Thực trạng nghèo tại bản kim đa, xã lục dạ, huyện con cuông, tỉnh nghệ an

Phát triển cộng đồng là tiến trình giải quyết vấn đề khó khăn cũng như đáp ứng nhu cầu của cộng đồng, hướng tới sự phát triển của về đời sống vật chất cũng như tinh thần cho người dân th

MỤC LỤC

Trang

LỜI MỞ ĐẦU 1

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 3

1 Một số khái niệm liên quan 3

2 Tổng quan địa bàn 5

3 Thực trạng nghèo tại bản Kim Đa, xã Lục Dạ, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An 9

4 Nguyên nhân 12

5 Giải pháp 14

KẾT LUẬN 16

LỜI MỞ ĐẦU

Công tác xã hội là một nghành khoa học ứng dụng nhằm đào tạo những nhân viên xã hội chuyên nghiệp làm việc trực tiếp với cá nhân, gia đình, nhóm

và cộng đồng có nhu cầu và cao hơn nữa là khả năng tác động vào xã hội ở tầm

vĩ mô Cùng với công tác xã hội với cá nhân, nhóm thì phát triên cộng đồng là một phần quan trọng không thể thiếu của công tác xã hội

Phát triển cộng đồng là tiến trình giải quyết vấn đề khó khăn cũng như đáp ứng nhu cầu của cộng đồng, hướng tới sự phát triển của về đời sống vật chất cũng như tinh thần cho người dân thông qua việc nâng cao năng lực, tăng cường sự tham gia đoàn kết,phối hơp giũa các tổ chức và người dân trong cộng đồng

Trong công tác xã hội nói chung và phát triển cộng đồng nói riêng, thì việc áp dụng những lý thuyết đã được học vào thực tiễn là mọt việc rất có ích cho những nhân viên xã hội tương lai Để áp dụng tốt những lý thuyết đã được học trên giảng đường vào thực tế, nhằm giúp sinh viên nâng cao kiến thức cũng như kỹ năng nghề nghiệp cho mình sau này thì trường Đại Học Vinh đã tạo điều kiện cho chúng tôi được thâm nhập trên địa bàn cụ thể

Thực hiện kế hoạch của nhà trường cũng như của khoa Lịch Sử chúng tôi được phân công về địa bàn bản Kim Đa- xã Lục Dạ- huyện Con Cuông để tiến hành thực hành môn phát triển cộng đồng

Sau thời gian tham gia thực tế tìm hiểu khảo sát địa bàn tôi đã hoàn thành bản báo cáo của mình Quá trình thực tế là khoảng thời gian quý báu mà tôi có được khi tiếp xúc với thực tế đời sống của bà con dân tộc vùng núi phía tây Nghệ An

Qua đây tôi cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến tập thể giáo viên hướng dẫn của tổ bộ môn ngành công tác xã hội là những người hướng dẫn, chỉ bảo cho chúng tôi trong quá trình thực hành Đồng thời tôi cũng xin gửi lời cảm ơn

chân thành tới cán bộ, lãnh đạo Ủy Ban Nhân Dân xã Lục Dạ - huyện Con Cuông- tỉnh Nghệ An Đặc biệt là ban lãnh đạo bản Kim Đa, cùng các gia đình

và người dân nơi đây đã tạo điều kiện cho tôi hoàn thành đợt thực hành phát triển cộng đồng này

Do kiến thức và kinh nghiệm còn hạn chế nên bài báo cáo còn có những thiếu sót rất mong được sự đóng góp bổ sung của các thầy cô để bài của em được hoàn thiện hơn

Sinh viên thực hiện

Nguyến Thị Hằng

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Như chúng ta đã biết thì hiện nay trong xã hội chúng ta đang còn có rất nhiều vấn đề như thiếu ăn, thiếu mặc, bị khuyết tật, không có công ăn việc làm, không có công việc ổn định Người ta thường sử dụng câu nói “kẻ ăn không hết, người lần không ra” đúng như vậy trong cuộc sống của chúng ta hiện nay đang còn có rất nhiều người thiếu cơm ăn áo mặc hằng ngày, thậm chí có những đứa trẻ không được đến trường trong khi đó thì cũng là cùng một xã hội nhưng mà

có những người thì dư thừa của cải làm ra

Ở Việt Nam tỷ lệ hộ nghèo đang chiếm tỷ lệ cao điều này chứng tỏ cho chúng ta một điều đó là xã hội đang gặp nhiều khó khăn, cuộc sống của con người đang còn nhiều bất cập Vấn đề nghèo đói trong cộng đồng làng bản cũng đang chiếm tỷ lệ cao Mặc dù Đảng và nhà nước ta đã có nhiều chính sách để nhằm giúp người dân xóa đói giảm nghèo nhưng mà tình trạng này vẫn đang còn chiếm cao Nghèo đói kèm theo đó là rất nhiều vấn đề xảy ra chẳng hạn như: bệnh tật không có tiền chữa trị, con cái học hành không đàng hoàng, gia đình mâu thuẫn, thiếu kiến thức trong vấn đề chăm sóc sức khỏe, sự phân hóa giàu nghèo, thậm chí có những đứa trẻ thiếu ăn gây nên vấn đề suy dinh dưỡng Nhu cầu cơ bản không được đáp ứng như ăn mặc và phải bỏ học đi làm sớm

Trong đợi đi thực hành tại địa bàn bản Kim Đa- xã Lục Dạ- huyện Con Cuông- Nghệ An tôi thấy được một số vấn đề nổi cộm mà cộng đồng bản đang gặp phải đó là: xóa đói giảm nghèo, vệ sinh môi trường,đảm bảo an ninh trật tự,

an toàn giao thông Nên tôi quyết định chọn đề tài “ Thực trạng, nguyên nhân

và giải pháp về vấn đề nghèo đói ở bản Kim Đa- xã Lục Dạ- huyện Con Cuông” làm đề tài nghiên cứu của mình

1 Một số khái niệm liên quan

- Khái niệm cộng đồng

Cộng đồng là danh từ chung chỉ một tập hợp người nhất định nào đó với hai dấu hiệu quan trọng: họ cùng tương tác và chia sẻ với nhau một hoặc một vài đặc điểm vật chất hay tinh thần nào đó

- Khái niệm tác viên cộng đồng

Tác viên cộng đồng là những người được đào tạo, có kiến thức, có kỹ năng làm việc với cộng đồng một cách chuyên nghiệp Tác viên cộng đồng có thể là cán sự xã hội, đến làm việc ở cộng đồng trong một thời gian, hỗ trợ cộng đồng, người dân trong việc phát triển năng lực của mình trong tiến trình phát triển cộng đồng sau đó đi đến những cộng đồng yếu kém khác nhau nhưng tác viên cộng đồng cũng có thể là những người cán bộ làm việc vận động quần chúng sống và làm việc lâu dài, mãi mãi với người dân ở địa phương

- Khái niệm phát triển cộng đồng

Phát triển cộng đồng là tiến trình giải quyết một số vấn đề, khó khăn, đáp ứng nhu cầu của cộng đồng hướng tới sự phát triển không ngừng về đời sống vật chất, tinh thần của người dân thông qua việc nâng cao năng lực, tăng cường sự tham gia đoàn kết, phối hợp chặt chẽ giữa người dân với nhau, giữa người dân với tổ chức và giữa các tổ chức với nhau trong khuôn khổ cộng đồng

- Khái niệm vấn đề cộng đồng

Vấn đề cộng đồng là những khó khăn, những trở ngại, những rào cản trong tiến trình thực hiện nhu cầu chính đáng, hợp pháp ở các lĩnh vực đời sống kinh tế, văn hóa, quản lí xã hội… ngăn cản quá trình phát triển của cộng đồng Vấn đề cộng đồng thực chất là vấn đề xã hội nảy sinh trong quá trình tương tác giữa các thành viên trong cộng đồng với nhau, giữa cá nhân và tổ chức, giữa các

tổ chức với nhau, giữa người quản lí với người bị quản lí,… liên quan đến môi trường sinh sống, sự phân phối sản phẩm xã hội, điều kiện phát triển của người dân trong cộng đồng

- Khái niệm nghèo đói

Theo ngân hàng thế giới Work Bank: “Nghèo là tình trạng thiếu thốn ở nhiều phương diện thu nhập hạn chế hoặc thiếu các cơ hội tạo thu nhập, thiếu tài sản để đảm bảo tiêu dùng trong những lúc khó khăn Dễ bị tổn thương trước những đột biến bất lợi ít có khả năng truyền đạt nhu cầu và những khó khăn tới những người có khả năng giải quyết, ít đực tham gia vào quá trình ra quyết định, cảm giác bị sỉ nhục, không được tôn trọng…đó là những khía cạnh của nghèo.”

Có nhiều khái niệm nghèo đói nhưng khái niệm chung nhất là: nghèo đói

là tình trạng kiệt quệ bao gồm nhiều khía cạnh Từ thu nhập hạn chế đến tính dễ

bị tổn thương khi gặp phải những tai ương bất ngờ ít có khả năng tiếp cận với những dịch vụ xã hội cơ bản và thiếu cơ hội tham gia vào quá trình ra quyết định

2 Tổng quan địa bàn

Bản Kim Đa là vị trí tương đối quan trọng của xã Lục Dạ - huyện Con Cuông - tỉnh Nghệ An Là khu vực tiếp giáp với trục đường cái liên thôn liên

xã Phía Bắc giáp với bản Liên Sơn, Phía Nam giáp với bản Hồng Sơn, phía Đông giáp với đồi núi, phía Tây giáp với đồi núi

Với tổng diện tích 63.5 ha, trong khối gồm 86% dân tộc thiểu số sinh sống, khối có 103 hộ dân,và có 456 nhân khẩu Trong đó có 78% là dân chính

cư, 22% dân ngụ cư

Địa hình chung của bản là đồi núi và thung lũng, lại xa khu vực trung tâm nên đây là điều khó khăn cho bản phát triển kinh tế, văn hóa xã hội và cơ sở hạ tầng Trong những năm gần đây, được sự quan tâm của nhà nước, cùng với sự nổ lực của người dân, bản đã xây dựng được tương đối hệ thống giao thông kiện toàn

Kiến trúc nhà ở của người dân trong bản đa phần là nhà sàn, số lượng nhà cấp 4 nhìn chung là rất ít Dưới sự phát triển của nền kinh tế thị trường, văn hóa

của bản nói riêng và của xã Lục Dạ nói chung ngày càng được đẩy mạnh, tuy nhiên bên cạnh sự phát triển nó cũng có một số hạn chế nhất định

 Một số thông tin chung

- Về kinh tế :

+ Do đặc thù cộng đồng là khu vực miền núi nên kinh tế trong bản không phát triển theo hướng thương nghiệp mà nhìn chung là phát triển theo hướng nông nghiệp lúa nước kết hợp chăn nuôi và làm nương rẫy

+ Bên cạnh đó là sự phát triển của dịch vụ, thương mại do địa hình của bản không thuận lợi cho quá trình phát triển kinh tế theo hướng này

Nhìn chung tình hình kinh tế của bản tăng so với cùng kỳ là 15%, nhịp độ tăng trưởng bình quân đạt 17% tuy nhiên không đáng kể Các loại hình kinh tế chuyển dịch thiếu sự đa dạng và hiệu quả phát triển chưa cao

- Về chính trị xã hội :

+ Cơ cấu tổ chức từ cấp Ủy Đảng, chính quyền, các chi hội đoàn thể đến cán bộ phụ trách chuyên môn như : cán bộ y tế , dân số, phụ nữ, đoàn thanh niên…

+ Tình hình chính trị, trật tự an toàn xã hội ngày càng được đẩy mạnh

- Về kết cấu cơ sở hạ tầng:

+ Nhà ở 89% là nhà ở kiên cố

+ Có điện lưới quốc gia đến 100% các hộ gia đình

+ Đường của bản đã được bê tông hóa 100%

- Về giáo dục - đào tạo:

Hoàn thành phổ cập tiểu học và trung học cơ sở, 79% trong độ tuổi đi học được đến trường, tỷ lệ học sinh khá giỏi tăng 0,7% so với cùng kỳ, tỷ lệ học sinh thi đậu vào các trường trung cấp, cao đẳng, đại học ngày càng tăng nhanh

- Về văn hóa

Phong trào văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao thường xuyên được duy trì, thực hiện tốt bản làng văn minh, các hủ tục bị loại bỏ, thực hiện tốt nếp sống văn hóa mới, đã tổ chức các ngày hội như đại đoàn kết dân tộc Tỷ lệ gia đình văn hóa chiếm 32% còn chiếm tỷ lệ thấp

- Về nghèo đói

Bản Kim Đa có 103 hộ với 456 nhân khẩu

Năm 2013, có 56 hộ nghèo

Năm 2014, còn 18 hộ nghèo

Có thể thấy tỉ lệ hộ nghèo tại bản Kim Đa giảm nhanh nhưng không bền vững Năm 2013 tỉ lệ hộ nghèo chiếm hơn một nửa số hộ trong bản

Hoạt động kinh tế chủ yếu ở địa phương là nông nghiệp, nhưng phương thức sản xuất và công cụ sản xuất còn thô sơ, chưa tiến bộ nên năng suất thu được không cao Bên cạnh đó ở địa phương còn có một số hoạt động kinh tế khác như trồng keo, trồng sắn theo hộ gia đình Tuy nhiên, mô hình trồng keo, trồng sắn thường bị thương gia ép giá nên giá trị thu được không tương xứng với công sức bỏ ra Đời sống phần lớn của người dân còn gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn

Hiện nay, người dân bản Kim Đa đã nhận được nhiều sự quan tâm của chính quyền trong việc thúc đẩy xóa đói giảm nghèo như mô hình hợp tác xã cho 5 hộ gia đình một chiếc máy cày trị giá 36 triệu đồng góp phần thay đổi bộ mặt đời sống người dân

- Về an ninh trật tự

Địa hình bản Kim Đa phức tạp, người dân sống rải rác nên khó quản lý Còn xảy ra hiện tượng trộm cắp vặt Ở thời điểm hiện tại, lực lượng lao động trẻ

đi làm ăn xa về quê ăn tết làm tỉ lệ thanh niên ở bản tăng lên, làm cho an ninh

trở nên phức tạp, khó kiểm soát Đồng thời, tại thời điểm hiện tại trong bản có nhiều đám cưới diễn ra và theo phong tục đám cưới thường diễn ra nhiều ngày ( 3 – 5 ngày), trong các đám cưới còn có hiện tượng say rượu, xích mích, gây gổ đánh nhau

Chính quyền địa phương đã có những biện pháp góp phần đảm bảo an ninh trật tự ở địa phương như hạn chế các hoạt động sau 10h30 Các biện pháp hòa giải khi có xô xát, đánh nhau Các hình thức cảnh cáo, nhắc nhở đối với các hành vi làm mất an ninh trật tự tại thôn bản

- Về an toàn giao thông

Theo chương trình nông thôn mới hệ thống các trục đường liên xã được

bê tông hóa 100% Các trục đường liên thôn đã được hoàn thành trên 50%

Tình trạng giao thông ở địa phương diễn ra khá phức tạp Trên trục đường chính có các loại phương tiện bán tải, xe tải hạng nặng thường xuyên lưu thông, làm cho hệ thống đường xã xuống cấp và ảnh hưởng không nhỏ đến sự tham gia giao thông của người dân

Các hành vi vi phạm giao thông còn diễn ra phổ biến như đi xe máy không đội mũ bảo hiểm, chở 3 chở 4, lái xe khi say rượu…

Chính quyền địa phương đã tuyên truyền phổ biến về luật an toàn giao thông và có các hình thức xử lý đối với các hành vi vi phạm

- Về vệ sinh môi trường

Hiện tại vấn đề môi trường đang là một vấn đề đáng quan tâm ở bản Kim

Đa Do ở bản chưa có điểm tập kết ra nên tình trạng vứt rác bừa bãi còn diễn ra phổ biến Người dân thường vứt rác ở dưới cầu đường liên thôn, trong các khe suối…

Người dân còn chưa có kiến thức về xử lý rác và phân loại rác thải nên chưa có những biện pháp giải quyết vấn đề này

Tình trạng này làm cho cảnh quan môi trường của thôn bản bị ảnh hưởng, tác động trực tiếp đến cuộc sống, sức khỏe của người dân

3 Thực trạng nghèo tại bản Kim Đa, xã Lục Dạ, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An.

Trong những năm qua, cán bộ bản Kim Đa đã thực nghiêm túc và có hiệu quả việc tuyên truyền về nội dung và kết quả thực hiện Quyết định 1956/ QĐ-TTg của Chính Phủ qua hệ thống truyền thanh của bản để người dân được hiểu

rõ hơn về công tác đào tạo nghề cho người lao động nông thôn

Dưới sự tập trung lãnh đạo, chỉ đạo của các ban ngành đoàn thể thực hiện

và quan trọng nhất là nhờ vào nhân dân của toàn bản đã tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hành quản lý của nhà nước kết hợp với các nguồn lực của từng địa phương, nguồn lực từ Ngân hàng chính sách Nghệ An về việc cho người nghèo vay vốn để phát triển kinh tế hộ gia đình nên đời sống các hội viên ngày càng được cải thiện Tuy nhiên, số lượng hộ nghèo của bản vẫn còn khá cao

Theo số liệu thống kê tình hình kinh tế - xã hội 2 năm 2013 - 2014 của bản Kim Đa – xã Lục Dạ - huyện Con cuông - tỉnh Nghệ An: Toàn bản có 103

hộ gia đình Trong đó:

- Năm 2013, tổng số hộ nghèo của toàn xã là 56/101 hộ, chiếm tỷ lệ 55,44%

- Năm 2014, tổng số hộ nghèo của toàn xã là 18/103 hộ, chiếm tỷ lệ 17,47%

Như vậy, trong vòng 2 năm qua thì từ năm 2013 là 56 hộ đến năm 2014 giảm xuống còn 18 hộ, công tác giảm nghèo của xã đạt kết quả rất tốt Nhưng không bền vững bởi tỷ lệ hộ cận nghèo là rất cao và rất có nguy cơ tái nghèo Điều đó cho thấy, mặc dù đã rất nổ lực nhưng công tác xóa đói giảm nghèo của

xã còn gặp rất nhiều khó khăn và hạn chế

4 Nguyên nhân

a Nguyên nhân khách quan

- Về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên

Nằm trong một huyện miền núi phía tây Nghệ An, bản Kim Đa được bao bọc bởi nhiều đồi núi Nên địa hình ở đây khá phức tạp, đi lại còn khó khăn cho nên kinh tế ở đây chủ yếu là tự cung tự cấp Điều kiện tự nhiên khí hậu ở đây rất khắc nghiệt, mùa hè thì quá nóng làm thiếu nguồn nước sinh hoạt và nước sản xuất còn mùa đông thì rất lạnh, nhiều sương mù Làm ảnh hưởng tới năng suất lao động cũng như đơi sống của đồng bào nơi đây

- Do thiếu đất sản xuất, thiếu việc làm

Vì người dân ở đây chủ yếu là người Thái nên chủ yếu họ sống dựa vào nông nghiệp và nương rẫy, trồng rừng Họ ít đất và chất lượng đất ở đây còn kém mầu mỡ và chủ yếu là đất đồi nên không thể trồng được các loại cây rau màu Hơn thế nữa việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế của người dân là rất thấp Người dân trong bản chủ yếu là làm nương rẫy và trồng rừng Do thiếu đất nên nhiều người trong bản còn thiếu việc làm không tạo ra thu nhập cho gia đình khiến cho gia đình nghèo không thể thoát nghèo và có tình trạng rơi vào diện nghèo đói kinh niên trong bản

- Về cơ sở hạ tầng

Là một bản có hơn một nửa số hộ dân là hộ nghèo và hộ cận nghèo nên

cơ sở hạ tầng của bản còn kém phát triển Đặc biệt là khi đi sâu vào trong bản thì đường xá còn là đường đất là chủ yếu, hiện tại bản còn chưa có nhà cộng đồng

để sinh hoạt mà mội hoạt động đều diễn ra ở nhà trưởng bản

- Do các cấp ủy chính quyền chưa thực sự hiểu hết người dân

Do cấp ủy, chính quyền, tổ chức đoàn thể địa phương cơ sở chưa chỉ đạo sát sao, chưa nắm vững được tâm tư nguyện vọng của người dân Chưa biết được họ có tiềm năng, thế mạnh nào đang cần sự giúp đỡ của cộng đồng, nhà