Biện pháp quản lý nguồn nhân lực hiệu quả

Với những kiến thức được học qua chuyên đề “Quản lý nguồn lực trong nhà trường” cùng với chút ít kinh nghiệm của bản thân trong quá trình công tác, tôi xin phép trình bày những thời cơ v

Đề bài: Theo Anh (chị), giáo viên hiện nay đang đứng trước những thời cơ và

thách thức nào trong công tác giáo dục? Từ đó, hãy đề xuất các biện pháp để quản lí hiệu quả nguồn nhân lực của nhà trường

Bài làm:

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã xác định “Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa

và hội nhập quốc tế” và “Phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, tập trung vào việc đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục quốc dân”, trong việc đổi mới quản lý giáo dục quản lý nguồn nhân lực hiệu quả

là một trong những giải pháp quan quan trọng hàng đầu

Với những kiến thức được học qua chuyên đề “Quản lý nguồn lực trong nhà trường” cùng với chút ít kinh nghiệm của bản thân trong quá trình công tác, tôi

xin phép trình bày những thời cơ và thách thức mà giáo viên hiện nay đang phải đứng trước và giải pháp để quản lý hiệu quả nguồn nhân lực của nhà trường

Trước hết, để thấy được những vấn đề hiện nay giáo viên đang gặp phải trong công tác giáo dục, chúng ta cần hiểu một số khái niệm liên quan như nguồn lực, nguồn nhân lực

Nguồn lực là tất cả những yếu tố và phương tiện mà hệ thống sử dụng để thực hiện mục tiêu của mình Đó là các yếu tố nằm bên trong hệ thống và người trong hệ thống có quyền chi phối, điều khiển nó cho mục đích của mình Ở góc

độ trường mầm non, nguồn lực của trường mầm non là tập hợp các yếu tố mà trường sử dụng để thực hiện mục tiêu của mình

Nguồn lực gồm có tài lực, vật lực, tin lực, thời lực và nhân lực Vậy nguồn nhân lực là nguồn lực chính của nhà trường, đó là lực lượng giáo viên, cán bộ, nhân viên với năng lực chuyên môn của từng người tham gia vào hoạt động của nhà trường, đây là nguồn lực quan trọng nhất của nhà trường

Trong thời kỳ hội nhập, nhiều cơ hội mở ra với công tác giáo dục tạo điều kiện cho giáo viên có nhiều cơ hội tiếp cận, hoàn thiện, phát triển bản thân và nghề nghiệp Những cơ hội đó có thể kể đến là:

1 Đất nước ta ổn định về chính trị, đạt nhiều thành tựu về phát triển kinh

tế - xã hội, mở ra chiến lược và quy hoạch phát triển nhân lực Đây là thuận lợi

để chúng ta thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục Việt Nam

2 Nhà nước và toàn xã hội đặc biệt quan tâm, chăm lo phát triển giáo dục, đào tạo; xác định mục tiêu phải đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Đây là

cơ hội để giáo viên tiếp cận với các hình thức dạy học mới, cơ hội để thay đổi chính mình, để nâng cao kỹ năng giảng dạy tiếp cận với sự hiện đại của khoa học công nghệ

3 Cùng với xu hướng hội nhập quốc tế, công tác giáo dục ở nước ta có

bảo đảm học tập suốt đời; đa dạng hóa, toàn cầu hóa, hội nhập và hợp tác cùng với cạnh tranh quốc tế về giáo dục Mạng lưới cơ sở giáo dục thường xuyên tiếp tục được củng cố, phát triển

Hội nhập sẽ góp phần từng bước thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa chương trình giáo dục theo trình độ khu vực và thế giới về các phương diện: nội dung đào tạo, phương pháp đào tạo, phương tiện giáo dục, quản lý giáo dục, xây dựng đội ngũ giáo viên, đội ngũ những người quản lý giáo dục hướng tới xây dựng hệ thống giáo dục học tập suốt đời trong một xã hội học tập

4 Cơ sở hạ tầng cho giáo dục được đầu tư thích đáng Các trường lớp phục vụ công tác giáo dục đã và đang phấn đấu đạt chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn

về hạ tầng cơ sở đảm bảo cho việc dạy và học có chất lượng tương đương với các nước khác trong khu vực

Bên cạnh những cơ hội thì giáo viên đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức, cụ thể như:

1 Trình độ, năng lực ở một bộ phận giáo viên còn hạn chế

Mặc dù nhà trường đã tạo điều kiện để bồi dưỡng, đào tạo nâng cao trình

độ của đội ngũ giáo viên, tuy nhiên vẫn còn một số ít hạn chế về năng lực nên dễ

có tâm trạng lo lắng, thiếu tự tin khi tiếp cận những điểm mới của chương trình giáo dục mầm non vì để thích nghi, nắm được những điểm mới nổi bật của chương trình đòi hỏi người giáo viên phải được trang bị kiến thức, kỹ năng, phương pháp, lẫn kinh nghiệm trong tổ chức hoạt động dạy học

Năng lực chuyên môn nghiệp vụ, tay nghề của giáo viên không đồng đều Nhiều giáo viên mới ra trường trình độ tay nghề còn thiếu kinh nghiệm nên cũng ảnh hưởng đến việc nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ trong nhà trường

Đội ngũ giáo viên dù đã được bồi dưỡng về nghiệp vụ nhưng còn hạn chế trong việc tiếp cận công nghệ để thực hiện Chương trình giáo dục mầm non

Giáo viên vừa đi học, vừa đi làm có mặt tốt là tự nâng cao trình độ, cung cấp thêm kiến thức phục vụ công tác giảng dạy nhưng một số giáo viên sắp xếp chưa khoa học nên ảnh đến chất lượng lên lớp và hiệu quả công tác

2 Cơ sở vật chất, trang thiết bị chưa đáp ứng được hết yêu cầu ngày càng

cao của phụ huynh, học sinh

Cơ sở vật chất, trang thiết bị được đầu tư nhưng nhu cầu của phụ huynh ngày càng cao; đồng thời chưa đầu tư được một số trang thiết bị hiện đại cũng phần nào ảnh hưởng đến việc chuyển đổi phương pháp giáo dục, cụ thể như hiện nay máy tính, phần mềm, chưa có nguồn tài liệu số…

3 Khó khăn về nguồn kinh phí

Nguồn kinh phí để chi trả cho đội ngũ và các chi phí khác để duy trì hoạt động của trường còn hạn chế Việc vận động các nguồn hỗ trợ từ mạnh thường quân cũng khó khăn Nếu cân đối không hợp lý, đầu tư quá nhiều cho cơ sở vật chất thì sẽ thiếu hụt ở những mục chi khác Nếu không đầu tư cải tạo cơ sở vật chất thì khó thu hút được phụ huynh, học sinh vì yếu tố đầu tiên để phụ huynh cho con đến trường là điều kiện cơ sở học tập của trẻ

4 Một số phụ huynh chưa thực sự phối hợp với giáo viên cùng nuôi dưỡng chăm sóc và giáo dục trẻ theo chương trình phù hợp với độ tuổi trẻ

Chẳng hạn như Quận Bình Tân là quận có nhiều khu chế xuất, khu công nghiệp nên đa số phụ huynh là công nhân, thường xuyên phải tăng ca Điều kiện

để phối hợp cùng nhà trường chăm sóc, nuôi dạy trẻ hạn chế Khi nhà trường tổ chức các hoạt động ngoại khóa, các chương trình sự kiện các ngày lễ lớn, phần lớn phụ huynh không thể sắp xếp để tham gia cùng con cũng như các cuộc họp trao đổi thông tin giữa giáo viên và phụ huynh

5 Xu thế hội nhập của ngành giáo dục, sự cạnh tranh khi xuất hiện các trường Quốc tế Bên cạnh những khó khăn, trường còn đối mặt với những thách thức về quá trình hội nhập, phát triển

Ví dụ như hiện nay trên địa bàn Quận có khoảng 05 trường mầm non Quốc tế và

15 trường tư thục đầu tư hiện đại Sự ra đời hàng loạt các trường Quốc tế có nguồn lực, có thương hiệu đặt ra nhiệm vụ nặng nề và thách thức lớn đối với sự phát triển lâu dài của trường còn lại

6 Nhận thức về vai trò, chất lượng của giáo dục của cơ sở giáo dục

Nhận thức về vai trò giáo dục chưa thực sự thống nhất, đồng thuận trong các cấp quản lý; thiếu sự quan tâm như đối với mầm non tư thục Nhiều phụ huynh vẫn mong muốn cho con học ở các trường công lập vì có nhiều chính sách hỗ trợ về học phí, cơ sở vật chất; chưa thật sự tin tưởng vào chất lượng của các trường mầm non tư thục Một số phụ huynh thì có tâm lý độ tuổi trẻ mầm non không cần nặng nề về giáo dục, chủ yếu là giữ trẻ để phụ huynh có thời gian tập trung công việc nên ít chú trọng phối hợp cùng nhà trường giáo dục, chăm sóc trẻ dù giai đoạn này hết sức quan trọng trong quá trình hình thành nhân cách trẻ

7 Hệ lụy của sự tiến bộ xã hội

Sự phát triển của xã hội góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân Song bên cạnh mặt tích cực thì vẫn có những tiêu cực ảnh hưởng không nhỏ đến trẻ em Nhiều phụ huynh lao vào kiếm tiền, không còn thời gian cho con, trẻ bị nghiềm điện thoại, game, tỷ lệ trẻ tự kỷ ngày càng tăng Đời sống nâng lên, điều kiện cho trẻ về dinh dưỡng tốt hơn, nhưng đồng thời kéo theo trẻ béo phì nhiều Tất cả những yếu tố này làm ảnh hưởng đến chất lượng nuôi dạy giáo dục trẻ, là một áp lực, thách thức đối với giáo viên

8 Ảnh hưởng nặng nề do dịch bệnh Covid -19 kéo dài

Tình hình dịch bệnh kéo dài ảnh hưởng rất nặng nề đến hoạt động của trường học nhất là mầm non Hoạt động tại trường phải tạm ngưng, thường xuyên gián đoạn trong thời gian dài Trong thời gian này để giải quyết khó khăn trước mắt, nhiều trường không còn lựa chọn nào khác là phải cắt giảm 30% nhân

sự, cân đối lại việc chi trả lương cho giáo viên trong những tháng học sinh nghỉ học tránh dịch Trường phải chịu áp lực khi phải gồng chi trả tiền mặt bằng, chi trả lương để giữ chân một bộ phận nhân viên, giáo viên trong khi không có nguồn thu Thách thức lớn của trường là khi trở về tình trạng “bình thường mới”, hoạt động trở lại, việc tuyển dụng giáo viên là vô cùng khó khăn vì nguồn kinh phí phục vụ chính sách ưu đãi tuyển dụng không còn nhiều do cầm cự thời gian quá dài, nguồn giáo viên mầm non thiếu hụt do rất nhiều giáo viên phải chuyển đổi nghề trong thời gian dịch bệnh Còn đối với giáo viên, nhiều giáo viên buộc phải đổi nghề, bỏ nghề để có thể đảm bảo đời sống trong thời gian dịch bệnh

Từ thực trạng được nhận định như trên, tôi xin đề xuất một số biện pháp

để quản lý nguồn nhân lực hiệu quả trong thời gian tới như sau:

Một là, Tăng cường công tác bồi dưỡng, tập huấn, đào tạo nâng cao trình

độ cho đội ngũ quản lý và giáo viên

Thường xuyên tạo điều kiện để đội ngũ quản lý, giáo viên được tham gia các lớp bồi dưỡng, tập huấn về chuyên môn nghiệp vụ, khuyến khích học trực tuyến, bồi dưỡng tại chỗ, phát huy năng lực tự nghiên cứu, sáng tạo, ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy; đa dạng các hình thức tập huấn, quan tâm đến giao lưu học tập kinh nghiệm, tổ chức hội thảo chuyên đề, mời chuyên gia

để truyền đạt ý tưởng, tạo động lực để giáo viên thổi hồn vào bài giảng một cách thiết thực và hiệu quả hơn

Động viên giáo viên tận dụng thời gian giãn cách xã hội vì dịch bệnh Covid – 19 tự học online bổ sung kiến thức, tránh để tâm trạng hoang mang, suy sụp,

bỏ nghề

Hai là, Xây dựng, triển khai thực hiện kế hoạch hoạt động dạy học ở

trường một cách nghiêm túc

Xây dựng kế hoạch hoạt động dạy học ở trường mầm non theo hướng đổi mới phương pháp dạy học, lấy trẻ làm trung tâm của quá trình dạy học Hiệu trưởng nhà trường chỉ đạo giáo viên lên kế hoạch cho cả năm học cụ thể, dạy đúng theo chương trình, chế độ sinh hoạt của trẻ

Chỉ đạo giáo viên khai thác trò chơi, tự thiết kế đồ dùng học tập và soạn giáo án giảng dạy phù hợp với trẻ mầm non; tăng cường công tác kiểm tra, dự giờ các hoạt động của từng bộ phận, đồng thời biểu dương khen thưởng kịp thời các cá

Ba là, Cân đối, bố trí kinh phí một cách hợp lý, tranh thủ các nguồn lực

hỗ trợ từ mạnh thường quân, xã hội hóa Duy trì nguồn kinh phí thực hiện ưu đãi khi tuyển dụng sau kiểm soát được dịch bệnh Về lâu dài cần duy trì nguồn kinh phí dự phòng để xử lý khi có vấn đề đột xuất, bất ngờ

Tích cực vận động, tranh thủ sự hỗ trợ từ các mạnh thường quân, hội cha

mẹ các trẻ, các khoản thu khác để mua mới và nâng cấp trang thiết bị, đồ dùng,

đồ chơi trong dạy học ở các trường, giảm tải các khoản chi từ kinh phí ngân sách

Phối hợp chặt chẽ với các lực lượng trong và ngoài nhà trường đảm bảo chất lượng của hoạt động dạy học cho trẻ, xây dựng kế hoạch cụ thể trong việc thực hiện tạo mối liên hệ, hợp tác với các đơn vị, tổ chức ngoài nhà trường; khảo sát nhu cầu, nguồn lực bao gồm vật lực và tài lực của nhà trường để dự báo, cân đối nguồn lực và xây dựng kế hoạch hợp tác với các lực lượng tổ chức liên quan phù hợp

Bốn là, Xây dựng môi trường làm việc thân thiện, văn hóa của nhà

trường, quan tâm phát huy dân chủ trong nhà trường Ban lãnh đạo cần quan tâm thực hiện đầy đủ, công khai, minh bạch các vấn đề nhân sự, khen thưởng, tài chính Đồng thời lắng nghe, tạo điều kiện để cấp dưới đề xuất ý kiến tham gia đóng góp xây dựng nhà trường như Kế hoạch phát triển nhà trường; Xây dựng nội quy quy chế; Các biện pháp tổ chức thi đua khen thưởng hàng năm; Kế hoạch xây dựng cơ sở vật chất của nhà trường Phát động các phong trào thi đua sáng tạo, tạo động lực để giáo viên tham gia đóng góp tích cực cho nhà trường

Năm là, Tăng cường mối liên hệ giữa phụ huynh và nhà trường thông qua

công tác truyền thông, các hoạt động thông tin về quá trình dạy và học, kết quả học tập của trẻ…; lắng nghe và kịp thời rút kinh nghiệm để nâng cao chất lượng dạy và học hơn nữa

Chỉ đạo đội ngũ giáo viên thường xuyên phổ biến đến hội cha mẹ các trẻ

về chương trình hoạt động dạy học của nhà trường, nhằm tạo thuận lợi trong việc chuẩn bị tham gia hỗ trợ; thường xuyên thông tin tình hình học tập, sức khỏe, phát triển tâm sinh lý của bé nhất là các trường hợp bé có dấu hiệu tự kỷ,

bé thừa cân béo phì…để phối hợp cùng nhà trường chăm sóc trẻ tốt hơn

Thu thập thông tin phản hồi từ các bên liên quan để kịp thời rút kinh nghiệm, hoàn thiện chương trình hoạt động dạy học cho trẻ, qua đó tạo niềm tin cho phụ huynh về chất lượng dạy học ở trường tư thục

Sáu là, Tiếp tục phát huy vai trò của người đứng đầu nhà trường, nâng

cao năng lực Hiệu trưởng, đổi mới quan điểm, tư duy theo kịp xu hướng phát triển

Hiệu trưởng của nhà trường phải là người lãnh đạo có năng lực lãnh đạo, năng lực chuyên môn và uy tín Ngoài việc thiết kế, tổ chức hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ một cách khoa học, hợp lý còn quản lý, điều hành các hoạt động của nhà trường chuyên nghiệp và hiệu quả; chỉ đạo, phân công, phân cấp, phân quyền cho các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các thành viên của trường thực hiện nhiệm vụ một cách cụ thể, rõ ràng; xây dựng môi trường làm việc thân thiện, dân chủ; đảm bảo 18 tiêu chuẩn của Bộ Giáo dục và đào tạo quy định

Bảy là, Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác lãnh

đạo, quản lý

Sử dụng các ứng dụng trong quản lý như sổ sách, tài chính, nhân sự thay cho cách làm thủ công để tiết kiệm thời gian, nâng cao chất lượng hiệu quả, năng suất làm việc Giáo viên có cơ hội làm quen, tiếp cận và phát huy khả năng công nghệ thông tin của mình, giúp nội dung bài giảng thêm sinh động, hấp dẫn, trực quan Từ đó kích thích sự yêu nghề nơi giáo viên và tinh thần ham học hỏi của trẻ ngay từ những năm đầu đời Đồng thời, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong trao đổi, cung cấp thông tin giữa nhà trường và phụ huynh, khuyến khích áp dụng các giải pháp trao đổi thông tin miễn phí như tin nhắn OTT; email, ứng dụng trên thiết bị di động và website

Tám là, Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát hoạt động dạy va học của

giáo viên tại trường

Tập trung bồi dưỡng cho giáo viên, cán bộ quản lý các phương pháp, kỹ thuật, hình thức kiểm tra đánh giá hoạt động dạy học cho trẻ mầm non, từng bước thay đổi thói quen của giáo viên cách thức tổ chức kiểm tra đánh giá

Hiệu trưởng cần phân công phó hiệu trưởng phụ trách hoạt động dạy học cho trẻ trong nhà trường, tổ chức ghi nhận những thông tin, ý kiến phản hồi từ giáo viên, sự hứng thú trong học tập của trẻ, kết hợp với các lực lượng, tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch dự giờ, kiểm tra đánh giá trong giờ lên lớp

Phổ biến công khai kế hoạch, tiêu chí kiểm tra đánh giá hoạt động dạy học thông qua tiết dạy của giáo viên từ đầu năm học Hiệu trưởng cần chỉ rõ những mặt mạnh, những hạn chế thiếu sót trong quá trình thực hiện hoạt động dạy học cho giáo viên và các bộ phận quản lý đề tìm biện pháp khắc phục phù hợp; kiến nghị với các cấp, chính quyền địa phương và phối hợp với cha mẹ các trẻ để trang bị, bổ sung cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học ngay từ đầu năm học

Chín là, Chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho đội ngũ cán bộ giáo

viên

Không ngừng chăm lo đời sống và tinh thần cho cán bộ, giáo viên, nhân viên 100% cán bộ, giáo viên, nhân viên được hưởng lương theo bằng cấp và

hưởng phụ cấp ưu đãi của ngành đảm bảo đúng, đủ, kip thời mọi quyền lợi chính đáng của giáo viên; giúp cán bộ giáo viên yên tâm công tác, gắn bó với trường, với lớp, coi tập thể sư phạm như là gia đình, là tổ ấm của mình; đây cũng là 1 trong các yếu tố để giữ chân giáo viên, thu hút người tài

Có thể thấy, Quản lý nguồn nhân lực là một bài toán không hề đơn giản đòi hỏi người quản lý phải có chiến lược, kế hoạch lâu dài nhằm đào tạo, bồi dưỡng, phát huy sức mạnh của từng cá nhân trong tập thể dựa trên các nguyên tắc: phát huy được sức lực, trí tuệ của tập thể; đãi ngộ theo nguyên tắc, thưởng phạt theo quy định; đánh giá phân công, bố trí phải phù hợp với năng lực từng người Quản lý nguồn nhân lực hiệu quả sẽ nâng cao chất lượng dạy và học, đảm bảo chất lượng đầu ra và đảm bảo thực hiện đạt mục tiêu của công tác giáo dục

Tuy nhiên, xã hội ngày càng phát triển, đặt ra nhiều thách thức, đòi hỏi mỗi tổ chức, cá nhân phải luôn vận động, đổi mới theo xu hướng chung, công tác quản lý nguồn nhân lực cũng phải điều chỉnh, thay đổi theo từng giai đoạn để phù hợp, phát huy hiệu quả hơn nữa