Sự phân hóa giàu nghèo ngày càng biểu hiện rõ rệt,tinh thần tự giác của một số bộ phận nhân dân chưa được phát huy vẫn còn tìnhtrạng người nghèo trông chờ ỉ lại vào sự giúp đỡ của nhà nư
Trang 1Lý do chọn đề tài
Đói nghèo là vấn đề toàn cầu, đã và đang diễn ra trên khắp các châu lục vớinhững mức độ khác nhau và trở thành một thách thức lớn đối với sự phát triển củatừng khu vự, từng quốc gia, dân tộc và từng địa phương
Việt Nam là một nước nông nghiệp với 70% dân số sống ở nông thôn Vớitrình độ dân trí, canh tác còn hạn chế nên năng suất lao động chưa cao, thu nhậpcủa nông dân còn thấp, tình trạng đói nghèo vẫn diễn ra rộng khắp các khu vực.Vấn đề đói nghèo đã được Đảng và Nhà nước hết sức quan tâm Để người nghèothoát nghèo là mục tiêu, nhiệm vụ chính trị - xã hội Đảng và Nhà nước đã có nhiềuchính sách và biện pháp giải quyết vấn đề đói nghèo Nhưng việc triển khai thựchiện còn một số hạn chế do sự thiếu thông tin cũng như nhận thức chưa đầy đủ vềtình trạng nghèo đói hiện nay Nghèo đói đã và đang đe dọa cuộc sống của nhữngngười dân cực khổ, những người thiếu hiểu biết
Đặc biệt, càng khó khăn hơn khi họ là những người phụ nữ nghèo đơn thânlàm chủ gia đình họ không chỉ là nạn nhân của đói nghèo mà họ còn gánh vác trọngtrách nuôi sống cả gia đình, thiếu thốn tình cảm, mặc cảm, tự ti, ít giao tiếp xã hội
và chịu sự kỳ thị của cộng đồng… Bởi vậy, hạn chế tình trạng nghèo đói là nhiệm
vụ của các cấp các ngành nói riêng và toàn thể cộng đồng nói chung Trong đó,NVCTXH được coi là những người có trọng trách nặng trong giúp đỡ họ tự vượtqua những khó khăn trong cuộc sống bằng những kiến thức và kỹ năng chuyên mônđặc thù
Với những lý do trên, em đã lựa chọn đề tài: “Công tác xã hội cá nhân với phụ nữ nghèo đơn thân thôn Kim Thủy xã Kim Hóa huyện Tuyên Hóa tỉnh Quảng Bình”
Trang 2PHẦN NỘI DUNG PHẦN 1: TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ THỰC TẬP 1.1 Đặc điểm tình hình chung về cơ sở thực tập
1.1.1 Sơ lược lịch sử hình thành và phát triển của cơ sở thực tập
Năm 1956 xã Kim Hóa được tách từ xã Kim Khánh Từ ngày đầu mới thànhlập xã Kim Hóa có 4 thôn bao gồm Tân Thủy, Trung Ninh, Kim Lũ, Khe Nét.Trong
đó thôn Tân Thủy được chia lam 3 đội, đội 1, đội 2, đội 3.Thôn Trung Ninh chialàm 2 đội, đội 1, đội 2 Thôn Kim Lũ chia làm 2 đội đội 1, đội 2.Thôn Khe Nétđược chia làm 2 đội đội 1, đội 2
Đến năm 1960 xã Kim Hóa thành lập 3 hợp tác xã nông nghiệp là Tân Thủy,Trung Ninh, Tiến Lũ
Năm 1979 toàn xã thành lập một hợp tác xã lấy tên là hợp tác xã Tân Tiến Năm 1982 hợp tác xã Tân tiến được giải thể và chia ra thành 3 hợp tác xã nhưtrước là Tân Thủy, Trung Ninh, Tiến Lũ
Năm 2003 các hợp tác xã được chia tách thành 8 thôn bao gồm: Kim Thủy,Kim Tân, Kim Trung, Kim Ninh, Kim Lũ 1, Kim Lũ 2, Kim Tiến, Khe Nét
Năm 1998 trụ sở UBND xã Kim Hóa được chuyển từ Trung Ninh lên Kim Lũ2
Năm 2012 trụ sở UBND xã Kim Hóa được chuyển từ Kim Lũ 2 về xxaaydựng tại Kim Lũ 1 cho tới bây giờ
1.1.2 Những thuận lợi và khó khăn
1.1.2.1 Thuận lợi
Với địa hình đa dạng, có truyền thống trong sản xuất nông nghiệp, trồngrừng Nguồn tài nguyên đất đai rộng lớn, có khả năng khai thác tốt trong việc sảnxuất các loại cây trồng có năng suất và chất lượng cao, đa dạng hóa sản phẩm là cơ
sở cho phát triển ngành nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa Một số cơ sởcông nghiệp đã hình thành và đi vào hoạt động có hiệu quả thu hút được lực lượnglao động trên địa bàn
Mạng lưới hạ tầng kỷ thuật tương đối hoàn chỉnh có hệ thống điện tươngđối đảm bảo, môi trường trong lành, sự ảnh hưởng của môi trường do sản xuất làkhông lớn
Trên địa bàn có mạng lưới hồ, suối phân bố tương đối đồng đều, địa hìnhthuận lợi cho xây dựng các công trình thủy lợi vùa và nhỏ phục vụ tưới nước chosản xuất nông nghiệp
Trang 3Bước đầu đã hình thành cụm dân cư tập trung thuận lợi cho việc quản lý,quy hoạch phát triển sản xuất hình thành các vùng chuyên canh, xây dựng các côngtrình cơ sở hạ tầng thiết yếu phục vụ dân sinh.
Được sự quan tâm của các cấp chính quyền từ cấp Trung ương đến cấphuyện trong tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội tạo cho xã phát triển trênhầu hết tất cả các mặt Nguồn nhân lực dồi dào, cần cù sang tạo trong lao động sảnxuất Lao động trong độ tuổi chiếm tỷ lệ cao là thuận lợi lớn cung cấp nguồn nhânlực cho phát triển sản xuất ở địa phương Đội ngũ cán bộ xã đào tạo chuẩn hóa đápứng được yêu cầu nhiệm vụ trong việc xây dựng nông thôn mới Tỷ lệ lao động quađào tạo tương đối cao, có đủ lực lượng phục vụ tại địa phương
Thiếu vốn đầu tư xây dựng, một số công trình công cộng còn hạn chế, đặc biệt
xã chua bố trí được quỷ đất cho việc xây dựng mở rộng nhà văn hóa xã Tỷ lệ hộnghèo còn cao, tỷ lệ lao động qua đào tạo thấp
Công tác cải tạo vườn tạp và phát triển kinh tế vườn chưa hiệu quả, số lượngvườn được cải tạo còn thấp chưa tương xứng với tiềm năng và yêu cầu
Cơ sở hạ tầng còn chưa được đầu tư đồng bộ, một số công trình như giaothông, thủy lợi, điện, nước…chưa đáp ứng được nhu cầu hoạt động của nhân dân.Chất lượng nguồn nhân lực, trình độ dân trí thấp, tiếp cận kinh tế thị trường,sản xuất hàng hóa còn nhiều hạn chế Đặc biệt nhận thức của một số người dân cònhạn chế, họ chưa nghiêm chỉnh chấp hành các chủ trương, đường lối chính sách củaĐảng và nhà nước, còn thiếu hiểu biết về pháp luật nên đã gây khó khăn cho việclãnh đạo của Đảng và chính quyền ở địa phương
Trang 4Số lao động chưa có việc làm còn nhiều thu nhập còn thấp, đời sống sinh hoạtcủa một số hộ dân còn thấp Sự phân hóa giàu nghèo ngày càng biểu hiện rõ rệt,tinh thần tự giác của một số bộ phận nhân dân chưa được phát huy vẫn còn tìnhtrạng người nghèo trông chờ ỉ lại vào sự giúp đỡ của nhà nước, nhiều hộ khôngmuốn thoat nghèo để được hưởng chế độ của Nhà nước.
Vấn đề ô nhiễm môi trường tuy chưa bức xúc nhưng kìm hãm sự phát triểnthiếu kinh tế- xã hội của xã
Công tác tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành pháp luật chưa đượcthường xuyên, chưa đổi mới phương thức tuyên truyền dẫn đến tình hình trật tự anninh ở các thôn còn nhiều bất cập các tệ nạn xã hội như: gây rối ANTT, trộm cắp,
cờ bạc, lô đề và đặc biệt là sử dụng trái phép ma túy
Vậy nên để khắc phục những hạn chế trên cần có sự phối hợp chặt chẽ giữachính quyền các cấp với nhân dân để đưa xã đi lên theo kịp sự phát triển của xãhội
1.1.3 Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội ảnh hưởng đến hoạt động Công tác xã hội của cơ sở thực tập
1.1.3.1 Vị trí địa lý
Kim Hóa là một xã miền núi, nằm cuối cùng của huyện Tuyên Hóa, TỉnhQuảng Bình, nằm cách xa trung tâm huyện 12km về phía Tây Bắc, có tổng diệntích tự nhiên là 18488,77 ha, có vị trí địa lý như sau:
- Phía Bắc giáp xã Hương Hóa, Huyện Tuyên Hóa
- Phía Đông giáp xã Thuận Hóa
- Phía Nam giáp xã Lê Hóa
- Phía Tây Nam giáp xã Thanh Thạch, Hồng Hóa Huyện Minh Hóa
1.1.3.2 Điều kiện tự nhiên
- Địa hình
Xã Kim Hóa nằm trong địa hình vùng núi thấp và trung bình, hai bên rừng núibao phủ và chia cắt bởi đường 15 và đường sắt Bắc Nam Có hệ thống khe suốichằng chịt có độ dốc lớn nên gây nhiều khó khăn trong bố trí sản xuất, đời sống và
giao thong đi lại gặp nhiều khó khăn
Xã Kim Hóa nằm dài theo quốc lộ 12A với chiều rộng hẹp, nằm theo hướngTây Bắc - Đông Nam, nằm sũng giữa 2 dãy núi cao có hình lòng máng nghiêng vềphía Đông Nam, nằm giữa triền thoải của 2 dãy núi Đông Trường Sơn và NamHoành Sơn Có thể chia địa hình Xã Kim Hóa thành 2 dạng chính
Trang 5Vùng bãi đồi ven sông: Vùng này đất bằng thấp, độ dốc xấp xỉ 1- 2m, phân bố
ở các thôn Kim Tân, Kim Thuỷ, Kim Tiến, Kim Lũ I, Kim Lũ II Đất đai chủ yếu làphù sa do sông Gianh bồi đắp hàng năm do vậy có độ phì cao
Đất đai Vùng gò đồi: Chủ yếu tập trung ở các thôn Kim Trung, Kim Ninh,Khe Nét Đất chủ yếu là đất Feralit, thường xuyên bị xói mòn nghiêm trọng
Toàn xã có tổng diện tích đất tự nhiên là 179,57ha Trong đó, đất lâm nghiệpchiếm tỷ lệ lớn nhất 77,33%; Đất nông nghiệp chiếm 4,8%; Đất chuyên dùng và đấtthổ chiếm tỷ lệ nhỏ Ở Xã Kim Hóa đất Feralit là chủ yếu
- Khí hậu
Kim hóa mang đặc trưng của khí hậu nhiệt đới gió mùa có mùa đông lạnh,khôhanh, mưa ít, mùa hè nóng ẩm kết hợp với gió Tây Nam thổi mạnh từ tháng 4 đếntháng 7 làm cho độ ẩm không khí thấp Lượng bức xạ mặt trời hàng năm khoẳng
123 Kcal/cm2/năm Tống số giờ nóng trung bình khoảng 1790 giờ/năm, tập trungnhiều từ tháng 5 đến tháng 9
Nhiệt độ trung binh hàng năm la 240C, mùa lạnh bắt đầu từ tháng 10 nămtrước đến tháng 3 năm sau với nhiệt độ trung binh trong ngày dưới 220C, mùa nóngkéo dài từ tháng 4 đến tháng 10 với nhiệt độ trung bình hơn 250C
Lương mưa: Tổng lượng mưa khá lớn, trung bình hàng năm là 2.000 mm Giómùa đã gây hiện tượng mưa và phân hóa lượng mưa không đều Mùa khô nóng cógió Tây Nam thổi từ tháng 4 đến tháng 7 mưa ít chiếm khoảng 20-24% lượng mưa
cả năm, từ tháng 8 đến tháng 11 mưa nhiều chiếm tới 65-70% cả năm, vì vậy lũ lụtthường xảy ra vào thời gian này trong năm Số ngày mưa trung bình của xã là 169ngày,tương đương với toàn huyện
Độ ẩm không khí tương đối cao, trung bình 83% song nhìn chung không ổnđịnh Vào mùa mưa, độ ẩm không khí cao hơn mùa khô từ 10-15% Thời kì có độ
ẩm không khí cao nhất của xã thương xãy ra vào tháng cuối mùa đông
Lượng mưa trung bình của xã là 1.059 mm Trong mùa lạnh lương bốc hơinhỏ hơn so với mùa nóng vì vậy các tháng từ tháng 4-7 lương bốc hơi lớn hơnlương mưa nên thương xãy ra khô hạn, ảnh hưởng tới sự phát triển của cây trồng.Gió: Chịu ảnh hưởng của 2 loại gió chính:
Gió mùa Đông Bắc thổi vào mùa đông chủ yếu theo hướng Bắc, Đông Bắc
Trang 6Gió mùa hè chủ yếu là gió Tây Nam khô nóng, nhưng chỉ xuất hiện từng đợtbắt đầu từ tháng 4 và kết thúc vào tháng 7, gió Tây Nam khô nóng gây hậu quả xấu.Tần suất tốc độ gió mạnh nhất trong năm (%): trên 15m/s, chiếm 59,6%; trên20m/s,chiếm 39,6%; trên 25m/s, chiếm 0,8%
Hướng gió, khí hậu thời tiết trong năm có ý nghĩa quan trọng trong việc bố trídân cư, các nghành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và có biện phát giữ nước ởcác hồ đập chống hạn, đồng thời nghiên cứu bố trí lịch thời vụ cây trồng hợp lý
- Địa chất thủy văn
Thủy văn của Kim Hóa chịu ảnh hưởng của con sông Gianh và sông Khe Nét,hai con sông lơn này chảy trên địa bàn xã, ngoài ra còn có hệ thống sông ngòi của
xã ngắn và dốc nên tốc độ dòng chảy lớn, nhất là mùa mưa lũ Sự phân bố dòngchảy đối với các sông, suối theo mùa rõ rệt Trong mùa mưa lũ, nước chảy dồn từcác sườn núi xuống các thung lũng hẹp, triều cường nước sông lên rất nhay gây lũ
và ngập lụt trên diện rộng Ngược lại trong mùa khô nước sông xuống rất thấp dòngchảy trong các tháng này rất nhỏ
- Các nguồn tài nguyên
+ Đất: Kim hóa có diện tích đất tự nhiên là 18488,77 ha Đất đai Kim Hóa chủyếu là loại đất xám feralit Diện tích đất canh tác hiện nay đều thuộc loại đất cónguồn gốc phù sa cổ và phù sa sông suối có độ phì tự nhiên lớn, tần đất canh tácmỏng
+ Nước: Tài nguyên nước của xã được đánh giá khá phong phú thông qua hệthống sông, ngòi, canh mương và được thể hiện trên cơ sở nguồn nước mặt vànguồn nước ngầm
+ Rừng: Là một xã có phần lớn diện tích là đồi núi và rừng tự nhiên bao phủnên thảm thực vật của xã rất đa dạng và phong phú, có nhiều loại gỗ quý như lim,sến, táu, sông mây…còn nhiều loại động vật quý hiếm cần bảo tồn Diện tích rừngcủa xã là 15896,09 ha trong đó diện tích đất rừng sản xuất có 9.249,44 ha có đấtrừng phòng hộ có 6.646,65ha
+ Khoáng sản: Kim hóa có trữ lượng khoáng sản khá lớn, diện tích đất chohoạt động khoáng sản là 12,5 ha
1.1.3.3 Điều kiện kinh tế, xã hội
Trang 7Tổng diện tích đất nông nghiệp của xã là 16697,54ha chiếm 90,31% tổng diệntích đất tự nhiên của xã, trong đó đất sản xuất nông nghiệp là 798,40 ha chiếm4,78% tổng diện tích đất nông nghiệp của xã Các loại cây trồng chủ yếu là lúa,ngô, khoai, sắn Trong thời gian qua xã đã tích cực ứng dụng các tiến bộ khoa học
kỹ thuật vào sản xuất thâm canh, đưa các loại giống mới có năng suất cao khángbệnh tốt vào sản xuất đại trà Bên cạnh đó chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, lâmnghiệp đã và đang có nhiều chuyển biến
Trong nhiều năm qua chăn nuôi đã thực hiện sinh hóa đàn bò, nạc hóa đàn lợn
để nâng cao giá trị đàn gia súc, thu nhập từ chăn nuôi đã góp phần nâng cao đờisống nhân dân Phổ biến và duy trì nuôi 3,3 ha cá ao hồ, cá lồng và sản lượng đánh
cá hằng năm trên 10 tấn Ngoài ra công tác quản lý, bảo vệ và chăm sóc rừng đượcđẩy mạnh Nhân dân tiến hành trồng các loại cây như keo, tràm, cao su…đem lạihiệu quả kinh tế tương đối cao
Hiện nay, hoạt động kinh tế chủ yếu sản xuất nông ngiệp là chính
Về nông nghiệp
Tổng diện tích gieo trồng các loại cây thực hiện 7569ha/ 7330ha Cây lúa 130ha; Cây ngô 90 ha; Cây lạc 100 ha; Cây khoai lang 20 ha; Đậu các loại 39 ha Hằngnăm bà con chủ yếu làm 2 mùa vụ, tuy nhiên do còn sản xuất theo hướng thủ côngnên năng suất chưa cao
Về lâm nghiệp
Tiếp tục chỉ đạo thực hiện nghiêm túc chỉ thị số 12 - CT/ TTG của ThủtướngChính Phủ về các nhiệm vụ cấp bách để bảo vệ và phát triển rừng Chỉ đạotrồng được 300 ha rừng theo chương trình dự án 661, tập trung lực lượng tuần tra,phát hiện và xử lý nghiêm túc đối tượng khai thác, buôn bán, vận chuyển lâm sản
Trang 8trái phép trong năm xử lý 28 vụ vi phạm luật, tịch thu 400 m3 gỗ các loại, thu nộpngân sách nhà nước 370 triệu.
Về ngư nghiệp
Hiện nay, ở xã Kim Hóa đang nuôi trồng các loại thủy sản như: Cá trắm, lươn,ếch Ngoài việc làm ao để nuôi cá người dân còn làm lồng để thả cá theo dọc sôngGianh hàng năm cho thu nhập khá lớn
Về Công nghiệp - tiểu thủ công nhiệp - dịch vụ
Các cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp tiếp tục được duy trì và
mở rộng quy mô sản xuất
Chỉ đạo hoàn thành các công trình xây dựng cơ bản theo kế hoạch nâng cấpđường quốc lộ 12A, đường cầu Khe Nét, cầu đò vàng Hiện nay ở huyện đã có cácloại máy móc phục vụ cho việc sản xuất nông nghiệp như máy cày, máy bừa, máygặt lúa, …
Thương mại - du lịch Cơ bản đáp ứng cho nhu cầu đầu tư phát triển và nhucầu sản xuất tiêu dùng của nhân dân trên địa bàn
Dọc tuyến đường Hồ Chí Minh có một số bản dân tộc của đồng bào Mã Liềng
là điểm xuất phát để phát triển văn hóa dân tộc trong tương lai
1.1.3.3.2 Văn hóa - xã hội
- Dân số và lao động
Theo thống kê đến tháng12 năm 2013 dân số xã Kim Hóa là 5400 người,trong đó nam là 2.657 người chiếm 49,20% tổng dân số; nữ là 2743 người chiếm50,80% tổng dân số Số người trong độ tuổi lao động là 2500 người trong đó nam
1189 người chiếm 47,56% tổng số lao động toàn xã, nữ 1311 người chiếm 52,44%tổng số lao động toàn xã
Thông tin, văn hóa: Hệ thống thông tin liên lạc trên địa bàn xã ngày càngđược hiện đại hóa, đáp ứng nhu cầu thong tin liên lạc cũng như giao lưu với cácvùng xung quanh của người dân địa phương
Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao được duy trì và phát triển,nhân dân tích cực tham gia hưởng ứng các cuộc vận động “ toàn dân đoàn kết xâydựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” đã tạo ra hiệu quả thiết thực
Trang 9Xã Kim Hóa có lực lượng lao động dồi dào, trong độ tuổi lao động 4100người, trong đó có 3900 người làm việc trong các ngành nghề kinh tế:
Nông nghiệp: 2900 người
Công nghiệp - xây dựng cơ bản: 400 người
Thương mại - dịch vụ:600 người
Lao động có trình độ Đại học, Cao đẳng là 50 người, Trung học chuyênnghiệp là 16 người, công nhân kỹ thuật là 12 người
- Giáo dục - y tế
Về giáo dục: Hiện nay giáo dục đào tạo toàn xã đã được nâng lên Cơ sở vậtchất phòng học cho học sinh, phòng công vụ cho giáo viên được quan tâm đầu tưđảm bảo đủ điều kiện cho việc dạy và học Đội ngũ giáo viên có trình độ ngày càngđược nâng cao, hiện có 100% giáo viên đạt chuẩn
Toàn xã có 1 trường THCS, 3 trường tiểu học, 7 trường mầm non Công tácgiáo dục ở xã cũng được quan tâm, hội khuyến học xã hằng năm trao các phần quànhằm khuyến khích các em cố gắng học tập
Về y tế: Công tác dân số kế hoạch hóa gia đình và trẻ em được quan tâm đúngmức Xã đã phối hợp chặt chẽ với phòng khám khu vực cùng bố trí, điều hànhmạng lưới y tế thôn, bản đến cán bộ nhân viên trạm nên đã phục vụ tốt nhu cầukhám chữa bệnh cho bệnh nhân
Ngành y tế triển khai tốt chương trình y tế quốc gia, y tế dự phòng các chươngtrình tiêm chủng mở rộng, đặc biệt là phòng chống dịch cúm AH1N1, dịch sốt xuấthuyết Đảm bảo an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng và công tác vệ sinh môitrường sau lũ lụt cho nhân dân Hiện nay xã có một trạm y tế và mỗi thôn đều có y
Trang 10Chính quyền xã tổ chức nhiều buổi tuyên truyền, phổ biến pháp luật, phòngchống các tệ nạn xã hội cho người dân.
- Tôn giáo, tín ngưỡng
Bà con theo đạo thiên chúa giáo có hơn ½ dân số toàn xã, có 620 hộ với 3.323khẩu Nhìn chung những người theo đạo đều chấp hành tốt chủ trương, chính sáchcủa Đảng, pháp luật của nhà nước “ sống tốt đời đẹp đạo”, “ kính chúa yêu nước”
ra sức thi đua lao động sản xuất làm giàu chính đáng, giữ gìn đoàn kết trong nhândân
1.1.4 Hệ thống tổ chức bội máy, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức
và lao động.
1.1.4.1 Hệ thống tổ chức, bộ máy
Chính quyền cấp xã là cấp chính quyền thấp nhất trong hệ thống chính quyền
ở nước ta Đây là chính quyền gần dân nhất, có tính tự quản, có tính độc lập cao.Yếu tố quản lý của chính quyền cấp xã rất đặc biệt, "nó bị chi phối mạnh mẽ bởicác mối quan hệ cộng đồng gắn bó chằng chịt, những thói quen, lệ làng… hay nóicách khác bên cạnh việc bị chi phối bởi các thiết chế chính thức còn bị chi phối bởicác thiết chế phi chính thức trong đó có cả những quy định và thiết chế do chínhnhững thành viên trong cộng đồng lập ra vô cùng phong phú, đa dạng"
UBND xã là cấp thấp nhất của hệ thống các cơ quan nhà nước, là cầu nối trựctiếp giữa Nhà nước, các tổ chức và cá nhân trên địa bàn, là cơ quan nhà nước sâusát và nắm chắc tình hình dân cư nhất, là nơi thể hiện và phản ánh tâm tư, nguyệnvọng, lợi ích của nhân dân địa phương UBND xã đảm nhiệm vai trò là đối tượngthu thập và phản ánh trung thực tâm tư, nguyện vọng đó để giúp Đảng, Nhà nước
có hướng đề ra các chủ trương, biện pháp tổ chức, quản lý phù hợp với thực tế đờisống nói chung và các đặc điểm đời sống của nhân dân vùng miền khác nhau nóiriêng
UBND xã là biểu hiện rõ nhất, tập trung nhất tính ưu việt của chế độ Hồ ChíMinh khẳng định: "Cấp xã là cấp gần dân nhất, là nền tảng của hành chính Cấp xãlàm được thì mọi việc đều xong xuôi" Mọi hoạt động quản lý nhà nước của chínhquyền cấp xã sẽ tác động trực tiếp đến đời sống xã hội và công dân trên địa bànlãnh thổ Do đó, về nguyên tắc, đòi hỏi phải xây dựng một chính quyền cấp xã giỏi
Trang 11về chuyên môn và thành thạo các hoạt động quản lý nhà nước trên địa bàn xã.Cunngx giống như các hệ thống cơ quan nhà nước UBND xã có bộ máy tổ chứchoạt động nhằm đem lại hiệu quả quản lý cao để phục vụ nhân dân Bộ máy tổ chứcđược khái quát hóa qua sơ đồ sau:
Sơ đồ bộ máy UBND xã Kim Hóa
Cơ cấu các thành viên UBND: UBND xã có 5 thành viên được phân côngphụ trách các mặt công tác theo quy định tại Nghị định 107/2004/NĐ - CP ngày1/4/2004 của chính phủ như sau: 1 Chủ tịch, 2 phó chủ tịch, 2 ủy viên Chủ tịchUBND xã Kim Hóa phụ trách trực tiếp công tác nội chính, qui hoạch và kế hoạchphát triển kinh tế xã hội, Phó chủ tịch phụ trách khối kinh tế – tài chính, xây dựng
cơ sở hạ tầng khoa học công nghệ, nhà đất tài nguyên môi trường , Phó chủ tịchphụ trách khối văn hóa xã hội và các lĩnh vực xã hội khác Ủy viên phụ trách quân
Trang 12sự Ủy viên phụ trách công an mỗi ủy viên chịu trách nhiệm trước HĐND và UBNDcùng cấp về kết quả công việc của phần công tác được chủ tịch phân công; đồngthời chịu trách nhiệm tập thể trước HĐND cấp mình và cơ quan nhà nước cấp trên
và hoạt động của UBND Chủ tịch UBND xã là đại biểu HĐND xã Còn các thànhviên khác của UBND không nhất thiết phải là đại biểu HĐND
Nhiệm vụ quyền hạn của Chủ tịch UBND xã theo luật tổ chức UBND sửađổi gồm: Một là: Lãnh đạo và điều hành chính công việc của UBND xã , các thànhviên của UBND, các chuyên môn thuộc UBND
Hai là: Đôn đốc kiểm tra công tác của các bộ phận chuyên môn thuộc UBND
xã trong việc thực hiện hiến pháp, pháp luật, các văn bản của cơ quan nhà nướccấp trên, nghị quyết của HĐND xã và quyết định của UBND xã
Ba là: Quyết định các vấn đề nhiệm vụ, quyền hạn của UBND xã
Bốn là: Tổ chức việc tiếp dân, xem xét giải quyết các kiến nghị, khiếu nại tốcáo của nhân dân trên địa bàn xã theo qui định của pháp luật
Năm là: Triệu tập và chủ tọa các phiên họp của UBND
Trách nhiệm quyền hạn của các phó chủ tịch:
Một là: Các phó chủ tịch được UBND phân công trực tiếp phụ trách một sốlĩnh vực công tác; chỉ đạo bộ phận chuyên môn và hoạt động của một tổ dân phốđược phân công phụ trách
Hai là: Các phó chủ tịch thay mặt chủ tịch, giải quyết các công việc thuộcphạm vi được phân công và chịu trách nhiệm cá nhân trước chủ tịc, tập thể UBND
và HĐND cùng cấp về những qui định, kiến nghị chủ đạo, điều hành cũng nhưnhững kết quả công việc thuộc các lĩnh vực được phân công
Ba là: Các phó chủ tịch ký các văn bản thuộc thẩm quyền và thuộc các lĩnhvực công tác được phân công phụ trách
Về Cơ cấu các phòng ban: UBND xã Kim Hóa gồm các phòng ban sau: + Văn phòng – thống kê
+ Địa chính – Xây dựng
+ Tài chính – Kế toán
+Tư pháp – Hộ tịch
+ Văn hóa – xã hộ
Trang 13Văn phòng thống kê là cơ quan giúp việc của HĐND và UBND xã có chứcnăng tham mưu đề xuất các chương trình công tác thường trực HĐND xã và UBND
xã Đảm bảo các điều kiện vật chất kỹ thuật kinh phí phục vụ hoạt động chỉ đạođiều hành của UBND xã, UBND xã và các phòng ban của UBND xã Phòng tiếpdân của UBND tiếp nhận các đơn thư của công dân, chuyển các đơn thư tới cácphòng ban và trả lời cho công dân kết quả giải quyết
Công chức làm việc ở văn phòng thống kê chịu sự hướng dẫn về chuyênmôn nghiệp vụ của HĐND và UBND huyện có nhiệm vụ giúp UBND xã thực hiệncác việc sau:
Một là: Tổ chức tiếp dân, làm thường trực của bộ phận tiếp nhận và trả hồ
sơ hành chính theo cơ chế ” Một cửa”
Hai: Tổ chức công tác văn thư lưu trữ, quản lý con dấu, quản lý hồ sơ sổsách và các tài liệu khác
Ba: Kiểm tra các văn bản trình UBND xã ký đặc biệt tính chuẩn xác về mặtthủ tục hành chính và tính pháp lý của văn bản trước khi ban hành
Bốn: Tiếp nhận đơn thư dân nguyện, khiếu nại tố cáo, đề xuất biện pháp giảiquyết, trình chủ tịch UBND xã quyết định
Năm: Tổng hợp tình hình thực hiện nhiệm vụ các lĩnh vực công tác củaUBND xã Sáu: Lập kế hoạch thực hiện công tác thuộc lĩnh vực công tác vănphòng thống kê; thực hiện điều tra, lập báo cáo thông kê theo yêu cầu của phòngthống kê huyện
Địa chính – Xây dựng: chịu xự hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ củaphòng Địa Chính Xây dựng huyện Hoạt động của phòng Địa chính – Xây dựngtrong thời gian này tập trung vào việc tuyên truyền các hộ dân trên địa bàn xã đềuphải xin phép khi xây dựng, xử lý các hộ xây dựng trái phép
Tư pháp – Hộ Tịch : chịu sự quản lý chuyên môn, nghiệp vụ của tổ chức cáccuộc thi tìm hiểu pháp luật, pháp lệnh và các dự thảo văn bản quy phạm pháp luậttheo sự hướng dẫn của UBND huyện Nhiệm vụ của phòng tư pháp – hộ tịch là:Quản lý và thực hiện công tác đăng ký và quản lý hộ tịch Ghi vào sổ đăng ký hộtịch về các việc lý hôn, xác định cha mẹ, con, thay đổi quốc tịch, mất tích, mất nănglực hành vi dân sự, hạn chế năng lực hành vi dân sự, hủy hôn nhân trái pháp luật,
Trang 14hạn chế quyền của cha mẹ đối với con chưa thành niên và những sự kiện hộ tịchkhác theo quy định của pháp luật Xác nhận tình trạng hôn nhân, cấp bảng sao cácgiấy tờ hộ tịch từ sổ gốc, lưu trữ sổ sách, hồ sơ hộ tịch Thụ lý hồ sơ báo cácoUBND xác nhận về chỗ ở việc làm, thu nhập hợp pháp hoặc tình trạng tài sản tạiViệt Nam cho người nước ngoài thường trú tại địa phương khi xin nhập quốc tịchViệt Nam Kiểm tra thụ lý hồ sơ và chuẩn bị nội dung chứng thực chữ ký của côngdân Việt Nam trong các giấy tờ phục vụ cho việc giao dịch dân sự ở trong nước.Phối hợp chặt chẽ với mặt trận tổ quốc và các thành viên của Mặt Trận xây dựng,củng cố hoạt động của Tổ hòa giải Thực hiện công tác thi hành án
Tài Chính – Kế toán: chịu sự quản lý về chuyên môn nghiệp vụ của phòngtài chính huyện Có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch tài chính, dự toán, quyết toán vàphương án thu chi phân bổ ngân sách, điều chỉnh ngân sách hàng năm của xã; tổchức thu chi ngân sách của xã; phối hợp với cơ quan nhà nước cấp trên trong việcquản lý kiểm tra hướng dẫn sử dụng ngân sách; tổng hợp tình hình thu chi ngânsách chuẩn bị văn bản trình Chủ tịch UBND xã để báo cáo với UBND huyện
Văn hóa – Xã hội: chịu sự hướng dẫn về chuyên môn, nghiệp vụ của phòngVăn hóa thông tin thể thao và phòng Lao động Thương binh và xã hội huyện( Gồmcông tác văn hóa – Thông tin và công tác Thương Binh xã hội)
Về công tác văn hóa thông tin – thể dục thể thao: Tổ chức tuyên truyềnđường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, chủ trương, Nghị quyết
và Quyết định của Chính quyền địa phương Tuyên truyền việc xây dựng nếp sốngvăn minh Gia định văn hóa, chống mê tín dị đoan, tệ nạn xã hội UBND xã đã duytrì phát thanh tuyên truyền trên hệ thống đài truyền thanh xã các chính sách củaĐảng, pháp luật của Nhà nước
Về công tác lao động – thương binh xã hội: Tổ chức tuyên truyền phổ biếncác chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật và các chế độ chính sách của Nhànước về lĩnh vực Lao động Thương binh và xã hội cho nhân dân trên địa bàn; Lập
kế hoạch thực hiện công tác Lao động Thương binh và xã hội trình UBND xã phêduyệt và tổ chức thực hiện; Tổ chức thực hiện và kiểm tra việc thực hiện các chế độchính sách đối với các đối tượng Chính sách như thương binh, bệnh binh, gia đình
Trang 15liệt sỹ và người có công với cách mạng, bà mẹ Việt Nam anh hùng, người gia côđơn, trẻ mồ côi, hộ nghèo, nạn nhân chiến tranh
Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của UBND xã: UBND xã làm việc theo
nguyên tắc tập trung,
dân chủ, phát huy vai trò tập thể, đề cao trách nhiệm cá nhân và tinh thầnchủ động, sáng tạo của Chủ tịch, Phó chủ tịch, Uỷ viên Uỷ ban nhân dân Mỗi việcchỉ được giao một người phụ trách và chịu trách nhiệm trước UBND Mỗi thànhviên Uỷ ban nhân dân xã chịu trách nhiệm cá nhân về lĩnh vực được phân công
Chấp hành sự chỉ đạo, điều hành của cơ quan Nhà nước cấp trên, sự lãnh đạocủa Ðảng uỷ, sự giám sát của Hội đồng nhân dân xã Phối hợp chặt chẽ giữa Uỷban nhân dân xã với các đoàn thể nhân dân trong quá trình triển khai thực hiện mọinhiệm vụ
Giải quyết các công việc của công dân và tổ chức theo đúng pháp luật, đúngthẩm quyền và phạm vi trách nhiệm; bảo đảm công khai, minh bạch, kịp thời vàhiệu quả; theo đúng trình tự, thủ tục, thời hạn quy định và chương trình, kế hoạchcông tác của Uỷ ban nhân dân xã
Cán bộ, công chức phải sâu sát cơ sở, lắng nghe mọi ý kiến đóng góp củanhân dân, có ý thức học tập để nâng cao trình độ, từng bước đưa hoạt động của Uỷban nhân dân ngày càng chính quy, hiện đại, vì mục tiêu xây dựng chính quyền cơ
sở vững mạnh, nâng cao đời sống nhân dân
1.1.4.2 Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và lao động
Theo quy định tại Điều 4 Luật cán bộ, công chức (2008), Điều 3 Nghị định92/2009/NĐ-CP thì CBCC cấp xã bao gồm các chức danh:
+ Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy;
+ Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND;
+ Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân;
+ Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc
+ Bí thư Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh;
+ Chủ tịch Hội Phụ nữ xã
+ Chủ tịch Hội Nông dân
+ Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam
Trang 16Công chức UBND xã Kim Hóa gồm:
+ Trưởng Công an;
+ Chỉ huy trưởng Quân sự;
+ Văn phòng - thống kê;
+ Địa chính nông nghiệp - xây dựng và môi trường
+ Tài chính - kế toán;
+ Tư pháp - hộ tịch;
+ Văn hóa - xã hội
UBND xã Kim Hóa có 46 cán bộ công chức, lao động trong đó có 11 cán bộ
và 12 công chức cấp xã và 23 người hoạt động bán chuyên trách Nhìn chung chấtlượng CBCC cấp xã Kim Hóa hiện nay không ngừng được nâng cao và tiến tớichuẩn hóa Trình độ của đội ngũ công chức cao hơn rất nhiều so với những nămtrước, hiện nay đội ngũ này có trình độ đại học nhiều hơn và trẻ hóa nguồn nhânlực Độ tuổi của cán bộ xã tương đối trẻ, giảm số lượng công chức tuổi cao, không
1.1.4.3 Các chính sách, chế độ với cán bộ, công nhân viên.
Để động viên, khích lệ cán bộ, công nhân viên xã nhằm nâng cao chất lượng
và trách nhiệm hơn trong việc nhà nước ta đã có những chế độ chính sách như sau:
Theo nghị định 92/2009 được hưởng lương theo quy định, được hưởng chế
độ y tế, bảo hiểm y tế, được tham gia lớp bồi dưỡng Theo nghị định 116 chế độcho xã đặc biệt khó khăn
1.1.5 Cơ sở vật chất trang thiết bị phục vụ hoạt động
1.1.5.1 Điều kiện làm việc
UBND xã đã và đang tạo mọi điều kiện làm việc tốt nhất để các cán bộ côngchức phát huy hết tinh thần trách nhiệm của mình Thực hiện tốt luật lao động chocán bộ công chức UBND thường xuyên đôn đốc, hướng dẫn, nhắc nhở chirbaornhiệt tình mọi người cùng nhau cố gắng
Trang 171.1.5.2 Trang thiết bị phục vụ hoạt động
Hiện UBND xã đã trang bị đầy đủ các trang thiết bị phục vụ cho CBCC làmviệc có hiệu quả hơn Mỗi phòng có 1 máy tính để bàn, điện thoại và 1 máy in Cácphòng có hệ thống điện đầy đủ
1.1.6 Các đối tác tài trợ, phối kết hợp trong quá trình thực hiện hoạt động Công tác xã hội.
Trong quá trình thực hiện hoạt động công tác xã hội đã có các nhà hảo tâm,
các tổ chức tài trợ về tiền, gạo, các trang thiết bị như công ty xây dựng XuânThành, công ty Quang Trương đã phối hợp giúp đỡ nhằm động viên, khích lệnhững người đang gặp khó khăn để họ vươn lên trong cuộc sống
1.2 Kết quả tổ chức, thực hiện các hoạt động Công tác xã hội của cơ
Phần lớn ngườikhuyết tật sống tronghoàn cảnh khó khăn,
họ không tự laođộng nuôi sống bảnthân phải phụ thuộcvào những ngườithân trong gia đình,
đa số những gia đình
có người khuyết tật
là những gia đìnhthuộc hộ nghèo.Thậm chí có nhiềungười khuyết tậtkhông thể tự chămsóc bản thân phải cóngười thân thường
Trang 18làm giúp họ
khỏe yếu, hay mắcbệnh người già
Những người caotuổi sống trong cảnhkhó khăn phụ thuộcvào con cháu
Họ là những ngườigià lại không cólương hưu, trợ cấp gìnên hoàn cảnh sốngcủa họ rất khó khăn,đặc biệt nhữngngười già đơn thânkhông có con cáichăm sóc nuôidưỡng
Đơn thân nuôi con
nhỏ dưới 16 tuổi
người này có sứckhỏe tốt chỉ có một
số ít bị đau ốm nênsức khỏe khôngđảm bảo
Họ sống trong hoàncảnh khó khăn vừakhông có công việc
ổn định vừa phảinuôi con nhỏ mộtmình, họ đều lànhững hộ nghèo
Đơn thân nuôi con
nhỏ dưới 18 tuổi
còn đi học
người này có sứckhỏe tốt chỉ có một
số ít bị đau ốm nênsức khỏe khôngđảm bảo
Hoàn cảnh của họđặc biệt khó khăn vì
họ con phải nuôi conminh ăn học
Trang 19Người cao tuổi cô
đơn
không được đảmbảo, tuổi già hayđau ốm nhưng lạikhông có ngườichăm sóc
Họ sống trong hoàncảnh đặc biệt khókhăn, tuổi già sứcyếu họ không thể laođộng để nuôi sốngbản thân mình họ rấtcần sự giúp đỡ củahàng xóm, chínhquyền địa phương
Hoàn cảnh sống đặcbiệt khó khăn, Đâyb
là bệnh nan y nên rấttốn nhiều tiền của vàcông sức
Đơn thân nuôi con
dưới 18 tháng tuổi
được tốt nhưnhững bà mẹ bìnhthường khác, mặc
dù con còn nhỏphải kiêng cửnhưng họ phải laođộng nặng để cótiền nuôi con
Họ sống trong hoàncảnh khó khănkhông được chămsóc bồi dưỡng đầy
đủ như những bà mẹkhác
Các em đều sốngtrong hoàn cảnh khókhăn, gia đình nghèo
Trang 20chưa đủ tuổi laođộng nhưng các
em đã phải làmnhững việc nặng
Sống trong điều kiệnkhó khăn
Thương binh suy
giảm khả năng lao
động từ 21% đến
60%
21 Sức khỏe của họ
không tốt vì ảnhhưởng từ hậu quảcủa chiến tranh
Họ có điều kiện sốngkhá ổn vì có lươngcủa nhà nước
Thương binh suy
giảm khả năng lao
động từ 61% đến
80%
không tốt vì ảnhhưởng từ hậu quảcủa chiến tranh
Họ có điều kiện sốngkhá ổn vì có lươngcủa nhà nước
Thương binh suy
giảm khả năng lao
động từ 81% trở
lên
khá ổn vì có lươngcủa nhà nước
Họ có điều kiện sốngkhá ổn vì có lươngcủa nhà nước
Bệnh binh suy 9 Sức khỏe của họ Họ có điều kiện sống
Trang 21giảm khả năng lao
động từ 61% đến
70%
không tốt vì ảnhhưởng từ hậu quảcủa chiến tranh
khá ổn vì có lươngcủa nhà nước
Trang 22Bị dị tật, dị dạng,
suy giảm khả năng
lao động còn tự lực
trong sinh hoạt
8 Sức khỏe không tốt Sống trong hoàn
cảnh khó khăn
Dị tật, dị dạng
không tự lực được
trong sinh hoạt
cảnh đặc biệt khókhăn
1.2.2 Việc tổ chức triển khai hoạt động Công tác xã hội
1.2.2.1 Các chính sách, chế độ trợ giúp
- Các chính sách, chế độ trợ giúp theo quy định của Nhà nước
Hiện nay nhà nước đã có các chính sách, chế độtrợ giúp cho những phụ nữđơn thân như: trợ cấp hàng tháng là 180.000 đồng, các chính sách giảm nghèo hỗtrợ việc làm, chính sách tín dụng, vay vốn, hỗ trợ sản xuất, nhà ở cho phụ nữnghèo nói chung và phụ nữ đơn thân nói riêng
- Các khoản hỗ trợ, giúp đỡ của cơ sở
Bên cạnh sự quan tâm của Đảng và nhà nước, chính quyền địa phương cũng
đã tổ chức thăm hỏi, tặng quà vào dịp tết cho những hu nữ nghèo đơn thân ở xã
1.2.2.2 Mô hình, hoạt động chăm sóc, giúp đỡ
- Mô hình, hoạt động chăm sóc, giúp đỡ của Nhà nước
- Mô hình, hoạt động chăm sóc giúp đỡ của cơ sở thực tập
- Các hoạt động chăm sóc, giúp đỡ phối hợp với các tổ chức, cá nhân trong vàngoài nước
1.2.3 Nguồn lực thực hiện
1.2.3.1 Nguồn từ ngân sách nhà nước
Các chính sách như: Hỗ trợ nhà ở cho người nghèo, việc làm, vay vốn tíndụng là nguồn lực từ ngân sách nhà nước
1.2.3.2 Nguồn từ cơ quan, đơn vị thực tập
Hỗ trợ các suất quà vào dịp tết, dịp lễ là nguồn lực từ UBND xã
1.2.3.3 Nguồn khác
Các nguồn lực hỗ trợ từ các cá nhân, tổ chức như: gạo, áo quần, tiền
1.2.4 Những vướng mắc khi thực hiện hoạt động
Bên cạnh những kết quả đã đạt được trong công tác hoạt động giúp đỡ còngặp một số khó khăn như sau:
Thứ nhất: Nguồn vốn để hỗ trợ cho người nghèo còn ít chưa đá ứng được nhucầu vay vốn của họ
Thứ hai: Sự giúp đỡ, hỗ trợ từ các cá nhân, tổ chức còn hạn chế
Trang 23Thứ ba: Một số đối tượng còn trông chờ, ỷ lại vào sự giúp đỡ của nhà nước
mà họ chưa có ý thức vươn lên
Trang 24PHẦN 2 CÁC HOẠT ĐỘNG THỰC HIỆN TRONG QUÁ TRÌNH THỰC TẬP 2.1 Thái độ và kỹ năng giao tiếp với lãnh đạo cơ sở thực tập
PHÚC TRÌNH LÀM VIỆC VỚI LÃNH ĐẠO ĐƠN VỊ LẦN 1.
Họ và tên: Trần Văn Lưu Tuổi: 50 Giới tính: nam
Thời gian: 7h ngày 24 tháng 2 năm 2014
Địa điểm: Phòng chủ tịch ở UBND xã Kim Hóa
Mục tiêu: Đến xin vào thực tập và tạo lập mối quan hệ thân thiết với lãnh đạo
hành vi của lãnh đạo.
Tự đánh giá cảm xúc, hành
vi của sinh viên.
SV( Sinh viên): Cháu chào chú ạ.
CT.UBND: Ừ Chào cháu Cháu gặp chú
có việc gì không?
SV: Dạ hôm nay chú có thể bớt chút thời
gian cho cháu được không ạ
CT.UBND: Ừ được Cháu cứ nói đi.
SV: Dạ cháu là Trương Thị Tố Oanh, cháu
đang là sinh viên năm cuối ngành công tác
xã hội ở trường Đại học vinh ạ Vì là năm
cuối nên nhà trường tổ chức đợt thực tập 2
tháng cho sinh viên nhằm giúp sinh viên
thực hành thực tế và rèn luyện kỹ năng
nghề, cháu có mong muốn về thực tập ở
xã mình ạ nên hôm nay cháu đến gặp chú
mong chú tạo mọi điều kiện giúp đỡ
CT.UBND: Vậy à Nhà trường đã tin
tưởng giới thiệu sinh viên về đây thì chú
cũng cố gắng tạo mọi điều kiện để cháu có
Chú chủ tịch UBND xãnhiệt tình, niềm nở đóntiếp sinh viên
Mặc dù đã
có kinh nghiệm trong việc
đi thực tập nhưng khi đến cơ sở sinh viên vẫn cảm thấy lo lắng, hồi hộp Lo không biết chú chủ tịch
có cho mìnhthực tập ở đây không Nhưng khi
Trang 25thể hoàn thành đợt thực tập và đạt kết quả
cao Mà cháu thực tập mấy tháng?
SV: Dạ cháu cảm ơn chú ạ Cháu thực tập
2 tháng chú ạ
CT.UBND: Ừ.Thế à Cháu uống nước đi.
SV: Dạ vâng ạ Để có điều kiện tiếp xúc,
thực hành đứng chuyên ngành cháu muốn
xin về phòng văn hóa xã hội thực tập ạ
CT.UBND: Ừ Cháu cứ về đó đi Ở đó có
2 chị cán bộ văn hóa xã hội, một chị làm
mảng chính sách xã hội, một chị làm văn
hóa thông tin và chú Việt phó chủ tịch
quản lí chung về các mảng đó cháu muốn
biết thông tin gì cứ hỏi họ
SV: Dạ Đây là giấy giới thiệu của cháu ạ.
Thế sáng nay cháu bắt đầu thực tập luôn
được không chú?
CT.UBNDX: Ừ mà lát nữa cháu đi với
chú xuống hội trường UBND giao ban đầu
tuần với cơ quan để chú giới thiệu cho
mọi người biết luôn
SV: Dạ.
đến cơ sở được sự đón tiếp nhiệt tình
và nói chuyện vui
vẻ sinh viênbớt căng thẳng hơn Sinh viên
đã sử dụng các kỹ nănggiao tiếp, quan sát, lắng nghe trong khi giao tiếp với lãnh đạo cơ sở.Sinh viên thể hiện thái
độ tôn trọng, tự tin
và trung thực thẳng thắn
* LƯỢNG GIÁ:
Trang 26- Những kết quả đạt được: Được vào thực tập ở UBND xã Kim Hóa và tạo
mối quan hệ cởi mở với lánh đạo cơ sở
- Những tồn tại: Sinh viên còn rụt rè và căng thẳng trong khi giao tiếp PHÚC TRÌNH LÀM VIỆC VỚI LÃNH ĐẠO ĐƠN VỊ LẦN 2.
Họ và tên: Hoàng Ngọc Phương Tuổi: 50 Giới tính: nam
Thời gian: 14h30 ngày 26 tháng 2 năm 2014
Địa điểm: Phòng phó chủ tịch ở UBND xã Kim Hóa
Mục tiêu: Tìm hiểu một số thông tin như: lịch sử hình thành, cán bộ côngchức ở cơ sở
cảm xúc, hành vi của lãnh đạo.
Tự đánh giá cảm xúc, hành vi của sinh viên SV: Cháu chào chú ạ.
PCT.UBND: Chào cháu Thực tập thế nào rồi
cháu?
SV: Dạ cũng bình thường chú ạ Các chú các chị ở
phòng cũng nhiệt tình giúp đỡ ạ
PCT.UBND: Ừ thế là tốt rồi Hôm nay chú có thể
giúp được gì cho cháu nào?
SV: Dạ cháu đang tìm hiểu một số thông tin về
UBND xã mình để viết báo cáo ạ
PCT.UBND: Cháu muốn biết những thông tin
Sinh viên sửdụng các kỹnăng lắngnghe tíchcực, ghichép, quansát trong quátrình giaotiếp với lãnhđạo
Trang 27chú đưa cho cháu tập tài liệu cụ thể hơn để cháutham khảo nha.
SV: Dạ cháu cảm ơn chú ạ Còn tổ chức, bộ máy
của UBND thì thế nào chú?
PCT.UBND: Về tổ chức bộ máy thì UBND xã thì
UBND xã có 5 thành viên được phân công phụtrách các mặt công tác theo quy định tại Nghị định107/2004/NĐ - CP ngày 1/4/2004 của chính phủnhư sau: 1 Chủ tịch, 2 phó chủ tịch, 2 ủy viên Chủtịch UBND xã Kim Hóa phụ trách trực tiếp côngtác nội chính, qui hoạch và kế hoạch phát triểnkinh tế xã hội, Phó chủ tịch phụ trách khối kinh tế– tài chính, xây dựng cơ sở hạ tầng khoa học côngnghệ, nhà đất tài nguyên môi trường , Phó chủ tịchphụ trách khối văn hóa xã hội và các lĩnh vực xãhội khác Ủy viên phụ trách quân sự Ủy viên phụtrách công an Chủ tịch UBND xã là đại biểuHĐND xã Còn các thành viên khác của UBNDkhông nhất thiết phải là đại biểu HĐND Còn về
cơ cấu các phòng ban thì có 5 phòng: Văn phòng– thống kê ,Địa chính – Xây dựng, Tài chính – Kếtoán, Tư pháp – Hộ tịch, Văn hóa – xã hộ và phòngcác đoàn thể( Hội CCB, Phụ nữ, đoàn, nông dân)
SV: Vậy UB mình có bao nhiêu cán bộ công chức
và lao động chú?
PCT.UBND: Có 23 cán bộ công chức trong đó có
11 cán bộ và 12 công chức Ngoài ra có 23 cán bộkhông chuyên trách nữa
Trang 28SV: UBND xã mình có tổ chức đào tạo, bồi dưỡng
kiến thức cho đội ngũ cán bộ công chức không ạ?
PCT.UBND: Có chứ cháu Xã tạo điều kiện cho
anh chị em CBCC được đi tập huấn, học các lớpbồi dưỡng chính trị đề nâng cao trình độ chuyênmôn cũng như công tác quản lý
SV: Những chế độ chính sách cho họ thì như thế
nào chú?
PCT.UBND: Theo quy định của nhà nước thì
CBCC và lao động ở xã cũng tham gia đóngBHXH, có chế độ hưu trí, thai sản và còn tiền phụcấp vùng 135( Xã đặc biệt khó khăn) nhằm độngviên họ hăng say làm tốt nhiệm vụ được giao
SV: Về điều kiện làm việc và trang thiết bị được
trang bị đầy đủ không chú?
PCT.UBND: UBND cũng tạo mọi điều kiện thuận
lợi để anh chị em trong cơ quan phát huy khả năngcủa mình Khi có ai trong cơ quan đau ốm UBNDcũng tổ chức thăm nom vậy cháu Ngoài ra cácngày lễ lớn như 20/10, 8/3, 26/3 tổ chức giao lưuvăn nghệ, giao lưu bóng chuyền và tổ chức tọađàm cháu à
SV: Được sự quan tâm của cơ quan chắc mọi
người cũng có thêm động lực và luôn cố gắng chúnhỉ?
PCT.UBND: Ừ cháu Mọi người luôn làm tốt
công việc của mình và được sự tin tưởng của nhân
Trang 29dân cháu à.
SV: Còn các trang thiết bị phục vụ cho công việc
như thế nào chú?
PCT.UBND: Như cháu thấy đấy mỗi phòng cũng
được trang bị 1 máy tính để bàn, máy in, 1 điện
thoại bàn, quạt điện và hệ thống điện luôn được
đảm bảo nhưng kinh phí để mua các thiết bị còn
hạn chế nên vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của
anh chị em trong cơ qua cháu à
SV: Hiện tại UBND mình còn thiếu các thiết bị gì
vậy chú?
PCT.UBND: Máy chiếu chưa có cháu à, còn các
thiết bị khác thì đã có nhưng cũng cũ cả rồi
* LƯỢNG GIÁ:
- Những kết quả đạt được: Sinh viên đã thu thập được thông tin về cơ sở
như lịch sử hình thành, đội ngũ cán bộ công chức, lao động, các chế độ chính sáchđối với cán bộ công chức, lao động
- Những tồn tại: Kỹ năng đặt câu hỏi của sinh viên còn nhiều hạn chế cần
Trang 30bằng Họ đến với NVCTXH khi họ cần sự giúp đỡ vì lúc này họ không thể tự mìnhtháo gỡ những khó khăn vướng mắc Mỗi người đều có những năng lực, khả năngnhất định NVCTXH là người khai thác và giúp thân chủ phát huy những thế mạnhtrong quá trình giải quyết vấn đề và cuộc sống sau này.
Thái độ này còn được thể hiện ở NVCTXH tôn trọng sự khác biệt và tôntrọng tính tự quyết của thân chủ Con người không ai giống ai, bên cạnh nhữngđiểm chung về hoàn cảnh sống, nhu cầu thì họ có những khác biệt về tính cách,quan điểm sống chính vì vậy cần phải tôn trọng sự khác biệt đó làm được điều nàythân chủ sẻ tin tưởng vào NVCTXH và chia sẽ những suy nghĩ, cảm xúc, hoàncảnh Mặt khác NVCTXH không làm thay làm hộ cho thân chủ mà để thân chủ tựquyết định, vì hơn ai hết thân chủ là người hiểu rõ vấn đề, hoàn cảnh, khả năng củabản thân hơn người khác NVCTXH chỉ là người hỗ trợ, kết nối để giúp đỡ thânchủ trong quá trình giải quyết vấn đề
- Kiên trì, kiên nhẫn
Khi làm việc với thân chủ NVCTXH không được có thái độ vội vàng, hấptấp Thân chủ là người đang có vấn đề nhiều lúc họ không bình tĩnh, mất niềm tin,tâm lí hoang mang, lo lắng nên NVCTXH cần phỉa kiên nhẫn chờ đợi, động viênkhích lệ họ
2.2.2 Kỹ năng
- Kỹ năng lắng nghe
Trang 31Lắng nghe là việc chú tâm lắng nghe những lời nói, biểu hiện, trạng thái cảmxúc của người mình giao tiếp và phản hồi lại những gì mình đã nghe được trong khitiếp xúc với họ.
Lắng nghe trong khi làm việc với thân chủ nhằm giúp thân chủ xác địnhđược vị trí của chính mình, thân chủ cảm thấy mình được tôn trọng và giúp thânchủ giải phóng, giải tỏa những khó khăn, nỗi buồn mà bấy lâu thân chủ đang chịuđựng
- Kỹ năng quan sát
Kỹ năng quan sát là một trong nhữn kỹ năng cần thiết khi tiếp xúc với thânchủ Trong quá trình giao tiếp với thân chủ NVCTXH quan sát thái độ, hành vi,biểu hiện cảm xúc của họ để có những đánh giá khách quan, chính xác hơn về thânchủ Đây cũng là cách để thu thập thêm thông tin về họ và vấn đề mà họ đang gặpphải Mặt khác, khi quan sát biểu hiện cảm xúc của thân chủ còn giúp NVCTXHchứng thực được những thông tin mà thân chủ đua ra trong quá trình phỏng vấn
Mục đích quan sát là sử dụng những dữ liệu quan sát được để hiểu thân chủ
và có hình ảnh toàn diện về thân chủ Quan sát giúp NVCTXH hiểu được nhữnghành vi bằng lời và không lời của đối tượng
Thứ nhất: NVCTXH quan sát dáng vẻ bên ngoài thân chủ như: áo quần, sựgọn gàng, sạch sẽ, như vậy NVCTXH sẽ có được những đánh giá ban đầu về đốitượng như khi thân chủ ( chị Hiền) lần đầu gạp NVCTXH trong bộ áo quần tuy củnhưng sạch, không luộm thuộm thì đánh giá ban đầu về chị Hiền là tuy không cóđiều kiện để sắm những bộ áo quần mới nhưng chị là người sống gọn gàng, sạch sẽ
Thứ hai: NVCTXH quan sát trạng thái nội tâm của thân chủ như khả nănggiao tiếp, tư thế ngồi, biểu hiện nét mặt
Ví dụ: thân chủ ngồi khép nép không tự nhiên và ít nói NVCTXH đánh giáthân chủ là người hay mặc cảm, tự ti, kỹ năng giao tiếp còn hạn chế Hay khi nói vềhoàn cảnh mình nét mặt Chị Hiền đượm buồn, ngẹn ngào, xúc động
Thứ ba: NVCTXH quan sát các trang thiết bị, đồ dùng khi vãng gia giađình thân chủ Từ đó giúp NVCTXH có được một bức tranh toàn diện hơn về thânchủ
- Kỹ năng đặt câu hỏi
Trang 32Đây là khẳ năng NVCTXH sử dụng nhiều loại câu hỏi khác nhau để thu thậpthông tin cũng như hỗ trợ thân chủ bày tỏ suy nghĩ và cảm xúc của mình Kỹ năngnày được sử dụng thường xuyên và xuyên suốt trong quá trình giúp đỡ
Khi làm việc với thân chủ NVCTXH đã vận dụng kỹ năng đặt câu hỏi nhưsau:
Thứ nhất: Trong quá trình giúp đỡ NVCTXH sử dụng kỹ năng này khi tìmhiểu về hoàn cảnh, vấn đề thân chủ như: tên, tuổi, địa chỉ Bằng những câu hỏi mởnhư: “ Chị có thể chia sẽ rõ hơn về hoàn cảnh của gia đình mình được không ạ?”
Thứ hai: NVCTXH đặt câu hỏi khai thác cảm xúc, suy nghĩ, hành vi củathân chủ ( chị Hiền) Đây là cách giúp NVCTXH khai thác những cảm xúc, nộitâm để có thêm thông tin và hiểu hơn về thân chủ Như khi nói chuyện thân chủ( chị Hiền) nhiều lúc im lặng không nói gì NVCTXH đặt câu hỏi như: “ Chị có thểcho em biết chị đang suy nghĩ gì không?”
Thứ ba: NVCTXH đặt những câu hỏi định hướng nhằm giúp thân chủ tậptrung vào trọng tâm vấn đề
NVCTXH đặt câu hỏi như: “ Chị đã chia sẽ với em rất nhiều thông tin vềkhó khăn mà chị đang đối mặt Vậy chị có thể cho em biết đâu là vấn đề mà chịthấy khó khăn nhất cần được giúp đỡ không?”
- Kỹ năng ghi chép hồ sơ
Ghi chép là sự ghi lại của NVCTXH về các sự việc, hiện tượng, tình huống,kết quả hoạt động của NVCTXH và đối tượng trong quá trình giải quyết vấn đề.Đây là nhiệm vụ bắt buộc mà NVCTXH phải lưu tâm NVCTXH phải ghi lại tất cảnhững gì xảy ra trong tiến trình
Thứ nhất: NVCTXH ghi chép thông tin từ thân chủ
Khi tiếp xúc, vãng gia nhà thân chủ NVCTXH ghi chép lại những thông tinnhư: điều kiện sống, thu nhập, khó khăn, vấn đề
Thứ hai: NVCTXH ghi chép thông tin từ môi trường xung quanh như: bạn
bè, họ hàng nhằm giúp NVCTXH có thêm những
Thứ ba: NVCTXH ghi chép thông tin thu thập được từ chính quyền địaphương xem họ đã có các chính sách, biện pháp hỗ trợ gì giúp đỡ thân chủ chưa
- Kỹ năng vẽ sơ đồ phả hệ
Trang 33Kỹ năng vẽ sơ đồ phả hệ là công cụ chính cho việc thu thập thông tin đánhgiá vấn đề của các cá nhân trong gia đình
2.3 Tiến trình Công tác xã hội cá nhân với phụ nữ nghèo đơn thân ở Thôn Kim Thủy- Xã Kim Hóa- Huyện Tuyên Hóa- Tỉnh Quảng Bình.
Tiến trình CTXHCN là một chuỗi các hoạt động tương tác giữa nhân viên xãhội dùng các quan điểm giá trị, kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng của mình để thamgia vào việc giải quyết vấn đề của đối tượng và với sự hỗ trợ đó đối tượng cũnghuy động hết khả năng sức lực của mình để giải quyết những vấn đề khó khăn đangmắc phải Như vậy tiến trình CTXHCN bao gồm những bước chính như: Tiếp cậnthân chủ, thu thập thông tin, đánh giá và xác định vấn đề, lên kế hoạch trị liệu, triểnkhai thực hiện kế hoạch, lượng giá- chuyến giao
- Hoàn cảnh đối tượng
Sinh ra trong một gia đình nghèo khổ của vùng núi đất cằn sỏi đá Thôn KimThủy xã Kim Hoá, Chị Nguyễn Thị Xuân ( 45 tuổi) lấy chồng sớm nhưng có conmuộn mãi đến năm 30 tuổi chị mới sinh Hạnh Lấy chồng được 19 năm thì năm
2006 chồng chị bệnh nặng và qua đời để lại chị cùng đứa con thơ dại Lúc này,cuộc sống vốn đã khó khăn càng chồng chất khó khăn, trên vai chị gánh nặng vừalàm bố, vừa làm mẹ Vất vả, khó khăn, có lúc tưởng chừng không vượt qua nổi,cuộc sống gia đình chị khó khăn nay càng khó khăn hơn, bao nhiêu tiền bạc chị vaymượn được để chạy chửa cho chồng nay vẫn chưa trả được Chị còn phải nuôi con
ăn học Hai mẹ con sống trong ngôi nhà dột nát, tạm bợ Chị Xuân không cóviệc làm ổn định, thu nhập thấp chị phải đi làm thuê suốt ngày để trang trải cuộcsống gia đình Mẹ con chị trông chờ vào tiền trợ cấp hàng tháng 180.000/ tháng Làchủ gia đình chị làm lụng suốt ngày để trang trải cuộc sống và không có thời gian
để chăm sóc bản thân Thế nhưng cuộc sống cũng không khá lên được Chị luônmang trong mình cảm giác tự ti, mặc cảm
2.3.1 Tiếp cận thân chủ
Tiếp xúc với phụ nữ nghèo lại có hoàn cảnh éo le là một vấn đề không dễ bởi
họ cần phải thật khéo léo, chân thành để tạo sự tin tưởng với thân chủ
Được sự giới thiệu Ban XĐGN xã Kim Hóa, Hội phụ nữ xã Kim Hóa,NVCTXH đã chủ động tìm đến gặp gỡ trao đổi với chính quyền địa phương và cán
Trang 34bộ hội phụ nữ thôn Kim Thủy, trực tiếp là bác: Phan Thanh Hồng- Trưởng thôn vàChị Nguyễn Thị Tiện - Chi hội trưởng hội phụ nữ thôn Sau khi được bác trưởngthôn và chị Tiện chia sẽ NVCTXH đã hiểu hơn về cuộc sống khó khăn của gia đìnhchị Xuân.
Theo đúng kế hoạch đúng ngày tháng năm 2014 NVCTXH đến trực tiếplàm việc với chị
Từ hồ sơ hộ nghèo ở thôn và những gì thu thập được khi tiếp xúc với chịXuân, NVCTXH đã thu thập được một số thông tin về thân chủ như sau:
Báo cáo tiếp nhận thông báo
Thứ nhất: Nhận thông báo
Số hồ sơ: 34 Cán bộ:
Hình thức tiếp nhận: Ban XĐGN xã Kim Hóa giới thiệu ngày tháng năm
2014 Địa điểm: Phòng văn hóa- xã hội xã Kim Hóa
Thứ hai: Thông tin đối tượng
Số hồ sơ: 34
Họ và tên thân chủ: Nguyễn Thị Xuân
Ngày tháng năm sinh: Ngày 3 tháng 8 năm 1966 Giới tính: nữ
Trình độ học vấn: 5/12
Nghề nghiệp: Làm nông
Đặc điểm thân chủ: Người gầy, da ngăm đen
Nguồn thông tin cung cấp: Thân chủ
Những đánh giá ban đầu về thân chủ: Chị Xuân là người hiền lành, chịuthương chịu khó là người hết mực thương yêu con Là chủ gia đình chị vừa chămsóc nuôi dạy con vừa lao động để trang trải cuộc sống 2 mẹ con Tuy nhiên, chịcòn rụt rè, ngại giao tiếp với người khác
Thứ ba: Ghi chép nhiệm vụ
Đánh giá- kết luận của NVCTXH: Như vậy, bằng kỹ năng thấu cảm, kỹ năngquan sát, kỹ năng đặt câu hỏi, kỹ năng giao tiếp NVCTXH nhận thấy đối tượngđang gặp phải phải một số vấn đề như sau:
- Vấn đề 1: Thân chủ đang gặp khó khăn về kinh tế
- Vấn đề 2: Thân chủ luôn mặc cảm, tự ti về bản thân
Trang 35PHÚC TRÌNH LẦN 1
Họ và tên thân chủ: Nguyễn Thị Xuân Tuổi: 45 Giới tính: nữ
Thời gian: ngày 12 tháng 3 năm 2014
Địa điểm: Tại nhà thân chủ
Mục tiêu: Gặp gỡ, tiếp xúc NVCTXH đã trực tiếp giới thiệu bản thân, trìnhbày với thân chủ về mục đích, nguyên tắc của NVCTXH nhằm xây dựng niềm tinvới thân chủ đồng thời giúp thân chủ cởi mở hơn trong tiếp xúc và làm việc vớiNVCTXH qua nguyên tắc giữ bí mật
cảm xúc, hành vi của thân chủ.
Tự đánh giá cảm xúc, hành
năng của NVCTXH NVCTXH: Em chào chị Chị cho em hỏi đây có phải
nhà chị Hiền không ạ?
TC: Ừ đây là nhà chị Em vào nhà ngồi uống nước đã.
NVCTXH: Dạ
TC: Em gặp chị có việc gì không?
NVCTXH: Em xin tự giới thiệu em tên là Oanh, sinh
viên năm cuối ngành công tác xã hội của Trường Đại
Học Vinh , em về thực tập tốt nghiệp ở xã mình ạ Chị có
thể bớt chút thời gian cho em được nói chuyện không ạ
TC: Ừ không có gì mà Hôm nay chị cũng không có việc
gì để làm cả
NVCTXH: Dạ em cảm ơn chị Hiện em đang làm đề tài
về CTXHCN với phụ nữ nghèo đơn thân và được sự giới
thiệu của Ban XĐGN xã hôm nay em đến đây với mong
muốn chị gặp gỡ và cùng chị trao đổi một số thông tin ạ
Em mong chị em mình sẽ cùng nhau phối hợp để giải
quyết được khó khăn mà chị đang gặp phải ạ Em đến
Thân chủ
là ngườihiền lànhnhưng chịngại tronggiao tiếp
Khi đượchỏi vềhoàn cảnhgia đìnhchị cóchút mặccảm
Bằng các
kỹ nănggiao tiếp,tạo lập mốiquan hệ,đặt câuhỏi, quansát nvctxhthấy đượcgia đìnhchị Xuân
có điềukiện sốngkhó khănthiếu thốnkhông chỉ
về vật chất
Trang 36đây với vai trò là người hỗ trợ, kết nối các chương trình,
chính sách nhằm tăng cường năng lực, khả năng để chị
có thể tự giải quyết được vấn đề của mình ạ
TC: Ừ Chị cám ơn em và UB đã quan tâm đến gia đình
NVCTXH: Dạ đó là trách nhiệm và công việc mà chúng
em phải làm ạ
TC: Ừ thì
NVCTXH: Chị cứ yên tâm ạ Một trong những nguyên
tắc của nghề CTXH đó là giữ bí mật cho thân chủ, em
đảm bảo những thông tin mà chị chia sẽ với em sẽ được
giữ bí mật ạ
TC: Như em thấy đấy nhà chỉ có 2 mẹ con, nhà cửa dột
nát hết trong nhà cũng không sắm sửa được gì Con gái
chị 15 tuổi, cháu đang học lớp 9 ở trường THCS Kim
Hóa Số chị sinh ra là khổ rứa rồi em ạ
NVCTXH: Mỗi cây mỗi hoa mỗi nhà mỗi cảnh chị à
TC: Ừ.
NVCTXH: Em khâm phục chị đó dù khó khăn vất vả thế
nào chị cũng cố gắng lo cho em Hạnh được đến trường
TC: Biết làm sao được em chị cũng không muốn con cái
khổ như mình mà Ngày trước gia đình chị không có điều
kiện để cho chị đi học nên chị phải nghỉ học sớm, giờ
mới nghèo khổ thế em à
NVCTXH: Ai cũng mong muốn con cái mình sau này có
cuộc sống đầy đủ hơn mà chị đó là trách nhiệm cũng như
nhiệm vụ của bố mẹ mà
TC: Ừ
NVCTXH: Vậy hiện tại khó khăn mà gia đình mình
đang gặp phải là gì chị?
TC: Gia đình chị đang gặp khó khăn về kinh tế em à.
NVCTXH: Vâng ạ Để tháo gỡ những khó khăn này
mà cả tinhthần
Trang 37trong một buổi làm việc không thể giải quyết hết được
nên em hẹn chị ở những buổi làm việc sau ạ Trước khi
kết thúc buổi trò chuyện này em cũng mong muốn trong
những buổi làm việc sau chị sẽ cung cấp đầy đủ chính
xác những thông tin liên quan đến vấn đề của chị thì lúc
đó quá trình giúp đỡ mới có hiệu quả ạ
TC: Ừ chị hiểu rồi.
NVCTXH: Em chào chị ạ.
TC: Chị chào em.
* LƯỢNG GIÁ:
- Những kết quả đạt được: Sinh viên đã giới thiệu, làm quen và tạo lập mối
quan hệ thân thiết tin cậy với thân chủ và thể hiện sự đồng cảm với hoàn cảnh củathân chủ
- Những tồn tại: Thân chủ là người có hoàn cảnh éo le họ tự ti, mặc cảm
nên sinh viên còn hạn chế trong việc khai thác thông tin từ thân chủ
2.3.2 Thu thập thông tin
Sau những buổi vãng gia, thăm, gặp và trò chuyện với đối tượng NVCTXHnhận thấy thân chủ và gia đình đã dành cho mình những sự tin cậy nhất định,NVCTXH tiến hành bước tiếp theo đó là: “Thu thập thông tin”
Để thu thập được những thông tin cần thiết NVCTXH đã sử dụng rất nhiều
kỹ năng như: kỹ năng lắng nghe, quan sát, khuyến khích làm rõ ý, phỏng vấn sâu
để khai thác được từng vấn đề cụ thể của đối tượng Để có được thông tin chínhxác, đầy đủ và tin cậy NVCTXH cần thu thập thông tin từ nhiều phía
Công việc thu thập thông tin hầu như được tiến hành trong suốt tiến trình canthiệp NVCTXH thông qua một số nguồn có thể tiếp cận được như: thân chủ, hàngxóm, những người thân, bạn bè, BCH thôn và Hội phụ nữ thôn để thu thập thôngtin Các thông tin thu thập được bao gồm:
Thứ nhất: Thông tin về thân chủ
- Vấn đề của thân chủ: vấn đề về kinh tế
- Vấn đề chị Xuân xuất phát từ khi chồng chị bị bệnh và qua đời Là laođộng chính trong gia đình chị phải lao động quần quật để có tiền chữa bệnh cho
Trang 38chồng và lo cho con học hành Chị không có công việc ổn định cả gia đình chỉtrông chờ vào 1 sào ruộng và tiền trợ cấp hàng tháng ( Phụ nữ nghèo đơn thân nuôicon dưới 18 tuổi đang đi học) Hoàn cảnh đã khó khăn nay càng khó khăn hơn khichồng chị qua đời cách đây 6 năm Với trách nhiệm nặng nề mà chị phải gánh váckhi vừa phải làm bố vừa phải làm mẹ để nuôi dạy và chăm sóc con chị dường nhưkhông còn sức lực nữa
- Nguyên nhân cốt lõi của vấn đề là:
+ Thiếu điều kiện để sản xuất: đất, vốn
+ Trình độ học vấn thấp nên khó khăn trong việc áp dụng khoa học kỹ thuậtvào sản xuất
+ Chị tự ti, mặc cảm về hoàn cảnh của mình
Trước những khó khăn mà chị đang phải đối mặt chính quyền địa phương,các cá nhân có làng hảo tâm đã giúp đỡ nhưng cũng không phần nào tháo gỡ hếtnhững khó khăn của chị
- Tác động và ảnh hưởng của vấn đề trên đến chị Xuân- gia đình và xã hội.Đối với ( Chị Xuân)- gia đình: Nó dẫn đến cuộc sống gia đình chị khó khănhơn, chị cảm thấy bất lực không còn niềm tin vào cuộc sống và cảm thấy sự tự ti,mặc cảm
Đối với xã hội: Đây cũng là nguyên nhân làm cho khoảng cách giàu nghèongày càng rõ rệt hơn và làm kìm hãm sự phát triển của xã hội
Thứ hai: Thông tin về môi trường xung quanh
Ngoài thu thập thông tin từ thân chủ, NVCTXH cũng chủ động thu thậpthông tin về bối cảnh môi trường của thân chủ ( Chị Xuân), những nguồn lực từ giađình, cộng đồng và xã hội như: hàng xóm, BCH thôn, hội phụ nữ, anh chị em, bốmẹ để NVCTXH và thân chủ hiểu rõ hơn về bối cảnh và tìm kiếm sự hỗ trợ giúpcho thân chủ giải quyết vấn đề của mình một cách dễ dàng hơn
NVCTXH đã thu thập được một số thông tin cơ bản sau:
- Các thành viên trong gia đình: Chị sinh ra trong một gia đình nghèo bố mẹlàm nông Chị Xuân là con một trong gia đình nhưng vì bố mẹ không có đủ điềukiện để cho chị đi học nên chị nghỉ học sớm để phụ giúp bố mẹ Bố mẹ chị nay đã
Trang 39già yếu, hay đau ốm Còn chồng chị qua đời cách đâyh 6 năm trước vì bệnh ungthư Hiện nay chị đang sống với con gái.
Trong gia đình con gái là người có ý nghĩa quan trọng với chị Bên cạnh đó,
bố mẹ chị cũng luôn quan tâm và yêu thương 2 mẹ con chị Từ thông tin nàyNVCTXH có thể huy động sự giúp đỡ từ con và ông bà nội về mặt tinh thần
- Điều kiện sống: Hiện tại 2 mẹ con đang sống trong căn nhà tranh ở thônKim Thủy Thu nhập hàng tháng của gia đình khoảng 180.000 đồng/ tháng Chịkhông có công việc ổn định, ai thuê gì chị cũng làm Qua đó NVCTXH thấy đượcmột trong những nguyên nhân gây ra vấn đề của thân chủ là thất nghiệp dẫn đếnnghèo đói
- Môi trường xung quanh ảnh hưởng đến gia đình chị Xuân theo nhữnghướng sau:
Một là: Sự động viên, hỗ trợ cả về vật chất lẫn tinh thần của các tổ chứcđoàn thể: BCH thôn, Hội phụ nữ, hàng xóm, trường học; các cá nhân có lòng hảotâm là động lực giúp thân chủ có ý chí vươn lên trong cuộc sống
Hai là: Tâm lí mặc cảm, tự ti về hoàn cảnh gia đình mình thân chủ cảm thấybất lực, sống khép mình và ít giao tiếp với mọi người hơn
- Các nguồn lực: nội lực và ngoại lực
NVCTXH cùng với thân chủ bàn bạc, thảo luận về các nguồn lực có thể huyđộng để giải quyết vấn đề: bao gồm: nội lực (nguồn lực bên trong từ chính bản thânthân chủ và gia đình), ngoại lực (nguồn lực bên ngoài từ sự hỗ trợ của anh em, bạn
bè, các tổ chức đoàn thể và cộng đồng xã hội) Cụ thể như sau:
Về nội lực:
Nguồn lực để giải quyết vấn đề của chị Xuân là không có ( nhất là về vậtchất và tinh thần) chị Xuân cam chịu và chấp nhận hoàn cảnh Nhưng chị nhậnđược sự động viên, khích lệ từ con cái và bố mẹ mình
Về ngoại lực:
Anh em, họ hàng: Chị sinh ra trong một gia đình nghèo không có anh chị emnên chị Xuân phải nghĩ học sớm để phụ giúp bố mẹ Họ hàng cũng động viên vềmặt tinh thần
Hàng xóm láng giềng: Chính sự mặc cảm, sống khép mình đã làm chokhoảng cách giữa chị và mọi người càng xa cách