thực trạng thực thi chính sách hỗ trợ nạn nhân bị nhiễm chất độc màu da cam taị tỉnh hà tĩnh hiện nay

Sự chia sẻ động viên của xã hội, sự hỗ trợ đãi ngộ các chính sách của nhànước sẽ làm giảm bớt nổi đau cho những nạn nhân bị nhiễm chất độc màu dacam giúp họ vượt lên nổi đau cải thiện cu

LỜI CẢM ƠN

Sau hai thỏng thực tập và nghiờn cứu thực sự cố gắng và nghiờm tỳc tụi

đó hoàn thành bỏo cỏo thực tập của mỡnh với đề tài: Thực trạng thực thi chớnhsỏch hỗ trợ nạn nhõn bị nhiễm chất độc màu da cam tại tỉnh Hà Tĩnh hiệnnay( nghiờn cứu trường hợp tại xó Sơn Trường- huyện Hương Sơn)

Trước hết tụi xin gửi lời cảm ơn chõn thành tới ban chủ nhiệm khoa và tậpthể cỏc thầy cụ giỏo trong khoa Lịch Sử đó tạo diều kiện để sinh viờn cú một kỡthực tập bổ ớch và đạt hiệu quả cao, cú cơ hội cọ xỏt với mụi trường làm việc.Đồng thời tụi xin gửi lời cảm ơn chõn thành tới cỏn bộ phũng LĐ- TBXHhuyện Hương Sơn và cỏn bộ UBND xó Sơn Trường, cựng tất cả những người

đó tạo điều kiện giỳp đỡ tụi trong suốt thời gian thực tập tại cơ quan và cung cấpnhững tài liệu , thông tin quan trọng để tôi hoàn thành bài báo cáo này

Đặc biệt tụi xin cảm ơn sự giỳp đỡ nhiệt tỡnh của Cô giáo Nguyễn ThịBích thủy giỏo viờn hướng dẫn của tụi, người đó tận tỡnh chỉ bảo, chia sẽ cho tụinhững kiến thức, kinh nghiệm và trực tiếp hướng dẫn cho tụi hoàn thành quỏtrỡnh thực tập cũng như bỏo cỏo này

PHẦN I MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Chiến tranh ở nước ta đã chấm dứt hơn 30 năm nhưng những hậu quả do

nó để lại còn tồn tại đến ngày hôm nay và ảnh hưởng đến cả thế hệ mai sau.Trong những hậu quả hết sức tàn khốc của chiến tranh có những di chứng khôngthể nào xóa nhòa được đó chính là nổi đau chất độc màu da cam Những ngườicon của đất nước theo tiếng gọi của tổ quốc đã lên đường vào Miền Nam đánh

Mĩ cứu nước.Từ chiến trướng khốc liệt trở về quê hương là niềm vui khôn xiếtcủa gia đình, bản thân nhưng thứ chất độc hóa học mà quân đội Mĩ đã rải xuốngthì mãi tồn tại trong cơ thể khi họ tham gia chiến đấu ở trong vùng bi rãi chấtđộc màu da cam.Đó không chỉ là nổi đau nổi bất hạnh của một người mà nó lànổi đau, nổi bất hạnh đeo bám đến cả cấc thế hệ mai sau

Bao nhiêu người ra đi? Bao nhiêu người sống sót quay trở về? bao nhiêungười phải chống chọi với chất độc kia, chống chọi với bệnh tật? Và bao nhiêutrẻ em sinh ra trong nổi đau của chất độc màu da cam? Những nạn nhân có cuộcsống như thế nào? Đó là những câu hỏi mà chúng ta những người may mắnkhông bị ảnh hưởng bởi chất độc hủy diệt đó phải suy nghĩ và cần tìm ra đượcnhưng lời giải đáp

Trong chiến tranh từ năm 1961- 1971, quân đội Mĩ rải xuống đất nước tahơn 80 triệu lít chất độc hóa học trong đó có khoảng 400 kg dioxin xuống MiềnNam nước ta Nó đã làm nhiễm độc và tàn phá hàng triệu ha rừng đặc biệtnghiêm trọng hơn nó gây hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng củacon người

Ở Việt Nam hiện nay hơn 4 triệu người là nạn nhân chất độc màu da cam.Trong số những người bị nhiễm đó thì có hàng nghìn người chết, số người khácthì đang chống chọi với bệnh tật và nguy cơ mắc các bệnh hiểm nghèo như ungthư, và các bệnh nan y khác Kể cả những thế hệ con cháu của họ cũng đangsống trong bệnh tật nghèo đói không thể tự mình làm việc để nuôi bản thân lại

tạo nên gánh năng cho gia đình Tất cả những điều dó là những di chứng để lạicủa chất độc màu da cam.

Hà Tĩnh là một địa phương trải qua nhiều năm chiến tranh ác liệt chốngthực dân Pháp nhưng may mắn hơn các tỉnh phía Nam là không nằm trong vùng

bị rãi chất độc màu da cam nhưng theo tiếng gọi của tổ quốc thanh niên Hà Tĩnhtòng quân vào Nam đánh giặc.Khi chiến tranh kết thúc họ trở về sinh sống, làmviệc và xây dựng quê hương Niềm vui của gia đình khi các anh trở về càng lớnthì họ lại càng đau đớn khi nhìn những người con, người chồng phải gồng mìnhlên để chống chọi lại với các căn bệnh quái ác mà di chứng do chất độc để lạiđang diễn ra hàng ngày

Trong số các huyện của tỉnh Hà Tĩnh, huyện Hương Sơn là một huyện có

tỉ lệ người đi tham gia chiến tranh ở chiến trường miền Nam là rất lớn trong đó

số người sống sót trở về chỉ đạt 1/4 số người ra đi và trong số những người trở

về đa phần đều bị nhiễm chất độc màu da cam tùy vào mức độ nặng, nhẹ khácnhau

Theo báo cáo thống kê của phòng LĐ- TBXH huyện Hương Sơn hiện nay

cả huyện có 1200 người bị nhiễm chất độc màu da cam chiếm 46 % người tàntật trên địa bàn trong đó có 425 trẻ em đưới 18 tuổi chiếm 9,86 % Trong đó sốnạn nhân đã được hưởng các chế độ, chính sách của nhà nước là 815 người

Theo báo cáo của thực hiện kế hoạch của tỉnh phòng LĐ- TBXH cho biếttoàn huyện có 1200 nạn nhân bị nhiễm trong đó có 697 người bị nhiễm trực tiếp

và 503 người bị nhiễm gián tiếp tức là thế hệ con cháu bị nhiễm, trong đó đa sốnạn nhân không có khả năng lao động Đây là đối tượng phải chịu nhiều thiệtthòi họ luôn phải sống trong nổi đau bệnh tật và cả nổi đau về tinh thần

Sự chia sẻ động viên của xã hội, sự hỗ trợ đãi ngộ các chính sách của nhànước sẽ làm giảm bớt nổi đau cho những nạn nhân bị nhiễm chất độc màu dacam giúp họ vượt lên nổi đau cải thiện cuộc sống và cảm thấy đời đỡ bất hạnh

Qua những con số trên cho chúng ta thấy được mức độ ảnh hưởng nghiêmtrọng đến đời sống của nạn nhân bị nhiễm đến mức nào Chính vì vậy chính sách

hỗ trợ của nhà nước là một yếu tố hết sức quan trọng và cần thiết đối với các nạnnhân chất độc màu da cam.

Xã Sơn Trường là một xã miền núi đặc biệt khó khăn thuộc huyện HươngSơn tỉnh Hà Tĩnh Chiến tranh đã lùi xa nhưng hàng ngày những người đã thamgia chiến tranh đang phải đối diện với những nổi đau của chất độc màu da camnổi đau đớn đó không chỉ các anh phải chịu đựng mà ngay cả người thân tronggia đình con cái, cháu chắt phải gánh chịu hậu quả đó Đã có rất nhiều chínhsách hỗ trợ của nhà nước nhằm thực hiện để giảm bớt khó khăn trong đời sốngcủa họ Tuy nhiên làm thế nào để thực thi chính sách cho nạn nhân bị nhiễmchất độc màu da cam hiệu quả thì chúng ta cần phải xem xét và tìm hiểu

Các nạn nhân bị nhiễm chất độc màu da cam ở xã Sơn Trường đều cóhoàn cảnh đặc biệt khó khăn Một số nạn nhân đã nhận được một số chính sáchcủa xã hội nhưng cũng đang có rất nhiều nạn nhân bị nhiễm chưa nhận được hỗtrợ nào Vì thế các chính sách hỗ trợ có thể không nhiều nhưng nó có một ýnghĩa hết sức to lớn làm cho các nạn nhân bị nhiễm chất độc màu da cam hiểurằng xã hội đang quan tâm đến họ không bỏ rơi và miệt thị họ

Như vậy việc thực thi chính sách hỗ trợ của xã hội có vai trò, vị trí nhưthế nào và thực trạng thực thi ra sao? Nạn nhân bị nhiễm chất độc màu da camtiếp cận những chính sách đó thế nào? Đó là câu hỏi mà chúng ta cần quan tâm

từ đó chỉ ra những mặt hạn chế nhằm nâng cao hiệu quả thực thi chính sách hỗtrợ của xã hội cũng như đưa ra các kiến nghị giải pháp để giúp cho các nạn nhân

bị nhiễm chất độc màu da cam một cách tốt nhất các chính sách hỗ trợ đó đểgiảm bớt khó khăn trong cuộc sống cho bản thân cũng như cho gia đình Đócũng là lí do để chúng tôi quyết định chọn đề tài “ thực trạng thực thi chính sách

hỗ trợ nạn nhân bị nhiễm chất độc màu da cam taị tỉnh Hà Tĩnh hiện nay (khảosát trường hợp tại xã sơn trường- huyện Hương Sơn) để làm bài báo cáo thực tậpcuối khóa

2 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Với những hậu quả nặng nề từ chất độc màu da cam/dioxin, việc chungtay giúp đỡ các nạn nhân và gia đình của họ đều được sự hưởng ứng của toàn xãhội Đã có rất nhiều hoạt động cụ thể, thiết thực thể hiện qua các chương trình

dự án hỗ trợ, giúp đỡ và cải thiện đời sống cho các nạn nhân giúp họ hòa nhậpvới cộng đồng xã hội Và các chính sách xã hội đã có vai trò như thế nào? Đã córất nhiều hội thảo khoa học được tổ chức nhằm nâng cao hiệu quả của các hoạtđộng hỗ trợ, các đề tài nghiên cứu về việc thưc thi và vai trò của chính sách đốivới nạn nhân bị nhiễm chất độc da cam thể hiện trên những khía cạnh nào?

Trong nghiên cứu “Vai trò của mạng lưới xã hội trong việc chăm sóc nạn nhân chất độc hoá học da cam/dioxin tại cộng đồng” (Nghiên cứu trường hợp

Huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế), luận văn thạc sĩ xã hội học chuyên ngành

xã hội học của Hồ Thị Kim Uyên, mã số: 603130 do PGS.TS Mai Quỳnh Namhướng dẫn đã tìm hiểu trên những vấn đề sau

* Nghiên cứu về thực trạng các điều kiện tiếp cận những dịch vụ y tế cơbản như khám chữa bệnh, khả năng tiếp cận bảo hiểm y tế, chăm sóc, nuôidưỡng và phục hồi sức khoẻ của nhóm nạn nhân tại môi trường gia đình, cộngđồng

* Nghiên cứu một số đặc điểm mạng lưới chăm sóc sức khoẻ của nhómnạn nhân tại một khu vực với những điều kiện xã hội – kinh tế ở một địa bànvùng biên giới miền núi có dân tộc ít người cư trú có nhiều điểm bất lợi về mặtmôi trường Đề xuất các giải pháp, các phương hướng trợ giúp về chăm sóc y tếtrong cộng đồng có nhiều người là nạn nhân chất độc hoá học trong và sau chiếntranh ở Việt Nam

Hội thảo “Tổ chức phục hồi chức năng cho nạn nhân chất độc hóa học do

Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam” do Bộ y tế phối hợp với trường Đại

học Y tế Công cộng tổ chức từ ngày 29 đến 30/09/2009 Hội thảo đã phác họabức tranh về thực trạng nạn nhân chất độc da cam/dioxin bị tàn tật, thực trạng về

mạng lưới phục hồi chức năng tại cộng đồng ở 3 địa phương triển khai dự án làThái Bình, Quảng Ngãi và Đồng Nai.

Với cách tiếp cận “Lấy người khuyết tật làm trung tâm, tập trung vào gia đình và dựa vào cộng đồng”, Dự án hướng tới kết quả là mọi trẻ khuyết tật

trong vùng dự án sinh ra được phát hiện và được can thiệp sớm nhờ được tư vấn

và có sự tham gia tích của của gia đình và cộng đồng, người khuyết tật và giađình được tiếp cận và được hỗ trợ từ các dịch vụ tư vấn và huấn luyện phục hồichức năng, được phẫu thuật và cung cấp dụng cụ trợ giúp, hưởng lợi từ cácchính sách hỗ trợ

Báo cáo của Ban chấp hành Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin tỉnh

Hà Tĩnh về công tác hoạt động nhiệm kỳ I và phương hướng nhiệm kỳ II (2010 – 2015).

Trong Báo cáo kết quả hoạt động của Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin tỉnh Hà Tĩnh nhiệm kỳ I (2005 – 2009), Hội đã sớm xác định hai

nhiệm vụ trung tâm hàng đầu của Hội là chăm sóc giúp đỡ nạn nhân, đồng thờitham gia tuyên truyền góp thêm tiếng nói cùng với Trung ương Hội và cả nướcđấu tranh đòi công lý cho nạn nhân chất độc da cam thông qua vụ khởi kiện dân

sự các công ty hóa chất Mỹ sản xuất chất độc hóa học để quân đội Mỹ sử dụngtrong chiến tranh Việt Nam Dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự chỉ đạo từ Trungương Hội, Hội nạn nhân chất độc da cam Đà Nẵng đã cố gắng đề ra các chương

trình hành động cụ thể, kêu gọi toàn Hội “Đoàn kết – Nhân ái – Chủ động – Sáng tạo”, tất cả vì nạn nhân chất độc da cam/dioxin; từng bước xây dựng các

dự án thiết thực, phát động phong trào “Vì nạn nhân chất độc da cam” để vận

động các tổ chức và cá nhân ở cộng đồng tham gia góp phần chăm sóc nạn nhân

Trong “Phương hướng nhiệm vụ hoạt động của Hội nạn nhân chất độc

da cam/dioxin tỉnh Hà Tĩnh nhiệm kỳ II (2010 – 2015)” thì Hội tiếp tục song

hành hai nhiệm vụ trọng tâm: chăm sóc, giúp đỡ nạn nhân tốt hơn nữa trongcuộc sống, đồng thời cùng Trung ương Hội và cả nước tiếp tục cuộc đấu tranh

đòi công lý cho nạn nhân chất độc da cam Đẩy mạnh phong trào thi đua “Vì

nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam”, hàng năm tổ chức sơ kết và tổng kết phong trào thi đua “Vì nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam” Đưa ra

các biện pháp lớn để xây dựng và phát triển Hội:

- Xây dựng kế hoạch chương trình hoạt động của Hội từng năm và 5 nămsát với tình hình thực tế, thường xuyên có kiêm tra đánh giá và rút kinh nghiệm

- Chủ động phối hợp chặt chẽ với các cơ quan báo chí, đài truyền hình vàcác ban ngành, hội, đoàn thể và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, để phát huy hiệuquả các hoạt động của Hội Giữ mối quan hệ chặt chẽ giữa Thành hội và Trungương Hội, với các Hội quận, huyện và tranh thủ sự giúp đỡ của cấp ủy và chínhquyền địa phương

- Tập trung xây dựng tổ chức Hội vững mạnh Bồi dưỡng và nâng caonăng lực cán bộ ngang tầm với nhiệm vụ mới

- Phát triển công tác đối ngoại nhân dân trên cơ sở đường lối của Đảng vàNhà nước để tiếp cận tạo cơ hội tranh thủ hợp tác, giúp đỡ của bạn bè quốc tếnhiều hơn nữa

- Phấn khởi, tin tưởng bước vào nhiệm kỳ mới, Hội nạn nhân chất độc da

cam/dioxin tỉnh Hà Tĩnh nguyện “Đoàn kết – Nhân ái – Chủ động – Sáng tạo”

dấy lên phong trào mạnh mẽ cuộc vận động toàn dân giúp đỡ chăm sóc nạn nhânchất độc da cam/dioxin và kiên trì cuộc đấu tranh đòi công lý và đạo lý cho đếnthắng lợi

Như vậy dựa trên sự kế thừa những công trình nghiên cứu và các bài viếtcủa những tác giả đi trước, nhóm chúng tôi mạnh dạn đi sâu vào tìm hiểu thêm

về thực trạng thực thi chính sách hỗ trợ dành cho nạn nhân bị nhiễm chất độc dacam Tính mới của đề tài thể hiện ở chỗ việc thực thi chính sách hỗ trợ được thểhiện qua cách đánh giá của người dân, họ có tiếp cận được với sự hỗ trợ đókhông, cũng như hiệu quả của các chính sách đã tác động như thế nào đến đờisống của họ

3 Mục tiêu nghiên cứu

4 Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Thực trạng thực thi chính sách hỗ trợ nạn nhân bị nhiễm chất độc màu dacam tại xã Sơn Trường – Huyện Hương Sơn-Tỉnh Hà Tĩnh

5 Giả thiết nghiên cứu

- Việc thực thi chính sách hỗ trợ nạn nhân chất độc màu da cam còn gặpnhiều khó khăn

- Khả năng tiếp cận chính sách của nạn nhân bị nhiễm chất độc màu dacam chưa cao

- Thực thi chính sách hỗ trợ góp phần giảm bớt khó khăn trong cuộc sốngcho nạn nhân nhiễm chất độc màu da cam

- Việc thực thi chính sách hỗ trợ nạn nhân bị nhiễm chất độc màu da camchưa đạt hiệu quả cao

6 Câu hỏi nghiên cứu

- Xã sơn trường đã thực thi những chính sách gì cho nạn nhân bị nhiễm chất độc màu da cam ?

- Việc thực thi chính sách đạt hiệu quả ra sao ?

- Nạn nhân bị nhiễm chất độc mầu da cam tiếp cận chính sách như thếnào?

- Cần có Các giải pháp nào để nâng cao hiệu quả cho việc thực thi chínhsách cho nạn nhân bị nhiễm chất độc mầu da cam?

7 phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp luận

Nghiên cứu được thực hiện trên nguyên tắc của chủ nghĩa duy vật biệnchứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử luôn xem xét sự vật hiện tượng trong mộtquá trình phát triển và trong mối liên hệ phổ biến Mark đã vận dụng và pháttriển phép duy vật biện chứng đòi hỏi phải xem xét, lí giải các hiện tượng, sự vậttrong mối liên hệ tác động qua lại, trong mâu thuẩn và trong sự vận động, pháttriển không ngừng của lịch sử Xuất phát điểm của chủ nghĩa duy vật lịch sử là

sự phân tích các quá trình lịch sử từ góc độ cơ sở kinh tế của xã hội, từ quanđiểm: Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội

Nghiên cứu còn có sự vận dụng hệ thống các khái niệm và lý thuyết củacác XHH chuyên nghành như: Lý thuyết cấu trúc- chức năng, lý thuyết mạng

lưới xã hội và lý thuyết vai trò xã hội cùng một số hướng tiếp cận của các XHHchuyên nghành như: chính sách xã hội, an sinh xã hội.

Đối với đối tượng cung cấp thông tin là hộ gia đình nạn nhân và thân nhân

bị nhiễm, chúng tôi sử dụng phương pháp chọn mẫu cụm với dung lượng mẫu là

30 mẫu trên tổng số hộ 320 người bị nhiễm trên địa bàn xã Sơn Trường

7.2.2 Phương pháp thu thập thông tin

7.2.2.1 Phương pháp phân tích tài liệu

Trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi đã sử dụng các tài liệu sau đây: cáccông trình nghiên cứu liên quan đến đề tài đã được công bố, đăng tải trên cácsách báo, tạp chí, báo in, báo điện tử báo cáo theo tháng, theo quý của phongLĐ_ TBXH huyện Hương Sơn, báo cáo tổng kết của ban chính sách xã SơnTrường Ngoài ra chúng tôi còn sử dụng một số tài liệu liên quan đến việc thựcthi chính sách cho nạn nhân bị nhiễm chất độc màu da cam được phòng LĐ-TBXH cung cấp như thông tư 50 của chính phủ về vấn đề thực hiện chính sáchcho người có công , bị nhiễm chất độc màu da cam và danh sách trích ngang củacác đối tượng bị nhiễm chất độc hóa học khi tham gia kháng chiến tại chiếntrường miền Nam

Bằng phương pháp phân tích truyền thống chúng tôi tiến hành tổng quan,sắp xếp chia tư liệu thành các tệp nhỏ theo các tiêu chí về nội dung thôngtin.Cuối cùng chọn những thông tin có giá trị để làm luận cứ, luận chứng cho bàibáo cáo

7.2.2.2 Phương pháp phỏng vấn bán cấu trúc

Với cách chọn mẫu phán đoán, chúng tôi chọn 3 đại diện của các cán bộđịa phương cho cuộc phỏng vấn bán cấu trúc Các cuộc phỏng vấn bán cấu trúc

nhằm để thực hiện thực trạng thực thi chính sách hỗ trợ nạn nhân bị nhiễm chấtđộc màu da cam tại địa bàn, tìm hiểu những thuận lợi, khó khăn, hiệu quả trongquá trình thực thi chính sách của chính quyền địa phương và những ý kiến đềxuất nhằm nâng cao hiệu quả khi thực hiện các chính sách đó.

Kết quả phỏng vấn bán cấu trúc cũng được xử lý thủ công, các thông tinđược chắt lọc và sắp xếp theo từng chủ đề hợp lý với nội dung của bài báo cáo

7.2.2.3 Phương pháp phỏng vấn sâu

Trong nghiên cứu chúng tôi dự định sẽ thực hiện 30 cuộc phỏng vấn sâudành cho các nạn nhân bị nhiễm chất độc màu da cam để tìm hiểu rõ hơn về việcthực hiện các chính sách hỗ trợ hiện nay Măt khác, tìm hiểu về cách tiếp cậncũng như hiệu quả của các chính sách hỗ trợ mà các nạn nhân bị nhiễm chất độcmàu da cam được hưởng

Các cuộc phỏng vấn sâu được tiến hành xoay quanh nội dung như hoàncảnh gia đình, khả năng tiếp cân hỗ trợ, nguyện vọng, ý kiến đề xuất của các nạnnhân để tiếp cận chính sách hỗ trợ dễ dàng và thuận lợi hơn

7.2.2.4 Phương pháp thảo luận nhóm tập trung

Để bổ sung và làm rõ những thông tin thu thập được từ phương phápphỏng vấn bán cấu trúc và phương pháp phỏng vấn sâu chúng tôi tiến hành 2cuộc thảo luận nhóm tập trung để thu thập thông tin 1 cuộc dành cho chínhquyền địa phương và 1 cuộc dành cho các nạn nhân bị nhiễm chất độc màu dacam tại xã Sơn Trường- Hương Sơn- Hà Tĩnh

7.2.3 Phương pháp xử lý thông tin

- Phương pháp xử lý định tính: nhóm thông tin theo chủ đề

8 Khung lý thuyết

9 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn

9.1 Ý nghĩa lý luận

Trong đề tài nghiên cứu này chúng tôi có sử dụng một số các khái niệm

cơ bản như: chất độc màu da cam, chính sách, chính sách xã hội, dioxin, vai trò

xã hội Ngoài ra chúng tôi con vận chúng các lý thuyết cơ bản của các nhà xãhội học tiền bối như: lý thuyết mạng lưới xã hội, lý thuyết cấu trúc chức năng,

lý thuyết vai trò

Chính sách hỗ trợ cho nạn nhân bị nhiễm chất độc màu da cam

9.2 Ý nghĩa thực tiễn

Đề tài được thực hiện nhằm góp phần vào hệ thống nghiên cứu về vấn đềchất độc màu da cam, thực hiện đề tài nhằm cung cấp thêm thông tin và giúpchúng ta có cách nhìn nhận rõ hơn, cụ thể hơn về nổi đau mà các nạn nhân bịnhiễm chất độc màu da cam đang phải chịu đựng hàng ngày

Đánh giá việc thực thi chính sách đối với nạn nhân bị nhiễm chất độc màu

da cam qua đó thấy được thực trạng đời sống của đối tượng bị nhiễm chhaatsđộc hiện nay Trên cơ sỡ đó khắc phục những hạn chế, tồn tại trong công tácquản lý, thực thi chính sách và những thiếu sót của CSXH, hướng tới mục tiêu:Đảm bảo cho đời sống cho nạn nhân bị nhiễm chất độc màu da cam có mứcsống cao hơn, ổn định hơn

10 Kết cấu báo cáo

Báo cáo gồm có ba phần

Phần I Mở Đầu

Phần II Nội dung nghiên cứu

Chương I Cơ sở lí luận và thực tiễn

Chương II Kết quả nghiên cứu

2.1 Thực trạng việc thực thi chính sách hỗ trợ các nạn nhân bị nhiễm chấtđộc màu da cam của chính quyền địa phương

2.2 Khả năng tiếp cận chính sách hỗ trợ và những thuận lợi, khó khăn khitiếp cận các chính sách của các nạn nhân bị nhiễm chất độc màu da cam

2.3 Hiệu quả của việc thực thi chính sách hỗ trợ cho nạn nhân bị nhiễmchất độc màu da cam của chính quyền địa phương

Phần III Kết luận, khuyến nghị và giải pháp

PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1 Các khái niệm cơ bản.

1.1 Khái niệm chính sách

Là cách thức tác động cĩ chủ đích của một nhĩm, tập đồn xã hội vàonhĩm, tập đồn xã hội khác thơng qua các thiết chế khác nhau của hệ thốngchính trị nhằm thực hiện các mục tiêu đã xác định trước Chính sách thườngđược quyết định, các quy định, hệ thống văn bản pháp luật và các quy chuẩn

hành vi khác.( nguồn: Tailieu.vn)

1.2 Khái niệm chính sách xã hội

Chính sách xã hội là cơng cụ của nhà nước được thể chế hĩa để tác độngvào những quan hệ xã hội nhằm giải quyết những vấn đề xã hội đang đặt ra gĩpphần thực hiện cơng bằng, bình đẳng tiến bộ xã hội và phát triển tồn diện của

con người.(Nguồn: Forum- viet.net )

1.3 Khái niệm chất độc màu da cam

Chất độc màu da cam là một chất diệt cỏ được sản xuất vào những năm

1940 Chất này đã được quân đội Mỹ sử dụng nhiều nhất trong chiến tranh việtNam để làm trụi rừng và rừng sú vẹt nhằm làm lộ ra các con đường vận tải vàcác căn cứ quân sự, phá hủy mùa màng ngăn ta khơng cĩ lương thực dự trữ Đểphân biệt các chất khác nhau, các thùng được mang những cái băng màu nhậndạng Các màu trong sắc cầu vồng được dùng và tên các chất diệt cỏ dược gọitheo tên các băng màu trên thùng chúa nĩ: chất xanh, chất đỏ, chất vàng tên

“chất má da cam” đại diện cho tất cả các chất diệt cỏ đã được sử dụng trong

chiến tranh Việt Nam.( Nguồn:www wikipedia.org.vn)

1.4 Khái niệm dioxin

Dioxin là tên gọi chung của hầng trăm các hợp chất hĩa học mà tồn tạibền vững trong mơi trường

Trong đó, thành phần độc nhất là TCDD (2,3,7,8 Trtrachlorodibenzopdioxin )

Dioxin là sản phẩm phụ của nhiều quá trình sản xuất chất hóa học côngnghiệp liên quan đến clo như các hệ thống đốt chất thải, sản xuất hóa chất và

thuốc trừ sâu tẩy trắng trong sản xuất giấy.( nguồn: www.khoahoc.com)

1.5 Khái niệm vai trò xã hội

Vai trò xã hội là một tập hợp các mong đợi, các quyền và những nghĩa vụđược gắn cho một địa vị cụ thể

2 Các lý thuyết liên quan

2.1 Lý thuyết mạng lưới xã hội.

Karl Mar đã từng nhấn mạnh bản chất của con người và của xã hội là mốitổng hòa các liên hệ và quan hệ giữa họ với nhau

Khai niệm mạng lưới xã hội ùng để chỉ phức hợp các mối quan hệ xã hội

do con người xây dựng duy trì và phát triển trong cuộc sống thực của họ với tưcách là thành viên của xã hội

Phân tích về mạng lưới xã hội đã có từ đầu thế kỷ XX gắn liền với nhà xãhội học Đức Grorg Simmel với việc đưa ra các hái niệm tính liên hệ xã hội.Ông

đã khắc họa hình thức mang tương tác xã hội tức là nhấn mạnh đến các kiểuhình thức của mạng lưới gồm các mối liên hệ giữa các cá nhân, nhóm xã hội vớinhau.Còn Emile Dur khiem chú trọng đến cấu hình xã hội hay các loại hình xãhội với các kiểu hình thức đoàn kết xã hội Mạng lưới quan hệ chức năng đặctrưng cho các xã hội hiện đại với hình thức phân công lao động xã hội phức tạp

và mạng lưới phi chức năng đặc trưng cho kiểu đoàn kết máy móc trong các xãhội truyền thống và sự phân công lao động giản đơn

Trên cấp độ vĩ mô nghiên cứu của Mark Granovetter về mật độ và cường

độ mạng lưới của xã hội cho biết những dặc điểm của mạng lưới xã hội có tácdụng khác nhau đối với sự giao tiếp xã hội và sự hội nhập xã hội, ông cho rằngnhững người có mạng lưới xã hội giày đặc sẽ tạo ra sự hạn chế trong việc trao

đổi thông tin và hạn chế với thế giới bên ngoài Nhưng ngược lại, một mạng lưới

xã hội bao gồm các mối liên hệ thưa thớt , lỏng lẻo sẽ tạo ra lợi thế cho sự traođổi thông tin và tạo ra sự hội nhập với xã hội mà ông gọi hiện tượng này “hiệuứng của các mối liên hệ yếu ớt” [3, tr 259]

Nhìn chung các kiểu liên kết về quan hệ bao gồm quan hệ thân tộc giaotiếp bạn hữu, đẳng cấp

Các chính sách là một phần quan trọng trong xã hội hiện nay nó hữu íchcho các cá nhân và quan trọng đối với xã hội Vì thông qua các chính sách thểhiện rõ được sự quan tâm, chia sẽ giữa xã hội và các cá nhân Mặt khác, nó giúp

xã hội vận hành một cách trôi chảy, gắn bó hài hòa

Vận dụng lý thuyết trên vào đề tài nhằm giải thích vai trò của xã hội trongviệc thực thi chính sách hỗ trợ nạn nhân nhiễm chât độc màu da cam, bao gồmcác thực thể xã hội, chính quyền địa phương, các chính sách của nhà nước

Các thực thể hành động liên kết với nhau tạo nên một mối liên hệ chặt chẽtrong việc hỗ trợ nạn nhân chất độc màu da cam Gia đình là chỗ dựa vững chắcnhất cho các nạn nhân, hệ thống chính quyền địa phương là những người thựchiện các chính sách hỗ trợ cho nạn nhân bị nhiễm chất độc màu da cam là sựchia sẽ, cam thông và tạo nên sức mạnh cho các nạn nhân giúp họ hòa nhập vàvượt lên số phận của mình

2.2 Lý thuyết vai trò.

Một hệ thống có một cơ cấu phức tạp tương ứng với nó, bao gồm nhiều

bộ phận cấu thành, mỗi bộ phận có mỗi vị trí vai trò và chức năng xã hội khácnhau

Lý thuyết vai trò trong XHH nhấn mạnh đến các bộ phận cấu thành củaXHH và cho rằng mỗi cá nhân có một vị trí xã hội nhất định, được thừa nhậntrong cơ cấu xã hội gắn liền với những quyền lợi nghĩa vụ hay hy vọng để địnhhướng cho những hành vi xã hội của các cá nhân đó nó được xác định trong đốichiếu so sánh với các vị trí xã hội khác [2, tr 116]

Dựa vào đây chúng ta có thể thấy được vai trò to lớn của việc thực thi cácchính sách trong việc giúp đỡ giảm bớt khó khăn cho nạn nhân bị nhiễm chấtđộc màu da cam.

Các chính sách xã hội được cơ quan chức năng thực hiện xen kẻ, hợp lý.Mỗi chính sách có những đặc điểm nội dung và các thực hiện khác nhau trongviệc thực thi vào thực tiễn của từng hoàn cảnh của các nạn nhân bị nhiễm chấtđộc màu da cam, nhằm hỗ trợ giảm bớt khó khăn về mặt kinh tế cũng như vềmặt tinh thần, tạo cho họ có cái nhìn lạc quan hơn vào cuộc sống có nghị lựcvươn lên hòa nhập cùng xã hội

2.3 Lý thuyết cấu trúc chức năng

Lý thuyết này xã hội được nhìn nhận như một hệ thống hoàn chỉnh củacác mối liên hệ giữa các bộ phận các nghiên cứu thường xem xã hội như cơ thểcon người Trong đó các bộ phận giống như các bộ phận của cơ thể có các chứcnăng riêng, chức năng này thỏa mãn nhu cầu của hệ thống và các bộ phận [1, tr76]

CHƯƠNG II KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

1 Tổng quan địa bàn nghiên cứu

Tổng diện tích đất tự nhiên là 1933,35 ha, dân số năm 2010 là 4515 gồm

1361 hộ được phân bổ trên 10 thôn

Địa hình

Địa hình của xã Sơn Trường chủ yếu là đồi núi hệ thống núi từ Đôngsang Tây thấp dần vào giữa và thấp dần từ Nam ra Bắc, độ cao trung bình 180m– 380 m so với mặt nước biển, đỉnh cao nhất là Tràm Mây 400m, thấp nhất làvùng Khe Cấy 150m Nằm xen giữa các khu dân cư là diện tích đất trồng lúa,trồng màu và các loại cây công công nghiệp ngắn ngày khác Gắn với khu dân

cư là diện tích vườn đồi trồng cây ăn quả các loại và cây lâm nghiệp

Khí hậu thời tiết

Sơn Trường là 1 xã nằm chịu ảnh hưởng chung của vùng Bắc miền trung,đặc điểm khí hậu chia 4 mùa: Xuân, hạ, thu, đông Mùa hè nắng nóng, mùa đônglạnh và khô hanh, có nhiệt độ trung bình hàng năm 25,90C Vào tháng 05, 06, 07nhiệt độ có thể lên tới 39 - 400C Nhiệt độ thấp nhất là vào các tháng 12, 01, 02

là 5 đến 60C Lượng mưa trung bình hàng năm là 1268 mm, tháng cao nhất làtháng 7 khoảng 900mm, tháng thấp nhất vào các tháng 12, tháng 01, tháng 02,trung bình lượng mưa chỉ có 15- 20mm

Do Sơn Trường nằm chịu ảnh hưởng chung của vùng Bắc miền trung nênmùa hè phải chịu khô hạn bởi gió Phơn tây nam(giò Lào) nên hiện tượng khô

hạn gay gắt, mùa đông chịu ảnh hưởng gió mùa đông bắc Độ ẩm không khítrung bình là 87%

Nhìn chung khí hậu của xã thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp, đa dạnghoá cây trồng

Nguồn nước

Nguồn nước tưới tiêu chính của xã được lấy tư 2 hồ lớn đó là hồ Bãi Sậy

và hồ Mỏ Kẹc ngoài ra còn lấy từ các hồ nhỏ tại các thôn

Nguồn nước ngầm phong phú, tầng nước nông, chất lượng tốt thuận lớcho việc khai thác và sử dụng Đây là nguồn nước chủ yếu để sinh hoạt và làmrau màu cho người dân địa phương

Đánh giá chung về vị trí địa lý địa hình của xã.

Thuận lợi:

- Xã Sơn Trường có vị trí địa lý tương đối thuận lợi lại có đường Hồ ChíMinh chạy xuyên suốt từ đầu xã đến cuối xã, cách trung tâm huyện lỵ không xãnên việc giao lưu đi lại, trao đổi hàng hoá đối với hộ dân là tương đối thuận lợi

- Là một xã có địa hình, tài nguyên đất, nước và môi trường sinh thái phùhợp với sản xuất nông nghiệp, đa dạng hoá các loại cây trồng, vật nuôi năng suấtcao và chất lượng sản phẩm tốt

Khó khăn:

- Khí hậu thời tiết biến động thất thường, mùa hè chịu nóng nực bởi gióLào, mùa thu lại phải gánh chịu liên tục những trận bão và lũ quét gây thiệt hạilớn cho người dân Vì địa hình là đồi núi dốc cho nên sau những đợt mưa lớnxói mòn đi một lượng đất màu gây bạc màu nhanh chóng Mùa đông giá lạnhnên cây trồng, vật nuôi chậm phát triển Vì vậy nền kinh tế không có điều kiện

để phất triển

2 Kết quả nghiên cứu

2.1 Thực trạng việc thực thi chính sách hỗ trợ các nạn nhân bị nhiễm chất độc màu da cam của chính quyền địa phương.

2.1.1 Các chính sách hỗ trợ của chính quyền địa phương

Theo số liệu thực tế đã thu thập được về các chính cách hỗ trợ cho cácnạn nhân bị nhiễm chất độc màu da cam trên địa bàn xã Sơn Trường- huyệnHương Sơn- tỉnh Hà Tĩnh Đi sâu vào tìm hiểu chúng ta sẽ thấy rõ được những

nỗ lực của các cơ quan, tổ chức làm thế nào đó để thực hiện một cách tốt nhấtvai trò của mình trong vấn đề thực thi các chính sách

Hiện nay tại huyện Hương Sơn có hơn 1200 nạn nhân bị nhiễm chất độcmàu da cam, trong đó phần lớn là những người đã tham gia ở chiến trường miềnNam và những nơi mà quân Mĩ rải chất độc màu da cam, khi trở về họ mangtrong người chất độc ấy và làm ảnh hưởng đến thế hệ con cháu của họ, các nạn

nhân đều có hoàn cảnh khó khăn, không có khả năng lao động “Có những nạn nhân bị nhiễm chất độc nặng sinh ra bốn người con thì có ba người bị nhiễm”

(Ông Nguyễn H, thôn 8) Do vậy sự quan tâm của các cơ quan, tổ chức, cácchính sách của Đảng và Nhà nước là niềm an ủi lớn lao cho các nạn nhân

Trong thời gian vừa qua, huyện Hương Sơn đã thực hiện các chính cách

hỗ trợ dành cho các nạn nhân bị nhiễm chất độc màu da cam trên toàn huyện.Theo chỉ thị và quy định của Nhà Nước hiện nay, phần lớn các nạn nhân bịnhiễm chất độc màu da cam đã được hưởng các chính sách như: hưởng chế độtrợ cấp hàng tháng theo từng mức độ khác nhau (từ 491.000-1.452.000đồng/tháng) mức trợ cấp tùy theo mức độ bị nhiễm chất độc được phòng y tế

kiểm tra và chứng nhận Thực hiện các chính sách “ Nhà ở cho người tàn tật”

vào tháng 7 năm 2011 phòng LĐTBXH kết hợp với các phòng và ban nghànhnhư Đoàn thanh niên, Hội Chữ thập đỏ, Hội HLHPN, Hội cựu chiến binh thựchiện chủ trương của Nhà nước trợ giúp xây dựng 112 ngôi nhà cho các nạn nhântrong 32 xã trên địa bàn Trong đó xã Sơn Trường là xã có rất nhiều trường hợpnạn nhân bị nhiễm chất độc gia cam có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn nên đã

được hỗ trợ xây 6 ngôi nhà đó là các nạn nhân: Phạm Xuân Cúc, Lê ThịNga( thôn 10), Trần xuân Phú( thôn 1), Nguyễn Hợi( thôn 8), nguyễn Huy

Văn( thôn 7), trần Huy(thôn 5).(Nguồn: Báo cáo kết quả thực hiện chính sách cho người tàn tật năm 2011 của phòng LĐ- TBXH).

Thực hiện pháp lệnh số 26/2005/PL – UBTVQH11 ngày 29/06/2005 củaUBTV và Quốc Hội, các nghị định của chính phủ, thông tư của các cán bộ,ngành về việc hướng dẫn thực hiện chế độ ưu đãi người có công với cáchmạng Trên cơ sỡ văn bản hướng dẫn nghiệp vụ của sở LĐ – TBXH tỉnh đã triểnkhai các chế độ chính sách của Đảng và nhà nước xuống các xã thị Năm 2010toàn huyện đã giải quyết các hồ sơ tồn đọng và giải quyết cho 429 người đươchưởng trợ cấp đó là những người hoạt động kháng chiến và con đẻ bị nhiễm chấtđộc hóa học Sau đó giải quyết thêm 11 người hoàn thành thủ tục chậm

Năm 2011 tổng số nạn nhân đang hưởng trợ cấp (tính đến 30/09/2011) là

700 đối tượng Hiện nay phòng LĐ – TBXH huyện Hương Sơn đang tiếp nhận

và giải quyết các đơn thư thắc mắc khiếu nại của của các đối tượng bị nhiễmchất độc màu da cam mà chưa nhận được hỗ trợ của nhà Nước cũng như cácchính sách của chính quyền địa phương Phòng LĐ – TBXH chịu trách nhiệmchuyển các thông tin cũng như hướng dẫn các nạn nhân hoàn thành hồ sơ để tiếp

tục xét duyệt trong thời gian tiếp theo( Nguồn: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm

vụ chuyên môn, tình hình giải quyết đơn thư thưc hiện kết luận kiến nghị, quyết định xử lí của các đoàn kiểm tra và cải cách hành chính thuộc lĩnh vực LĐ- TBXH).

Ngoài ra các tổ chức, ban ngành còn triển khai và thực hiện các hoạt độngthăm hỏi, động viên các nạn nhân về các dịp lễ tết, thương binh liệt sĩ 27/7 vàngày vì nạn nhân chất độc màu da cam Việt Nam 10/8 hàng năm Tuy khôngnhiều nhưng đó là món quà động viên tinh thần cho các nạn nhân

Hàng năm phòng LĐ- TBXH huyện kết hợp cùng với đoàn thanh niên,Hội chử thập đỏ, Hội LHPN, BHXH tổ chức các cuộc mít tinh nhằm tạo tiếngnói chung cũng như sự đồng cảm, chia sẽ giữa những nạn nhân bị nhiễm chất

độc, lắng nghe nguyện vọng của họ Ngày tết nguyên đán phòng LĐ- TBXHhuyện Hương Sơn kết hợp với UBND huyện đã đi tặng 450 suất quà cho các nạnnhân bị nhiễm chất độc màu da cam, mỗi suất trị giá 500.000 đồng và thực hiệntặng “áo ấm tình thương”cho các gia đình có con đẻ bị nhiễm chất độc màu dacam khi mùa đông về Thực hiện hoạt động dạy nghề cho con em của các nạnnhân không có điều kiện để đi học Trong năm 2011 phòng LĐ- TBXH đã phốihợp với cơ sỡ dạy nghề Hồng Phúc đưa 20 em đi học nghề sửa chữa xe máy, sữachữa điện tử tại thành phố Vinh với thời gian là 3 tháng Hiện tại đã có 12 em

đi làm có thu nhập từ 1.000.000 - 2.000.000 đồng/tháng.Số còn lại đang theo

học chuẩn bị ra trường.(Nguồn: Báo cáo hoạt động phòng LĐ- TBXH quý 2 Năm 2011).

Việc thực hiện duyệt và trợ cấp thẻ BHYT theo nghị định 13/NĐ – CPcho các xã, thị trấn trong đó xã Sơn Trường được cấp 225 đối tượng là nạn nhân

bị nhiễm chất độc màu da cam, duyệt 9 hồ sơ đối tượng là con đẻ bị nhiễm chấtđộc màu da cam đang học tạp hưởng chế độ “ưu đãi giáo dục” và cấp 3 tạ muối,

5 tạ gạo cho các nạn nhân trong dịp tết nguyên đán vừa qua Tham gia cùng nhàtài trợ VINCOM tặng 200 suất quà cho nạn nhân bị nhiễm chất độc màu da camtại xã Sơn Trường, cấp 100% thẻ BHYT cho các nạn nhân bị nhiễm chất độcmàu da cam Ngoài ra xã Sơn Trường đã hòa thiện và đưa đi xét duyệt thêm 10

hồ sơ cho những đối tượng bị nhiễm chất độc màu da cam nhưng chưa được

hưởng các chính sách của Đảng và nhà Nước.(Nguồn:Báo cáo hoạt động của phòng LĐ- TBXH huyện Hương Sơn quý 1 năm 2011).

Hiện tại đời sống của các nạn nhân bị nhiễm chất độc màu da cam đềugặp rất nhiều khó khăn, theo số liệu thống kê của xã của xã Sơn Trường thì hiệnnay toàn xã có 320 người bị nhiễm chất độc màu da cam trong đó có 90 người bịsuy giãm KNLĐ từ 80% trở xuống, 105 trẻ em DTDD, SGKNLĐ còn tự lựcđược trong sinh hoạt, 50 trẻ em không tự lực trong sinh hoạt, số còn lại 75 người

bị nhiễm nhưng mức độ nhẹ ( Nguồn: Báo cáo tổng hợp người tàn tật xã Sơn Trường năm 2011).

Hiện nay xã Sơn Trường đang áp dụng các mức hưởng chế độ ưu đãi khác nhau cho từng nạn nhân trên địa bàn như: 1.452.000 đồng, 491.000 đồng, 867.000 đồng theo bảng tổng hợp thanh toán chi phí trả trợ cấp hàng tháng xã Sơn Trường thì lại trợ cấp cho đối tượng người bị nhiễm chất độc hóa học hàng tháng là 226.035.000 đồng.

Người nhiễm CĐHH vàcon đẻ bị nhiễm CĐHH

1 Bị mắc bệnh suy giãm

KNLĐ từ 80% trở xuống 130.680.000 đồng 902

Con bị DTDD, suy giãmKNLĐ còn tự lực đượctrong sinh hoạt

Năm 2011 xã đã thực hiện hỗ trợ xây dựng được 6 ngôi nhà cho nạn nhân

bị nhiễm chất độc màu da cam có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.Ngoài sự hỗ trợcủa nhà nước các tổ chức, ban ngành thì xã Sơn Trường tổ chức quyên góp từcác hội gia đình Ngoài quyên góp tiền thì xã còn vận động bà con giúp đỡ cácgia đình bằng các ngày công

Danh sách các hộ gia đình được trợ cấp nhà ở: