Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản và cách mạng Việt Nam, là sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lê Nin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng ta của dân tộc ta mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI
KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
BÀI TIỂU LUẬN MÔN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Tên đề tài:
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC GẮN LIỀN VỚI CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ ĐỊNH HƯỚNG VẬN
DỤNG TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
Sinh viên : Ngô Thị Hoài Phúc Chuyên ngành: Sư Phạm văn Khoá học : 2017
Đắk Lắk, ngày 25 tháng 8 năm 2021
1
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI
KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
BÀI TIỂU LUẬN MÔN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Tên đề tài:
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC GẮN LIỀN VỚI CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ ĐỊNH HƯỚNG VẬN
DỤNG TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
Sinh viên : Ngô Thị Hoài Phúc
Chuyên ngành: Sư Phạm Văn Giảng viên : Lý Thị Mỹ Hạnh
Trang 3Đắk Lắk, ngày 25 tháng 8 năm 2021
Trang 4MỤC LỤC
DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 1 Giao diện tải xuống của Tư tưởng Hồ Chí Minh 3
Hình 2 Giao diện tải xuống của Tư tưởng Hồ Chí Minh 6
Hình 3 Giao diện tải xuống của Tư tưởng Hồ Chí Minh 9
Hình 4 Giao diện tải xuống của Tư tưởng Hồ Chí Minh 14
Trang 5I ĐẶT VẤN ĐỀ 1.1 Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh
Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản và cách mạng Việt Nam, là sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lê Nin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng ta của dân tộc ta mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi
Hình 1 Giao diện tải xuống của Tư tưởng Hồ Chí Minh
1.2. Con đường tất yếu của cách mạng Việt Nam trong thời đại mới
Từ khi thực dân Pháp xâm lược Việt Nam, nhân dân ta đã liên tiếp đứng lên đấu tranh chống lại kẻ xâm lược với sự lãnh đạo của các sĩ phu, các nhà yêu nước theo nhiều khuynh hướng khác nhau nhưng đều thất bại do không
có đường lối cách mạng đúng đắn
Với mục đích, lý tưởng, khát vọng và ham muốn tột bật Người đã khẳng định rằng: “ Nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành” Chính vì vậy, Nguyễn Ái Quốc đã đi từ chủ nghĩa yêu nước đến với chủ nghĩa xã hội Với
Trang 6kỳ công của Người, chủ nghĩa Mác – Lê Nin kết hợp với phong trào yêu nước
và phong trào công nhân Việt Nam chuyển hóa thành một tất yếu đưa đến một
sự kiện trọng đại 1930 Đảng Cộng Sản Việt Nam ra đời, sự kiện này là mốc son đánh dấu sự kết hợp các nhân tố dân tộc và giai cấp, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trong bản chất của Đảng Vì vậy con đường cứu nước của
Hồ Chí Minh chính là “độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội”, đây là một sự lựa chọn hợp quy luật khách quan của lịch sử, đáp ứng nguyện vọng hàng ngàn đời của nhân dân ta
Sinh viên
(Ký và ghi rõ họ tên)
Trang 7II PHẦN NỘI DUNG
2.1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với Chủ Nghĩa
Xã Hội
2.1.1 Mục đích, lý tưởng, khát vọng của Hồ Chí Minh và tiến lên Chủ
Nghĩa Xã Hội
Cả cuộc đời của Hồ Chí Minh đã giành trọn cho nhân dân, cho đất nước, cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng con người, giải phóng nhân loại cần lao, thoát khỏi mọi áp bức, bất công, vươn tới cuộc sống ấm no, tự do và hạnh phúc Cũng chính vì vậy mà vấn đề dân tộc và giải quyết vấn đề dân tộc trong cách mạng Việt Nam đã được Người quan tâm, nung nấu suốt cả cuộc đời Vấn đề cấp thiết cần giải quyết là vấn đề dân tộc ở Việt Nam – một nước thuộc địa nửa phong kiến, trước hết phải tiến hành cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, đánh đuổi quân xâm lược, đánh đổ bọn tay sai, giành độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân, hòa bình và thống nhất đất nước
Độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân – tư tưởng đó của Hồ Chí Minh đã trở thành mục tiêu hàng đầu của cách mạng Việt Nam và nó được thể hiện nổi bật trong các thời điểm có tính bước ngoặc lịch sử
Tiêu biểu năm 1945, đứng trước thời cơ mới của cách mạng nước ta, khi nói chuyện với đồng chí Võ Nguyên Giáp, Hồ Chí Minh đã khẳng định:
“Lúc này thời cơ thuận lợi đã tới, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải cương quyết dành được độc lập”
Năm 1966, khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc bằng không quân và hải quân, Hồ Chí Minh kêu gọi: “Chiến tranh cóthể kéo dài 5 năm, 10 năm, 20 năm hoặc lâu hơn nữa Hà Nội, Hải Phòng và một số thành phố, xí nghiệp có thể bị tàn phá, song nhân dân Việt Nam quyết không sợ! Không có gì quý hơn độc lập tự do.”
Trang 8Vấn đề tiếp theo sau khi dành độc lập dân tộc phải đưa đất nước tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, nhằm giải phóng con người, phải phóng xã hội, xóa bỏ nghèo nàn và lạc hậu, vươn tới cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc cho mọi người, mọi dân tộc
Hình 2 Giao diện tải xuống của Tư tưởng Hồ Chí Minh
Xuất phát từ hoàn cảnh của Việt Nam, đi lên chủ nghĩa xã hội từ một nước nông nghiệp nghèo nàn, hậu quả của bọn thực dân, phong kiến để lại rất nặng nề nên Hồ Chí Minh cho rằng: “Chủ nghĩa xã hội là làm sao cho nhân dân đủ ăn, đủ mặc, ngày càng sung sướng, ai nấy được học hành, ốm đau có thuốc, già không lao động thì được nghỉ, nhưng phong tục tập quán không tốt dần dần được xóa bỏ tóm lại, xã hội ngày càng tiến, vật chất ngày càng tăng, tinh thần ngày càng tốt, đó là chủ nghĩa xã hội.”
Trên con đường tìm đường cứu nước, Người nhận thấy chủ nghĩa Mác – Lê Nin chung đúc tất cả lý tưởng mà Người đang tìm – lý tưởng giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội và giải phóng con người Cũng chính vì vậy
mà con đường đi lên chủ nghĩa xã hội và độc lập phải gắn liền với chủ nghĩa
xã hội trở thành nội dung cốt lõi trong tư tưởng Hồ Chí Minh, là mục tiêu chiến lược trong sự nghiệp cách mạnh của Đảng Cộng Sản Việt Nam suốt hai phần ba thế kỷ và mãi mãi về sau
Trang 92.2 Mối quan hệ giữa độc lập dân tộc gắn liền với Chủ Nghĩa Xã hội
2.2.1. Độc lập dân tộc là mục tiêu trước mắt, là tiền đề để tiến lên thực hiện
mục tiêu Chủ Nghĩa Xã Hội
Độc lập dân tộc là mục tiêu cao cả, là giá trị tinh thần quý giá nhất của người Việt Nam, là sự thể hiện tập trung của chủ nghĩa yêu nước và ý chí tự lập, tự cường Việt Nam Nhân dân Việt Nam có lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, đã từng phải chiến đấu với nhiều kẻ thù xâm lược đến từ nhiều phương, chính quá trình lịch sử đó đã hun đúc ở nhân dân ta ý chí đấu tranh bất khuất để bảo vệ độc lập dân tộc
Hồ Chí Minh cho rằng, cách mạng Việt Nam phải trải qua hai giai đoạn: cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và cách mạng xã hội chủ nghĩa Hai giai đoạn ấy không có bức tường ngăn cách, mà gắn bó chặt chẽ với nhau
Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân có hai nhiệm vụ chiến lược: chống thực dân xâm lược và chống địa chủ phong kiến Nhiệm vụ dân tộc và dân chủ quan hệ chặt chẽ với nhau, trong đó nhiệm vụ giải phóng dân tộc dặt lên trước hết, trước hết nhiệm vụ dân chủ cần thực hiện từng bước và phải phục tùng sự nghiệp giải phóng dân tộc
Để tạo cơ sở, tiền đề cho việc tiến lên chủ nghĩa xã hội, đối với Việt Nam, một đòi hỏi có ý nghĩa sống còn là độc lập dân tộc phải gắn liền với thống nhất chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ cúa đất nước Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, Bắc – Trung là một khối thống nhất không thể phân chia, đồng bào Kinh, Mường, Thái, Êđê, đều là con dân nước Việt, là con Rồng cháu Tiên Đó là quan điểm nhất quán, mang tính nguyên tắc của
Hồ Chí Minh Không duy trì và phát triển được khối thống nhất đó thì không thể có độc lập dân tộc, càng không thể nói đến việc tạo cơ sở tiền đề để tiến lên chủ nghĩa xã hội
Để tiến lên chủ nghĩa xã hội đòi hỏi độc lập dân tộc phải đi tôi với tự
do hạnh phúc của nhân dân Theo Hồ Chí Minh: “nếu nước được độc lập mà người dân không được hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập chẳng có ý nghĩa gì.”
Trang 102.2.2. Chủ nghĩa xã hội là con đường bảo vệ và phát triển thành quả của
độc lập dân tộc
Độc lập dân tộc tiến lên chủ nghĩa xã hội thể hiện mới quan hệ giữa mục tiêu trước mắt và mục tiêu lâu dài Hai mục tiêu ấy quan hệ chắt chẽ với nhau Không thể đi đến mục tiêu cuối cùng nếu không thực hiện được mục tiêu trước mắt Chỉ thực hiện được mục tiêu cuối cùng mới bảo vệ và phát triển những thành quả của mục tiêu trước mắt Vì vậy, nếu độc lấp dân tộc tạo
cơ sở, tiền đề để đi lên chủ nghĩa xã hội là con đường tốt nhất để giữ vững và phát triển lên một tầm cao mới – thành quả của độc lập dân tộc
Theo Hồ Chí Minh, chủ nghĩa xã hội là làm cho dân giàu, nước mạnh,
ai củng có công ăn, việc làm, các dân tộc trong nước bình đẳng đoàn kết, giúp
đỡ lẫn nhau Về mặt phân phối sản phẩm lao động thì chủ nghĩa xã hội là ai làm nhiều hưởng nhiều, ai làm ít hưởng ít, ai có sức lao động mà không làm thig không hưởng Những người già, đau yếu, tàn tật và trẻ em thì xã hội và cộng đồng có trách nhiệm chăm sóc nuôi dưỡng Trong chủ nghĩa xã hội, văn hóa, khoa học kỹ thuật, chính trị và kinh tế, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được quan tâm và ngày một nâng cao Về mặt đối ngoại, chủ nghĩa
xã hội là hòa bình, hữu nghị, làm bạn với tất cả các nước Chủ Nghĩa xã hội với những đặc trưng đó không chỉ bảo vệ những thành quả của độc lập dân tộc mà cơ bản tạo nên sự phát triển mới về chất Hồ Chí Minh khẳng định chỉ
có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới bảo đảm cho nền độc lập dân tộc chân chính, mới giải phóng các dân tộc một cách thực sự, hoàn toàn
2.3. Sự thể hiện trên thực tế tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập gắn liền với chủ nghĩa xã hội
Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội xuất hiện từ năm 1920, khi Người bắt gặp chủ nghĩa Mác – Lê Nin, và nó được thể hiện rõ nét từ năm 1930 Sự thể hiện tư tưởng của Người về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội có thể phân thành 3 thời kỳ chủ yếu
Trang 11
Hình 3 Giao diện tải xuống của Tư tưởng Hồ Chí Minh
+ Thời kỳ 1930 – 1945:
Tư tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội của Hồ Chí Minh thời kỳ này thể hiện rõ trong những Văn kiện do Hồ Chí Minh soạn thảo được hội nghị hợp nhất thông qua Chánh cương vắn tắt của Đảng chỉ rõ Đảng chủ trương “làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địc cách mạng để đi tới
xã hội cộng sản” Hồ Chí Minh khẳng định sự nghiệp giari phóng dân tộc ở Việt Nam được thực hiện bằng con đường cách mạng vô sản: “muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”.Theo Tư tưởng Hồ Chí Minh điều đó có ý nghĩa là:
Đối tượng của cuộc đấu tranh là thực dân đế quốc và bọn tay sai chống lại độc lập dân tộc Ở trong nước lực lượng cách mạng bao gồm công nông là gốc và tất cả những ai có lòng yêu nước, thương nòi
Về lực lượng cách mạng ngoài nước trong thời kì này Hồ Chí Minh nhấn mạnh sự ủng hộ của Quốc tế Cộng sản, Liên bang cộng hòa xã hội chủ nghĩa xô viết, giai cấp công nhân và nhân dân lao động chính quốc, các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc
Nhân tốc quyết định thắng lợi của cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc
là sự lãnh đạo của Đảng theo chủ nghĩa Mác – Lê Nin
Trang 12+ Thời Kỳ 1945 – 1954:
Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội ở thời kỳ này được thể hiện ở những chủ trương, đường lối chiến lược do Hồ Chí Minh khởi xướng
“vừa kháng chiến, vừa kiến quốc”, “kháng chiến đi đôi với kiến quốc”,
“kháng chiến văn hóa, văn hóa kháng chiến”
Kháng chiến tức là bảo vệ nền độc lập dân tộc, chống sự xâm lược lần thứ hai của thực dân Pháp theo phương châm trường kỳ kháng chiến nhất định thắng lợi
Kiến quốc theo Hồ Chí Minh là xây dựng, củng cố nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á, xây dựng đời sống mới, xây dựng những
cơ sở đầu tiên của chủ nghĩa xã hội
+ Thời kỳ 1954 – 1969:
Ở thời kỳ này độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội trong tư tưởng Hồ Chí Minh thể hiện qua chủ trương: một Đảng cộng sản lãnh đạo thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược ở hai miền: xây dựng chủ nghĩa
xã hội ở miền Bắc, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ ở miền Nam, tiến tới thống nhất Tổ Quốc, đưa cả nước tiến lên chủ nghĩa xã hội Đây là một sáng tạo đạo lý của Hồ Chí Minh
Ngày 2/9/1969, Hồ Chí Minh qua đời Theo chỉ dẫn của Người, nhân dân ta đã đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào Với chiến dịch lịch sử mang tên Hồ Chí Minh, mục tiêu của thời kỳ này được hoàn thành ngày 30/04/1975
2.4. Những điều kiện đảm bảo cho độc lập dân tộc gắn liền với chủ
nghĩa xã hội của cách mạng Việt Nam
Thứ nhất, trong suốt quá trình cách mạng, sự lãnh đạo của Đảng phải được giữ vững, củng cố và tăng cường Xuất phát từ quan điểm xây dựng chủ nghĩa xã hội là một nhiệm vụ khó khăn hơn đánh đổi đế quốc, phong kiến, Hồ Chí Minh khẳng định trong thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội Đảng phải
Trang 13Thứ hai, phải khối đại đoàn kết toàn dân trên cơ sở liên minh công – nông – trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng phải được củng cố và mở rộng Hồ Chí Minh luôn đòi hỏi Đảng, nhà nước và mỗi người dân cần nêu cao trách nhiệm trong việc làm cho “rừng cây đại đoàn kết ấy đã nở hoa kết trái và gốc
rễ nó đang ăn sâu lan rộng khắp toàn dân, và nó có một cái tương lai ‘trường xuân bất lão’”
Thứ ba, sự ủng hộ giúp đỡ của các lực lượng cách mạng, hòa bình, dân chủ và tiến bộ trên thế giới được giữ vững và phát triễn Để làm được việc đó, ngay từ năm 1947, Hồ Chí Minh đã nêu cao chủ trương: “làm bạn với tất cả mọi nước dân chủ và không gây thù oán với một ai”
Ba nhân tố trên luôn được giữ vững và tăng cường, tác động qua lại, liên quan chặt chẽ với nhau là điều kiện đảm bảo cho sự thắng lợi của mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
2.5. Định hướng vận dụng trong giai đoạn hiện nay
Độc lập dân tộc là điều kiện tiên quyết thực hiện chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa xã hội là cơ sở đảm bảo vững chắc cho độc lập dân tộc Không giành được độc lập dân tộc thì không có điều kiện để xây dựng chủ nghĩa xã hội Độc lập dân tộc thật sự đòi hỏi xóa bỏ áp bức, nô dịch của dân tộc này với dân tộc khác, gắn liền độc lập dân tộc với tự do, bình đẳng, hạnh phúc của nhân dân, do đó chỉ có thể gắn liền với sự phát triển xã hội chủ nghĩa Chính nhờ sự kiên định nội dung tư tưởng đó mà Đảng ta đã lãnh đạo dân tộc đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, viết nên một lịch sử Việt Nam anh hùng với những mốc son chói lọi: Cách mạng Tháng 8 năm 1945, chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, giải phóng miền Nam thống nhất đất nước và đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội Tư tưởng đúng đắn, hợp quy luật, hợp lòng dân đó đã được Đảng quán triệt xuyên suốt trong cả tiến trình cách mạng, đặc biệt là trong quá trình đổi mới
Đại hội lần thứ VI (12/1986) của Đảng mở đầu thời kỳ đổi mới đất nước đã khẳng định: “Toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta đoàn kết một lòng,
Trang 14quyết tâm đem hết tinh thần và lực lượng tiếp tục thực hiện 2 nhiệm vụ chiến lược xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa được thông qua tại Đại hội Đảng lần thứ VII tiếp tục nhấn mạnh: “Nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Đó là bài học xuyên sướt quá trình cách mạng nước ta”
Tiếp tục dòng chảy xuyên suốt và thống nhất đó, Báo cáo chính trị được thông qua tại Đại hội Đảng lần thứ VIII xác định bài học quan trọng đầu tiên đối với cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới là: “Giữ vững mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trong quá trình đổi mới; nắm vững hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, kiên trì chủ nghĩa Mác –
Lê Nin và Tư tưởng Hồ Chí Minh
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX (4/2001) – Đại hội đàu tiên của thế
kỷ XXI, đại hội của dân chủ, trí tuệ, đoàn kết và đổi mới đã tiếp tục khẳng định: “Trong quá trình đổi mới, phải kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trên nền tảng tư tưởng chủ nghĩa Mác – Lê Nin và Tư tưởng Hồ Chí Minh” Như vậy, mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội trên thực tế đã trở thành dòng chủ lưu, là tư tưởng xuyên suốt, được quán triệt
và đề cao trong sự nghiệp đổi mới mà toàn dân ta đang tiến hành
Chính nhờ sự kiên định đầy quyết tâm dối cùng với sự lãnh đạo tài tình của Đảng mà nhân dân ta đã đứng vững và tiếp tục kiên trì mục tiêu chủ nghĩa xã hội trong khi Liên xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu đã lâm vào thoái trào, tan rã; tạo cơ sở khẳng định vị thế và sức mạnh của cách mạng Việt Nam trên trường quốc tế Niềm tin đối với Đảng trong lòng nhân dân ngày càng được củng cố, tăng cường, tạo đà cho sự phát triển mạnh hơn, cao hơn, triệt để hơn của thời kỳ công nghiệp hóa – hiện đại hóa
Tuy nhiên trong giai đoạn hiện nay, trước tình trạng nhiều vấn đề xã hội bức xúc và gay gắt được giải quyết tốt như nạn thiếu việc làm, sự phát triển của tệ nạn xã hội, sự khó khăn về đời sống của một bộ phận nhân dân,