Tìm hiểu khu hệ cây cảnh và cây bóng mát tại quảng trường hồ chí minh

Việt Nam là một nước nhiệt đới gió mùa cùng với sự đa dang về địa hình đã tạo nên sự đa dạng về cảnh quan thiên nhiên, các hệ sinh thái đa dạng về các kiểu rừng kéo theo đó thành phần th

Lời cảm ơn

Trong gần năm năm qua tôi đã vinh dự được học tập và rèn luyện tai Trường Đaị Học Vinh Với sự hướng dẫn của thầy cô giáo khoa Sinh Học nói riêng và thầy cô giáo trong trường nói chung, đến nay cơ bản Tôi đả hoàn thành xong khóa học Với chương trình học đi đôi với hành, lý thuyết gắn liền với thực tiễn nhằm giúp sinh viên làm quyen với phương pháp nghiên cứu khoa học Trong thời gian qua dưới sự hướng dẫn của thầy giáo TS Nguyễn Văn Luyện, Tôi đã hoàn thành chuyên đề cuối khóa.

Trong quá trình làm đề tài Tôi được sự giúp đỡ nhiệt tình của các thầy cô giáo trong khoa cũng như cơ quan công ty cây xanh, ban quản lý quảng trường cùng bạn bè, gia đình đã giúp đỡ, khuyến khích, động viên Tôi, đặc biệt

là thầy giáo TS Nguyễn Văn Luyện đã trực tiếp hướng dẫn Tôi hoàn thành tốt

đề tài này.

Nhân đây Tôi xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

Trang Lời nói đầu 1

CHƯƠNG I MỞ ĐẦU 3

1.1 Lý do chọn đề tài 3

1.2 Mục đích chọn đề tài 5

1.3 Nhiệm vụ đặt ra 5

CHƯƠNG II TỔNG QUAN KHU DU LỊCH QUẢNG TRƯỜNG HỒ CHÍ MINH 6

2.1 Vị trí địa lý 6

2.2 Đặc điểm địa hình 6

2.3 Đặc điểm khí hậu-thủy văn 7

2.4 Đặc điểm đất đai 7

2.5 Đặc điểm chung về hệ thực vật 8

2.6 Điều kiện dân sinh-kinh tế-xã hội 8

CHƯƠNG III ĐỐI TƯỢNG-PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 9

3.1 Địa điểm thời, gian nghiên cứu 9

3.2 Đối tượng nghiên cứu 9

3.3 Phương pháp nghiên cứu 11

CHƯƠNG IV KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 12

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 19

TÀI LIỆU THAM KHẢO 20

CHƯƠNG I

MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài:

Việt Nam là một trong những nước thuộc vùng Đông Nam Á phong phú về nhiều loài và là một trong những trung tâm giàu về đa dang sinh học Việt Nam là một nước nhiệt đới gió mùa cùng với sự đa dang về địa hình đã tạo nên sự đa dạng về cảnh quan thiên nhiên, các hệ sinh thái đa dạng về các kiểu rừng kéo theo đó thành phần thực vật rất phong phú, đa dạng Trong kho tàng tài nguyên hệ thực vật ở nước ta thì loài cây được trồng làm bóng mát, làm cây cảnh cũng phong phú và phức tạp không kém Chúng sinh trưởng cùng với hệ sinh thái rừng và hệ sinh thái nông nghiệp.

Các nhóm cây được trồng làm cảnh, bóng mát đó là những nhóm cây có hình dạng kỳ lạ, màu sắc, hương thơm độc đáo của hoa Một mặt hệ cây cỏ”bản địa”trải qua nhiều thế kỷ được con người phát hiện, truyển chọn và khai thác cũng đã góp một số lượng không nhỏ vào nhóm cây bóng mát và cây

cỏ Chúng đực bổ sung thêm vàohệ thống các loài thực vật có ích của nước ta Đây là những loài cây đã có quá trình sử dụng, chọn lọc của con người gắn bó chặt chẽ với tín ngưỡng, thẩm mỹ, tình cảm, nền văn hóa và đời sống tình thần của đân tộc Việt Nam Mặt khác, với vị trí địa lý-khí hậu đặc biệt của nước ta,trải qua bao thế hệ tiếp xúc với lịch sử trồng trọt, về truyền thống văn hóa, tập quán canh tác đã tạo nên sự đa dang về tài nguyên cây trồng Với sự tiếp thu có chọn lọc nền văn hóa, kiến trúc, mỹ thật thế gới, cả Phương Đông lẫn Phương Tây, qua quá trình nhân giống nhập nội và thuần chủng nhiều loài thực vật trên khắp thế giới Số cây ngoại lai đó hiện nay đang được trồng trên khắp đất nước ta, trong đó có cả ở Quảng Trường Hồ Chí Minh_ Công Viên Trung

hệ thống cây cảnh và cây bóng mát của nước ta, với số lượng đợn vị phân loại phong phú Ơ đây không những phong phú về loài mà nguồn gốc các vùng nguyên sẵn cũng phức tạp, nhiều loài cây đã đi qua nhiều vùng sau đó mơi đến sinh trưởng và phát trển nơi đây Do quá trình di chuyển qua nhiều nơi môi trường sống ở mỗi nơi khác nhau đã làm cho hình dạng, màu sắc của cây bị thay đổi nhiều, có khi khác hẳn với”tổ tiên”của chúng trươc đây.

Qua quá trình chọn lọc tự nhiênvaf chọn lọc nhân tạo, hệ cây bóng mát, cây cảnh ở đây đang sinh trưởng và phát triển cùng với nhau dưới bàn tay chăm sóc của con người đã góp phần tạo nên cảnh quan xanh tươi, đa sắc đa hương của”hệ thực vật Việt Nam”gắn với tinh thần dân tộc Việt Nam.

Ngoài ra, hàng ngày, hàng tháng số lượng cây có hoa đặc sắc, hình dạng kỳ lạ vẫn luôn được bổ sung vào các vườn thực vật và được các nhà thực vật sưu tầm mang về trồng và nhân giống Những taxon được gây trồng có nguồn gốc từ nước ngoài trong những năm gần đây được các nhà vườn khắp năm châu bốn biển mang về Việt Nam trồng có nhiều sắc thái rất đặc biệt với màu sắc, hương thơm, hình dạng kỳ lạ trông đẹp mắt hơn nhiều loài đến trước, điều đó đã làmcho cây cảnh nước ta vốn đã đa dạng và phong phú lại càng phong phú và phức tạp hơn Sự tiến bộ trong nền khoa học về tạo giống đã cho

ra nhiều sản phẩm độc đáo.

Tại Quảng Trường Hồ Chí Minh_Công Viên Trung Tâm_Thành phố Vinh_ Nghệ AN với sự giúp đỡ nhiệt tình của ban quan lý quảng trường và công

ty cây xanh đã giúp đỡ Tôi điều tra,tìm hiểu phân loại cây cảnh và cây bóng mát tại Quảng Trường từ đó bổ sung cho Tôi thêm lượng kiến thức, hiểu biết thêm về sự kỳ diệu của cây cỏ Việt Nam nói chung và tại Quảng Trường nói riêng, qua đó Tôi biết được nơi xuất xứ của chúng.

Nhưng ở đây do có những hạn chế nhất định nào đó đã không tránh khỏi sự thiếu sót vì không hiểu biết được hết sự phù hợp khí hậu đã làm cho cây cảnh, cây bóng mát không phát triển được nên có một số cây đã bị chêt Bên

cạnh đó có những loài phát triển rất tốt Đây làm một trong những cơ sở, lý do

để Tôi chọn đề tài: ”Tìm hiểu khu hệ cây cảnh và cây bóng mát tại Quảng Trường Hồ Chí Minh_Công Viên Trung Tâm_Thành phố Vinh_ Nghệ An”.

1.2 Đề tài nhằm mục đích:

+Tìm hiểu phân loại các cây cảnh, cây bóng mát và xất xứ của chúng.

+Rèn luyện cho bản thân một số kĩ năng thực hành, thí nghiệm, làm quen với phương pháp nghiên cứu khoa học

1.3 Để thực hiện mục đích đó, nhiệm vụ đặt ra:

+Quan sát, xác định đặc điểm hình thái, nguồn gốc xất xứ.

CHƯƠNG II

TỔNG QUAN KHU DU LỊCH QUẢNG TRƯỜNG HCM_THÀNH

PHỐ VINH_NGHỆ AN

Nhìn chung Quảng Trường HCM là một khu du lịch nổi tiếng với diện tích đất đai khá lớn nằm tại trung tâm thành phố Vinh, đây là một vị trí địa

lí thuận lợi cho khác du lịch đến thăm quan Hiện nay bao quát Quảng Trường

Hồ Chí Minh là một màu sắc rực rỡ của các loài hoa, màu xanh của cây bóng mát và cây cảnh Trung tâm Quảng trường Hồ Chí Minh là tượng đài Bác, phía sau tượng đài Bác là hình ảnh của núi Chung được con người mô phỏng lại theo hình ảnh núi Chung thuộc xã Kim Liên_Nam Đàn_Nghệ An, tiếp sau núi Chung là hình ảnh một con sông nhỏ Tại sân Quảng Trường là hồ có vòi phun nước

2.1 Vị trí địa lý:

- Quang Trường HCM thuộc thành phố Vinh_Nghệ An.

- Ba bên giáp với đường quốc lộ, một bên giáp với Trung tâm văn hóa Nghệ An.

2.2 Đặc điểm địa hình:

Địa hình Quảng Trường nhìn chung được cấu tạo theo ý tưởng của con người không chịu sự chi phối của điều kiện tự nhiên, có chăng chỉ là một phần nhỏ.

Cấu tạo địa hình:

- Phần bằng phẳng là sân quảng trường, có vòi phun nước, có hình ảnh tượng đài Bác.

- Hình ảnh núi chung thấp thoải, đỉnh cao nhất là 47m, độ dốc 5-10

độ, chiều dài,chiều rộng trên dưới 1km.

- Sau núi Chung là một dòng sông nhỏ.

2.3 Đặc điểm khí hậu_thủy văn:

a.Khí hậu:

- Mang đặc điểm chung của khí hậu Thành Phố Vinh_Nghệ An.

- Theo đài quan trắc của trạm khí tượng thủy văn Thành Phố Vinh cho thấy:

+ Về nhiệt độ trung bình 25 độC tháng lạnh nhất 18 độ C:

Nhiệt độ tháng cao nhất là 39 độ C.

+ Về lượng mưa:

o Không đồng đều trong năm.

o Tháng 8-10 chiếm tới 52%.

o Tháng 12- 4 chiếm 11% tổng lượng mưa cả năm.

+ Gió bão:

• Từ tháng 11- 4 năm sau thường có gió mùa đông bắc, kèm theo mưa phùn.

• Gió Tây Nam(gió Lào) khá nóng, kèm theo hạn hán thường xuất hiện vào tháng 5,6,7, độ ẩm không khí 45-55%.

• Gió bão xất hiện vào tháng 8,9,10.

• Tổng giờ nắng trong năm bình quân 1655g.

b.Thủy văn:

Không có khe suối, chỉ có dòng sông nhỏ do con người tạo ra phía sau

núi Chung

2.4 Đặc điểm đất đai:

Đất đai ở đây chủ yếu do con người đưa đến, do đó tầng đất mặt chủ yếu

là đất thịt nhẹ, không có sỏi đá, khả năng kết bón cao khoảng 75%

2.5 Đặc điểm chung về hệ thực vật:

Nhìn chung hệ thực vật tại Quảng Trường rất phong phú về thành phần

loài, nhưng chủ yếu là thành phần loài về cây cảnh và cây bóng mát được khắp các địa phương trong cả nước mang tới đây trồng, với tổng số 107 loài Hiện nay đã được bboor sung thêm một số loài và có một số loài do không phù hợp với khí hậu, điều kiện đất đai nên đã không phát triển được và dẫn đến diệt vong

Theo kết quả điều tra: thành phần loài chủ yếu là cây cảnh và cây bóng mát, trong đó cây cảnh chiếm ưu thế ở sân Quảng Trường, còn trên núi chủ yếu

là cây bóng mát

2.6 Điều kiện dân sinh_kinh tế_xã hội:

Do Quảng Trường nằm ở trung tâm thành phố Vinh, vì vậy đân cư ở đây

đông đúc, nhưng chủ yếu là viên chức nhà nước, chính vì thế mà kinh tế của họ khá ổn định và thu nhập khá cao Mặt khác họ có ý thức bảo vệ tài sản chung

CHƯƠNG III

ĐỐI TƯỢNG-PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Địa điểm thời gian nghiên cứu

a.Địa điểm:

Tại Quang Trường HCM, công viên Trung Tâm_TP Vinh_Nghệ An

b Thời gian:

Từ khi nhận đề tài đến khi kết thúc đề tài vào thời gian từ 22/10/2008-30/03/2009

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Cây cảnh và cây bóng mát tại Quảng Trường HCM, công viên Trung Tâm_Thành Phố Vinh_Nghệ An

Qua kết quả tìm hiểu nghiên cứu về khu hệ cây cảnh, cây bóng mát tại Quảng Trường HCM_công viên Trung Tâm_TP Vinh_Nghệ An Tôi đã phân loại được phần lớn các loài cây theo một hệ thống nhất định từ loài-họ-bộ-nghành Tuy nhiên do những hạn chế nhất định mà Tôi không thể phân loại được hết tất cả các loài cây tại Quảng Trường HCM_công viên Trung Tâm_TP Vinh_Nghệ An

Những loài cây mà Tôi phân loại được thuộc hai nghành: thực vật hạt trần và thực vật hạt kín Trong đó nghành thực vật hạt trần(Gymnospermae) chiếm số lượng ít với 4 họ đó là các họ: Araucariaceae, Cycadaceae, Podocarpaceae, Pinaleceae 4 họ này với tổng 5 loài số lượng khác nhau và có nguồn gốc xuất xứ từ nhiều địa phương khác nhau trong cả nước như: Nan Định, Lạng Sơn, Hà Giang, Ninh Bình, Quảng Nam

Với nghành thực vật hạt kín(Angiospermae) gồm có hai lớp: lớp thực vật một lá mầm và lớp thực vật hai lá mầm, trong đó lớp hai lá mầm(Dicotyledoneae) chiếm ưu thế Lớp này gồm có 31 họ với số lượng không giống nhau

Ví dụ như: Họ có số loài chiếm nhiều như:

- Họ Apocynaceae với 5 loài: Sữ(Alstonia scholaris(L.) R Br.), Dừa Cạn(Catharanthus roseus(L.), Sứ(Plumea obtusa L.), Đại đỏ

- Họ Bombaceae với 5 loài: Trôm(Gosampius malabarica), Gạo(Bombax ceiba L.), Hoa Ban(Bauhinia varierala), Ban Đỏ(Bauhinia varierala), Cassia occidentalis

- Họ Moraceae với 5 loại: Mít(Artocarpus heterophyllus Lam.), Đa Búp Đỏ(Ficus elastica Roxb.), cây Ngái(Ficus hispida), Si(Ficus microcarpa L.), Đề(Ficus religiosa L.)

Bên cạnh đó cũng có những họ chỉ có 1 loài như:

- Họ Fagaceae có 1 loài: Dẻ(Fagacur)

- Họ Ebenaceae co 1 loài: Hồng(Diospyros kaki L.)

- Họ Ranunculaceae co 1 loài: Hoàng Yến(Delphinium conslida) Trong phân lớp môhj lá mầm(Monocotyledoneae) tìm thấy ở Quảng Trường và công viên Trung Tâm chủ yếu thuộc hai họ: Arecaceae và Poaceae Chúng có số lượng loài tương đương nhau, từ 8-9 loài, trong đó chủ yếu là cỏ và cau

Như vậy so với nghành thực vật hạt trần thì nghành thực vật hạt kín chiếm nhiều ưu thế, với tổng số 33 họ ứng với 108 loài và chúng có nguồn gốc xuất xứ từ nhiều nơi khác nhau trong cả nước, từ Bắc_ Trung_Nam Với tổng số

108 loài thuộc 33 họ với nhiều màu sắc, hương thơm khác nhau đã tạo cho quang cảnh nơi đây xanh tươi, thoáng đảng là một trong những khu du lịch lý tưởng, là điểm dừng chân của du khách khi tới Nghệ An tham quan Không

những thế nó còn tô đậm thêm vẻ đẹp truyền thống lâu đời của dân tộc ta “Uống nước nhớ nguồn”

3.3 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp đọc, tổng kết tài liệu về phân loại học, về hệ cây cảnh

và cây bóng mát tại Quảng Trường HCM, công viên Trung Tâm

- Phương pháp điều tra, phân loại hệ cây cảnh, cây bóng mát tại Quảng Trường HCM_công viên Trung Tâm

- Phương pháp quan sát trực tiếp xác định hình thái của cây từ rể, thân, lá, hoa, quả, hạt…

- Từ việc quan sát hình thái sinh lý, đặc điểm bên ngoài của cây như

rể, thân, lá,…để phân loại chúng theo họ-bộ-nghành

CHƯƠNG IV: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

TT TÊN KHOA HỌC TÊN VIỆT NAM TÊN HỌ TÊN BỘ LƯỢNG SỐ NGUỒN GÔC XUẤT XỨ

1 Araucaria SPP Bách Tán ARAUCARIACEA

E

GYMNOSPEMATOP

HYTA

46 cây Nam Định

3 Cupressus torulosa Hoàng đàn PODOCARPACEA

E

1 cây Lạng Sơn

6 cây Ninh Bình

6 Cananga odorata Hoàng lan ANNONACEAE ANNONALES 2 cây Đà Nặng

7 Cassia surattnsisburmt Muồng hoa

vàng COMBRETACEAE

MYRTALES

3220 cây Hà Nội

9 Lagerstroemia speciosa Bằng lăng tím

LYTHRACEAE

1200 cây Nghệ An

11 Lagerstroemia Weter Bằng lăng

nước

5 cây Sở NN & PTNT

tỉnh Quảng Nam

12 Melaleuca leucadendron Tràm

14 Acacia aneura Muell Keo hoa vàng

16 Delonix regia Phượng vĩ

CAESALPINIOID EAE

FABALES

100 cây Nghệ An

17 Erythroph loeum fordii oliv Lim

GENTIANALES

24 Ixora coccinea Linn Mẫu đơn đỏ

RUBIACEAE

26 cây Nghệ An

27 Gossampius malabaria Trôm

BOMBACEAE

MALYALES

MALVALES

6 cây Ninh Thuận

33 Terminalia myriocarra Chò xanh

DIPTEROCARPACE AE

10 cây Đà Nẵng

5 cây

1 cây

15 cây

Miền Nam

TP HCM Tuyên Quang

Nghệ An

36 Shorea sinsis wang Chò chỉ

37 Hibiscus rosasinensis L Dâm bụt

MALVACEAE

38 Hibiscus schizopetalus

(Mast).Hook

Dâm bụt cánh xé

10Cây Nghệ An

39 Hibiscus syriacus L Dâm bụt cánh

kép

15 cây Nghệ An

Tỉnh Lâm Đồng

nghiệp tỉnh Quảng Ngãi

45 Aquilaria crassiapeme Trầm hương

MAGNOLIACEAE MAGNOLIALES

2 cây Hà Tĩnh

49 Prunus persicad Đào Nhật Tân

MALOIDEAE

ROSALES

7 cây H à N ội

52 Rosa chinensis Jacq Hoa hồng

ROSACEAE

20 cây Ngh ệ An

54 Chukrasia tubularis A.Juss Lát hoa MELIACEAE RUTALES 1 cây Sơn La

2 cây Hoà Bình

10 cây B ắc Cạn

2 cây Lai Ch âu

5 cây Bạc Liêu

20200 Ngh ệ An

56 Mangifera indiea L Xoài ANACARDIACEAE

RUTALES

10 cây Ngh ệ An

57 Citrus aurantiifalia SW Chanh ta

RUTACEAE

15 cây Ngh ệ An

3 cây H à Tây

59 Artocarpus hoterophyllus Lan Mít

3 cây Đồng Nai

64 Delphinium consilida Hoàng yến RANUNCULACEA

E

RANUNCULALES 3900 cây Mi ền Nam

65 Chrysophylhum cainito L Vú sữa SAPOTACEAE SAPOTALES 400 cây Ngh ệ An

10 cây Cà Mau

66 Nephelium bassacense pierre Vải thiều

SAPINDACEAE SAPINDALES

2 cây B ắc Giang

67 Litchi chinensis sonn Vải thiều

Hà Thành

6 cây Hải Dương

68 Tectona grandis L Tếch VERBENACEAE LAMIALES 14500 cây Hà N ội

69 Gomphrena globosa L Cúc bách nhật

AMARANTHACEA

E

CARYOPHYLLALES

3050 cây Ngh ệ An

72 Portulaca oleraceae Lin Mười giờ lá

PORTULACACEAE

500 cây Ngh ệ An

74 Bougainvillea spectabilis willd Hoa giấy

NYCTAGINACEAE

53 cây Nghệ An

75 Bougainvillea spectabilis willd

varlateritia lemaire

76 Euphorbia milii Ch.des moulins Xương rắn

EUPHORBIACEAE EUPHORBIALES

35 cây Nghệ An

77 Euphorbia antiquorum L Xương rồng

3 cạnh

17 cây Nghệ An

78 Euphorbia pulcherrima L Trạng nguyên EUPHORBIACEAE EUPHORBIALES 69 cây Nghệ An

80 Polyscias fruticosa Harms Đinh lăng

10 cây Nghệ An

83 Casmos bipinnatus Cav Cúc chuồn

chuồn

16539 cây Nghệ An