Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc và áp dụng trong thực tiễn cách mạng Việt Nam

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc và áp dụng trong thực tiễn cách mạng Việt Nam Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc và áp dụng trong thực tiễn cách mạng Việt Nam Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc và áp dụng trong thực tiễn cách mạng Việt Nam Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc và áp dụng trong thực tiễn cách mạng Việt Nam Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc và áp dụng trong thực tiễn cách mạng Việt Nam Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc và áp dụng trong thực tiễn cách mạng Việt Nam Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc và áp dụng trong thực tiễn cách mạng Việt Nam Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc và áp dụng trong thực tiễn cách mạng Việt Nam Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc và áp dụng trong thực tiễn cách mạng Việt Nam Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc và áp dụng trong thực tiễn cách mạng Việt Nam Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc và áp dụng trong thực tiễn cách mạng Việt Nam Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc và áp dụng trong thực tiễn cách mạng Việt Nam Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc và áp dụng trong thực tiễn cách mạng Việt Nam Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc và áp dụng trong thực tiễn cách mạng Việt Nam

MỤC LỤC

I Mở đầu 1

II Cơ sở lý thuyết 1

2.1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc 1

2.1.1 “Tư tưởng Hồ Chí Minh” là gì? 1

2.1.2 “Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc là gì?” 1

2.1.3 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc 2

2.2 Nguyên tắc, phương pháp đại đoàn kết dân tộc 5

2.2.1 Nguyên tắc đại đoàn kết dân tộc 5

2.2.2 Phương pháp 7

2.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc và áp dụng trong thực tiễn cách mạng Việt Nam 11

III Vận dụng 13

3.1 Nhiệm vụ và yêu cầu khi vận dụng 13

3.1.1 Nhiệm vụ 13

3.1.2 Yêu cầu 13

3.2 Những chú ý khi vận dụng 14

3.3 Thực trạng chung gồm chính trị - xã hội, kinh tế, văn hóa trong giai đoạn hiện nay 15

3.3.1 Chính trị - xã hội 15

3.3.2 Kinh tế 15

3.3.3 Văn hóa 15

3.4 Phương pháp khắc phục và củng cố 16

3.4.1 Phương pháp khắc phục trong giai đoạn hiện nay 16

3.4.2 Củng cố 16

3.5 Các bước đi cụ thể 17

IV Kết luận 17

I Mở đầu

Chủ tịch Hồ Chí Minh, anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hóa kiệt xuất củaViệt Nam dẫ để lại cho chúng ra một di sản tinh thần vô giá, một hệ thống tư tưởng vềnhiều mặt Trong đó tư tưởng về đại đoàn kết là tư tưởng nổi bật, có giá trị trường tồnđối với quá trình phát triển của dân tộc ta và của toàn nhân loại Đây là tư tưởng xuyênsuốt và nhất quán trong tư duy lý luận và trong hoạt động thực tiễn của Hồ Chí Minh

và đã trở thành chiến lược cách mạng của Đảng ta, gắn liền với những thắng lợi vẻvang của dân tộc

Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc là nội dung mang tính chiến lượctrong tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh Bài học đại đoàn kết toàn dân tộcngày càng mang tính thời sự, có ý nghĩa hết sức quan trọng trong bối cảnh ngày nay –đất nước đang chuyển mình mạnh mẽ để đón nhận những cơ hội cùng thách thức lớncủa quá trình hội nhập ngày một sâu, rộng

II Cơ sở lý thuyết

2.1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc

2.1.1 “Tư tưởng Hồ Chí Minh” là gì?

Theo Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam (2011):

“Tư tưởng Hồ Chí Minh” là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về nhữngvấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đếncách mạng xã hội chủ nghĩa; là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủnghĩa Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trịtruyền thống tốt đẹp dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; là tài sản tinh thần vôcùng to lớn và quý giá của Đảng, dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cáchmạng của nhân dân ta giành thắng lợi”

2.1.2 “Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc là gì?”

“Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc” là hệ thống những luận điểm,nguyên tắc, phương pháp giáo dục Tập hợp và tổ chức cách mạng và tiến bộ nhằmphát huy đến mức cao nhất sức mạnh toàn dân và sức mạnh thời đại trong sự nghiệpđấu tranh vì độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội Nói một cách khác, đó là tưtưởng xây dựng, củng cố, mở rộng lực lượng cách mạng trong sự nghiệp giải phóngdân tộc, giải phóng giai đoạn, giải phóng con người

2.1.3 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc

2.1.3.1 Cơ sở lý luận

Chủ nghĩa Mác – Lenin cho rằng, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, nhândân là người sáng tạo lịch sử; giai cấp vô sản muốn thực hiện vai trò là lãnh đạo cáchmạng phải trở thành dân tộc, liên minh công nông là cơ sở để xây dựng lực lượng tolớn của các mạng

Chủ nghĩa Mác – Lenin đã chỉ ra cho các dân tộc bị áp bức con đường tự giảiphóng Leenin cho rằng, sự liên kết giai cấp, trước hết là liên mình giai cấp công nhân

là hết sức cần thiết, bảo đảm cho thắng lợi của cách mạng vô sản Rằng nếu không có

sự đồng tình và ủng hộ của đa số nhân dân lao động với đội ngũ tiên phong của nó, tứcgiai cấp vô sản thì cách mạng vô sản không thể thực hiện được

Đó là những quan điểm lý luận hết sức cần thiết để Hồ Chí Minh có cơ sở khoahọc trong sự đánh giá chính xác yếu tố tích cực cũng như những hạn chế trong các disản truyền thống, trong tư tưởng tập hợp lực lượng của các nhà yêu nước Việt Namtiền bối và các nhà cách mạng lớn trên thế giới để từ đó chuyển hóa thành hệ thống tưtưởng của mình về đại đoàn kết dân tộc

2.1.3.2 Cơ sở thực tiễn

a Nền tảng văn hóa Việt Nam

Từ ngàn đời nay, đối với người Việt Nam tinh thần yêu nước – nhân nghĩa –đoàn kết đã trở thành đức tính, lẽ sống, tình cảm tự nhiên của mỗi người Truyềnthuyết ấy được thể hiện ngày càng sinh động qua các thời kì lịch sử như Trần HưngĐạo, Lê Lợi, Nguyễn Trãi, và đều được nâng lên thành phép đánh giặc giữ nước,thành kế thừa xây dựng quốc gia xã tắc vững bền Hồ Chí Minh đã sớm tiếp thu đượcnhững giá trị truyền thống của dân tộc Tinh thần ấy, tình cảm ấy theo thời gian đã trởthành lẽ sống của mỗi con người Việt Nam, chúng làm cho vận mệnh mỗi cá nhân gắnliền với vận mệnh của công đồng, vào sự sống còn và phất triển của dân tộc Chúng là

cơ sở của ý chí kiên cường bất khuất, tinh thần dũng cảm hy sinh vì dân, vì nước củamỗi con người Việt Nam, đồng thời là giá trị tinh thần thúc đẩy sự phát triển của cộngđồng và của mỗi cá nhân trong quá trình dựng nước và giữ nước, làm nên truyền thốngyêu nước, đoàn kết dân tộc Đề cập đến chủ nghĩa yêu nước của dân tộc, chủ tịch HồChí Minh viết: “Dân ta có 1 lòng nồng nàn yêu nước Đó là truyền thống quý bấu của

ta từ xưa đến nay, mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thànhmột làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nónhấn chìm tất cả lũ bán nước và cướp nước” Rõ ràng truyền thống yêu nước – nhânnghĩa – đoàn kết là cơ sở quan trọng, cơ sở đầu tiên, sâu xa cho sự hình thành tư tưởng

Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc

b Tổng kết những kinh nghiệm thực tế của phong trào cách mạng Việt Nam và phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa trên thế giới

Không chỉ được hình thành từ những cơ sở lý luận suông, tư tưởng này còn xuấtphát từ thực tiễn lịch sử của dân tộc và nhiều năm bôn ba khảo nghiệm ở nước ngoàicủa chủ tịch Hồ Chí Minh

Về tổng kết phong trào cách mạng ở Việt Nam, năm 1858, thực dân Pháp tấn

công bán đảo Sơn Trà, mở đầu cho thời kỳ cai trị và áp bức của chúng đối với dân tộc

ta trong suốt gần 80 năm trời ròng rã Nhưng cũng chính trong vòng gần 80 năm đó,chủ nghĩa yêu nước và truyền thống đoàn kết của dân tộc lại sôi nổi hơn bao giờ hết

Nó kết thành làn sóng to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, thông qua các xu hướngkhác nhau để cứu nước, dù cuối cùng tất cả các xu hướng đó đều thất bại Hồ ChíMinh đã cảm nhận được những hạn chế trong chủ trương tập hợp lực lượng của cácnhà yêu nước tiền bối, đặc biệt là trong vấn đề tập hợp lực lượng và trong việc nắm bắtnhững đòi hỏi khách quan của lịch sử trong giai đoạn này, Người rủ ra những bài họckinh nghiệm đấu tranh không thể không có sự đoàn kết chặt chẽ của những người cùngkhổ thành khối vững chắc, và Người cũng thấy rõ yêu cầu khách quan của sự đoàn kếtthống nhất trên cơ sở có đường lối đấu tranh cách mạng đúng đắn, khoa học Bởi vậy,vấn đề đoàn kết dân tộc luôn được Người xem như vấn đề cốt lõi trong quá trình đấutranh của nhân dân ta sau này

Về tổng kết phong trào cách mạng trên thế giới, chủ tịch Hồ Chí Minh bước chân

ra đi tìm đường cứu nước từ Bến cảng Nhà Rồng Từ 1911 đến 1941 Người đã đi khắphầu hết châu lục Cuộc khảo nghiệm thực tiễn rộng lớn và công phu đã giúp Ngườinhận thức một sự thực: “Các dân tộc thuộc địa tiềm ẩm một sức mạnh vĩ đại, songcuộc đấu tranh của họ chưa đi đến thắng lợi bởi vì các dân tộc bị áp bức chưa biết tậphợp lại, chưa có sự liên kết chặt chẽ với giai cấp công nhân ở các nước tư bản, đế

quốc, chưa có tổ chức và chưa biết tổ chức,…” Chính bài học này giúp Người cóthêm kinh nghiệm để lãnh đạo cách mạng Việt Nam sau này.

Về tổng kết kinh nghiệm từ các mạng tháng 10 Nga, CMT10 Nga thành công

(năm 1917) đã soi sáng mọi trái tim yêu nước trên khắp thế giới Trở thành ngọn hảiđăng soi sáng những con tàu cách mạng đang lạc tay lái lúc bấy giờ Đối với Hồ ChíMinh thì đây là bước ngoặt quyết định trong việc lựa chọn con đường cứu nước, giảiphóng dân tộc, dân chủ cho nhân dân Người đã nghiên cứu để hiểu một cách thấu đáocon đường CMT10 Nga và những bài học quý báu mà cuộc cách mạng này đã manglại cho thế giới Hồ Chí Minh nhận ra nhiều yếu tố, nhiều điều mới, làm bài học cho sựhuy động, tập hợp, đoàn kết lực lượng quần chúng công nông đông đảo để giành vàgiữ chính quyền cách mạng

c Kế thừa tư tưởng đoàn kết trong kho tàng văn hóa nhân loại

Là một người có vốn hiểu biết phong phú ở nhiều lĩnh vực, tiếp thu với kho tàngvăn hóa nhân loại, Hồ Chí Minh đã “gạn đục khơi trong”, tiếp thu những tư trưởngtrong thuyết Nho giáo Bên cạnh đó Người cũng đac tiếp thu tư tưởng cư xử hòa hợpgiữa người với người, giữa cá nhân với cộng đồng, giữa con người với thiên nhiên củaPhật giáo Người cũng đã đặc biệt chú ý đến cuộc cách mạng của người an hem TrungQuốc mà đặc biệt là “thuyết tam dân”, chủ trương đoàn kết 400 dòng học người TrungQuốc chống thực dân Anh; chủ trương liên Nga, dung Cộng, ủng hộ Công - Nông đểđưa cách mạng Trung Quốc đến thắng lợi cuối cùng Những yếu tố này cũng ảnhhưởng một phần không nhỏ đối với quá trình hình thành tư tưởng của Người về đạiđoàn kết dân tộc

d Yếu tố chủ quan từ bản thân Hồ Chí Minh

Một quan điểm được đưa ra nếu không được sự ủng hộ, tin cậy của mọi người thìkhó mà trở thành một tư tưởng lớn Nhưng ở Hồ Chí Minh thì Người cố một long yêunước thương dân vô bờ bến, trong dân, tin dân, hiểu dân, trên cơ sở nắm vững dântình, dân tâm, dân ý Người luôn chủ trường thực hiện dân quyền, dân sinh, dân trí,dân chủ Chính vì vậy, Người được dân yêu, dân tin, dân kính phục; xem như vị chagiá của cả dân tộc Đó chính là cơ sở của mọi tư tưởng sáng tạo của Hồ Chí Minh,trong đó có tư tưởng Đại đoàn kết của Người

2.2 Nguyên tắc, phương pháp đại đoàn kết dân tộc

2.2.1 Nguyên tắc đại đoàn kết dân tộc

Nguyên tắc Đại đoàn kết là những “điều” cơ bản đặt nền tảng cho sự tập hợprộng rãi mọi tổ chức, cá nhân vào một khối thống nhất hành động theo mục tiêu chung

Thứ nhất, Đại đoàn kết phải được xây dựng trên cơ sở bảo đảm những lợi ích tối cao của dân tộc, lợi ích của nhân dân lao động và quyền thiêng liêng của con người:

Trong mỗi quốc gia dân tộc bao giờ cũng tồn tại những tầng lớp, giai cấp khácnhau Mỗi giai cấp, mỗi tầng lớp lại có lợi ích khác nhau nhưng tất cả các lợi ích khácnhau đó đều có một điểm chung là lợi ích dân tộc Quyền lợi của các tầng lớp, giai cấp

có thực hiện được hay không còn phụ thuộc vào dân tộc đó có được độc lập tự do, cóđoàn kết hay không và việc nhận thức, giải quyết đúng đắn các quan hệ lợi ích đó nhưthế nào Nguyên tắc đại đoàn kết dân tộc Hồ Chí Minh là tìm kiếm, trân trọng và pháthuy những yếu tố tương đồng, thu hẹp đến mức thấp nhất những yếu tố khác biệt, mâuthuẫn và Người bao giờ cũng tìm ra những yếu tố của đoàn kết dân tộc thay cho sự đàosâu tách biệt, thực hiện sự quy tụ thay cho việc loại trừ những yếu tố khác nhau về lợiích Theo Hồ Chí Minh, lợi ích tối cao của dân tộc là độc lập, chủ quyền và toàn vẹnlãnh thổ, là bình đẳng, dân chủ, tự do Lợi ích tối cao này là ngọn cờ đoàn kết, là sứcmạnh dân tộc và là nguyên tắc bất di bất dịch của cách mạng Việt Nam Đó cũng lànguyên tắc bất biến trong tư tưởng Hồ Chí Minh để Người tìm ra những phương pháp

để thực hiện nguyên tắc đó trong chiến lược đại đoàn kết dân tộc của mình

Thứ hai, Tin vào dân, dựa vào dân, phấn đấu vì quyền lợi của dân

Đây là nguyên tắc xuất phát từ tư tưởng lấy dân làm gốc của ông cha ta đượcNgười kế thừa và nâng lên một bước trên cơ sở quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin,cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, nhân dân là người sáng tạo ra lịch sử Tin vàodân, dựa vào dân và lấy dân làm gốc có nghĩa là phải tin tưởng vững chắc vào sứcmạnh to lớn và năng lực sáng tạo của nhân dân, phải đánh giá đúng vai trò của lựclượng nhân dân Người viết: “Có lực lượng dân chúng việc to tát mấy, khó khăn mấycũng làm được Không có thì việc gì làm cũng không xong Dân chúng biết giải quyếtnhiều vấn đề một cách giản đơn, mau chóng, đầy đủ mà những người tài giỏi, nhữngđoàn thể to lớn nghĩ mãi không ra”

Thứ ba, Đại đoàn kết một cách tự giác, có tổ chức, có lãnh đạo; đại đoàn kết rộng rãi, lâu dài, bền vững

Theo Hồ Chí Minh, có đoàn kết mới tạo nên sức mạnh của cách mạng Muốnđoàn kết thì trước hết phải có Đảng cách mạng để trong thì vận động, tổ chức dânchúng, ngoài thì liên minh với các dân tộc bị áp bức và giai cấp vô sản ở mọi nơi Nhưvậy, để đoàn kết và lãnh đạo cách mạng, điều kiện tiên quyết là phải có một Đảng cáchmạng với tính cách là Bộ tham mưu, là hạt nhân để tập hợp quần chúng trong nước và

tổ chức, giữ mối liên hệ với bè bạn ở ngoài nước Đảng cách mạng muốn thống nhất

về chính trị và tư tưởng, đảm bảo được vai trò đó, thì phải giữ vững bản chất của giaicấp công nhân, phải được vũ trang bằng chủ nghĩa chân chính, khoa học và cách mạngnhất là chủ nghĩa Mác – Lênin: ”Để làm trọn trách nhiệm người lãnh đạo cách mạng,Đảng ta phải dựa vào giai cấp công nhân, lấy liên minh công nông làm nền tảng vữngchắc để đoàn kết các tầng lớp khác trong nhân dân Có như thế mới phát triển và củng

cố được lực lượng cách mạng và đưa cách mạng đến thắng lợi cuối cùng” Đại đoànkết một cách tự giác là một tập hợp bền vững của các lực lượng xã hội có định hướng,

tổ chức và có lãnh đạo Đây là sự khác biệt mang tính nguyên tắc của tư tưởngHồ ChíMinh về chiến lược đại đoàn kết dân tộc với tư tưởng đoàn kết, tập hợp lực lượng củacác nhà yêu nước Việt Nam tiền bối và một số lãnh tụ cách mạng trong khu vực vàtrên thế giới Đi vào quần chúng, thức tỉnh quần chúng, đoàn kết quần chúng vào cuộcđấu tranh tự giải phóng mình là mục tiêu nhất quán của Hồ Chí Minh

Thứ tư, Đại đoàn kết chân thành, thân ái, thẳng thắn theo nguyên tắc tự phê bình, phê bình vì sự thống nhất bền vững

Giữa các bộ phận của khối đại đoàn kết dân tộc, bên cạnh những điểm tươngđồng còn có những điểm khác nhau cần phải giải quyết theo con đường đối thoại, bànbạc để đi đến sự nhất trí; bên cạnh những nhân tố tích cực vẫn có những tiêu cực cầnphải khắc phục Để giải quyết vấn đề này, một mặt Hồ Chí Minh nhấn mạnh phươngchâm “cầu đồng tồn dị”; mặt khác, Người nêu rõ: Đoàn kết phải gắn với đấu tranh, đấutranh để tăng cường đoàn kết và căn dặn mọi người phải ngăn ngừa tình trạng đoàn kếtxuôi chiều, nêu cao tinh thần phê bình và tự phê bình để biểu dương mặt tốt, khắc phụcnhững mặt chưa tốt, củng cố đoàn kết: “Đoàn kết thật sự nghĩa là mục đích phải nhấttrí và lập trường cũng phải nhất trí Đoàn kết thực sự nghĩa là vừa đoàn kết, vừa đấu

tranh, học hỏi những cái tốt của nhau, phê bình những cái sai của nhau và phê bìnhtrên lập trường thân ái, vì nước, vì dân” Trong quá trình xây dựng, củng cố và pháttriển, Đảng ta và Mặt trận dân tộc thống nhất luôn đấu tranh chống khuynh hướng hẹphòi, một chiều, chống coi nhẹ việc tranh thủ tất cả những lực lượng có thể tranh thủđược; đồng thời chống khuynh huớng đoàn kết mà không có đấu tranh đúng mức trongkhối đại đoàn kết dân tộc “Chúng ta làm cách mạng nhằm mục đích cải tạo thế giới,cải tạo xã hội Muốn cải tạo thế giới và cải tạo xã hội thì trước hết phải tự cải tạo bảnthân chúng ta”.

Thứ năm, Đại đoàn kết dân tộc phải gắn liền với đoàn kết quốc tế; chủ nghĩa yêu nước chân chính phải gắn liền với chủ nghĩa quốc tế trong sáng của giai cấp công nhân

Ngay khi thành người cộng sản, Hồ Chí Minh đã xác định cách mạng Việt Nam

là một bộ phận của cách mạng thế giới và chỉ có thể giành được thắng lợi hoàn toànkhi có sự đoàn kết chặt chẽ với phong trào cách mạng thế giới Trong quá trình cáchmạng, tư tưởng của Người về vấn đề đoàn kết với cách mạng thế giới càng được làmsáng tỏ hơn và đầy đủ hơn Cách mạng Việt Nam phải gắn với phong trào giải phóngdân tộc trên thế giới, với các nước xã hội chủ nghĩa, với tất cả các lực lượng tiến bộđấu tranh cho dân chủ, tiến bộ và hoà bình thế giới Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xâydựng thành công 3 tầng Mặt trận: Mặt trận đại đoàn kết dân tộc; Mặt trận đoàn kếtViệt-Miên-Lào và Mặt trận nhân dân thế giới đoàn kết với Việt Nam trong cuộc đấutranh chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược Đây là sự phát triển rực rỡ và làthắng lợi to lớn của tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết Chủ tịch Hồ Chí Minhkhẳng định rõ: Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết, Thành công, thành công, đại thànhcông Đoàn kết trong Đảng là cơ sở để đoàn kết toàn dân tộc Đoàn kết toàn dân tộc là

cơ sở để thực hiện đại đoàn kết quốc tế Tư tưởng Đại đoàn kết của Chủ tịch Hồ ChíMinh được thực hiện thành công là một nhân tố quyết định cách mạng dân tộc dân chủ

ở Việt Nam đi đến thắng lợi hoàn toàn và đưa cách mạng Việt Nam lên giai đoạn cáchmạng xã hội chủ nghĩa

Phương pháp Đại đoàn kết là cách thức giáo dục, vận động, tập hợp quần chúng

và tổ chức lực lượng cách mạng và tiến bộ nhằm phát huy đến mức cao nhất sức mạnh

dân tộc và sức mạnh thời đại trong sự nghiệp đấu tranh vì độc lập dân tộc, dân chủ vàtiến bộ xã hội Phương pháp Đại đoàn kết Hồ Chí Minh là những biện pháp, cách thứcgiáo dục, vận động để tập hợp mọi người dân vào một khối đấu tranh chung, tranh thủ

sự ủng hộ của các tổ chức tiến bộ trong và ngoài nước nhằm tạo ra sức mạnh để thựchiện mục tiêu đã đề ra

1 Phương pháp tuyên truyền, vận động, giáo dục

Để xây dựng được khối Đại đoàn kết vững mạnh thì cần phải tuyên truyền, vậnđộng quần chúng Muốn giáo dục, thuyết phục quần chúng nhân dân điều quan trọng

là phải:

Có đường lối chủ trương tuyên truyền, vận động phù hợp nguyện vọng và quyềnlợi cơ bản của nhân dân Cái đích để đưa con người đến với nhau, hòa hợp, thống nhấtvới nhau suy cho cùng là lợi ích Trong một quốc gia dân tộc có lợi ích chung - toàncục, có lợi ích riêng - bộ phận Nếu quyền lợi chung, cơ bản thống nhất với quyền lợiriêng sẽ tạo ra sự hài hòa, đoàn kết và phát triển Vì vậy, muốn tập hợp mọi người dânvào một khối thống nhất thì đường lối, chủ trương tuyên truyền, vận động phải phùhợp nguyện vọng và quyền lợi chung và đáp ứng cơ bản về quyền lợi riêng của nhândân Phương pháp của Hồ Chí Minh là lấy dân làm gốc, tin tưởng vào sức mạnh nhândân, giáo dục họ, thức tỉnh họ, đoàn kết họ; đưa ra nội dung tuyên truyền là lợi ích, lànguyện vọng, là mơ ước của họ, là tất cả những gì họ cần; biến đường lối, chủ trương,chính sách của Đảng, thành ý nguyện, thành niềm tin và hành động của toàn dân Đó là

sự tài tình và khéo léo trong cách vận động toàn dân đoàn kết làm cách mạng của HồChí Minh Nội dung tuyên truyền, vận động phải ngắn gọn, sâu sắc, dễ nhớ, sát hợpvới từng hoàn cảnh đối tượng Tuyên truyền, giáo dục, vận động quần chúng đoàn kết

đi theo con đường cách mạng vô sản để cứu nước giải phóng dân tộc là việc làm cầnthiết Hồ Chí Minh cho rằng: dù tuyên truyền bằng cách thức nào cũng phải đảm bảongắn gọn, sâu sắc, dễ hiểu, dễ nhớ, sát hợp từng đối tượng Hồ Chí Minh là một mẫumực trong việc sử dụng hình thức tuyên truyền, giáo dục, vận động quần chúng Phongcách tuyên truyền của Người độc đáo, gần gũi Người nói, viết bao giờ cũng ngắn gọn,bình dị nhưng rất sâu sắc Hồ Chí Minh đều sử dụng phương pháp diễn đạt hết sứckhoa học chứa đựng tầm cao của tư tưởng và chiều sâu trong tình cảm mà vẫn giản dị,

dễ hiểu, dễ nhớ Hồ Chí Minh cho rằng việc tuyên truyền là để giáo dục, giải thích, cổ

động, phê bình Để phục vụ quần chúng Vì vậy, phải làm “sao cho quần chúng nhândân đều hiểu, đều tin, đều quyết tâm làm theo.

2 Xây dựng, kiện toàn hệ thống chính trị

Phương pháp tổ chức thực chất là xây dựng, kiện toàn và phát triển hệ thốngchính trị Xây dựng và kiện toàn hệ thống chính trị là vấn đề quan trọng nhất trongphương pháp Đại đoàn kết Hồ Chí Minh, bởi muốn xây dựng, củng cố khối Đại đoànkết thì phải có phương pháp xây dựng, kiện toàn, không ngừng phát triển hệ thốngchính trị Sự thống nhất và bền vững của hệ thống chính trị là yếu tố quyết định sự tồntại và sức mạnh của khối Đại đoàn kết Vì vậy phải:

Xây dựng Đảng Cộng sản vì Đảng Cộng sản là người lãnh đạo, là hạt nhân, làlinh hồn của khối Đại đoàn kết Để thực hiện vai trò lãnh đạo của mình Đảng phảitrong sạch, vững mạnh, “tiêu biểu cho trí tuệ, danh dự, lương tâm của dân tộc”

Xây dựng Nhà nước, bởi Trách nhiệm tổ chức, đoàn kết, tập hợp, vận động quầnchúng không chỉ là của Đảng và mặt trận, mà trước hết là chính quyền Nhà nước tổchức, điều hành biến những nghĩa vụ của công dân thành tình cảm, trách nhiệm, biếncác hoạt động của quần chúng thành phong trào cách mạng mang tính tự giác

Xây dựng, củng cố, mở rộng mặt trận, tập hợp tất cả giai tầng, tạo thành khốiđoàn kết thống nhất Lực lượng dân chúng là to lớn, nhưng nó chỉ có sức mạnh khiđược tập hợp, được tổ chức, được giác ngộ về mục tiêu chiến đấu chung trong cuộcđấu tranh bảo vệ và xây dựng Tổ quốc Nếu không dù hàng trăm, hàng triệu người vẫn

là số đông, không có sức mạnh Vì vậy, ngay sau khi tìm thấy con đường cứu nước HồChí Minh đã chú ý đưa quần chúng nhân dân vào những tổ chức yêu nước, như: Cônghội, Nông hội, Hội phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội phật giáo cứu quốc Trong đó baotrùm là Mặt trận dân tộc thống nhất

3 Xây dựng thực lực, mở rộng đoàn kết Quốc tế

Đoàn kết Quốc tế là một trong những nhân tố quan trọng quyết định sự thắng lợicủa cách mạng Việt Nam Hồ Chí Minh đã sớm nhận rõ tầm quan trọng của yếu tốđoàn kết Quốc tế đối với cách mạng nước ta, Người đã đấu tranh không mệt mỏi cho

sự đoàn kết, tình hữu nghị giữa các dân tộc quốc gia trên thế giới Theo Hồ Chí Minh

để có được sự đoàn kết Quốc tế cần phải nắm vững những phương pháp sau:

- Xác định rõ đối tượng để có đối sách trong đoàn kết Quốc tế

- Mở rộng quan hệ đoàn kết, liên minh với tất cả các lực lượng có thể liên minhđược để thực hiện mục tiêu cách mạng

- Xây dựng thực lực tích cực chủ động trong đoàn kết Quốc tế

Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đoàn kết Quốc tế đã gắn phong trào cách mạng ViệtNam với phong trào cách mạng thế giới, đồng thời cũng mở ra một hướng liên kết mớigiữa các quốc gia có chế độ chính trị khác nhau, giúp cho các dân tộc tránh được tưtưởng biệt lập, tư tưởng dân tộc hẹp hòi, cùng nhau liên minh, đoàn kết, hợp tác vàphát triển Những quan điểm, nguyên tắc, phương pháp Đoàn kết Quốc tế của Ngườiđến nay vẫn còn nguyên giá trị

4 Kết hợp đồng bộ các giải pháp nhằm mở rộng cao nhất trận tuyến cách mạng, thu hẹp đến mức thấp nhất trận tuyến thù địch

Vấn đề cơ bản của Đại đoàn kết là tập hợp xây dựng lực lượng cách mạng và đểtập hợp, xây dựng, phát triển được lực lượng thì phải có phương pháp xử lý và vậndụng linh hoạt những vấn đề có tính nguyên tắc trong từng thời kỳ cách mạng Đó làphương pháp xử lý các mối quan hệ theo phương châm "dĩ bất biến, ứng vạn biến" Đó

là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tính kiên định về nguyên tắc, lập trường, quan điểmvới tính linh hoạt về phương pháp sách lược Cuộc đấu tranh dân tộc, đấu tranh giaicấp trong phạm vi một nước cũng như trên thế giới bao giờ cũng phân định thành batuyến lực lượng: cách mạng - trung gian - phản cách mạng, thành bại của cuộc đấutranh giữa hai lực lượng đối địch cách mạng và phản cách mạng một phần là tùy thuộcvào lực lượng của mỗi bên, một phần quan trọng nữa là còn tùy thuộc vào bên nàotranh thủ được sự ủng hộ của lực lượng trung gian Phương pháp Đại đoàn kết Hồ ChíMinh là phương pháp xử lý mối tương quan ba chiều đó

- Đối với các lực lượng cách mạng, công - nông - trí là nền tảng của khối Đạiđoàn kết, trong đó công, nông là gốc Trong khi Hồ Chí Minh nhấn mạnh vai trò nòngcốt của liên minh công, nông, trí, Người đồng thời căn dặn phải mở rộng đoàn kết vớicác tầng lớp nhân dân lao động khác Hồ Chí Minh đã chú ý khai thác, phát huy sựthống nhất, tương đồng, tiến tới xóa bỏ dần những khác biệt trong mục tiêu và lợi ích.Lực lượng cách mạng là đông đảo, chí cốt, vậy nên sự đoàn kết, thống nhất của các lựclượng cách mạng sẽ là điều kiện tiên quyết là sự thu hút các lực lượng trung gian vàotrận tuyến cách mạng, mở rộng thêm trận địa cách mạng