SO SÁNH SỰ KHÁC NHAU GIỮA GIA ĐÌNH TRUYỀN THỐNG VÀ GIA ĐÌNH HIỆN ĐẠI

SO SÁNH SỰ KHÁC NHAU GIỮA GIA ĐÌNH TRUYỀN THỐNG VÀ GIA ĐÌNH HIỆN ĐẠI SO SÁNH SỰ KHÁC NHAU GIỮA GIA ĐÌNH TRUYỀN THỐNG VÀ GIA ĐÌNH HIỆN ĐẠI SO SÁNH SỰ KHÁC NHAU GIỮA GIA ĐÌNH TRUYỀN THỐNG VÀ GIA ĐÌNH HIỆN ĐẠI SO SÁNH SỰ KHÁC NHAU GIỮA GIA ĐÌNH TRUYỀN THỐNG VÀ GIA ĐÌNH HIỆN ĐẠI SO SÁNH SỰ KHÁC NHAU GIỮA GIA ĐÌNH TRUYỀN THỐNG VÀ GIA ĐÌNH HIỆN ĐẠI SO SÁNH SỰ KHÁC NHAU GIỮA GIA ĐÌNH TRUYỀN THỐNG VÀ GIA ĐÌNH HIỆN ĐẠI SO SÁNH SỰ KHÁC NHAU GIỮA GIA ĐÌNH TRUYỀN THỐNG VÀ GIA ĐÌNH HIỆN ĐẠI SO SÁNH SỰ KHÁC NHAU GIỮA GIA ĐÌNH TRUYỀN THỐNG VÀ GIA ĐÌNH HIỆN ĐẠI SO SÁNH SỰ KHÁC NHAU GIỮA GIA ĐÌNH TRUYỀN THỐNG VÀ GIA ĐÌNH HIỆN ĐẠI SO SÁNH SỰ KHÁC NHAU GIỮA GIA ĐÌNH TRUYỀN THỐNG VÀ GIA ĐÌNH HIỆN ĐẠI SO SÁNH SỰ KHÁC NHAU GIỮA GIA ĐÌNH TRUYỀN THỐNG VÀ GIA ĐÌNH HIỆN ĐẠI SO SÁNH SỰ KHÁC NHAU GIỮA GIA ĐÌNH TRUYỀN THỐNG VÀ GIA ĐÌNH HIỆN ĐẠI SO SÁNH SỰ KHÁC NHAU GIỮA GIA ĐÌNH TRUYỀN THỐNG VÀ GIA ĐÌNH HIỆN ĐẠI SO SÁNH SỰ KHÁC NHAU GIỮA GIA ĐÌNH TRUYỀN THỐNG VÀ GIA ĐÌNH HIỆN ĐẠI SO SÁNH SỰ KHÁC NHAU GIỮA GIA ĐÌNH TRUYỀN THỐNG VÀ GIA ĐÌNH HIỆN ĐẠI SO SÁNH SỰ KHÁC NHAU GIỮA GIA ĐÌNH TRUYỀN THỐNG VÀ GIA ĐÌNH HIỆN ĐẠI

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 2

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG 3

1 Các khái niệm liên quan: 3

2 Vị trí, vai trò của gia dình Việt Nam truyền thống và hiện đại đối với sự phát triển xã hội 3

3 Chức năng của gia đình 3

CHƯƠNG 2: SO SÁNH SỰ KHÁC NHAU GIỮA GIA ĐÌNH TRUYỀN THỐNG VÀ GIA ĐÌNH HIỆN ĐẠI 4

1 So sánh gia đình Việt Nam truyền thống và gia đình Việt Nam hiện đại 4

2 Nguyên nhân dẫn đến sự khác nhau giữa gia đình Việt Nam truyền thống và gia đình hiện đại 6

CHƯƠNG 3: ĐIỀU KIỆN ĐỂ BẢO VỆ VÀ GIỮ GÌN HẠNH PHÚC GIA ĐÌNH 7

1 Quan tâm và chia sẻ 7

2 Làm tròn trách nhiệm của bản thân 7

3 Tôn trọng lẫn nhau 7

4 Tài chính vững mạnh 8

KẾT LUẬN 9

MỞ ĐẦU

Đất nước ta đang trong thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội và đang thực hiện quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa mà thực chất là sự chuyển đổi căn bản toàn diện các hoạt động sản xuất kinh doanh, nghiệp vụ và quản lý kinh tế - xã hội Cùng với sự phát triển của xã hội, nhiều vấn đề mới được nảy sinh, trong đó có vấn đề về gia đình cũng có nhiều biến đổi phức tạp Trong tình hình chung của đất nước, khi chúng ta đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa vấn đề gia đình cũng có những biến đổi sâu sắc về mọi mặt Gia đình là tế bào của xã hội, vậy khi tiến theo nhịp độ phát triển mới lại càng phải chú ý tới việc phát huy những giá trị của các yếu tố truyền thống trong gia đình, chọn lọc để phát triển mô hình hiện đại trong quá trình xây dựng Chủ nghĩa xã hội, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG

1 Các khái niệm liên quan:

Gia đình là một cộng đồng người sống chung và gắn bó với nhau bởi các mối quan hệ tình

cảm, quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thống, quan hệ nuôi dưỡng và/hoặc quan hệ giáo dục

Hạnh phúc là một trạng thái cảm xúc của con người khi được thỏa mãn một nhu cầu nào

đó mang tính trừu tượng Hạnh phúc là một cảm xúc bậc cao Ở loài người, nó mang tính nhân bản sâu sắc và thường chịu tác động của lý trí

Hạnh phúc gia đình là khi mọi thành viên trong gia đình đều cảm thấy nhận được sự yêu

thương, bảo vệ, được thể hiện bản thân; gia đình đó phải có đủ điều kiện để đáp ứng đầy đủ các nhu cầu thiết yếu của thành viên trong gia đình

2 Vị trí, vai trò của gia dình Việt Nam truyền thống và hiện đại đối với sự phát triển xã hội

a) Vị trí, vai trò của gia đình truyền thống đối với sự phát triển của xã hội:

Gia đình Việt Nam truyền thống thường phổ biến là gia đình nhiều thế hệ “Tam, tứ, ngũ đại đồng đường”, là gia đình nhiều thế hệ có có sự gắn bó cao về tình cảm theo huyết thống, bảo lưu được các truyền thống văn hóa, tập tục, nghi lễ, phát huy tốt các gia phong, gia lễ, gia đạo Các thành viên trong gia đình có điều kiện giúp đỡ nhau về vật chất và tinh thần, chăm sóc người già

và giáo dưỡng thế hệ trẻ Đó là những giá trị rất căn bản của văn hóa gia đình nói riêng và văn hóa dân tộc nói chung mà chúng ta cần kế thừa và phát huy Các thành viên trong gia đình cũng

có nhiều cơ hội để học hỏi từ các thành viên khác và phát triển bản thân, trở thành một cá nhân có ích một cách toàn diện hơn

b) Vị trí, vai trò của gia đình hiện đại với sự phát triển của xã hội:

Gia đình Việt Nam hiện đại phần lớn tồn tại dưới dạng gia đình hạt nhân trong đó chỉ có vợ chồng và con cái mà họ sinh ra Gia đình hạt nhân có thể coi như một đơn vị độc lập, gọn nhẹ, linh hoạt và có khả năng thích ứng nhanh với các biến đổi xã hội; tạo cho mỗi thành viên khoảng không gian tương đối lớn để phát triển tự do cá nhân, phát triển tính cách, năng lực sáng tạo riêng Trong gia đình hạt nhân hiện đại, do có ít thành viên hơn nên sự quan tâm của bố mẹ dành cho con cái cũng tập trung hơn

3 Chức năng của gia đình

Theo Luật hôn nhân và gia đình Việt Nam thì gia đình có ba chức năng cơ bản: chức năng sinh đẻ, chức năng giáo dục, chức năng kinh tế Chức năng sinh đẻ nhằm tái sản xuất ra con người, nhằm duy trì và phát triển nòi giống Nhờ có chức năng sinh để của gia đình mà xã hội không thể bị diệt vong Chức năng giáo dục nhằm trang bị cho con người những tri thức cần thiết

để phục vụ cuộc sống, phục vụ cho sự phát triển của đất nước Chức năng kinh tế của gia đình nhằm tạo ra những gia đình ấm no Kinh tế gia đình phát triển thì nền kinh tế quốc gia mới hưng

thịnh Trong các chức năng trên, chức năng giáo dục đóng vai trò quan trọng Ngoài ra, gia đình Việt Nam còn có chức năng quan tâm, chăm sóc, bảo vệ người cao tuổi

CHƯƠNG 2: SO SÁNH SỰ KHÁC NHAU GIỮA GIA ĐÌNH TRUYỀN THỐNG VÀ GIA

ĐÌNH HIỆN ĐẠI

1 So sánh gia đình Việt Nam truyền thống và gia đình Việt Nam hiện đại

STT Tiêu chí Gia đình Việt Nam truyền

thống

Gia đình Việt Nam hiện đại

1

Cơ cấu gia đình

Quy mô gia đình

- Quy mô gia đình lớn, trong gia đình có nhiều thế hệ Gia đình đông con

- Quy mô gia đình giảm dần Các gia đình thường chỉ có hai thế hệ chung sống là chủ yếu: bố mẹ -con cái

- Gia đình ít con, mỗi gia đình thường chỉ sinh từ 1 – 2 con Loại hình gia đình - Gia đình mở rộng Có nhiều

thế hệ chung sống theo quan hệ huyết thống

- Một người chồng có thể lấy nhiều vợ

- Gia đình hạt nhân Chỉ có thế hệ

bố mẹ - con cái sống trong cùng gia đình

- Chỉ có 1 vợ - 1 chồng theo quy định của pháp luật

2 Chức năng của gia

đình

- Chức năng sinh sản: Coi trọng chức năng này, họ coi việc càng sinh nhiều con thì càng tốt, “con đàn cháu đống”

là có phúc Đặc biệt coi trọng con trai, “trọng nam khinh nữ”

- Chức năng giáo dục: con cháu chịu ảnh hưởng từ họ hàng, gia đình, làng xóm Giáo dục chủ yếu theo tư tưởng Nho giáo, theo những lễ nghi Giáo dục con cái bằng những kinh nghiệm truyền từ đời này sang đời khác Chỉ con trai mới

- Chức năng sinh sản: Vẫn được chú trọng, nhưng gia đình hiện đại chỉ sinh từ 1-2 con Đã giảm bớt việc coi trọng con trai hơn con gái

- Chức năng giáo dục: Ngày càng được coi trọng hơn Con trai và con gái được bình đẳng đi học như nhau Quá trình xã hội hóa của đứa trẻ được diễn ra nhanh hơn, được gia đình cho tiếp xúc với xã hội nhiều hơn

- Chức năng kinh tế: gắn với chức năng tiêu dùng nhiều hơn sản

được đi học, con gái được giáo dục để làm việc nhà

- Chức năng kinh tế: Chức năng sản xuất và tiêu dùng đi đôi với nhau, do sản xuất tự cung tự cấp là chính

xuất

3

Mối quan hệ giữa

các thành viên

trong gia đình

Mối quan hệ giữa các thành viên được củng cố bằng chế độ tông pháp và chế độ gia trưởng

Có sự mâu thuẫn trong những mối quan hệ và trở nên gay gắt: mẹ chồng nàng dâu, em chồng chị dâu,

Mối quan hệ giữa các cá nhân bình đẳng hơn

Vẫn còn những mâu thuẫn tồn tại trong các mối quan hệ nhưng đã bớt gay gắt hơn

Các cá nhân có quyền tự do hơn

4

Vai trò của các

thành viên trong

gia đình

- Chồng: Thường là chủ gia đình, có quyền quyết định mọi hoạt động lớn nhỏ trong gia đình

- Vợ: người phụ nữ thường không có tiếng nói, phụ thuộc vào chồng Người phụ nữ có trách nhiệm phải sinh con, làm mọi công việc nhà

- Con cái: định kiến “trọng nam khinh nữ nặng nề” Con cái phải tuân theo lời của bố

mẹ “ cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy”

- Chồng: Thường vẫn là người chủ trong gia đình

- Vợ: người phụ nữa có vai trò quan trọng trong sản xuất, tiếp cận các sinh hoạt cộng đồng, thụ

- Con cái: đã giảm phân biệt giữa nam và nữ Con cái có quyền quyết định cuộc sống của mình khi đến tuổi công dân

5

Tư tưởng, giá trị

chuẩn mực của gia

đình

Theo tư tưởng Nho Giáo là chủ yếu

Bên cạnh những giá trị truyền thống, gia đình Việt Nam hiện đại còn tiếp thu tư tưởng, tinh hoa của

cả phương Đông và phương Tây

2 Nguyên nhân dẫn đến sự khác nhau giữa gia đình Việt Nam truyền thống và gia đình hiện đại

Mọi xã hội cũng giống như tự nhiên, không ngừng biến đổi Sự ổn định của xã hội chỉ là sự

ổn định bề ngoài Thực tế, nó không ngừng thay đổi ngay ở bên trong bản thân nó Sự biến đổi xã hội sẽ dẫn theo các yếu tố bên trong nó và những yếu tố khác (Kinh tế - văn hóa - chính trị - quân

sự ) thay đổi Và gia đình là một thành tố tồn tại bên trong xã hội, có thể coi gia đình là một nhóm xã hội sơ cấp, là “tế bào” của xã hội, hay hiểu rộng hơn gia đình là một thiết chế xã hội Vào những năm đầu đổi mới, “ mở cửa”, với sự tác động mạnh mẽ của cơ chế thi trường, kéo theo nó là sự du nhập ồ ạt của lối sống, phương thức sinh hoạt của xã hội phương Tây vào nước

ta đã làm thay đổi phần nào những giá trị truyền thống, đặc biệt trong gia đình Việt Nam dù ở nông thôn hay thành thị Có thể tùy từng dân tộc, từng vùng, từng dòng họ, từng gia đình mà thay đổi nhiều hay ít Qua gia đình, chân dung của xã hội hiện ra một cách sinh động và toàn diện cả

về kinh tế, chính trị, văn hóa, khoa học, tư tưởng, tôn giáo, lối sống, phông tục, tập quán, tín ngưỡng Trong bài này em muốn đưa ra một số tiêu chí, đánh giá về sự thay đổi của gia đình Việt Nam Ở đây là hai loại gia đình xưa-nay hay cụ thể hơn là gia đình Việt Nam truyền thống và gia đình Việt Nam hiện đại Ta có thể xét gia đình Việt Nam truyền thống và gia đình Việt Nam hiện đại dựa trên khoảng thời gian, lấy mốc năm 1945 Trước năm 1945 là gia đình Việt Nam kiểu truyền thống còn sau năm 1945 là gia đình kiểu hiện đại

CHƯƠNG 3: ĐIỀU KIỆN ĐỂ BẢO VỆ VÀ GIỮ GÌN HẠNH PHÚC GIA ĐÌNH

1 Quan tâm và chia sẻ

Sự quan tâm chia sẻ tạo nên sự kết nối bền chặt giữa các thành viên trong gia đình Với cuộc sống bận rộn như hiện nay, việc dành nhiều thời gian để cùng nhau trò chuyện là điều hiếm hoi với nhiều gia đình Cha mẹ thường mải mê với công việc mà chưa dành thời gian quan tâm đến các con Điều đó dễ dẫn đến việc các bé dễ bị tủi thân, cô đơn, lạc lõng

Vì vậy, hãy sắp xếp công việc để dành thời gian nhiều hơn nói chuyện, tâm sự với các thành viên trong gia đình để mọi người đều cảm được quan tâm, được chia sẻ khi trở về nhà những bữa ăn tối, những buổi đi thể dục cùng nhau hay một chuyến du lịch gia đình… sẽ giúp mọi người thêm hiểu và yêu thương nhau nhiều hơn

2 Làm tròn trách nhiệm của bản thân

Mỗi thành viên trong gia đình đều có nghĩa vụ và trách nhiệm riêng Với các con phải có nghĩa vụ đi học, ngoan ngoãn, hiểu thảo với ông bà, bố mẹ Vợ và chồng cùng nhau làm việc, chăm sóc, nuôi dạy con cái, báo hiếu cha mẹ

Nếu mỗi thành viên trong gia đình đều làm tốt trách nhiệm của mình thì những người còn lại mới có thể yên tâm để phát triển những việc khác Hãy nghĩ đơn giản như việc con cái ngoan ngoãn, học giỏi thì cha mẹ mới toàn tâm toàn ý phát triển sự nghiệp để mang lại cho con một cuộc sống đầy đủ hơn

Ngoài ra, mỗi thành viên trong gia đình đều phải biết cách tự chăm sóc bản thân Khi làm được điều đó, bạn sẽ biết cách trân trọng những giá trị của mình, tự tin, yêu đời hơn và lan tỏa niềm hạnh phúc đến những người xung quanh

Hãy dành thời gian nhiều hơn để quan tâm đến sức khỏe, tinh thần của mình bằng cách tích cực tham gia các hoạt động xã hội, làm đẹp, tập thể dục Chỉ khi nào bạn yêu thương, trân trọng chính mình thì bạn mới nhận được sự trân trọng của người khác

3 Tôn trọng lẫn nhau

Trong gia đình thì ai cũng cần được tôn trọng, cả trẻ nhỏ cũng vậy Sự thiếu tôn trọng trong suy nghĩ sẽ gây ra những lời nói, hành động làm tổn thương người khác Mà lời nói là thứ có tính sát thương rất lớn Vết thương về thể xác có thể được chữa khỏi nhưng những gì đã nói ra có lẽ

cả đời vẫn chưa quên được

Nhiều gia đình có tư tưởng “trọng nam khinh nữ” nên vai trò của người đàn ông trong gia đình được đánh giá cao còn phụ nữ thì không có tiếng nói Điều này rất dễ dẫn đến sự thiếu tôn

trọng của người chồng đối với người vợ Dù trình độ dân trí ngày càng được cải thiện, tuy nhiên

tư tưởng này chưa được xóa bỏ hoàn toàn, nó vẫn còn len lỏi trong suy nghĩ của nhiều người Hay trong mối quan hệ của cha mẹ với con cái, nhiều bậc cha mẹ luôn bắt ép con phải làm theo những gì mình đã sắp xếp không cần biết con có thích hay không Với suy nghĩ “con không biết gì” cha mẹ có quyền quyết định cả tương lai của con từ trường học, việc làm đến cả chuyện hôn nhân dẫn đến việc con cái lúc nào cũng cảm thấy bất mãn

Trong một gia đình mà không có sự tôn trọng của các thành viên dành cho nhau thì gia đình

có hạnh phúc trọn vẹn được không?

4 Tài chính vững mạnh

Để xây dựng cuộc sống hạnh phúc, tài chính đóng góp vai trò không nhỏ Nếu tài chính vững mạnh, các thành viên trong gia đình sẽ có điều kiện chăm sóc sức khỏe thường xuyên, được học tập và phát triển bản thân ở những môi trường tốt nhất…

Chính những điều đó làm nên hạnh phúc cho từng thành viên trong gia đình, chỉ cần thêm một vài gia vị yêu thương, kết nối giữa mọi người thì chắc chắn gia đình sẽ hạnh phúc bền lâu

Có rất nhiều kênh để đầu tư, tích lũy tài chính như mở sổ tiết kiệm, đầu tư bất động sản, chứng khoán hay mua bảo hiểm cho gia đình Với những gia đình muốn đầu tư cho con cái được học tập, phát triển toàn diện thì nên lên phương án tích lũy ngay từ bây giờ vì học phí ngày càng đắt đỏ, ngoài ra các chi phí ăn ở, học ngoại ngữ, đi du học… cũng là những số tiền không nhỏ Nên mua riêng một gói bảo hiểm cho con vì con yêu vừa được bảo vệ, vừa được đảm bảo tương lai học vấn

Để gia đình hạnh phúc thì yếu tố quan tâm, chia sẻ là điều không thể thiếu Bên cạnh đó, tài chính vững mạnh cũng là một tiêu chí giúp các thành viên trong gia đình có đủ điều kiện để học tập, phát triển toàn diện, thực hiện những ước mơ, dự định của mình

Xây dựng gia đình hạnh phúc bền vững là trách nhiệm chung của mỗi cá nhân, của các gia đình và của toàn xã hội Trong đó cần chú ý một số giải pháp sau:

KẾT LUẬN

Gia đình là tế bào của xã hội, điều này chứng tỏ gia đình và xã hội có sự tương tác, thống nhất hữu cơ Gia đình là sự sống của xã hội, là tế bào hạnh phức góp phần phát triển hài hòa xã hội Xã hội tạo điều kiện cho gia đình phát triển sự sống Gia đình là tổ chức cơ sở, là cơ cấu và thiết chế xã hội nhỏ nhấ nhưng lại đa dạng và phong phú trong quá trình vận động và phát triển của nó, vừa tuân thủ quy luật, cơ chế chung của xã hội Đó là cầu nối giữa con người thành viên của gia đình với xã hội nhiều thông tin ở ngoài Gia đình là tổ ấm tức là đem lại hạnh phức cho mỗi con người trong gia đình, mỗi cá nhân được đùm bọc về mặt vật chất, về tâm hồn, về giáo dục, trẻ nhỏ có điều kiện an toàn và khôn lớn, người già có chỗ nương tựa, người lao động được phục hồi về sức khỏe và thoải mái tinh thần

Hiện nay, có rất nhiều vấn đề mà ở ngoài xã hội không giải quyết được, hoặc giải quyết không hiệu quả, nhưng nếu đưa vào gia đình lại giải quyết có hiệu quả cho nên khi nào khi nào gia đình yên ấm hữu ái trong xã hội thì cá nhân mới thực sự yên tâm và sáng tạo Chính vì những

lẽ ấy, việc xây dựng, giữ gìn gia đình là một trong những sự nghiệp quan trọng trong sự nghiệp cách mạng Xã hội Chủ nghĩa ở nước ta, đặc biệt là trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước