ 9 phút , ethanol 90%, tỷ lệ 6: 1 của dung môi / dược liệu, 140 phút thời gian ngâm dư liệu và cỡ hạt 250 ± 9,9 mm.[5]

3.6 PHƯƠNG PHÁP DÙNG SOXHLET

1,0 g bột A sinensis (0,125- 0,2 mm,i.d.) đã được chuyển vào một cái thim giấy

và hỗn hợp 60 ml dung dịch gồm metanol / axit formic (95: 5) đã được sử dụng cho chiết xuất Việc chiết xuất được chấm dứt cho đến khi dịch chiết chuyển sang không màu Dịch chiết được cô đặc bằng bay hơi quay và được chuyển sang bình định mức 25 ml được đưa lên thể tích bằng chiết xuất dung môi và được lọc qua bộ lọc sinh thái 0,45 µm trước khi bơm vào hệ thống HPLC.[6]

4 PHƯƠNG PHÁP PHÂN LẬP

Phương pháp sắc ký được sử dụng để cô lập các thành phần hóa học và phương

5 PHƯƠNG PHÁP KIỂM NGHIỆM

5.1 ĐỊNH TÍNH

Phương pháp sắc ký lớp mỏng

- Bản mỏng: Silica gel 60 F254

- Dung môi khai triển: Cyclohexan - ethyl acetat (8 : 2)

- Dung dịch thử: Lấy 4 g bột dược liệu, thêm 20 ml ethanol 95 % (thuốc thử) ngâm

trong 1 h, thỉnh thoảng lắc lọc bốc hơi dịch lọc đến còn khoảng 10 ml, thu được dung dịch thử

- Dung dịch đối chiếu: Lấy 4 g bột Đương quy (mẫu chuẩn), tiến hành chiết như

mô tả ở phần dung dịch thử

- Cách tiến hành: Chấm riêng biệt lên bản mỏng 10 μl mỗi dung dịch trên Sau khi triển khai sắc ký, lấy bản mỏng ra, để khô ở nhiệt độ phòng Quan sát dưới ánh sáng tử ngoại ở bước sóng 366 nm, trên sắc ký đồ của dung dịch thử phải có 2 vết phát quang xanh sáng to rõ và một số vết phụ khác có cùng màu sắc và giá trị Rf với các vết trên sắc ký đồ của dung dịch đối chiếu.

Phương pháp sắc ký lớp mỏng

- Bản mỏng: Silica gel 60 F254.

- Dung môi khai triển: Cyclohexan - diclomethan - ethyl acetat - acid formic ( 4 :

1 : 1 : 0,5)

- Dung dịch thử: Lấy 4 g bột dược liệu, thêm 20 ml ethanol 95 % ngâm trong 1 h,

thỉnh thoảng lắc lọc bốc hơi dịch lọc đến còn khoảng 10 ml thu được dung dịch thử

- Dung dịch dược liệu đối chiếu: Lấy 4 g bột Đương quy (mẫu chuẩn),thêm 20 ml

ethanol 95 % (thuốc thử) ngâm trong 1 h, thỉnh thoảng lắc lọc bốc hơi dịch lọc đến còn khoảng 10 ml, thu được dung dịch dược liệu đối chiếu

- Dung dịch chất đối chiểu: Hòa tan acid ferulic chuẩn trong ethanol (thuốc thử) để

được dung dịch có nồng độ 1 mg/ml

- Cách tiến hành: Chấm riêng biệt lên bản mỏng 10 μl mỗi dung dịch trên Sau khi khai triển, lấy bản mỏng ra, để khô ở nhiệt độ phòng Quan sát dưới ánh sáng từ ngoại ở bước sóng 366 nm, trên sắc ký đồ của dung dịch thừ phải có các vết cùng màu sắc và giá trị Rf với vết của acid ferulic trên sắc ký đồ của dung dịch chất

đối chiếu và có các vết cùng màu sắc và giá trị Rf với các vết trên sắc ký đồ của

dung dịch dược liệu đối chiếu.[8]

5.2 ĐỊNH LƯỢNG:

5.2.1 Định lượng tinh dầu:

Dùng 50 g bột dược liệu ( rây qua rây số 355) thêm 250 ml nước, một ít đá bọt

và 75 ml thuốc thử glycerin cất trong 4 h (khi cất phải tăng nhiệt độ dần dần

để tránh bị trào do tạo bọt) Hàm lượng tinh dầu trong dược liệu không được ít hơn

0,4 % tinh theo dược liệu khô kiệt

5.2.2 Định lượng acid ferulic:

Phương pháp sắc ký lỏng

- Pha động:: Acetonitril - dung dịch acid phosphoric 0,085 % (17:83)

- Dung dịch chuẩn: Hòa tan acid ferulic chuẩn trong methanol 70 % (thuốc thử) để được

dung dịch có nồng độ chính xác khoảng 12 μg/ml

- Dung dịch thử: Cân chính xác khoảng 0,2 g bột dược liệu (qua rây số 355) vào bình nón

nút mài dung tích 100 ml thêm 20 ml methanol 70 % (Thuốc thử), đậy nắp,cân xác định khối lượng đun sôi hồi lưu cách thủy 30 phút , để nguội cân lại và bổ sung khối lượng mất đi bằng methanol 70 % (nếu cần) lắc đều, lọc qua màng lọc 0,45 μm

- Điều kiện sắc ký:

+ Cột kích thước (25 cm 4,6 mm) được nhồi pha tĩnh C

+Detector quang phổ từ ngoại đặt ở bước sóng 321 nm

+Tốc độ dòng: 1,3 ml/phút

+Thể tích tiêm: 20 µl

- Cách tiến hành: Tiến hành sắc ký dung dịch chuẩn Ghi sắc ký đồ Số đĩa lý thuyết của

cột tính theo pic của acid ferulic không được ít hơn 5000 Tiến hành sắc ký với dung dịch chuẩn, dung dịch thử Ghi sắc ký đồ Tính hàm lượng acid ferulic trong dược liệu

Bảng 1: Một số chế phẩm có chứa đương quy:

Tên chế phẩm Tên công ty sản xuất Công dụng

Trà Đương Quy

Túi Lọc

hợp tác xã dược liệu Như Ý

giúp bồi bổ sức khỏe điều hòa khí huyết đề phòng các bệnh về tai biến, hỗ trợ giảm thiểu các vấn đề về tim mạch, tăng sức

đề kháng cho cơ thể đương quy bổ

huyết P/H

sản xuất và phân phối bởi Công ty TNHH Đông dược Phúc Hưng, Việt Nam

Dùng cho những người suy nhược cơ thể, gầy yếu, những người hay mất ngủ, hồi hộp.Những người thiếu máu, những người ăn uống kém hoặc chậm hấp thu nên không có dinh dưỡng để tạo máu.Người đau đầu, chóng mặt, hoa mắt, mệt mỏi, sức đề kháng kém Biacti– đương quy

dưỡng huyết Xuân

Quang

Sản phẩm do Công ty TNHH Đông Dược Xuân Quang sản xuất, dưới sự xét duyệt của Bộ Y Tế Việt Nam,

Trị hành kinh đau, kinh nguyệt không đều, bồi dưỡng khí huyết, giúp kinh nguyệt điều hòa, khí huyết lưu thông, làm giảm đau, da dẻ hồng hào, tươi nhuận nhan sắc

Đương quy bổ

huyết

Sản phẩm do Công Ty TNHH Giai Cảnh sản xuất.Nhà phân phối:

Công Ty TNHH Sản Xuất Thương Mại Dịch Vụ Gpharm

Sản phẩm giúp bổ huyết, dùng cho người gầy yếu, mệt mỏi, phụ nữ rối loạn kinh nguyệt

Ngọc Huyết Khang Sản phẩm thuộc Cty

TNHH Y Dược Hà Nhân Đường Sản xuất tại Cty TNHH Đông Dược Thảo Việt Nam

Giúp bổ khí huyết, điều hòa kinh nguyệt Hỗ trợ kinh nguyệt không đều, rồi loạn kinh nguyệt, chậm kinh, bí kinh, đau bụng kinh, rong huyết, đau thắt lưng trước và sau khi hành kinh.Sản phẩm không chỉ giúp điều hòa kinh nguyệt, thông kinh lạc huyết mà còn có tác dụng làm đẹp da, sản sinh estrogen giúp cân bằng sinh lý

nữ, giúp chị em phụ nữ níu giữ

tuổi đôi mươi, là thảo dược đông y đươc giới chuyên gia, y bác sĩ khuyên dùng

Thư can dưỡng

huyết Sản phẩm do Công ty Dược phẩm PQA Thư

Can Dưỡng Huyết PQA

giúp “Bổ Huyết, Dưỡng âm, Hoạt Huyết, Bổ can thận, Trừ phong thấp ” dùng rất tốt cho người bị mắc bệnh Parkinson Không còn nỗi lo run tay, run chân mỗi ngày Giúp việc đi lại, làm việc được dễ dàng hơn

ĐÔNG Y THANH TUẤN được phân phối

và bán tại Đông y Thanh Tuấn

phù hợp đối tượng: Người thường xuyên ho, đau họng, họng khô, ngứa rát cổ họng Người viêm họng, viêm amidan, viêm họng hạt, viêm phế quản cấp và mạn tính

CTY Cổ phần Nam Dược

giúp cải thiện các triệu chứng

do thiếu hụt nội tiết tố Estrogen, rối loạn kinh nguyệt, khô âm đạo, khả năng thụ thai kém, hạn chế lão hoá, giảm nếp nhăn trên da

Một số bài thuốc Đông Y có chứa Đương quy:

Thanh vi tán: đương quy, sinh địa mỗi vị 1.6g, thăng ma 2g, hoàng liên 1.2g, mẫu đơn 1.2g, thêm thạch cao nếu đau nhiều Sắc uống

-Trị chứng bế kinh, đau bụng kinh:

Đương quy, sinh địa, ngưu tất, hồng hoa, xuyên khung mỗi vị 6g; chỉ xác 8g; sài hồ, cam thảo mỗi vị 4g Sắc uống ngày 1 thang

-Trị tiêu hóa kém do tỳ hư dẫn đến khí huyết đều kém, cơ thể gầy yếu, kém ăn, kém ngủ:

Đương quy, viễn chí, cam thảo mỗi vị 4g; bạch truật, hoàng kỳ, bạch linh, hắc táo nhân mỗi vị 12g; đảng sâm, mộc hương mỗi vị 6g Sắc uống ngày 1 thang Do trong thành phần có chứa tinh dầu, mùi vị rất thơm ngon, đương quy còn được sử dụng trong chế biến các món ăn hằng ngày, vừa có giá trị dinh dưỡng cao, vừa có tác dụng chữa bệnh

-Trị vấp ngã gây đau:

Đương quy 12g, tục đoạn 10g, ngưu tất 10g, đỗ trọng 12g, địa hoàng 10g, vảy sừng hươu 2g, quế bột một thìa cà phê, nước vừa đủ, sắc uống nóng

-Trị viêm tiền liệt tuyến:

Hạt quýt 15g, hạt vải 15g, đương quy 15g, thịt dê 50g Nấu lên, ăn thịt, uống nước Tuần ăn 2 lần hoặc lá hành 25g, đương quy 8g, trạch lan 5g Sắc nước uống thay chè hằng ngày

-Trị bại liệt tứ chi và đau cột sống:

Đương quy 40g, tế tân 4g, tục đoạn 12g, đỗ trọng 12g, độc hoạt 12g, lưu kỳ nô 8g, chỉ xác 12g, cam thảo 4g, nước 300ml, sắc còn 100ml, uống 2 lần sáng và tối

2 Yongyue Yongyue Sun , Shufen Li , Huiting Song & Songjiang Tian (2006),

“Extraction of ferulic acid from Angelica sinensis with supercritical CO2” , Natural

Product Research: Formerly Natural Product Letters, 20(9),836-837

3 Can Quan, Yongyue Sun, and Jia Qu (2009), “Ultrasonic Extraction of Ferulic

Acid From Angelica sinensis”, THE CANADIAN JOURNAL OF CHEMICAL ENGINEERING, 563

4 Chongfei Yang, M.D., Shun Niu, M.D., Lifeng Yu, M.D., Shu Zhu, M.D., Jinyu Zhu, M.D., Ph.D., and Qingsheng Zhu, M.D.(2012),”The Aqueous Extract of

Angelica sinensis, a Popular Chinese Herb, Inhibits Wear Debris-Induced

Inflammatory Osteolysis in Mice”, Ph.D,Journal of Surgical Research, 176(2), 477

5.Zhilan Liu a, Juan Wang, Pingniang Shen, Chengyun Wang a, Yongjia

Shen(2006), “Microwave-assisted extraction and high-speed counter-current

chromatography purification of ferulic acid from Radix Angelicae sinensis”,

Separation and Purification Technology, 52(2),19

6.P Li a,b, S.P Li a,∗, S.C Lao a, C.M Fu b, Kelvin K.W Kan a, Y.T Wang

(2006), “Optimization of pressurized liquid extraction for ligustilide,

Z-butylidenephthalide and ferulic acid in Angelica sinensis”, Journal of

Pharmaceutical and Biomedical Analysis, 40(5), 1074

7 Lê Thị Kim Loan (2001), Nghiên cứu hoá học, tác dụng sinh học và hướng sử dụng cây đương quy (Angelica acutiloba Kit) di thực từ Nhật Bản ,Luận án Tiến sĩ

dược học,Viện dược liệu, Hà Nội

8 Hội đồng Dược điển Việt Nam, Trung tâm Dược điển - Dược thư Việt Nam, Bộ Y tế

(2017), Dược điển Việt Nam V tập 2, nhà xuất bản Y học Hà Nội, tr 1174